Các nhà khoa học nghiên cứu về giấc mơ như thế nào?
AudioPsycho
2 nămBình luận: 67
Các nhà khoa học nghiên cứu về giấc mơ như thế nào?
Nghiên cứu về giấc mơ đã chỉ từng gói gọn trong chuyên môn của các bậc tiên tri hay những kẻ đồng bóng thời trung cổ sở hữu khả năng "liên kết với thần linh". Ngày nay với công nghệ hiện đại hơn cũng như các nghiên cứu chuyên biệt về thần kinh, giấc mơ đã trở thành trọng tâm của các nghiên cứu khoa học, từ việc lưu trữ lại giấc mơ đến giải mã hiện tượng "giấc mơ sáng suốt" (lucid dream) nhằm tìm ra các lợi điểm của chúng đối với sức khỏe thần kinh của loài người.

tinhte_why_we_dream (2).jpg

Nhà báo Alice Robb, tác giả của cuốn Why We Dream: The Transformative Power of Our Nightly Journey, đã có một cuộc trao đổi về các giả thuyết liên quan đến những giấc mơ cũng như các nghiên cứu và những câu hỏi trong lĩnh vực này.

Chúng ta bắt đầu bằng 1 chút kiến thức về lịch sử của những giấc mơ nhé. Trước thời đại khoa học phát triển như hiện nay, giả thuyết của con người về giấc mơ là gì?


Nếu điểm qua các thời kỳ trong lịch sử, chúng ta có thể thấy con người đã rất nghiêm túc khi nghiên cứu về giấc mơ. Những cuốn nhật ký ghi chép về giấc mơ chính là những ví dụ cổ xưa nhất của nền văn chương, hay các giấc mơ được miêu tả trong Kinh thánh luôn sở hữu tính tiên tri và ẩn dụ. Khoảng từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, Freud đã đặt khái niệm giấc mơ làm trọng tâm của phân tâm học, đưa ra các tranh cãi rằng giấc mơ có thể chính là con đường dẫn đến vô thức. Ông khuyến khích các nhà phân tích hỏi bệnh nhân về giấc mơ của họ, từ đó có thể tìm ra được nguồn gốc các vấn đề mà người bệnh đang mắc phải. Freud cũng cho rằng hầu như giấc mơ chỉ liên quan đến vấn đề tình dục mà thôi, vì "một căn phòng luôn có 1 ngõ vào, giống như 1 người đàn bà vậy".


Một phần khác của nghiên cứu giấc mơ chính là việc chuyên khoa về giấc ngủ vẫn còn khá mới. Giai đoạn ngủ REM (Rapid-Eye Movement) chỉ mới được phát hiện vào những năm '50 và cho đến thời điểm đó thì các nhà khoa học vẫn chỉ nghĩ rằng khi ngủ bộ não của con người sẽ "tắt" đi, và chẳng có gì đáng để nghiên cứu cả. Hoặc giả như có đi nữa thì cũng không có cách nào để nghiên cứu được. Tất cả những điều đó chỉ mới thay đổi gần đây khi công nghệ và môn thần kinh học phát triển mạnh hơn, cho phép chúng ta thực sự nghiên cứu 1 cách đầy đủ nhất về giấc mơ.

Từ quan điểm giản lược nhất về môn thần kinh học, điều gì sẽ xảy ra trong bộ não khi chúng ta mơ? Có những khác biệt nào về giấc mơ ban đêm và ban ngày, hay các mơ mộng thông thường của con người?

Sự khác biệt chính là những lúc thùy trán và trung tâm logic của não bộ được kích hoạt ít hơn, cũng có nghĩa là chúng ta sẽ ít suy nghĩ logic hơn. Đồng thời ngay lúc đó chất dopamine cũng được giải phóng nhiều hơn khiến chúng ta có được những cảm xúc mãnh liệt hơn bình thường.

Mơ ban ngày, mơ ban đêm hay đơn giản chỉ là thả hồn theo mộng, đều có thể được đặt chung và 1 phạm trù. Chúng đều có liên quan đến sự hoạt động của 1 phần bộ não khi các phần khác làm việc ít hơn, và bản thân chúng ta không chủ động làm gì hết. Cả hai khái niệm "mơ mộng" và "mơ ban ngày" đều liên quan đến hoạt động của vỏ não trước trán và thùy thái dương trung gian. Trong giấc mơ REM, chính chúng ta cũng đóng vai trò vỏ não thị giác nên sẽ có được các trải nghiệm hình ảnh cực kỳ mãnh liệt. Thị giác lúc nào cũng rõ ràng hơn so với thính giác hay xúc giác.

Người ta có thể ngửi thấy mùi trong giấc mơ không?


Theo tôi nghĩ điều này có thể xảy ra, nhưng rất hiếm. Giấc mơ thường chỉ là các hình ảnh và ngay cả người mù cũng có thể "nhìn thấy" trong giấc mơ tùy theo những gì mà họ đã từng thấy được trước khi mất đi thị giác. Nếu người mù không phải bẩm sinh và mất thị giác sau 5 tuổi, họ vẫn có thể "nhìn thấy" trong giấc mơ của mình.

Các giả thuyết tâm thần học hiện nay của giấc mơ là gì? Giả thuyết của Freud chắc không còn được sử dụng nữa?


Một vài ý tưởng trong giả thuyết của Freud hiện vẫn được sử dụng để nghiên cứu về giấc mơ. Ví dụ như ý tưởng chúng ta sẽ nằm mơ về những gì đã xảy ra trong ngày, đi kèm theo đó là nghiên cứu về hiện tượng "dream rebound effect". Nhà tâm thần học Daniel Wegner đã nhận thấy rằng những ai được yêu cầu không nên chú tâm đến vấn đề nào đó trước khi ngủ thì đa số họ sẽ mơ về chúng. Ông yêu cầu 1 nhóm sinh viên chú ý đến 1 người trước khi ngủ và nhóm còn lại không được chú ý đến người đó, kết quả là nhóm với yêu cầu không chú ý lại mơ về người đó nhiều hơn.

Cũng có 1 giả thuyết rằng giấc mơ có liên quan nhiều hơn đến khía cạnh sinh tồn. Chúng cho chúng ta cơ hội để tập luyện cách chống chọi với những điều chúng ta đang lo lắng trong cuộc sống thực tế. Đây cũng là lý do vì sao đa số các giấc mơ đều là tiêu cực. Giấc mơ thường có liên quan nhiều đến sự lo lắng hơn là các hưởng thụ, và cũng thường mang những cảm giác dữ dội hay sợ hãi. Ý tưởng ở đây là khi thức dậy, chúng ta sẽ có đủ bản lĩnh và sự chuẩn bị nếu những điều ghê gớm trong giấc mơ thực sự xảy ra ngoài đời.

Giấc mơ do đó cũng thường có các hình ảnh chúng ta bị rượt đuổi và phải trốn chạy dù thực tế ta đang sống trong thành phố yên bình. Các hình ảnh như đọc sách hay các hoạt động thường ngày đều rất hiếm khi xuất hiện.

tinhte_why_we_dream (1).jpg

Các nhà khoa học làm thế nào để nghiên cứu về giấc mơ?


Có rất nhiều cách để các nhà khoa học nghiên cứu về giấc mơ, ví dụ như theo dõi các hành động của người mộng du hay thu lại tiếng nói mơ sau đó phân tích ngôn ngữ đó.

Nghiên cứu thần kinh học và giấc mơ cũng bắt nguồn từ các nghiên cứu trí nhớ trên loài chuột. Matt Wilson đã nghiên cứu về trí nhớ của loài chuột khi cho chúng chạy trong mê cung. Khi những con chuột này ngủ, Matt nhận thấy các neuron thần kinh của chúng tiếp tục hoạt động giống như khi chúng đang chạy trong mê cung vào ban ngày. Những con chuột giống như đang "ôn lại" hành trình mà chúng đã chạy ngay khi đang ngủ vậy.

Từ nền tảng đó, các nhà khoa học khác cũng bắt đầu nghiên cứu bằng cách thả chuột vào mê cung. Những con chuột sẽ chạy ngẫu nhiên đến các vị trí trong mê cung mà không có 1 điểm cố định nào. Tuy nhiên nếu các nhà khoa học kích thích cảm giác của chuột khi các neuron thần kinh của chúng đang "lướt qua" khu vực nào đó của mê cung khi ngủ, thì khi thức dậy chúng thường sẽ chạy đến đúng vị trí đó.

Có những thắc mắc lớn nào hiện vẫn chưa tìm ra lời giải?


Dĩ nhiên là rất nhiều rồi. Hiện tại chưa có lời giải cho câu hỏi tại sao chúng ta chỉ mơ 1 giấc mơ nào đó trong 1 đêm cố định, hoặc tại sao bộ não lại sử dụng những ký ức có sẵn và trộn lẫn chúng lại thành những hình ảnh xuất hiện trong giấc mơ.

Nhìn chung trở ngại lớn nhất của các nghiên cứu giấc mơ chính là việc nắm bắt chúng quá khó khăn. Anh có thể thử hỏi bất kỳ ai về giấc mơ của họ và câu trả lời luôn rất mơ hồ, trong khi đo sóng não thì lại chỉ có thể cho ra sơ đồ và không thể biết được chính xác nội dung giấc mơ là gì.

Người Nhật đã từng phát minh ra 1 thiết bị đọc giấc mơ tuy nhiên nó vô cùng thô sơ. Cách hoạt động của nó là đo sóng não khi con người ở trạng thái thức và suy nghĩ về điều gì đó, sau đó đo sóng não khi họ ngủ để hy vọng tìm ra các nguyên mẫu sóng đồng bộ, từ đó chứng minh rằng họ đã mơ về điều đó. Đáng ngạc nhiên là kết quả cho ra khá giống với các báo cáo của những người tham gia nghiên cứu.

Nhiều nhà khoa học hiện nay còn chuyển sang nghiên cứu về giấc mơ sáng suốt (lucid dream). Họ đang cố gắng tìm cách để tạo ra lucid dream dễ dàng hơn, cũng như các ứng dụng lâm sàng về nó. Tôi từng gặp 1 phụ nữ kể rằng cô đã dùng lucid dream để tự thôi miên bản thân mình không nên lo lắng nữa. Cô ấy bảo rằng nó có hiệu ứng rất tốt khi cô thức dậy.

Thêm 1 vấn đề nữa là: nếu chúng ta tập luyện thứ gì đó trong giấc mơ thì nó sẽ có tác dụng ra sao so với việc chúng ta thực sự tập luyện nó ở trạng thái thức? Câu hỏi này dẫn đến nghiên cứu về việc tập ném đồng xu vào cốc khi thức và mơ lucid dream để tập luyện ném đồng xu, sau đó so sánh xem cái nào có tác dụng hơn.

Nghe hay đấy. Kết quả thế nào?


Khoảng 40 nghiên cứu sinh cố gắng tập ném đồng xu vào cốc với khoảng cách khoảng 2m, sau đó 1 nhóm được tập luyện khi thức còn nhóm kia sẽ tập luyện trong giấc mơ lucid dream, nhóm giám sát sẽ không tập luyện gì cả. Kết quả là nhóm tập luyện khi thức làm tốt nhất, sau đó là nhóm tập luyện trong lucid dream.

Nghiên cứu giấc mơ nói chung vẫn còn khá mơ hồ. Cô có nghĩ là nó sẽ được chấp nhận như 1 môn khoa học thực sự?


Hiện nay các nhà nghiên cứu giấc mơ đang ngày càng nhận được sự quan tâm nhiều hơn, và môn khoa học này cũng đang dần được công nhận. Tuy nhiên điểm khó khăn ở đây là giấc mơ vẫn mới chỉ dừng lại ở các giả thuyết và chưa có 1 bằng chứng cụ thể nào. Điều này làm cho nhiều người vẫn còn hoài nghi và xem nó như 1 ý tưởng huyền hoặc hơn là 1 bộ môn khoa học đúng nghĩa.

Xin cảm ơn cô về buổi trao đổi này.


Nguồn theverge
cover_tinhte_why_we_dream.jpg
Ở đây có ai đã từng vài lần trải qua cảm giác giấc mơ trong giấc mơ và vẫn nhận thức rõ là mình đang mơ như mình không? 😃
Unjc3f
TÍCH CỰC
2 năm
@KeniVinh Trên thế giới người ta có hướng dẫn để chủ động đạt được lucid dream và kiểm soát nó,dần dần thành kiểu nghĩ gì được nấy và bạn có cảm giác rất thật. Mỗi tội cũng kỳ công lắm. T thì lười nên thôi ngủ khò khò là được rồi 😆
@Unjc3f Mình cũng đọc bài đó, lúc ngủ áp dụng luôn nhưng chưa được, nói chung cũng lười lắm vì không dễ làm.
@KeniVinh Đa dạng lắm bác, nhưng đều gọi là lucid dream cả vì biết mình đang mơ.
Mình thì hay có 2 kiểu:
- Điều khiển được hoàn toàn, ví dụ muốn đi chơi đâu cũng được, nắm tay con nào cũng được. Cái này thì vui nhưng cũng hạn chế vì nó chỉ xảy ra theo những gì mình tưởng tượng được, không có gì bất ngờ hết. Nhiều lúc mơ dek muốn dậy 😁
- Không điều khiển được. Các sự việc cứ xảy ra còn mình chỉ thuận theo nó thôi. Kiểu này cũng không làm mình phải bật dậy hô "AAAAAA" như trong phim được, vì mình đã biết trước kết quả (hoặc kết quả nó hợp với mong muốn của mình). Nó khác giấc mơ thường ở chỗ biết mình đang mơ và vẫn có thể suy nghĩ, tưởng tượng trước được kết quả (hay hậu quả).

P/s: Theo kinh nghiệm của mình thì nếu bác muốn có giấc mơ kiểu này thì bác phải là người hay mơ mộng hão huyền trước đã, dần dần nó sẽ tự đến thôi. Túm lại là vô tích sự lắm khuyên bác không nên cố làm gì.
@Yan20142297 Làm gì mà 2 kiểu vậy bác, kiểu thứ 2 ai cũng có thể mơ được vì chỉ đơn giản là mơ thấy mình làm gì đó, vậy thôi, nói chung không nhận thức được mình đang nằm mơ.
Vài lần trải qua cảm giác Deja Vu thấy mình như nhà tiên tri các bác ạ 😆)
@ThànhLê.HTKT Em cứ 3 4 ngày lại deja vu, em còn cố gắng làm khác những gì mình biết cơ, nhưng vẫn thấy rất quen
realtung
ĐẠI BÀNG
2 năm
@grbtbtbtb Deja vu thường là vừa xảy ra khoảng 0.5s thì thấy quen quen mà bác. Nó chênh lệch có xíu sao mà thay đổi dc ạ. E bị là làm gì cũng thấy quen quen. Bị khoảng 5s
@grbtbtbtb Em nhớ có 1 lần đi chổ chưa bao giờ tới mà thấy trong mơ rồi mới ghê, không lẽ khi ngủ linh hồn bay xa đến như vậy :-(
Ở VN hàng ngày vẫn có rất nhiều người nghiên cứu những giấc mơ, tuy nhiên họ phải là nhà khoa học mà tới từ mọi ngành nghề trong xã hội. Đó là nghiên cứu LÔ ĐỀ từ những giấc mơ 😁
@JoseyHan Họ là nhà nghiên cứu giấc mơ tài ba truớc khi xổ, sau khi xổ họ là nhà hùng biện xuất sắc 😆)))
Go!
ĐẠI BÀNG
2 năm
@viettien_milo Bạn dùng từ quá hoa mỹ, gọi là sĩ diện cãi láo phải ngắn gọn không 😁
LinhVN1807
TÍCH CỰC
2 năm
@JoseyHan Chuẩn! :D
😁 Mình chỉ thấy kỳ diệu là trong giấc mơ mình có thể nói chuyện với chính mình, tự trả lời những gì mình thắc mắc, cảm giác rất kỳ lạ.
có những giấc mơ nó xàm vlin @@
Nằm mơ thấy mình đang ngủ và nằm mơ.
Mơ trong giấ mơ..!!
Leduycng
ĐẠI BÀNG
2 năm
Có ai ở đây sống trong giấc mơ của mình được không ? Nghĩa là biết mình đang mơ và sống trong giất mơ đó trong một khoảnh khắc đến khi ý thức bị tác động, mọi thứ mờ ảo dần và bị một lực kéo quay trở lại thực tại.
@Leduycng Cái đấy gọi là lucid dream bác ạ.
Em thường bị với những giấc ngủ ngắn, mệt mỏi nửa tỉnh nửa mê. Nhiều người thích vụ này nhưng cá nhân em không thích.
GIẤC MƠ CƠ BẢN CỦA ĐÀN ÔNG,CON TRAI kiểu như này là phổ biến chắc luôn 😁
GIẤC MƠ CƠ BẢN CỦA ĐÀN ÔNG.jpg
@Cuong Nb Thề chưa bao giờ mơ thấy tiền, gái và nhậu cả, toàn mơ mấy cái dở hơi kiểu như máy bay rơi xuống núi, lũ tràn về hoặc người ngoài hành tinh xuất hiện
@Hunglong96 Bạn mơ kiểu này chứng tỏ đầu óc bạn nhạy cảm với Sáng Tạo vì bộ não của bạn toàn hướng tới điều vô cũng huyền hoặc kiểu dự báo 😁
Còn bình thường mấy ông đàn ông,con trai mơ kiểu cơ bản như trên :p
LinhVN1807
TÍCH CỰC
2 năm
@Cuong Nb Em mơ thấy gái và nhiều kịch bản về tận thế, nhưng về gái (crush) nhiều hơn 😔
@LinhVN1807 Nghe bài này nhiều hơn để cảm nhận nhé! ;)
canon2004
ĐẠI BÀNG
2 năm
giấc mơ chắc là điều kỳ diệu nhất! có thể làm bất cứ điều j... kể cả siêu nhân 😆
Thông tin thú vị quá.
Thanks bác chia sẻ
Giấc mơ đôi lúc là thật. Cách đây 3,4 tháng gì đó ngủ mơ trên bàn thờ của 1 ngôi chùa nào đó có 40 bát cháo mình đặt. Hđ phang con đề 40 có 20k. Tối đề nổ ngay 40 😁 Giấc mơ thật kỳ diệu. Mình thì cũng hay đi lễ chùa chiền nên các cụ phù hộ lắm :D
@Khẩu trang xanh Mình cũng vậy, nếu mơ về một thứ gì đó mình nghĩ có logic, có lý thì thế nào nó cũng xảy ra sau đó.
KKaizz
ĐẠI BÀNG
2 năm
Thỉnh thoảng mơ giấc mơ sợ tụt chim. Tỉnh dậy vận sợ, vẫn ko tin hoàn toàn là mình chỉ vừa mơ
đơn giản là sống thì nhìn đời bằng góc nhìn thứ nhất, mơ có thể nhìn đời bằng góc nhìn thứ 3, nếu mơ ko sâu thì hoàn toàn có thể kiểm soát lúc nào thoát ra được, nhiều lúc mơ bị rượt đuổi biết là đang mơ nhưng vẫn chạy trong mơ để trải nghiệm cảm giác gay cấn 😁
Mơ khi ngủ là một dạng bênh của tâm thần hay chính xác hơn là bệnh thần kinh rung rinh. Bệnh này nó luôn biến đổi theo không thời gian nên rất khó để chữa trị.
@Emranhieulam1990 Ghê vậy bạn, mình bị "bênh mơ" mấy chục năm nay mà không biết! nhờ bạn nói mới phát hiện ra...
@cheetah_fast Bệnh mơ đó của bạn đang giai đoạn đầu của bệnh nên bạn chưa cảm nhận được. Khi nào về già bạn sẽ thấy nó tái phát nhanh mức nào. Chờ nhé.
@Emranhieulam1990 Chưa cảm nhận là tốt rồi 😃
Lucy Techie
ĐẠI BÀNG
2 năm
Trước có nghiên cứu khoa học nói người hay mơ thì sống thọ hơn 😁
Quan tâm gì và thấy thiếu gì thì hay mơ về cái ấy.
Hôm trước mơ thấy đang chơi con drone mà tự nhiên bó bay vào bụi cây thế là đi tìm lòi bảng họng cũng ko ra 😆
Hồi mới lớn toàn giấc mơ ẩm ướt thôi 😁
nghoangtin
ĐẠI BÀNG
2 năm
@lechien.us Nằm mơ thấy mình quay tay. Định mệnh cái kiếp f.a
Cá nhân
Bạn
Hi bạn!
Điểm Reward Store: 
Tuổi Tinh tế: 
Cấp độ thành viên Tinh Tế


Tải app Tinh tế

Tải app Tinhte - Theo dõi thông tin mà bạn yêu thích

Tải app TinhteTải app Tinhte
Tải app Tinh tế cho Android trên Google PlayTải app Tinh tế cho iPhone, iPad trên App Store



Cộng đồng nổi bật




  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2020 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019