3 ngày trong không gian đủ làm thay đổi cơ thể và tâm trí chúng ta

Lê Q Khánh
14/6/2024 10:30Phản hồi: 12
3 ngày trong không gian đủ làm thay đổi cơ thể và tâm trí chúng ta
Một cuộc kiểm tra sâu rộng các dữ liệu y tế thu thập từ sứ mệnh Inspiration4 vào năm 2021 đã tiết lộ sự suy giảm tạm thời về nhận thức và thay đổi di truyền trong cơ thể của phi hành đoàn.

Không gian ngoài vũ trụ thay đổi cơ thể chúng ta, ngay cả trong những chuyến đi ngắn ngoài hành tinh.
Bốn người đã trải qua ba ngày ngoài Trái Đất vào tháng 9/2021 chứng kiến những thay đổi về thể chất và tinh thần bao gồm, suy giảm nhẹ trong các bài kiểm tra về nhận thức, hệ miễn dịch rối loạn và các thay đổi trong tế bào di truyền.

Hầu như tất cả những thay đổi trong cơ thể phi hành gia đã trở lại bình thường sau khi họ đáp xuống Trái Đất. Không có sự thay đổi nào có vẻ quá nghiêm trọng để buộc các phi hành gia không bay vào vũ trụ trong tương lai. Nhưng kết quả cũng nhấn mạnh việc hiểu biết của chúng ta còn rất hạn hẹp trong lĩnh vực này.

inspiration4-4.jpg
Bốn phi hành gia đã tham gia sứ mệnh Inspiration4. Đây là chuyến đi đầu tiên lên quỹ đạo mà không một thành viên nào trong phi hành đoàn là phi hành gia chuyên nghiệp. Jared Isaacman, một doanh nhân tỷ phú, đã dẫn đầu sứ mệnh này. Thay vì đưa bạn bè đi cùng, ông đã tuyển chọn ba người với những nghề nghiệp khác nhau: Hayley Arceneaux, một trợ lý y tế đã vượt qua bệnh ung thư trong thời thơ ấu của mình; Sian Proctor, một giáo sư cao đẳng cộng đồng dạy địa chất; và Christopher Sembroski, một kỹ sư.


Các thành viên của phi hành đoàn Inspiration4 đã đồng ý tham gia vào các thí nghiệm y tế — thu thập mẫu máu, nước tiểu, phân và nước bọt trong chuyến bay của họ — và cho phép dữ liệu được lưu trữ trong một kho lưu trữ trực tuyến được gọi là Space Omics and Medical Atlas, hoặc SOMA, nơi mà mọi người đều có thể truy cập vào. Mặc dù dữ liệu được ẩn danh nhưng điều đó cũng không có nhiều ý nghĩa ở khía cạnh quyền riêng tư vì chỉ có bốn thành viên phi hành đoàn trên Inspiration4.


SOMA cũng bao gồm dữ liệu từ những người khác đã bay trên các sứ mệnh không gian tư nhân, cũng như các phi hành gia Nhật Bản đã bay đến Trạm Vũ trụ Quốc tế, và một nghiên cứu so sánh sức khỏe của Scott Kelly, một phi hành gia NASA đã sống trên Trạm Vũ trụ Quốc tế trong 340 ngày vào năm 2015 và 2016, với anh trai sinh đôi của mình, Mark, một phi hành gia đã nghỉ hưu hiện là thượng nghị sĩ đại diện cho bang Arizona.

inspiration4-5.jpg

Với việc ngày càng có nhiều người mua các chuyến du hành vào vũ trụ, người ta hy vọng rằng SOMA sẽ nhanh chóng thu thập được nhiều thông tin về nhiều đối tượng hơn so với những người đàn ông da trắng lớn tuổi được chọn làm phi hành gia trong những thập kỷ đầu của kỷ nguyên vũ trụ. Điều này có thể dẫn đến các biện pháp điều trị được thiết kế riêng cho từng phi hành gia để chống lại các tác động của chuyến bay vào không gian. Nguồn thông tin dồi dào cũng cho phép các nhà khoa học so sánh các tác động ngắn hạn với những gì xảy ra trong các sứ mệnh không gian dài hơn.

Trong thời gian sống trên không gian của Kelly, các dấu hiệu tuổi tác trong DNA của ông được gọi là telomere đã dài hơn. Điều đó cho thấy rằng ông đã trở nên trẻ hơn về mặt sinh học. Nhưng hầu hết các telomere trở lại kích thước ban đầu sau khi ông trở về Trái Đất, mặc dù một số telomere ngắn hơn so với trước khi ông rời đi. Các nhà khoa học đã diễn giải điều đó như là một dấu hiệu của lão hóa nhanh. Telomere của tất cả bốn phi hành gia Inspiration4 cũng dài ra và sau đó ngắn lại, cho thấy rằng các thay đổi xảy ra ở tất cả các phi hành gia và chúng xảy ra một cách nhanh chóng.

inspiration4-2.jpg

Các tế bào sử dụng RNA, một chuỗi đơn của axit nucleic để dịch các bản thiết kế mã hóa trong DNA thành quá trình sản sinh protein. Kết quả nghiên cứu cho thấy RNA tương ứng với các telomere cũng đã thay đổi ở các phi hành gia này, và những thay đổi tương tự cũng được thấy ở những người leo lên đỉnh Everest. Điều đó cho thấy nguyên nhân khiến các telomere dài ra và co lại không phải do tình trạng không trọng lực mà là do tác động của bức xạ mà con người gặp phải ở độ cao lớn và trong không gian.
Đó không phải là ảnh hưởng duy nhất lên cơ thể của chuyến bay vào vũ trụ. Những thay đổi phân tử trong thận của các phi hành gia có thể tạo thành sỏi thận. Đó sẽ không phải là vấn đề trong chuyến du hành vũ trụ kéo dài ba ngày nhưng có thể trở thành một vấn đề y tế trong một sứ mệnh dài hơn, chẳng hạn như bay đến sao Hỏa. Nhưng bây giờ điều này đã được biết đến, các nhà nghiên cứu có thể nghiên cứu cách ngăn chặn sỏi thận hoặc phát triển các phương pháp tốt hơn để điều trị chúng.

Quảng cáo




Các phi hành gia đã thực hiện một số bài kiểm tra trên iPad để đo hiệu suất nhận thức của họ trong không gian. Một bài kiểm tra đánh giá cái được gọi là sự cảnh giác về tâm lý vận động, một thước đo khả năng tập trung vào một nhiệm vụ và duy trì sự chú ý. Phi hành gia nhìn chằm chằm vào một hộp trên màn hình. Một chiếc đồng hồ bấm giờ sau đó đột nhiên xuất hiện trong hộp, đếm thời gian cho đến khi chiếc nút được nhấn.

inspiration4-3.jpg

Nếu phản ứng quá chậm, lâu hơn 355 mili giây, thì được đánh giá là lơ là. Trung bình, hiệu suất trong không gian giảm so với khi các phi hành gia Inspiration4 thực hiện cùng một bài kiểm tra trên mặt đất. Các bài kiểm tra khác chỉ ra sự suy giảm trong tìm kiếm hình ảnh và trí nhớ làm việc. Nhưng điều này cũng không nhận được ý kiến thống nhất của những người tham gia. Arcenaux cho biết trong một email: “Hiệu suất nhận thức của chúng tôi không bị ảnh hưởng trong không gian, nhưng tốc độ phản hồi của chúng tôi chậm hơn”. Trong khi đó, Tiến sĩ Proctor cho rằng chỉ là họ có thể bị phân tâm nên sự khác biệt không có nhiều ý nghĩa.

Kể từ khi họ trở về Trái Đất, cuộc sống của một số phi hành gia Inspiration4 đã trở lại như trước khi họ đi vào không gian. Arcenaux trở lại làm việc ca 12 giờ như một trợ lý bác sĩ tại Bệnh viện Nghiên cứu Trẻ em St. Jude ở Memphis. Tiến sĩ Proctor vẫn là giáo sư cao đẳng cộng đồng. Sembroski, sống gần Seattle, hiện làm kỹ sư tại Blue Origin, công ty tên lửa của Jeff Bezos. Nhưng Tiến sĩ Proctor hiện cũng là đại sứ khoa học cho Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Bà đang thăm Peru và Chile, kể về trải nghiệm của mình tại các trường học.

inspiration4-1.jpg
Tàu của sứ mệnh Inspiration4 trở về Trái Đất.

Quảng cáo



Đối với Isaacman, ông chưa dừng lại với không gian. Ông và ba phi hành gia không chuyên nghiệp khác sẽ tham gia vào sứ mệnh gọi là Polaris Dawn, dự kiến có thể khởi hành vào tháng tới. Trong chuyến bay đó, một lần nữa trong con tàu SpaceX Crew Dragon, Isaacman và một thành viên phi hành đoàn khác đang lên kế hoạch thực hiện chuyến đi bộ ngoài không gian đầu tiên.

Theo NYT.
12 bình luận
Chia sẻ

Xu hướng

Để theo đuổi ước mơ của mình, cần phải đầu tư thời gian và công sức vào việc đọc sách và thực hành. Hay chỉ bằng việc uống cafe hàng ngày hoặc lướt TikTok cả ngày, mua sắm online mà có thể đạt được ước mơ của bạn?
@ᗰᖇᗪ㋛ Ai nhận thức được vấn đề thì thân họ an yên thôi bạn. Nhiều khi mình nói đúng sự thật ngta tự ái.
@ᗰᖇᗪ㋛ Ước mơ của họ là uống Cafe hàng ngày và lướt toptop, mua sắm online ? Có vấn đề gì với những thú vui hay ước mơ này à ?
Phi công vũ trụ người Nga đã ờ trên 1000 ngày nên chắc có thay đổi nhưng sẽ kg đáng kể lắm ( chủ yếu là mất canxi và các cơ bắp nhưng về Trái đất tập luyện là phục hồi )
@hoangduong-lgc Phóng xạ cao hơn vài lần vì không có khiên chắn (mây và ozon) => tỷ lệ ung thư tăng lên
Vi trọng lựa ảnh hưởng đến cơ chế hoạt động của nhiều cơ quan dựa trên trọng lực => tim mạch, thận. Vừa đọc bài báo nguy cơ phi hành gia du hành đến sao hỏa phải sử dụng đến máy lọc thận nhân tạo.
Bổ sung thêm. Người ở lâu nhất trong 1 chuyến chưa đến 500 ngày, người đi nhiều chuyến cộng lại chưa đến 900 ngày (5 chuyến), tính ra trung bình 1 chuyến chưa đến 200 ngày. Đâu ra thông tin 1000 ngày?
@dktran01 nghe nói đến tim phổi thận phải chạy bằng máy mà tay chân bủn rủn
Đi như vậy chắc chắn có thay đổi, không có gì mới.
Vài năm sống ở bắc việt cũng mất hết nhận thức về giá đất đai này
3 ngày cho 1 lând
Tiêu đề 1+1=2
Vũ trụ lớn v mà khó sống quá. Lạnh, k oxy, phóng xạ..
đánh đổi được nhiều tiền mà

Xu hướng

Bài mới









  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2024 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: Số 70 Bà Huyện Thanh Quan, P. Võ Thị Sáu, Quận 3, TPHCM
  • Số điện thoại: 02822460095
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019