Mới đây, một cư dân Reddit đã “đào mộ” lại hình ảnh chiếc IEM “quái vật đã tuyệt chủng” mang tên S72 với đúng 72 driver. Câu chuyện này ngay lập tức khiến cả cộng đồng dậy sóng, đặt lại câu hỏi muôn thuở: liệu việc nhồi nhét thật nhiều driver có thực sự mang lại chất lượng âm thanh tốt hơn, hay chỉ là màn chạy đua thông số vô nghĩa?
Thực ra S72 không phải lần đầu được nhắc tới. Hai năm trước, một bài đăng trên Reddit đã gây bão với rất nhiều thông tin chi tiết và bình luận. Chiếc tai nghe này có tên chính thức là S72, nhưng đến nay nhà sản xuất vẫn là một bí ẩn.
Câu hỏi kinh điển lúc đó: “Nếu đây chưa phải end-game thì cái gì mới là end-game?”
Chiếc IEM 72 driver S72 – Huyền thoại chỉ tồn tại trong… truyền thuyết
Thực ra S72 không phải lần đầu được nhắc tới. Hai năm trước, một bài đăng trên Reddit đã gây bão với rất nhiều thông tin chi tiết và bình luận. Chiếc tai nghe này có tên chính thức là S72, nhưng đến nay nhà sản xuất vẫn là một bí ẩn.
Câu hỏi kinh điển lúc đó: “Nếu đây chưa phải end-game thì cái gì mới là end-game?”
Người trả lời đáng giá nhất chính là “thánh IEM” Oratory1990 – kỹ sư âm học nổi tiếng toàn cầu. Dù ý tưởng 72 driver nghe có vẻ hơi điên, điểm ông chỉ trích nặng nhất lại không phải số lượng driver mà là ống dẫn âm siêu dài, gây ra vô số vấn đề về pha, giao thoa và thời gian trễ.
S72 chỉ được sản xuất và bán trong một khoảng thời gian rất ngắn năm 2021 trên Taobao với giá khoảng 1.700 USD. Đến nay gần như không có chủ sở hữu thực sự nào lên tiếng chia sẻ trải nghiệm. Trang bán hàng đã biến mất từ lâu. Điều thú vị là còn có cả phiên bản “cấp thấp hơn” mang tên S68 – bớt đi 2 driver electret tweeter.
Cuộc chiến driver – Bắt đầu từ khi nào?
Cuộc đua số lượng driver thực sự bùng nổ cách đây khoảng 14-15 năm, khi công nghệ vỏ acrylic in 3D y tế trở nên phổ biến. Lúc đó, người ta bắt đầu nhồi nhét thật nhiều driver Balanced Armature (BA) vào custom IEM. Còn IEM universal thì bị giới hạn vật lý, hiếm khi vượt quá 4-5 driver.
Rồi hybrid ra đời (Dynamic + BA), tiếp theo là tribrid (thêm EST/Electret), và giờ đây chúng ta đang chứng kiến cả quadbrid, thậm chí pentabrid trên lý thuyết.
Nhiều driver có thực sự tốt hơn?
Quảng cáo
Trước tiên phải khẳng định: chỉ cần một driver tốt là đã có thể chơi full dải âm thanh con người nghe được. Huyền thoại Etymotic ER4SR với một driver BA duy nhất từ năm 1991 đến nay vẫn khiến rất nhiều IEM hàng chục driver phải cúi đầu. Vậy tại sao vẫn cần nhiều driver? Vì mỗi loại driver có ưu và nhược điểm riêng:
- Dynamic: bass mạnh, tự nhiên
- BA: tốc độ nhanh, chi tiết mid-treble tốt
- Planar: âm trường rộng, trung thực
- EST/electret: treble mượt, thoáng
Lý thuyết thì đẹp: kết hợp nhiều loại để lấy ưu điểm, giảm nhược điểm. Nhưng thực tế lại không đơn giản như vậy. Khi dùng nhiều driver, chúng ta đánh mất tính mạch lạc, thứ mà single-driver làm rất tốt. Để mỗi driver chỉ chơi đúng dải tần của mình, nhà sản xuất phải dùng crossover. Crossover càng phức tạp càng dễ gây vấn đề về pha, thời gian trễ, và hiện tượng nhiều driver cùng phát một vùng tần số dẫn đến nhiễu giao thoa.
Bao nhiêu là quá nhiều?
Không gian bên trong một chiếc IEM cực kỳ nhỏ, chỉ nhét được một lượng linh kiện có hạn. Hầu hết IEM đa driver hiện nay dùng crossover khá đơn giản (2-4 way), trong khi loa sàn cao cấp có thể lên 5-7 way. Chiếc S72 72 driver nghe thì “khủng” nhưng thực chất chỉ dùng crossover 3 way:
- 1 dynamic lo bass
- 4 electret lo treble
- 31 BA lo mid
Quảng cáo
Cuộc chiến driver đã kết thúc chưa?
Hiện tại, số lượng driver trên các flagship IEM đã có dấu hiệu chững lại. Hiếm mẫu nào vượt quá 12-15 driver mỗi bên, rất nhiều hãng chọn quay về con số hợp lý 4-8 driver nhưng tuning cực kỳ tinh tế.
Thay vào đó, xu hướng mới là cuộc đua công nghệ hybrid:
- Dynamic lo bass
- Planar lo mid
- EST/bone conductor lo treble
- Thậm chí có hãng kết hợp tới 5 loại driver khác nhau (pentabrid)
Cá nhân mình rất háo hức được nghe những thiết kế này. Nhưng đồng thời cũng lo lắng – từ “hybrid” có cùng gốc với “hybris” (sự kiêu ngạo) trong tiếng Hy Lạp cổ đại. Và lịch sử đã chứng minh, sự kiêu ngạo quá mức thường dẫn đến… thất bại.
Nguồn: headphonesty




