Gerald Carter, người sáng lập kho ảnh Diversity Photos đang đưa cuộc chiến của mình với Adobe ra toà, và công bố tới công chúng, sau khi ông cố gắng ngăn chặn công ty này huấn luyện trí tuệ nhân tạo trên thư viện ảnh quý hiếm và có giá trị của mình.
Chia sẻ với PetaPixel, Carter nói rằng Adobe đã đưa mọi hình ảnh từ kho lưu trữ Diversity Photos vào mô hình AI Firefly của họ. Sau khi ông phản đối, Adobe đã đề nghị ông một khoản phí ít ỏi cho việc huấn luyện AI, điều mà Carter đã từ chối.
Gerald Carter
Sau đó, Adobe đã dựa vào các nguồn lực pháp lý của mình để thành công trong việc ngăn chặn thách thức pháp lý của Carter, và hiện đang cố gắng sử dụng phán quyết trọng tài làm tiền lệ cho các tranh chấp trong tương lai.
Chia sẻ với PetaPixel, Carter nói rằng Adobe đã đưa mọi hình ảnh từ kho lưu trữ Diversity Photos vào mô hình AI Firefly của họ. Sau khi ông phản đối, Adobe đã đề nghị ông một khoản phí ít ỏi cho việc huấn luyện AI, điều mà Carter đã từ chối.
Gerald Carter
Sau đó, Adobe đã dựa vào các nguồn lực pháp lý của mình để thành công trong việc ngăn chặn thách thức pháp lý của Carter, và hiện đang cố gắng sử dụng phán quyết trọng tài làm tiền lệ cho các tranh chấp trong tương lai.
AI phá huỷ một mối quan hệ tốt đẹp
Carter đã dành nhiều năm để xây dựng Diversity Photos, công ty mà ông thành lập, vì các cộng đồng thiểu số đã bị bỏ qua trong ngành ảnh lưu trữ. Carter cho biết công ty đã đầu tư mạnh vào việc tuyển dụng những người bình thường và có được sự đồng ý phù hợp cho bản quyền của các bức ảnh.
Sau khi ra mắt vào năm 2016, Diversity Photos đã phát triển mạnh mẽ và hợp tác với Adobe vào năm 2018 thông qua Thỏa thuận đóng góp ảnh lưu trữ.
“Thỏa thuận này là một thỏa thuận chia sẻ doanh thu,” Carter giải thích. “Chúng tôi sẽ cung cấp nội dung, Adobe sẽ phân phối thông qua Adobe Stock, và cả hai bên đều được hưởng lợi. Chúng tôi đã cấp cho Adobe giấy phép phân phối và quảng bá tác phẩm của chúng tôi cho khách hàng cuối cùng của họ vì lợi ích chung. Điều này đã được ghi rõ trong hợp đồng.”
Nhưng mọi thứ đã thay đổi vào tháng 3/2023 khi Adobe ra mắt mô hình AI của họ, Firefly.
Nó được Adobe tiếp thị như một công cụ chuyển đổi văn bản thành hình ảnh mà không đánh cắp tác phẩm thuộc về các nhà sáng tạo. Carter nhanh chóng nhận ra rằng kho ảnh của Diversity Photos nằm trong dữ liệu huấn luyện của Firefly và đã liên hệ vào tháng 6/2023, yêu cầu loại trừ các bức ảnh khỏi tập dữ liệu và đề nghị hai bên thiết lập một thỏa thuận cấp phép để huấn luyện AI.
“Tôi đã nhận được nhiều tháng trời không có câu trả lời,” Carter nói. “Họ nói với tôi rằng có ‘các quyết định đang chờ xử lý’ và hãy kiên nhẫn.” Vào tháng 10/2023, Carter được thông báo rằng thỏa thuận ông ký năm 2018 cho phép Adobe sử dụng Diversity Photos làm dữ liệu huấn luyện AI, xác nhận rằng họ đã sử dụng bộ dữ liệu này trong ít nhất hai mô hình AI, Adobe Sensei và Adobe Firefly.
Quảng cáo
Carter chỉ ra rằng toàn bộ giá trị của Diversity Photos nằm ở tính hiếm có, cùng với chất lượng nội dung. Nếu một công ty công nghệ muốn sử dụng kho lưu trữ này để huấn luyện mô hình AI, Carter sẽ tính phí bản quyền vĩnh viễn.
“Vì vậy, khi tôi phát hiện ra rằng Adobe đã đưa toàn bộ thư viện của chúng tôi vào quy trình huấn luyện AI của họ mà không hỏi ý kiến, không có giấy phép riêng, không có bất kỳ khoản bồi thường nào, điều đó thật kinh khủng,” Carter nói.
“Họ không chỉ sử dụng một vài hình ảnh. Họ đã tiếp nhận toàn bộ nội dung của chúng tôi, và sử dụng nó để xây dựng các sản phẩm hiện đang cạnh tranh trực tiếp với chúng tôi. AI của Adobe giờ đây có thể tạo ra cùng loại hình ảnh đa dạng mà chúng tôi đã mất nhiều năm và với nguồn lực đáng kể để tạo ra. Họ đã lấy lợi thế cạnh tranh của chúng tôi và biến nó thành tính năng của họ.”
Carter cho biết anh cảm thấy “thực sự tổn thương” khi thấy Adobe tuyên bố với cả thế giới rằng họ tôn trọng tác quyền của người sáng tạo, rằng họ có quyền sử dụng dữ liệu huấn luyện, và rằng những người đóng góp có thể từ chối.
“Trong trường hợp của chúng tôi, điều đó hoàn toàn không đúng. Chúng tôi chưa bao giờ được hỏi ý kiến. Chúng tôi chưa bao giờ được cho phép từ chối. Chúng tôi chưa bao giờ được cung cấp tùy chọn ‘Không huấn luyện’,” Carter nói. “Adobe đã làm hoàn toàn ngược lại với những gì họ nói với công chúng.”
Quảng cáo
Để nhấn mạnh mức độ nghiêm túc mà Carter coi trọng việc xin phép và cấp phép đúng cách, anh nói với PetaPixel rằng anh đã trả lại một khoản tiền năm chữ số cho Shutterstock vào năm 2021 sau khi công ty ảnh lưu trữ này muốn sử dụng hình ảnh của Diversity Photos để huấn luyện mô hình AI của riêng họ.
“Nội dung của chúng tôi phải được sử dụng vì mục đích tốt và mang lại lợi ích cho cộng đồng,” Carter giải thích. “Nhiều người đã tin tưởng giao phó hình ảnh và nội dung của họ cho chúng tôi, và chúng tôi phải đấu tranh cho họ và quyền của người sáng tạo.”
Khiếu nại lên toà trọng tài
Sau khi Adobe thông báo với Carter rằng họ có quyền sử dụng ảnh từ Diversity Photos để huấn luyện AI, công ty đã đề nghị khoản phí thưởng là 1.173,93 USD.
“Nó không phải bồi thường, không phải phí cấp phép, mà là tiền thưởng,” Carter nói. “Cứ như thể họ đang làm ơn cho tôi vậy. Và họ nói rõ rằng họ thậm chí không tin rằng họ bắt buộc phải trả số tiền đó theo thỏa thuận.”
Một tấm hình của thư viện Diversity Photos
“Đây là số tiền cho gần 12.000 hình ảnh được sử dụng để huấn luyện các mô hình AI mà Adobe hiện đang kiếm tiền thông qua phí đăng ký,” ông tiếp tục. “Tôi không chấp nhận. Tôi yêu cầu xóa nó khỏi tài khoản của mình vì tôi không muốn người khác hiểu rằng chúng tôi đã chấp nhận giá trị đó.”
Ngoài việc cấp phép ảnh cho mục đích biên tập và thương mại, Diversity Photos cũng cấp phép thư viện ảnh của mình cho mục đích đánh giá AI, để kiểm tra tập dữ liệu về những thành kiến không mong muốn trong AI. Một giấy phép một năm có thể lên tới hàng trăm nghìn USD. Carter thấy con số 1.173,93 USD là một sự xúc phạm.
“Điều đó thể hiện sự thiếu tôn trọng cơ bản đối với giá trị những gì chúng tôi đã tạo ra và các cộng đồng mà chúng tôi đại diện,” ông nói.
Nhưng Adobe không nhượng bộ.
Các cuộc gọi và email đều không được hồi đáp. Carter nói rằng mình đã bị lừa dối. Vì vậy, vào tháng 1/2024, luật sư của Carter đã gửi một lá thư yêu cầu chính thức. Adobe một lần nữa tuyên bố rằng thỏa thuận ban đầu cho phép họ quyền làm bất cứ điều gì họ muốn với kho lưu trữ Diversity Photos. Vì vậy, Carter và luật sư của ông đã đệ đơn yêu cầu trọng tài vào tháng 6/2024.
Carter nói rằng quy trình trọng tài, một cách giải quyết tranh chấp cá nhân với sự trợ giúp của bên thứ ba, đã bất lợi cho ông ngay từ đầu.
Quá trình trọng tài rất tốn kém, và hợp đồng mà Carter ký với Adobe vào năm 2018 có một điều khoản quy định rằng Adobe sẽ chi trả chi phí trọng tài thay mặt Carter nếu ông không đủ khả năng chi trả, điều mà ông thực sự không thể. Nhưng Adobe được cho là đã từ chối tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận, và thay vào đó đề nghị trả phí cho trọng tài viên để xem xét đơn xin bác bỏ tất cả các khiếu nại chống lại Adobe.
Trọng tài viên đã đồng ý với thỏa thuận này.
Sau đó, Adobe đã đệ đơn xin phán quyết tóm tắt về vụ kiện, và đơn này đã được chấp thuận hoàn toàn ngoại trừ một trong những khiếu nại của Diversity Photos: Sơ suất. Khiếu nại về sơ suất nêu rõ rằng Adobe đã đưa kho ảnh của Diversity Photos lên mạng mà không có bất kỳ hình mờ hoặc thông tin quản lý bản quyền nào. Bằng cách đó, các công ty AI khác như Midjourney, Stability AI và Google cũng có thể sử dụng thư viện ảnh này để đào tạo mà không cần bồi thường. Nhưng ngay cả với khiếu nại đó, Carter vẫn không thắng kiện.
“Chiến lược của Adobe là kiện tụng ở mọi bước. Vì vậy, chúng tôi phải nộp đơn lần thứ hai để chứng minh rằng chúng tôi không đủ khả năng chi trả cho việc trọng tài và rằng các điều khoản của Adobe nói rằng họ sẽ trả nếu chúng tôi không đủ khả năng chi trả,” Carter giải thích.
“Nhưng việc để trọng tài xem xét lại tốn 24.000 USD. Về cơ bản, chúng tôi phải trả tiền để chứng minh rằng chúng tôi không đủ khả năng chi trả chi phí. Chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc rút lui. Vì vậy, mặc dù chúng tôi muốn tiếp tục theo đuổi yêu cầu cuối cùng còn lại của mình, chúng tôi không thể ........ vì chúng tôi không đủ khả năng chi trả chi phí, đây là sự loại trừ về khía cạnh kinh tế, đẩy chúng tôi ra khỏi quá trình pháp lý.”
Carter nói rằng Adobe đã lợi dụng các điều khoản trọng tài trong hợp đồng ban đầu. “Một doanh nghiệp nhỏ đại diện cho các cộng đồng bị thiệt thòi đã bị tước đoạt quyền được ra tòa, hoặc thậm chí là được giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài, chỉ vì chúng tôi không đủ khả năng chi trả phí,” ông nói.
Adobe được cho là đã nói rõ rằng nếu thẩm phán yêu cầu công ty phải trả phí pháp lý cho Carter, thì họ sẽ trả vào cuối quá trình, nghĩa là Carter sẽ phải trả trước các chi phí.
Tiền lệ pháp lý
Kể từ đó, Adobe đã yêu cầu tòa án xác nhận phán quyết trọng tài như một tiền lệ cho các vụ kiện trong tương lai. Vào tháng 11 năm 2025, một người đưa thư “thù địch” đã đến nhà Carter với đơn kiện từ Adobe để xác nhận Phán quyết Trọng tài Hợp đồng.
“Chúng tôi tin rằng quy trình trọng tài về cơ bản là sai sót,” Carter nói. “Trọng tài viên đã từ chối giải quyết vấn đề chi phí mà hợp đồng yêu cầu trước khi ra phán quyết về đề nghị bác bỏ toàn bộ vụ kiện của Adobe.”
“Điều đó cho thấy sự thiếu tôn trọng cơ bản đối với giá trị những gì chúng tôi đã tạo ra và cộng đồng mà chúng tôi đại diện.”
Một tấm hình của thư viện Diversity Photos
“Ông ta coi những tuyên bố không có căn cứ của Adobe như những sự thật đã được xác lập mà không cần bất kỳ bằng chứng nào. Không có tài liệu nào được trao đổi giữa các bên.”
Carter lo lắng rằng trải nghiệm của ông sẽ ảnh hưởng đến những người sáng tạo khác vì thẩm phán trong phán quyết của mình đã nói rằng, “Không thể chứng minh rằng các sản phẩm đầu ra của AI là các tác phẩm có bản quyền gốc.”
“Điều này không liên quan gì đến bất kỳ khiếu nại nào của chúng tôi, vì vậy ông ta đã phán quyết về một điều không liên quan đến vụ kiện của chúng tôi nhưng sẽ được sử dụng và viện dẫn để chống lại những người sáng tạo trong nhiều thập kỷ tới,” Carter nói thêm. “Chúng tôi yêu cầu tòa án hủy bỏ phán quyết trọng tài dựa trên nhiều lý do theo luật trọng tài của California.”
Lời cảnh báo
Khi Carter ký thỏa thuận với Adobe vào năm 2018, các sản phẩm trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) chưa hề tồn tại.
“Hợp đồng tôi ký cho phép Adobe sử dụng hình ảnh của tôi để ‘phát triển các tính năng và dịch vụ mới nhằm quảng bá tác phẩm của tôi’”, Carter nói.
Nhưng trong khi ông cho rằng điều khoản đó nhằm mục đích để Adobe cải thiện nền tảng của mình, thì công ty lại hiểu theo cách khác.
“Lập luận của Adobe? Từ ‘mới’ có nghĩa là họ có thể làm bất cứ điều gì mới. Bất cứ điều gì. Bao gồm cả những thứ chưa tồn tại khi tôi ký hợp đồng. Bao gồm cả việc huấn luyện AI. Bao gồm cả việc xây dựng một công cụ cạnh tranh trực tiếp với chính nội dung mà tôi đã cấp phép cho họ”, Carter nói.
Carter nói rằng câu chuyện của ông là một lời cảnh báo cho những người sáng tạo khác đang ký “các hợp đồng tiêu chuẩn, không thể thương lượng, chỉ cần nhấp chuột để chấp nhận”. Ông nói rằng từ "mới" đã trở thành một tấm séc trắng.
Một tấm hình của thư viện Diversity Photos
"Đó là lý do tại sao chúng tôi đang đấu tranh để hủy bỏ phán quyết này," ông nói thêm. "Không chỉ vì Diversity Photos, mà bởi vì nếu cách hiểu này được giữ nguyên, nó sẽ tạo ra tiền lệ làm suy yếu quyền của người sáng tạo trên diện rộng. Không có hợp đồng nào từ thời kỳ trước AI nên được hiểu là một tấm séc trắng cho việc đào tạo AI. Những người sáng tạo đã ký các thỏa thuận đó không bao giờ có thể tưởng tượng ra cách sử dụng này, và các nền tảng biết điều đó."
Cuối cùng, AI đã ảnh hưởng đến công việc kinh doanh của Carter. Ông gọi sự trỗi dậy của AI tạo sinh là một cuộc khủng hoảng trên toàn ngành đối với những người sáng tạo nội dung trong các thị trường ngách.
"Điều trớ trêu là nội dung của chúng tôi có giá trị chính xác bởi vì nó khó tạo ra, con người thật, sự đa dạng thật, sự đồng ý thật," ông nói.
"AI tạo sinh đe dọa biến tất cả những điều đó thành hàng hóa. Và các công ty xây dựng các mô hình AI này đang kiếm lời từ công việc của chúng tôi mà không bồi thường cho chúng tôi."
Theo PetaPixel
