Vào ngày 31/1/2026, tức là còn chưa tới nửa năm, phần lớn các thiết bị nhà thông minh Wemo sẽ trở thành rác thải điện tử sau quyết định ngừng hỗ trợ của Belkin. Ngành công nghiệp IoT (Internet of Things), với các sự kiện tương tự Belkin - Wemo, trở nên rất mong manh khi có mô hình kinh doanh dựa trên dịch vụ đám mây độc quyền. Các sản phẩm phần cứng bán 1 lần mà bạn mua ở hiện tại có khả năng vô dụng khi nhà sản xuất ngừng hỗ trợ dịch vụ đám mây, với lý do về kỹ thuật, kinh tế hay chiến lược. Nghe qua thì các lý do chẳng liên quan gì tới người dùng, nhưng thực tế lại ảnh hưởng rất lớn tới khách hàng trung thành, khi bạn bị khóa cứng vào những thiết bị đã mua.
Quyết định của Belkin được đưa ra với lý do áp lực kinh tế từ việc duy trì hạ tầng đám mây cũ kỹ, tốn kém cho hàng triệu thiết bị có biên lợi nhuận thấp. Vụ việc đương nhiên có tác động tiêu cực tới niềm tin của người dùng vào các hệ sinh thái đóng. Cũng chính điều này sẽ thúc đẩy sự dịch chuyển của thị trường sang các tiêu chuẩn mở như Matter, hay các giải pháp ưu tiên điều khiển cục bộ. Hậu quả trực tiếp là hàng triệu thiết bị Wemo, dù vẫn hoạt động tốt về mặt vật lý, khả năng rất cao trở thành rác thải điện tử, ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường toàn cầu.
Vừa qua, Belkin đã chính thức thông báo tới khách hàng thông qua email cũng như các nội dung trên website hỗ trợ của hãng về số phận của Wemo. Cụ thể hơn, Belkin sẽ chấm dứt hỗ trợ kỹ thuật và các dịch vụ đám mây liên quan sản phẩm thuộc thương hiệu Wemo. Ngày chấm dứt được ấn định là 31/1/2026.
Sau thời điểm này, các chức năng cốt lõi làm nên giá trị thông minh của Wemo sẽ hoàn toàn ngừng hoạt động. Chi tiết hơn, người dùng sẽ không thể điều khiển thiết bị từ xa thông qua ứng dụng Wemo. Các tích hợp với trợ lý giọng nói phổ biến như Amazon Alexa và Google Assistant, vốn phụ thuộc vào hạ tầng đám mây của Wemo để chuyển tiếp lệnh điều khiển, cũng sẽ bị vô hiệu hóa. Hơn nữa, Belkin xác nhận rằng ứng dụng Wemo sẽ không có thêm bất kỳ bản cập nhật nào sau ngày kết thúc hỗ trợ. Ngoài ra ứng dụng có thể bị gỡ bỏ khỏi các cửa hàng phân phối như App Store và Google Play, khiến việc cài đặt lại hoặc thiết lập thiết bị mới trở nên bất khả thi.
Quyết định của Belkin được đưa ra với lý do áp lực kinh tế từ việc duy trì hạ tầng đám mây cũ kỹ, tốn kém cho hàng triệu thiết bị có biên lợi nhuận thấp. Vụ việc đương nhiên có tác động tiêu cực tới niềm tin của người dùng vào các hệ sinh thái đóng. Cũng chính điều này sẽ thúc đẩy sự dịch chuyển của thị trường sang các tiêu chuẩn mở như Matter, hay các giải pháp ưu tiên điều khiển cục bộ. Hậu quả trực tiếp là hàng triệu thiết bị Wemo, dù vẫn hoạt động tốt về mặt vật lý, khả năng rất cao trở thành rác thải điện tử, ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường toàn cầu.
Belkin chấm dứt kỷ nguyên Wemo
Vừa qua, Belkin đã chính thức thông báo tới khách hàng thông qua email cũng như các nội dung trên website hỗ trợ của hãng về số phận của Wemo. Cụ thể hơn, Belkin sẽ chấm dứt hỗ trợ kỹ thuật và các dịch vụ đám mây liên quan sản phẩm thuộc thương hiệu Wemo. Ngày chấm dứt được ấn định là 31/1/2026.
Sau thời điểm này, các chức năng cốt lõi làm nên giá trị thông minh của Wemo sẽ hoàn toàn ngừng hoạt động. Chi tiết hơn, người dùng sẽ không thể điều khiển thiết bị từ xa thông qua ứng dụng Wemo. Các tích hợp với trợ lý giọng nói phổ biến như Amazon Alexa và Google Assistant, vốn phụ thuộc vào hạ tầng đám mây của Wemo để chuyển tiếp lệnh điều khiển, cũng sẽ bị vô hiệu hóa. Hơn nữa, Belkin xác nhận rằng ứng dụng Wemo sẽ không có thêm bất kỳ bản cập nhật nào sau ngày kết thúc hỗ trợ. Ngoài ra ứng dụng có thể bị gỡ bỏ khỏi các cửa hàng phân phối như App Store và Google Play, khiến việc cài đặt lại hoặc thiết lập thiết bị mới trở nên bất khả thi.
Những thiết bị Wemo nằm trong danh sách ảnh hưởng
Thay vì áp dụng đồng đều cho mọi thiết bị mang thương hiệu Wemo, Quyết định của Belkin lại chọn lọc ra những sản phẩm cũ hơn, tạo ra sự phân hóa rõ rệt trong cơ sở người dùng. Gần như toàn bộ dải sản phẩm Wemo ra mắt trước năm 2021 đều nằm trong danh sách "khai tử". Có thể dễ dàng liệt kê ra các dòng sản phẩm Wemo phổ biến như công tắc thông minh, ổ cắm, cảm biến chuyển động, máy lọc không khí và máy tạo độ ẩm. Đáng chú ý, danh sách này còn bao gồm cả những sản phẩm được bán ra thị trường tương đối gần đây, chẳng hạn như Wemo Mini Smart Plug (WSP070) được bán cho đến tháng 7/2022 và Wemo Smart Light Switch 3-Way (WLS0403) được bán đến tháng 9/2021. Việc này cho thấy vòng đời hỗ trợ của sản phẩm bị rút ngắn đột ngột và bất ngờ, gây ảnh hưởng đến cả những người dùng mới đầu tư vào hệ sinh thái. Đây cũng là ví dụ điển hình cho những lời quảng cáo hoa mỹ về bảo hành trọn đời. Trọn đời tức là trọn đời sản phẩm, nếu mẫu mã đó được duy trì trong 10 năm, thời hạn bảo hành trọn đời là 10 năm. Ngược lại nếu mẫu mã đó bị “khai tử” chỉ sau 1 năm, thời hạn bảo hành trọn đời cũng kết thúc cùng lúc.
Có 1 số ít sản phẩm Wemo thoát khỏi số phận bị vô hiệu hóa. Những sản phẩm may mắn này chủ yếu nhờ vào kiến trúc kỹ thuật không phụ thuộc hoặc ít phụ thuộc vào đám mây của Belkin. Đầu tiên là các thiết bị dựa trên Thread (lưu ý rằng Thead chứ không phải Threads City nhé). Có 4 sản phẩm Wemo mới sử dụng giao thức mạng Thead, gồm Wemo Smart Light Switch 3-Way (WLS0503), Wemo Stage Smart Scene Controller (WSC010), Wemo Smart Plug with Thread (WSP100) và Wemo Smart Video Doorbell Camera (WDC010). Những thiết bị này vẫn sẽ tiếp tục hoạt động bình thường thông qua Apple HomeKit.
Kế đó là các sản phẩm Wemo tương thích với HomeKit. Nếu như bạn đã từng cấu hình thiết bị Wemo để hoạt động với Apple HomeKit trước ngày kết thúc 31/1/2026, chúng vẫn sẽ hoạt động và điều khiển cục bộ được qua ứng dụng Home của Apple. Đây cũng chính là phao cứu sinh quan trọng, nhờ yêu cầu cốt lõi của HomeKit là các thiết bị phải có khả năng hoạt động cục bộ (local control) mà không cần kết nối Internet. Tuy nhiên, giải pháp này chỉ dành riêng cho người dùng trong hệ sinh thái Apple, còn lại những khách hàng của Wemo trên nền tảng Google Home và Amazon Alexa thì chỉ có “nuốt nước mắt vào trong” mà thôi.
Hành động của Belkin đối với Wemo không đơn thuần là thông báo hết vòng đời sản phẩm (End-of-Life - EOL), mà thực chất là hành động "khai tử từ xa". Thông thường, 1 sản phẩm EOL vẫn giữ được các chức năng cơ bản của nó; còn trong trường hợp này, Belkin chủ động vô hiệu hóa các tính năng thông minh, cũng chính là lý do mà người dùng đã trả tiền để sở hữu sản phẩm. Quyết định này biến 1 thiết bị thông minh thành đồ chặn giấy - nhất là những mẫu mã không có khả năng điều khiển vật lý mà phụ thuộc hoàn toàn vào ứng dụng, thay đổi cơ bản về bản chất và giá trị của sản phẩm.
Lựa chọn Apple HomeKit làm "lối thoát" duy nhất cho các thiết bị cũ không phải là ngẫu nhiên. Bằng cách không cung cấp giải pháp thay thế cho người dùng Google/Alexa và chỉ dành "phao cứu sinh" cho người dùng Apple, Belkin ngầm cho thấy sự ưu tiên đối với hệ sinh thái Apple. Dễ hiểu thôi, đây là phân khúc thị trường thường được cho là có khả năng chi tiêu cao hơn. Động thái này giúp Belkin cắt giảm đáng kể chi phí hỗ trợ đa nền tảng, chỉ cần tập trung vào thị trường mà đối với hãng là có lợi nhuận cao hơn.
Lý do là gì?
Lý do chính thức mà Belkin đưa ra cho quyết định ngừng hỗ trợ Wemo là tuyên bố khá chung chung, rất thường gặp: "Khi công nghệ phát triển, chúng tôi phải tập trung nguồn lực vào các mảng kinh doanh khác của Belkin". Lời giải thích này không đi vào các chi tiết kỹ thuật hay tài chính, mà chỉ đơn thuần là thông điệp truyền thông nhằm giảm nhẹ tác động để có sự thông cảm từ người dùng.
Phản ứng từ cộng đồng người dùng trên các nền tảng mạng xã hội và diễn đàn công nghệ như Reddit là rất dữ dội. Tức giận, thất vọng và cảm giác bị phản bội là mẫu số chung của những ai đã đầu tư vào hệ sinh thái Wemo. Nhiều người dùng trung thành tuyên bố sẽ tẩy chay và không bao giờ mua bất kỳ sản phẩm nào từ Belkin nữa. Không dừng lại ở những bình luận bày tỏ cảm xúc, nhiều thành viên còn kêu gọi các hành động pháp lý tập thể, yêu cầu các nhà lập pháp phải đưa ra quy định buộc các công ty phải có trách nhiệm hơn. Một trong những ví dụ đáng chú ý là yêu cầu mở mã nguồn firmware và phần mềm máy chủ khi ngừng hỗ trợ, từ đó cho phép cộng đồng có thể tiếp tục duy trì sản phẩm mà họ đã mua.
Quảng cáo
