Avi Wigderson: Chủ nhân giải "Nobel khoa học máy tính" 2023 nhờ nghiên cứu về thuật toán ngẫu nhiên

P.W
12/4/2024 5:41Phản hồi: 13
Avi Wigderson: Chủ nhân giải "Nobel khoa học máy tính" 2023 nhờ nghiên cứu về thuật toán ngẫu nhiên
Giải thưởng A.M. Turing là giải dành cho những nhà nghiên cứu đầu ngành khoa học máy tính, vinh danh nhà toán học lỗi lạc người Anh Alan Turing. Nó được liên đoàn máy móc điện toán (ACM) trao thường niên, với khoản tiền thưởng 1 triệu USD thì được Google tài trợ. Vừa rồi ACM đã công bố người nhận giải Turing 2023 là nhà nghiên cứu khoa học máy tính người Israel, Avi Wigderson, giáo sư ngành khoa học máy tính và toán học, thuộc viện nghiên cứu cao cấp của trường Princeton, Mỹ.

Điều đáng nói là giáo sư Wigderson là người duy nhất đến thời điểm hiện tại được trao cả hai giải thưởng Turing và giải thưởng Abel hồi năm 2021.

ACM cho biết, giáo sư Wigderson được trao giải Turing 2023 “nhờ những cống hiến và đóng góp mang tính nền tảng cho lý thuyết điện toán, bao gồm việc thay đổi cách chúng ta hiểu về sự ngẫu nhiên trong các tác vụ điện toán, thành quả của nhiều thập kỷ ông là một trong những nhà nghiên cứu đầu ngành khoa học máy tính lý thuyết.”



Shafi Goldwasser, giám đốc viện lý thuyết điện toán Simons, chủ nhân giải thưởng Turing năm 2012 cho biết: “Avi đã có những đóng góp mang tính căn bản về lý thuyết điện toán, từ những thuật toán song sóng cho tới ngành giải mã, hay thậm chí là tất cả mọi khía cạnh của lý thuyết độ phức tạp tính toán. Vô vàn những đóng góp của ông trong những thập kỷ qua ở những mảng nghiên cứu phi ngẫu nhiên và giả ngẫu nhiên đã giúp chúng ta hiểu sâu hơn về vai trò rất quan trọng của sự ngẫu nhiên trong hệ thống điện toán.”


Avi Wigderson sinh ra tại Haifa, Israel. Cha của ông là một kỹ sư điện, còn mẹ làm y tá. Tình yêu với toán học và những câu đố chính là thứ được cha của ông truyền lại. Khi lớn lên, ông Wigderson theo học Technion, viện công nghệ Israel, rồi theo học tiến sỹ ngành khoa học máy tính ở trường Princeton năm 1983. Sau vài vị trí giảng dạy và nghiên cứu ở đại học Hebrew, đến năm 1999, ông về làm việc ở viện IAS của đại học Princeton cho tới năm 2003.

TuringAward-AviWigderson-byTaliaHerman-Lede-scaled.webp

Nói về những nghiên cứu của tiến sĩ Wigderson. Máy tính điện toán về cơ bản hầu hết đều là những hệ thống vận hành mang tính tất định. Nhưng ở thời điểm thập niên 1970, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng họ có thể củng cố những thuật toán cho máy tính bằng cách để chúng tạo ra những lựa chọn ngẫu nhiên trong quá trình tính toán, từ đó cải thiện hiệu năng xử lý. Điều đó tạo ra tác động tích cực.

Hệ quả là sau này các nhà khoa học máy tính thường bắt đầu với một phiên bản vận hành ngẫu nhiên của một thuật toán tất định, rồi sau đó tìm cách phi ngẫu nhiên quá trình tính toán, thay vì cố viết một thuật toán tất định đến mức tuyệt đối.

Năm 1994, giáo sư Wigderson đồng chủ biên một nghiên cứu khoa học so sánh sự tất định với sự ngẫu nhiên cùng với Noam Nisan. Nghiên cứu này chứng tỏ rằng, viết thuật toán mang tính ngẫu nhiên có vẻ hữu ích để tăng hiệu năng và tốc độ tính toán, nhưng thật ra không thực sự cần thiết: “Mọi thuật toán xác suất có hiệu suất cao đều có thể được thay thế bằng một thuật toán tất định, vì vậy bạn không thực sự cần tới sự ngẫu nhiên.” Sau đó, giáo sư người Israel có thêm hai nghiên cứu khoa học nữa với cùng chủ đề, cả hai đều có tác động và tầm ảnh hưởng rất lớn trong ngành lý thuyết điện toán.

Nếu anh em thực sự muốn nghiên cứu về chủ đề này, thì trên trang web của giáo sư Wigderson, ông hiện tại đang cho tất cả mọi người tải miễn phí cuốn sách xuất bản năm 2019 của ông, mang tên “Toán học và điện toán: Học thuyết cách mạng hóa công nghệ và khoa học.”

TuringAward-AviWigderson-byTaliaHerman-Flowers.webp

Giáo sư Wigderson nói: "Một yếu tố mang tính trung tâm là, điện toán không chỉ hiện diện trong những hệ thống máy tính, mà nó còn hiện diện ở khắp mọi nơi. Nó là một quy trình não bộ hoạt động, cách chúng ta nói chuyện với nhau, cách từng tế bào trong cơ thể vận hành, cách những cái cây lớn lên, rồi thậm chí cả thời tiết và những thứ ở tầm cỡ thiên văn học.

Quảng cáo



Trong mọi quy trình tự nhiên ấy, luôn có quy luật của tự nhiên, và mọi hệ thống như vậy đều biến đổi. Máy tính cũng giống như vậy, ban đầu có những quy luật cực kỳ đơn giản, bạn bắt đầu gặp một vấn đề rồi phải tìm ra một giải pháp phức tạp để giải quyết nó. Thành ra phương pháp của tôi về cơ bản có thể áp dụng cho mọi công trình nghiên cứu khoa học nào, không riêng gì điện toán. Đã từng có những mối liên hệ giữa học thuyết của tôi với vật lý xác suất, vật lý lượng tử, với sinh học điện toán, với kinh tế học và cả khoa học xã hội, rất nhiều những mối liên hệ tuyệt đẹp và vô cùng hữu ích."

aviw4.jpg

Mọi nghiên cứu của giáo sư Wigderson đều thuần túy về mặt lý thuyết, tạo ra nền tảng cho các nhà nghiên cứu phát triển ra những giải pháp mang tính ứng dụng: “Tôi không được thúc đẩy bởi tính ứng dụng. Tôi biết là khi chúng ta có những nghiên cứu nền tảng, thì sẽ có người tìm ra cách để ứng dụng chúng. Hãy thử nghĩ đến Alan Turing.

Ông ấy từng viết một nghiên cứu toán logic, cụ thể hơn là vấn đề lựa chọn (Entscheidungsproblem), rồi đăng trên một tờ tạp chí khoa học ít người biết đến. Ông ấy không bị ép buộc phải nghĩ ra một thứ giải pháp mang tính ứng dụng. Nhưng nghiên cứu của Turing đã khai mở ngành khoa học máy tính. Ông ấy tự nghĩ rằng mô hình thuật toán ông ấy nghĩ ra đủ đơn giản để chúng ta có thể ứng dụng và dùng nó làm tiền đề cho sau này.”

Theo ArsTechnica
13 bình luận
Chia sẻ

Xu hướng

Tôi dám cá rằng ở VN thời gian vừa qua rất nhiều người nghiên cứu 'thuật toán ngẫu nhiên' một cách rất nghiêm túc, một vài người nghiên cứu 'thuật toán ngẫu nhiên' theo hệ tâm linh. Nguyên nhân là do giải Vietlott đang có phần thưởng quá cao.
@bạn Thọ xin giấu tên mạnh dạn có câu trả lời Các cụ còn nghiên cứu chuyên sâu Toán Xác Suất và các thuật toán nâng cao nhằm tìm ra quy luật xuất hiện của các dãy số trong lồng cầu. Dân gian hay gọi là ghi đề
@para-hạ-sốt Ghi đề chủ yếu vận dụng chủ nghĩa duy tâm là chính, mọi vật sinh và con số đều do thần linh tạo ra.
Khi tương lai và quá khứ giao nhau tại một điểm thực tại đang ngủ, con số dần hiện ra.
@bạn Thọ xin giấu tên mạnh dạn có câu trả lời Sự ngẫu nhiên ở đây đã được cover bởi phương trình Big Bang nên nó không còn là ngẫu nhiên nữa
Xin chia buồn, a mới là kẻ xứng đáng ☹️ https://vnexpress.net/15-nam-song-duoi-gam-cau-de-nghien-cuu-xo-so-4723364.html
@╰‿╯ Do ko thèm đi dự thi thôi haha
ở việt nam chúng tôi, từ hẻm to đến hẻm nhỏ, từ thành phố đến nông thôn. từ bàn nhậu đến trà đá vĩa hè, ngày nào chả nguyên cứu cái này.
Nobel khoa học máy tính phải trao cho anh Quẳng BKAV mới đúng
Các nhà khoa học đạt giải đều già cả tóc bạc, có nghĩa là người ta có thể làm việc tới cái tuổi như thế. Vậy mà ở VN giờ đang bị lây cái 30t khó tìm việc. Chẳng hiểu nổi. Hay do VN quá dư lao động
@sboy888 Việt Nam dân số trẻ dư lao động nên vậy thôi, cứ có kỹ năng thì có nhiều việc để làm mà, kỹ năng thì ít mà kêu ca thì nhiều.
Thực tế thì người 30 trở lên hoặc đã ổn định về cuộc sống thì họ dễ đạt được sự tập trung cao độ cho 1 thứ gì đó hơn là người trẻ, những người dễ sao nhãng hơn bởi nhiều yếu tố. Quan trọng vẫn là có tư duy và nhận thức hay không thôi.
@TUẤN.N.Đ Chuẩn ông, lên mạng kêu ca làm gì, tại sao lại có người vẫn kiếm được việc lại còn có thu nhập cao. Đây là vấn đề tự nhiên của thị trường lao động. Giới trẻ cần nhận thức, tìm kiếm đam mê công việc. Tích lũy kinh nghiệm, kiến thức thì tự nhiên sẽ được công việc mình thích từ đấy sẽ có thành quả. Đi làm chỉ trực so lương với thu nhập. Rồi lương thấp thì làm thế thôi thì làm sao mà sau này có thể phát triển được. Nói thật nhảy việc mà kết quả công ty cũ tốt, thì cơ hội cho công ty mới rất nhiều.
QUẢ MŨI KHÔNG CHÊ VÀO ĐÂU ĐC
mấy cái thuật toán này khó vãi

Xu hướng

Bài mới









  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2024 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: Số 70 Bà Huyện Thanh Quan, P. Võ Thị Sáu, Quận 3, TPHCM
  • Số điện thoại: 02822460095
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019