[Khoa học] Nói lắp không chỉ là vấn đề tâm lý, sẽ có thuốc điều trị
MinhTriND
5 nămBình luận: 37
[Khoa học] Nói lắp không chỉ là vấn đề tâm lý, sẽ có thuốc điều trị
Tật nói lắp ảnh hưởng đến khoảng 70 triệu người trên toàn thế giới, và mỗi ngôn ngữ có một từ khác nhau để mô tả về nó. Mặc dù vậy, nói lắp vẫn còn là một bí ẩn, thường kết thúc trong sự chế nhạo, đùa giỡn của bạn bè hoặc đưa đến các tình huống đáng tiếc; hơn là nghiên cứu về nó một cách nghiêm túc. Mãi cho đến giai đoạn gần đây, một vài nghiên cứu mới bắt được thực hiện, tập trung vào nguyên nhân tâm lý có liên quan đến tổn thương tinh thần hay lo âu. Ngày nay, với sự phát triển của ảnh não và kỹ thuật di truyền, ngày càng có nhiều lời giải thích rõ ràng hơn cho tật nói lắp. “Có một cái gì đó rất khác ở bộ não của những người nói lắp”, Scott Grafton - nhà thần kinh học tại Đại học California, Santa Barbara (Mỹ), cho biết. Ngoài ra, vị giáo sư còn cho rằng việc nắm bắt tốt hơn các cơ sở sinh lý của tật nói lắp, có thể đưa đến những phương pháp điều trị tốt hơn.

Trong quá khứ, hầu hết người nói lắp đều đã được ‘chữa trị’ theo các hướng sai lầm. Lúc bấy giờ, người ta tin rằng một bất thường xuất hiện ở lưỡi ‘bệnh nhân’ chính là nguyên nhân dẫn đến nói lắp. Demosthenes - một nhà hùng biện xuất chúng người Hy Lạp, người bị một khiếm khuyết về phát âm, cũng từng thúc đẩy sự lưu loát trong lời nói của mình, bằng cách hét lớn ra biển với những viên đá cuội đặt trong miệng. Vào những năm 1920, các nghiên cứu khoa học đầu tiên về tật nói lắp bắt đầu được thực hiện, tập trung vào các lý thuyết về tâm lý. Một ý nghĩ đáng chú ý ban đầu được đưa ra, cho rằng nói lắp gây ra bởi các phản ứng tiêu cực của cha mẹ, đến sự ngập ngừng rất bình thường trong các cuộc trò chuyện với trẻ em. Lập luận này kéo dài mãi đến 1970, mặc cho thiếu các bằng chứng lâm sàng để chứng minh.

Khoảng 5% trẻ em có độ tuổi từ 2-5 sẽ nói lắp vào một giai đoạn nào đó, nhưng hầu hết chúng đều lớn lên mà không còn hiện tượng đó nữa. Thậm chí những người trưởng thành cũng có thể nói lắp, khi họ diễn thuyết trước đám đông hay nói ngoại ngữ chẳng hạn. Trên thực tế, nói lắp đối với một số người cũng xuất phát từ các chấn thương não nhất định. Lời nói được tạo thành thông qua một loạt chuyển động của các bộ phận bên trong cơ thể, như cổ họng, vòm miệng, lưỡi và môi. Chuỗi vận động này đòi hỏi phải có sự phối hợp tinh vi của một số vùng trên não bộ. Qua phân tích ảnh não ở những người bị tật nói lắp, các nhà khoa học nhận thấy có sự khác biệt về thần kinh, đã dẫn đến sự cố trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện các hoạt động nói trên.

nói-lắp_tinhte_02.png
Ảnh: psy.ox.ac.uk.

Một yếu tố có liên quan đến vấn đề được gọi là ‘bó vòng cung’ (fasciculus arcuate), một bó sợi thần kinh truyền tín hiệu đến các bộ phận của não, tham gia vào quá trình ‘sản xuất’ lời nói. Năm ngoái, nhà thần kinh Scott Grafton cùng các cộng sự đã quét não của những người bị tật nói lắp, và tìm thấy sự khác biệt sâu sắc ở bó thần kinh này. “Ở phần lớn người nói lắp mà chúng tôi tiến hành quét não, dường như đã thiếu đi một nhánh kết nối các tế bào thần kinh”, ông nói. Điều này cho thấy các tín hiệu liên quan đến việc hình thành lời nói có thể bị mất. Hơn nữa, các nghiên cứu được thực hiện bởi Kate Watkins và đồng nghiệp của mình tại Đại học Oxford, cũng đã xác nhận lại quan điểm nêu trên. Vùng diễn đạt ngôn ngữ (vùng Broca), trung tâm điều khiển chuyển động cơ miệng khi bạn hình thành các từ; cũng đóng một vai trò quan trọng trong vấn đề này.


Biết được tật nói lắp có một mối liên hệ nào đó đến các kết nối trong não bộ, trong việc hình thành lời nói, tuy nhiên, một câu hỏi được đặt ra là: Tại sao hầu hết chúng ta đều vượt qua tình trạng này? Để tìm câu trả lời, Christian Kell tại trung tâm ảnh não ở Frankfurt (Đức), đã so sánh chức năng não của người bị nói lắp, so với những người đã phục hồi sau khi trải qua hiện tượng này. Chúng ta biết rằng ở những người nói năng lưu loát, bán cầu não trái có vai trò chủ đạo trong việc tạo lời nói. Còn đối với người nó lắp, bán cầu não phải vận động mạnh mẽ hơn khi nói, ngay cả khi họ không bị ấp úng. Kell nghĩ rằng bộ não của họ khi ấy có lẽ đã cố gắng, để bù đắp cho trục trặc trong vùng ngôn ngữ, của bán cầu não trái. “Ở một mức độ nào đó, điều này có thể làm giảm nói lắp, nhưng chỉ một phần, bởi vì bán cầu não phải không chuyên về khả năng hình thành lời nói”.

Tuy nhiên, trong số người nói lắp phục hồi, Kell thấy rằng một số khu vực ở bán cầu não trái hoạt động một lần nữa - đặc biệt là vùng Brodmann 47, hoặc BA47. Còn ở những người bị nói lắp dai dẳng, sau khi quét vùng BA47 thì thấy đã có một số sai lệch trong lúc kích hoạt vận động ở vùng này. Vậy điều gì đã tạo ra sự khác biệt? Kate Watkins nói: “Sự khác biệt có ở trẻ nhỏ gần với thời điểm hiện tượng nói lắp bắt đầu, nhưng hầu hết các dữ liệu thu được đều là từ những người nói lắp đã trưởng thành”. Cách tốt nhất để giải quyết bí ẩn này là phải tiến hành một nghiên cứu, theo dõi trẻ em nói lắp trong nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ.

nói-lắp_tinhte_01.jpg
Tìm các gen dẫn đến nói lắp cũng là một hướng để đưa ra hướng giải quyết cho vấn đề. Ảnh: Entwellbeing.com
Một đầu mối khác thuộc về di truyền học, điển hình là nghiên cứu thực hiện dựa trên các cặp song sinh, đã cho thấy các yếu tố di truyền mạnh mẽ. Trong cuộc săn lùng các gen dẫn đến nói lắp, Dennis Drayna tại Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, đang tập trung vào những gia đình có nhiều thành viên bị tật nói lắp, trong đó có một gia đình người Cameroon với hơn 40 người gặp ‘căn bệnh’ này.

Sẽ có thuốc điều trị


Trong một phân tích đối vơi gần 400 người bị tật nói lắp, Drayna tìm thấy 3 đột biến gen xuất hiện với tần suất cao hơn cả, nhưng không thuộc nhóm kiểm soát. Khi các gen này mã hóa một enzyme để tái tạo thành phần tế bào, Drayna tin rằng những đột biến có thể ngăn chặn việc tái tạo các tế bào ở các vùng não liên quan đến xử lý tiếng nói, kết quả là gây ra một số bất thường nhất định, chẳng hạn như mất kết nối giữa các tế bào thần kinh. Mặc dù vậy, những biển đổi di truyền này chỉ chịu trách nhiệm đối với một số dạng nói lắp. Hiện nay, người ta càng có thêm nhiều hiểu biết về tật nói lắp và nhận ra rằng nó có thể xảy ra với những hình thức khác nhau, với nguyên nhân khác nhau.

Đối với người nói lắp có liên quan với những thay đổi của não bộ, phát hiện này cung cấp hy vọng cho sự ra đời của một giải pháp điều trị hữu hiệu - một viên thuốc có thể làm cho tật nói lắp hoàn toàn biến mất. Các nỗ lực hiện tại đang hướng đến loại thuốc ngăn chặn một hợp chất hóa học trong não gọi là dopamine. “Những nghiên cứu đã được thực hiện bằng cách chặn dopamine ở người nói lắp, đều đã cho thấy lợi ích tích cực”, nhà thần kinh học Gerald Maguire đến từ Trường Y khoa thuộc Đại học California (Mỹ), cho biết. “Thuốc dopamine giúp lời nói tự nhiên hơn, bằng cách cải thiện chức năng của thể vân. Chúng ta trở nên lưu loát hơn khi hát vì chúng ta đã bỏ qua các vân khiếm khuyết”.

Trong một nghiên cứu nhỏ đối với những người bị tật nói lắp, Maguire nhận thấy Asenapine - một loại thuốc ngăn chặn dopamine, dùng để điều trị rối loạn lưỡng cực và tâm thần phân liệt; giúp cải thiện sự lưu loát trong lời nói lên đến 60 - 75%.


Tham khảo: Newscientist
cv-nói-lắp_tinhte.jpg
Thế sứt môi hay môi sứt đều trị thế nào vậy ta
@fanclubcongnghe May lại thôi . Thời kỳ mang thai bị cảm cúm con sức môi . Cứ đừng cảm cúm khi mang thai thì trị sức môi nhé 😁
@Khoidang Không phải bị cúm là sức môi nhé. Bị cúm thì chỉ 1 phần nhỏ bị sức môi thôi còn lại nó gây ra những thứ khác mà người ngoài cuộc "rất rất" khó nhận biết và còn tuỳ thuộc giai đoạn mắc cúm. Tuy nhiên có thai sẽ bị cúm rất lâu khỏi và việc này mình thấy có mang yếu tố duy truyền.(rất khó để 1 năm không bị cúm và nhất là với những ai hay di chuyển xa thì càng khó tránh)
Khoa học chỉ tuyên truyền nỗi lo sợ thôi như khả năng có thai sau sinh con hay khả năng 1 người đàn ông có thể thụ thai cho cả thế giới hay số cặp vợ chồng cần thiết để sinh tồn đều không đúng sự cho phép của tự nhiên :D
MinhDungLs
ĐẠI BÀNG
5 năm
Tôi tôi tôi...đã đã..điều trị trị được tật nói lắp lắp lắp rồi 😃
..............
@DarthTyr chuẩn, nhanh, gọn! 😁:D:D
TTris
TÍCH CỰC
5 năm
@virusday_123 Mong đây là bài cuối, lần sau đừng vào đoc rồi cmt vớ vẩn... NEXT dùm...
hoangclick
TÍCH CỰC
5 năm
@virusday_123 Vậy mời bạn lướt qua chứ ko cần phải đọc, bạn cmt rất dài, chứng tỏ b cũng quan tâm đó chứ.
Cho sỏi vào miệng để tập nói
Cái Cái ... cái cái cái.. cài cái cái. gì
trongnhan
ĐẠI BÀNG
5 năm
Mình cũng bị nói cà lắp, giờ cũng đở rồi, những tình huống đột xuất hoặc căng thẳng thì nói lắp. nếu có thuốc điều trị thì đó là tin vui nhất trong đời, một thời ám ảnh khi còn đi học.
Mình có ông dượng bị cà lăm từ nhỏ. Bây giờ vẫn còn. Mà đi hát karaoke thì ko bị.
Nói lắp là hiện tượng lag giật như trên... androi vậy. Thi thoảng bị hiện tượng này! Con trai bị nhiều hơn so con gái. Đặc biệt là con trai đam mê công nghệ như lập trình viên ,MOD trên các diễn đàn công nghệ..v.v..
badboy2512
ĐẠI BÀNG
5 năm
@hotletokhonganh1990 Em đang nhức đầu với tật này đây. Mỗi lần nói trước đám đông cảm giác não như sắp bốc khói vậy.
Kevin_Kim
ĐẠI BÀNG
5 năm
@badboy2512 bác giống em, nhìu lúc nói chuyện bt thì ko sao, chứ mà mất bình tỉnh hay gì đó là nói không đc 😔
@badboy2512 Em làm nghề gì để Chị chẩn đoán thông não cho em!
badboy2512
ĐẠI BÀNG
5 năm
@hotletokhonganh1990 Lập trình chị à.:v Chém gió thì tốt, nhưng mấy cái môn cầm sách đọc hay đọc tài liệu trước đám đông là em chịu, toàn tránh thôi
.
degiadaosi
TÍCH CỰC
5 năm
Mình cũng đang bị 😁 từ bé đến giờ mãi éo khỏi, nhưng đợi các ông ra dc viên thuốc chắc cũng chục năm nữa 😃
hoangclick
TÍCH CỰC
5 năm
@tieumichanhche ơi, khi nào thì thuốc này có ở Việt Nam vậy?
Nếu ko có ở VN thì khi sx xong thì đặt mua ở đâu nhỉ?
Mình đã nói lắp dc gần 30 năm rồi.
rất mong chữa khỏi căn bệnh quái dị này
@hoangclick Có thể khắc phục được bằng một số cách không dùng thuốc. Đợi rảnh tìm đọc lại tài liệu rồi chia sẻ với bạn. 😁
hoangclick
TÍCH CỰC
5 năm
@ndminhduc Ngìn lần cảm ơn Mod.
xxTKZ
TÍCH CỰC
5 năm
Cái ....cái cái...cái bệnh nói nói cà.... cà .....cà lăm này . Hiện ...hiện.... hiện nay không ờ không không ...có.... có.... có..... thuốc..............để để ...chữa ...chữa nhé nhe các ...các ...các bạn . Chúng ta... ta... ta sẽ phải... phải..chờ chờ thiệt lâu lâu ơi là lauuuuuuuuuuuuuuu.
cudam123ss
ĐẠI BÀNG
5 năm
xin lỗi bạn chứ android giờ ko còn lag giật như trước nữa nhé
xxTKZ
TÍCH CỰC
5 năm
@cudam123ss Chắc mấy anh dân công nghệ xài điện thoại kia chưa dùng Android gốc của Google trên Nexus hay xài thử 1 bản CM13 6.0.1 một lần để biết cái uy lực của Android gốc là ntn .
Chứ cái câu android xài lag và giật là câu của miệng ăn sâu vào não mấy ông fan hãng nào đó rồi .
@cudam123ss Bạn đang dùng bản androi mấy vậy mà kêu không lag giật
cudam123ss
ĐẠI BÀNG
5 năm
@hotletokhonganh1990
5.1.1 nhé bạn
xxTKZ
TÍCH CỰC
5 năm
@cudam123ss Bác có dùng CM13 không , có bản 6.0.1 rồi đó
cudam123ss
ĐẠI BÀNG
5 năm
@xxTKZ
mình dùng Samsung dùng cm mình ko thích
ngtri9x
ĐẠI BÀNG
5 năm
em năm nay 24, mới bắt đầu bị nhè nhẹ cỡ 2-3 năm nay, là rân công nghệ và thuận tay trái (não phải hoạt động mạnh, trí tượng tượng thì khỏi phải bàn cãi)

đọc xong bài này thì em chợt nghĩ ra một hướng giải quyết: đó là tập nói, nói nhiều và khi đang tập nói đó thì sử dụng tay phải để minh hoạ (hoặc chân phải, nói chung là phần cơ thể bên phải, để kích hoạt não trái nhiều hơn), mục đích là liên kết lại và chuyển hướng về cho đúng phần não dùng để nói, tiến tới trở lại như người bình thường

đó là suy nghĩ của em về hướng điều trị tạm thời trong trường hợp của em khi thuốc này chưa được bán đại trà, nguyên nhân dẫn đến nói lắp của những người khác thì em không biết nên không nghĩ ra được hướng giải quyết

chào các bác, em đi tập đây, vài tháng sau em báo kết quả cho mấy bác
Cả....mmmm cảm ... ơ,...... nn nha 😁
đúng là khoa học! vấn đề gì vào anh giải quyết hết. chỉ là vấn đề thời gian. và bên nước ngoài, cái mô người ta cũng gọi là bệnh, chứ Việt Nam thì tật tất!
Những người nói nhanh hay nói lắp, nói càng nhanh lắp bắp càng nhiều, hát thì hết lắp. :
abccvbnm
ĐẠI BÀNG
5 năm
Mình khổ vì bị nói lắp quá các bác ạ 😔(
trongnhan
ĐẠI BÀNG
9 tháng
nghiên cứu này giờ có thuốc chưa mod
Cá nhân
Bạn
Hi bạn!
Điểm Reward Store: 
Tuổi Tinh tế: 
Cấp độ thành viên Tinh Tế


Tải app Tinh tế

Tải app Tinhte - Theo dõi thông tin mà bạn yêu thích

Tải app TinhteTải app Tinhte
Tải app Tinh tế cho Android trên Google PlayTải app Tinh tế cho iPhone, iPad trên App Store






  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2021 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019