Alexandr Wang và ván cược AI lớn nhất của Meta

Từ đó, Meta liên tục đẩy mạnh phát triển AI trong mọi sản phẩm lõi như Facebook, Instagram, WhatsApp và đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn Llama với tham vọng cạnh tranh trực tiếp OpenAI và Google DeepMind. Kể từ năm 2022, Meta chuyển hướng mạnh sang AI tạo sinh, phát triển chip AI riêng, xây dựng hệ thống hạ tầng tính toán khổng lồ. Cơ bản thì đây là một lợi thế rất lớn của Meta, kết hợp với hàng loạt mô hình nguồn mở được cộng đồng sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, công ty vẫn vấp phải những chỉ trích gần đây về tốc độ đổi mới và chất lượng mô hình. Sau thất bại của Llama 4 với nghi vấn “thổi phồng thành tích”, thiếu minh bạch trong quy trình đánh giá và nội bộ xáo trộn khi nhiều lãnh đạo rời đi, Meta buộc phải tổ chức lại toàn bộ hoạt động AI dưới một thực thể duy nhất, Superintelligence Labs để tăng tốc cạnh tranh với OpenAI, Google DeepMind, Anthropic và những đối thủ mới như DeepSeek.

Ben cạnh đó, Meta cũng chi mạnh tay để chiêu mộ nhân tài ngành AI, với mức lương thưởng hàng trăm triệu USD cho mỗi kỹ sư và nhà khoa học hàng đầu, tạo nên “đội hình trong mơ” mà hiếm công ty nào có thể sánh kịp.

Vì sao vai trò này lại mang tính quyết định và tại sao lại là Wang?

Rõ ràng, Meta đã đầu tư rất nhiều cho AI, tuy nhiên, các nhóm nghiên cứu, sản phẩm và hạ tầng thường hoạt động rời rạc, thiếu sự phối hợp tổng lực. Chính điều này là một trong những nguyên nhân khiến Mark Zuckerberg thành lập Meta Superintelligence Labs (MSL). Sau đó, việc lựa chọn Wang làm Chief AI Officer, đồng thời là người nắm toàn quyền điều phối mọi nhóm liên quan đến AI, từ nghiên cứu cơ bản tới phát triển sản phẩm ứng dụng, đánh dấu bước thay đổi chiến lược quan trọng: Mark không chỉ muốn cải tiến công nghệ, mà còn hướng tới mục tiêu siêu trí tuệ (superintelligence) – AI vượt xa năng lực của các mô hình ngôn ngữ lớn hiện nay.



Trong khi đó, Wang ở tuổi 19 đã cùng ScaleAI tạo lập xương sống cho ngành công nghiệp này

Thật ra, Wang không đi lên theo con đường học thuật mà bản chất vẫn là một doanh nhiên với góc nhìn thực dụng đã biến Scale AI thành “nhà máy dữ liệu” của cả ngành, cung cấp pipe-line xử lý và gán nhãn dữ liệu quy mô hàng tỷ điểm dữ liệu mỗi năm cho các gã khổng lồ công nghệ. Chính thế mạnh về chất lượng, tốc độ xử lý dữ liệu cùng với khả năng quy tụ nhân tài toàn cầu về AI, có lẽ là lý do Meta đặt niềm tin vào Wang sẽ tạo lợi thế cạnh tranh quyết định cho tập đoàn trong cuộc đua AI.

Wang sẽ mang lại điều gì cho Meta cũng như AI toàn cầu?

Wang là doanh nhân “vừa là kỹ sư, vừa là chiến lược gia”. Khả năng xây dựng Scale AI cho thấy anh không chỉ hiểu cốt lõi dữ liệu trong AI mà còn có đầu óc kinh doanh và tầm nhìn về tổ chức, quản trị nhân tài. Wang được tin tưởng sẽ giúp Meta thiết lập lại pipeline dữ liệu huấn luyện với chất lượng vượt trội, tăng tốc phát triển mô hình AI, đồng thời thu hút những “bộ não” xuất sắc nhất thế giới về cùng chung tay giải quyết những bài toán khó nhất của ngành, từ chất lượng, độ an toàn đến khả năng mở rộng quy mô.

Và hiện tại Wang được kì vọng lãnh đạo bộ phận AI hợp nhất của Meta

Nếu thành công, Meta có thể vượt lên trở thành người dẫn đầu kỷ nguyên AI thế hệ mới, nơi các hệ thống có khả năng tự học, thích nghi, giải quyết vấn đề phức tạp – không chỉ thay đổi sản phẩm công nghệ mà còn định hình lại nhiều ngành công nghiệp với hàng tỷ người dùng trên toàn cầu.

Rủi ro đi kèm và những ẩn số phía trước

Tuy nhiên, “ván cược” AI của Meta cùng với Alexandr Wang cũng đi kèm rất nhiều rủi ro và ẩn số. Mục tiêu phát triển “trí tuệ siêu việt” không chỉ là một thách thức kỹ thuật. Nó đòi hỏi nguồn lực khổng lồ, công nghệ đột phá, mà còn đối mặt bài toán đạo đức, kiểm soát và các mối lo về an toàn, lạm dụng sẽ ngày càng lớn khi AI mạnh lên. Nội bộ Meta từng xảy ra xáo trộn khi mô hình Llama 4 gặp bê bối “thổi phồng thành tích”, thiếu kiểm chứng độc lập về chất lượng. Ngoài ra, quyết định có chuyển sang giữ kín quyền truy cập mô hình như OpenAI hay tiếp tục mở nguồn sẽ là lựa chọn chiến lược sống còn với hệ sinh thái của Meta.



Một ván cược rất lớn của Facebook

Việc dốc toàn bộ quyền lực AI vào tay một nhóm nhỏ giúp tăng tốc ra quyết định nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ “gãy gánh” nếu đi sai hướng, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh với những tên tuổi lớn đang mạnh tay hơn bao giờ hết: Microsoft sát cánh cùng OpenAI; Google tập trung nguồn lực vào DeepMind và Gemini; các đối thủ Trung Quốc liên tục bắt kịp về năng lực kỹ thuật lẫn tài chính.

Meta đặt cược lớn bằng cách giao toàn quyền AI cho Alexandr Wang và đội ngũ “siêu sao” với kỳ vọng tạo bước nhảy vọt để vượt lên các đối thủ nhờ sự kết hợp giữa tầm nhìn doanh nhân, nguồn lực khổng lồ và khả năng thu hút nhân tài toàn cầu. Nếu Wang chứng minh được năng lực kết hợp công nghệ, tổ chức và chiến lược, Meta hoàn toàn có thể mở ra kỷ nguyên AI mới, nơi “trí tuệ siêu việt” vượt ra khỏi lý thuyết sách vở. Ngược lại, nếu thất bại, đây sẽ là bài học đắt giá cho toàn ngành về giới hạn của tiền bạc và tham vọng trong hành trình chinh phục trí tuệ nhân tạo.

Nguồn: [1][2][3][4]