Đều như "vắt chanh" hay là "vắt tranh"? - Đều như vắt tranh mới đúng
Nam Air
9 ngày trướcBình luận: 248Lượt xem: 61.578
Đều như "vắt chanh" hay là "vắt tranh"? - Đều như vắt tranh mới đúng
Thành ngữ "đều như vắt chanh" mà chúng ta thường hay nghe thực ra là hơi sai một tí, câu đúng phải là "đều như vắt tranh". Vâng, "vắt tranh" chứ không phải "vắt chanh" vắt cam gì hết nhé.

Theo Báo điện tử Đà Nẵng có trả lời như sau:
Rất nhiều người bàn cãi về hai thành ngữ nói trên, cụ thể là ở hai từ tranh hay chanh. Theo chúng tôi, chính xác phải là “đều như vắt tranh”.

Ở nước ta, ngày trước mái nhà chủ yếu được lợp bằng cỏ tranh. Cỏ tranh được mô tả trong bài “Cỏ tranh - giản dị mà quý hiếm” đăng trên trang caythuocchuabenh.vn như sau:

“Cỏ tranh còn có tên gọi khác là Bạch mao căn, cỏ tranh săng, nhả cà. Dân tộc Dao gọi là gan, dân tộc K’Dong gọi là Día, dân tộc Tày gọi là Lạc cà… Nó có tên khoa học là Imperata cylindrica Beauv. Họ nhà lúa (Poaceae), rất gần gũi với đời sống con người từ đồng bằng đến vùng trung du, miền núi.

Cỏ tranh là loại cây sống lâu năm, có thân rễ lan dài, ăn sâu dưới đất. Cây mọc hoang dại, phân bố rộng rãi khắp nơi ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam nước ta và nhiều nước có khí hậu nhiệt đới trên thế giới. Người ta thường bắt gặp nó mọc ở những nơi đất cao ngoài đồng, bờ mương, bờ sông, đồi núi, có khi mọc ở thảo nguyên thành những mảng cỏ lớn. Có nơi dùng lá để lợp mái nhà”.

Ngày trước, tranh là vật liệu phổ biến khi làm nhà. Để có được những tấm tranh để lợp mái hoặc dựng vách, các thợ lành nghề phải “đánh” tranh, tức là bện tranh thành từng tấm theo kích thước phù hợp với quy mô của nhà.

Ở Đà Nẵng, hiện chỉ còn sót lại một vài người biết cách đánh tranh, như nghệ nhân Mười Nhựt, 66 tuổi, người thôn Phước Hưng, xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang. Ông Nhựt tuy đang làm nghề làm thợ kép - chữ dùng của dân gian chỉ nghề đắp phù điêu, vẽ tranh, cẩn các loại miểng chai, miểng sành cho các công trình kiến trúc cổ Á Đông, nhưng nếu có ai nhờ đánh tranh lợp nhà thì ông cũng sẵn sàng.

Đánh tranh, theo ông Nhựt, không phải ai cũng làm được. Bởi lẽ không chỉ rành kỹ thuật mà còn phải có con mắt mỹ thuật. Mỗi khi “đánh” tranh phải dùng một tay nắm đống sợi tranh thành một vắt, muốn cho đều tăm tắp mười vắt như chục thì lượng sợi tranh trong tay phải vừa vặn sao cho ngón cái cụng với ngón trỏ, nếu ít hơn thì thêm vào và ngược lại. Nếu các vắt tranh lỏi chỏi không đều thì khi lợp lên sẽ dễ bị thấm nước mưa và đứng trong nhà trông lên sẽ không được đẹp. Trong lúc tay này nắm vắt tranh thì tay kia phải khéo léo “bắt” vắt tranh đưa vào hom (3 thanh tre ngâm được vót thành sợi có chiều dài bằng tấm tranh) và chỉnh sửa cho đều.

Như thế, từ vắt trong vắt tranh không phải động từ mà là danh từ, như trong câu “Mang mấy vắt cơm đi ăn đường” hay “Mỗi đùm hai vắt xôi” (theo Từ điển tiếng Việt). “Đều như vắt tranh” ý nói làm một cái gì đấy rất đồng đều.

Ngày trước, rất hiếm có thợ đánh tranh lợp nhà chuyên nghiệp. Vì thế, ai có “bàn tay vàng” vắt tranh đều và đẹp sẽ được chủ nhà khoản đãi hậu hĩ. Dân gian có câu “đàn ông lợp nhà, đàn bà đi chợ”, nghĩa là đàn ông khi lợp nhà sẽ được ăn uống no say, đàn bà đi chợ thì làm chi cũng xà xẻo ít nhiều tiền chợ để ăn vặt.

Lợp mái nhà bằng tranh rất bền chắc, ông Nhựt tính, nếu lợp dày 15 – 20cm thì đến 20 - 30 năm mới phải lợp lại một lần. So với lợp bằng ngói, bằng tôn và các loại tấm lợp hiện đại... thì nhà có mái lợp bằng cỏ tranh sẽ mát mẻ hơn.

Mua tranh lợp nhà ngày nay không phải là một cách làm lỗi thời mà được xem là mốt mới lạ, làm nhà theo phong cách thôn quê. Biết đâu nhờ đó mà những người có “bàn tay vàng” như ông Mười Nhựt có cơ vực dậy nghề xưa. Và đó cũng là cơ hội để giới trẻ ngày nay hiểu rõ hơn về thành ngữ “đều như vắt tranh” chứ không phải vắt chanh hay vắt cam gì sất!

Ps: xin lỗi anh em hình trên cove, phía bên trái là các thợ đang lợp lái mái lá dừa chứ không phải mái tranh, mình tìm chưa ra hình mái tranh chất lượng cao.

Nguồn: Báo Đà Nẵng
248 Bình luận
em nghĩ là "vách tranh"
@TsanHoang Ông bị vấn đề đọc hiểu à, nói mãi cái vắt tranh là nắm tranh, còn vắt chanh liên quan éo gì mà đều ? Đều là tính từ, so sánh ở chữ như là so sánh ngang bằng.
https://hoctot.hocmai.vn/thanh-thao-bien-phap-tu-tu-sanh-chia-khoa-de-viet-van-hay.html

Thành thạo biện pháp tu từ so sánh - Chìa khoá để viết văn hay ! - Học Tốt Blog

Cô Kiều Anh – giáo viên Ngữ văn tại Hệ thống Giáo dục Hocmai sẽ hệ thống lại lý thuyết cũng như có những lưu ý nhằm giúp học sinh nắm chắc biện pháp tu từ so sánh để phát huy trí tưởng tượng về hình ảnh và vận dụng linh hoạt, sáng tạo vào […]
hoctot.hocmai.vn

Đọc đi cho mở mang, chứ đi lắm mà không tìm hiểu bằng thừa
Còn văn học dân gian là loại văn học truyền miệng có từ trước khi người ta liệt ra cái gọi là văn học bây giờ. CÒn chữ hãy nói tiếp, hết rồi thì thôi nghỉ nhé
@TsanHoang Ông bị vấn đề đọc hiểu à, nói mãi cái vắt tranh là nắm tranh, còn vắt chanh liên quan éo gì mà đều ? Đều là tính từ, so sánh ở chữ như là so sánh ngang bằng.
https://hoctot.hocmai.vn/thanh-thao-bien-phap-tu-tu-sanh-chia-khoa-de-viet-van-hay.html

Thành thạo biện pháp tu từ so sánh - Chìa khoá để viết văn hay ! - Học Tốt Blog

Cô Kiều Anh – giáo viên Ngữ văn tại Hệ thống Giáo dục Hocmai sẽ hệ thống lại lý thuyết cũng như có những lưu ý nhằm giúp học sinh nắm chắc biện pháp tu từ so sánh để phát huy trí tưởng tượng về hình ảnh và vận dụng linh hoạt, sáng tạo vào […]
hoctot.hocmai.vn

Đọc đi cho mở mang, chứ đi lắm mà không tìm hiểu bằng thừa
Còn văn học dân gian là loại văn học truyền miệng có từ trước khi người ta liệt ra cái gọi là văn học bây giờ. CÒn chữ hãy nói tiếp, hết rồi thì thôi nghỉ nhé
@boybala Dốt đặc cán mai stop nhe...
@TsanHoang Ô giỏi thế cơ, cùn còn tinh tướng, nói chuyện toàn nói mồm không có bằng cớ gì mà đòi dạy đời
@sonha28 Bài viết có nguồn chính là từ báo Đà Nẵng đó bác, cuối bài có trích dẫn đó. Nhưng ảnh trong bài báo đó có chất lượng quá thấp nên bạn mod không dùng ở đây. Chắc đợi lúc nào có bạn nào còn nhà tranh thì chụp lấy tấm.
@sonha28 Vắt tranh: 1 nắm tranh bằng lòng bàn tay nắm, để gài tiếp vào 1 tấm vách đang Đan dở. Thường thì ngta dùng 3 nan tre để đánh 1 vách tranh hay 1 mái tranh. 1 tấm vậy dài khoảng 1,5m dùng để làm vách hoặc lợp mái che. Ngoài dùng Cây tranh phơi khô, ngta còn dùng rơm khô, cỏ lác khô, vv ... để Đan.
@sonha28 chả thấy đều chỗ nào.
Đúng thiệt, giờ mới biết đến khái niệm "vắt tranh", trước nay cứ đinh ninh "ch" 😁
| Sent from CRAZYSEXYCOOL1981 using BlackBerry Athena |
@Du 177 Chưa hẳn ngoài bắc là phát âm tr với ch đều thành ch, ít nhất là em thấy Thái bình phát âm rất chuẩn tr, r. Chính Hà nội phát âm lại không chuẩn.
@tg791147 miền bắc đa số đều dính phát âm 2 từ này sai, mình vào nam chỉnh lại được nhưng vẫn hay nói lỗi, sau này về bắc chơi nghe người họ hàng nói sai cảm giác sao sao ấy
@tg791147 Thái Bình phát âm chữ R là rất rõ ràng hay bị các nơi nói phát âm nặng quá nhưng nó rất đúng , nhưng chữ L và N thường người nghe thấy ngọng nhưng người nói ko cảm thấy bị ngọng
@crazysexycool1981 Thời gian toàn vào spam tinhte thì lấy đâu mà biết đc vắt tranh hay "vắt chanh"
Ngày xưa đại gia dựng nhà sàn, ao cá ngay giữa thành phố. Ngày nay đại gia làm nhà tranh, hồ bơi ở thôn quê.
@from team b with love Đại gia nào ngày xưa mà ghê vậy???
@nathai H đại gia đó
@nathai Trần dân tiên chứ ai ahihhi
@from team b with love két thật
Hôm nọ thấy mod bình luận ở đâu câu này, nay đăng bài giải thích tường tận luôn, like cho Nam Air
Vl. cứ tưởng vắt chanh trước giờ^^
tưởng có hội nghị 2020 để đăng bài, ai dè bị corona quấy, giờ hủy kèo, đăng tào lao mé lao bù =))
@ThietKeWebChuyen-Com Chuẩn
Tưởng gọi là vách tranh nhỉ
@from team b with love Cái đầu người làm văn hoá giáo dục nó khác người nông dân. Nguyễn Đình Chiểu người Nam gốc sao vẫn làm được thơ Lục Vân Tiên?
@from team b with love Chẳng biết có phải vùng miền hay không mà em chỉ biết đây là tiếng việt, có gì sai khi nói tiếng việt và dùng ca dao, tục ngữ tiếng việt à? Bạn có biết là bất cứ ngôn ngữ nào cũng đều có những thành ngữ như vầy đc dùng hàng ngày không? Anh có, đức có, pháp có và khi muốn có bằng thông thạo cao thì đều phải biết xài
@from team b with love Một sự so sánh đơn giản, gần gũi với nông thôn đến thế mà bác bảo là chữ nghĩa à. Thế theo bác nói "ngu như heo" là gần gũi hay chữ nghĩa? Hay là cả đời bác chưa bao giờ so sánh ví von điều gì?

Bác tưởng nhầm thành ngữ này là cao xa chỉ bởi vì nhà tranh không phổ biến nữa, bác không biết nó là gì. Ngôn ngữ thay đổi là chuyện bình thường, chả nên quy kết. Bác cứ để tầm 15-20 năm nữa bọn con cháu của bác lớn lên nó lại chả cười hi hí vào những từ ngữ bác đang dùng bây giờ.
@Black Mamba "nhà tranh vách đất" ở đâu thì ko biết chứ ở vùng ĐNB người ta thường nói "nhà tranh vách lá".
Vắt chanh bỏ vỏ đấy mà. Hahaha
Tinh tế hôm nay cũng có bài viết về lỗi chính tả cơ à.
@RF Hiến Nguyễn Bạn cũng viết “xai” kìa.
@vanbien86 ừ, tinh tế mà 😃 Hết chủ đề để viết.
@vanbien86 Cẩn thận bác ơi, bác nói chính tả chính tả em ZyZy còn mod ném cho bác bài "người nào soi lỗi chính tả là biểu hiện tâm thần " của 1 thằng cha lz nào đó đó
@xuantruong1992 Kkkk, troll tý thôi mừ
Tôi là tôi nghi vấn cái câu vắt chanh từ lâu rồi! Từ bé mình đã thắc mắc vắt chanh có mẹ gì mà đều. Hnay mới biết, cảm ơn ông chủ bài viết 😁 giúp tôi giải đáp câu hỏi mấy chục năm :D
@chu0tjnh Mình nghĩ cái này có liên quan tới việc không chú trọng đánh trọng âm "tr", nhất là người bắc.
Mấy ông bảo ngọng thì cũng không phải. Đọc thì vẫn đọc được bình thường, nhưng chả qua sống trong môi trường toàn người đọc không chuẩn mà đi phát âm chuẩn thì lại thành dở người :D
@Yan20142297 Thực tế phát âm tr” và “ch” là hoàn toàn khác nhau, nó cũng như âm “x” và “s” ấy. Người miền Bắc từ Ninh Bình trở ra thường lẫn hai âm này với nhau, tuy nhiên người miền trung đặc biệt là Nghệ An- Hà Tĩnh họ phát âm rất chuẩn 2 cặp âm này
Lẫn thì cũng chả phải lẫn, cái này là gọi là bỏ qua âm tiết nặng hay uốn lưỡi như tr, s, r luôn ấy.
Đi học thì cô vẫn dạy phát âm chuẩn như bình thường, nhưng đấy là lúc dạy học thôi, chứ nói chuyện hàng ngày ở miền bắc mà phát âm vậy nghe kì cục lắm.
@Seven-Galaxy E ở Hưng yên đọc rõ và phân biệt đc hết ( ch, tr) ( r, d, gi) (x, s ) nhé. Nhưng không bao giờ tôi đọc đánh đúng trọng âm những từ trên. Thế mà các bác cứ bảo bị ngọng là sao?
Ha ha ha, so funny, thanks mod for a very interesting fact 😁
Sắp tới các tỷ phú sẽ tậu biệt thự bằng tranh.
Đúng là vắt tranh thật.
Thanks mod đã chia sẻ fact này. Đặc sản của tinhte là sai chính tả mà lại có bài sửa lỗi ngữ pháp. 😃
Tao cũng nghĩ là vắt tranh
rồi còn cả : nghèo rớt mồng tơi nữa, chả liên quan gì đến cái cây rau mồng tơi hết
@nguyenthanhhieuthanson Yên tâm, hết cái để viết sẽ đến lượt, hàng chờ còn nhiều lắm.
@nguyenthanhhieuthanson nhà nghèo đến độ dàn mồng tơi còn rớt nữa cơ mà, nó khinh nó không thèm leo
@nguyenthanhhieuthanson Tơi là cái áo làm từ lá khô ngày xưa gắn vào cái mồng (giống như cái cổ áo ) dùng che nắng che mưa. Giống ra đường mặc áo rách thì người ta nghĩ là nghèo.
Quen thì sẽ xài thôi, ví dụ kể truyện, kể chuyện, mặc dù nó sai chính tả thiệt nhưng người nghe sẽ không vì thế mà hiểu sai nghĩa của người nói. Còn đỡ hơn mấy từ trùng kiểu đường đi với đường ăn, một từ như nhau mà lắm nghĩa
@unwrittlaw Vấn đề đó là do bác phát âm, chứ không phải do chính tả hay ngữ pháp sai. Mọi người chủ yếu là sai phát âm
@Hunglong96 Nhầm to. Bác nói ko đúng ngữ pháp thì dù có phát âm chuẩn đến mấy khi nói chuyện điện thoại cũng dễ hiểu nhầm. Vì nói ko đúng ngữ pháp ngta sẽ phải nghe theo từ khoá rồi suy đoán ra cái bác đang nói, việc suy đoán sai là hoàn toàn có thể xảy ra.
@unwrittlaw Sai còn tùy, ví dụ sai thì có thể hiểu lầm, nhưng sai giới từ chẳng hạn người bản xứ họ sẽ nghe ra. Dĩ nhiên trong môi trường chuyên nghiệp thì phải chuẩn, nhưng giao tiếp bình thường chả cần, sai thì sửa
@Hunglong96 Kể truyện hay kể chuyện đều đúng nhé bạn. Tùy ngữ cảnh thôi.
vách trăn nhé.

Tải app Tinh tế

Tải app Tinhte - Theo dõi thông tin mà bạn yêu thích

Tải app TinhteTải app Tinhte
Tải app Tinh tế cho Android trên Google PlayTải app Tinh tế cho iPhone, iPad trên App Store
  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2020 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019