Một chiếc chiến đấu cơ Tejas của Ấn Độ đã rơi khi bay trình diễn trong khuôn khổ triển lãm hàng không Dubai Airshow 2025 khiến phi công thiệt mạng. Không quân Ấn Độ (IAF) cho biết đang thành lập tổ điều tra để xác định nguyên nhân vụ tai nạn.
Vụ tai nạn diễn ra hôm qua, 21 tháng 11, 2025, đây là ngày cuối cùng của triển lãm hàng không Dubai Airshow tổ chức tại sân bay quốc tế Al Maktoum, Dubai World Central, UAE. Chiếc Tejas đang thực hiện thao tác nhào lộn ở độ cao thấp thì lao xuống đất phát nổ, tạo thành quả cầu lửa và cột khói đen ngay trước đám đông khách tham quan. Phi công điều khiển chiếc Tejas - phi đội trưởng Naman Syal thuộc IAF không kịp phóng ghế ra ngoài và thiệt mạng. Một nhân chứng kể lại: "Phi công đã bay ở độ cao thấp, thực hiện các thao tác mạo hiểm. Sau đó anh ấy dường như đã cố tránh tai nạn, điều khiển máy bay bay lên nhưng không kịp."
Tejas là dòng máy bay chiến đấu đa vai trò thế hệ 4.5, một động cơ, một chỗ ngồi do Cơ quan phát triển hàng không Ấn Độ (ADA) thiết kế và được sản xuất bởi Hindustan Aeronautics Limited (HAL) cho Không quân và Hải quân Ấn Độ. Mẫu chiến đấu cơ này là kết quả từ chương trình Máy bay chiến đấu hạng nhẹ (LCA) của Ấn Độ, khởi xướng từ đầu thập niên 80 với mục tiêu ban đầu nhằm thay thế cho phi đội MiG-21 già cỗi nhưng về sau được định vị là một phần của chương trình hiện đại hóa IAF. ADA thiết kế Tejas với sự cố vấn của Dassault-Breguet (giờ là Dassault) của Pháp, HAL được chọn là nhà thầu sản xuất và đây cũng là mẫu máy bay phản lực thứ 2 của HAL sau HF-24 Marut.
Ấn Độ đang muốn tăng tỉ lệ nội địa hóa Tejas, phiên bản đầu tiên là Mk.1 đạt tỉ lệ nội địa khoảng 60% và ở thế hệ Mk.1A, hơn 65% linh kiện máy bay có nguồn gốc trong nước. Phiên bản Mk.2 trong tương lai được kỳ vọng có thể đạt tỉ lệ nội địa hơn 70% và theo mục tiêu dài hạn, Ấn Độ tham vọng có thể tự sản xuất đến 90% thành phần của Tejas.
Vụ tai nạn diễn ra hôm qua, 21 tháng 11, 2025, đây là ngày cuối cùng của triển lãm hàng không Dubai Airshow tổ chức tại sân bay quốc tế Al Maktoum, Dubai World Central, UAE. Chiếc Tejas đang thực hiện thao tác nhào lộn ở độ cao thấp thì lao xuống đất phát nổ, tạo thành quả cầu lửa và cột khói đen ngay trước đám đông khách tham quan. Phi công điều khiển chiếc Tejas - phi đội trưởng Naman Syal thuộc IAF không kịp phóng ghế ra ngoài và thiệt mạng. Một nhân chứng kể lại: "Phi công đã bay ở độ cao thấp, thực hiện các thao tác mạo hiểm. Sau đó anh ấy dường như đã cố tránh tai nạn, điều khiển máy bay bay lên nhưng không kịp."
Tejas là dòng máy bay chiến đấu đa vai trò thế hệ 4.5, một động cơ, một chỗ ngồi do Cơ quan phát triển hàng không Ấn Độ (ADA) thiết kế và được sản xuất bởi Hindustan Aeronautics Limited (HAL) cho Không quân và Hải quân Ấn Độ. Mẫu chiến đấu cơ này là kết quả từ chương trình Máy bay chiến đấu hạng nhẹ (LCA) của Ấn Độ, khởi xướng từ đầu thập niên 80 với mục tiêu ban đầu nhằm thay thế cho phi đội MiG-21 già cỗi nhưng về sau được định vị là một phần của chương trình hiện đại hóa IAF. ADA thiết kế Tejas với sự cố vấn của Dassault-Breguet (giờ là Dassault) của Pháp, HAL được chọn là nhà thầu sản xuất và đây cũng là mẫu máy bay phản lực thứ 2 của HAL sau HF-24 Marut.
Ấn Độ đang muốn tăng tỉ lệ nội địa hóa Tejas, phiên bản đầu tiên là Mk.1 đạt tỉ lệ nội địa khoảng 60% và ở thế hệ Mk.1A, hơn 65% linh kiện máy bay có nguồn gốc trong nước. Phiên bản Mk.2 trong tương lai được kỳ vọng có thể đạt tỉ lệ nội địa hơn 70% và theo mục tiêu dài hạn, Ấn Độ tham vọng có thể tự sản xuất đến 90% thành phần của Tejas.
Hiện tại Tejas vẫn sử dụng động cơ F404 của General Electric (GE). Đối với phiên bản Mk.2 dự kiến bay thử vào năm tới, nó sẽ được trang bị động cơ F414 và Ấn Độ đã ký thỏa thuận chuyển giao công nghệ cho phép 80% động cơ được sản xuất trong nước. Ngoài ra nhiều thành phần như radar, cảm biến vẫn do các công ty nước ngoài cung cấp. Có khoảng 38 chiếc Tejas, bao gồm 17 nguyên mẫu được HAL sản xuất. Hồi tháng 9, Ấn Độ đã đặt hàng 97 chiếc Tejas Mk.1A để thay thế cho phi đội MiG-21. Đến với Dubai Airshow, Ấn Độ đang muốn tìm kiếm khách hàng tiềm năng cho Tejas.
Đây là vụ tai nạn thứ 2 liên quan đến Tejas và lần đầu tiên xảy ra ở triển lãm hàng không Dubai kể từ khi được tổ chức vào năm 1986. Chiếc Tejas gặp nạn tại vị trí cách khu vực triển lãm 1,6 km nên ngoài phi công, không có thương vong trên mặt đất. Thế nhưng lịch sử đã chứng kiến nhiều vụ tai nạn thảm khốc xảy ra tại các triển lãm hàng không:
Thảm kịch Ramstein Air Show ngày 28 tháng 8 năm 1988 tại Tây Đức khi 3 chiếc Aermacchi MB-339PAN cửa đội bay biểu diễn Frecce Tricolori thuộc Không quân Ý va chạm giữa không trung và lao xuống đất làm 70 người thiệt mạng bao gồm 3 phi công và 67 kháng giả trên mặt đất, 502 người bị thương trong đó có hơn 300 người bị thương nặng.
Gần đây nhất, năm 2002 tại triển lãm hàng không Sknyliv, gần Lviv, Ukraine, một chiếc Sukhoi Su-27UB của Không quân Ukraine khi đang thực hiện động tác nhào lộn trên không ở độ cao thấp đã quệt cánh xuống đất, máy bay phát nổ và lao vào đám đông khán giả khiến 77 người thiệt mạng trong đó có 28 trẻ em và 543 người bị thương, 2 phi công trên máy bay phóng ghế thoát ra ngoài chỉ bị thương nhẹ.
Reuters
