Chữa trị sau Covid-19 (hậu Covid-19): triệu chứng, dinh dưỡng, và tinh thần
Lê Huyền Vân
4 thángBình luận: 24
Chữa trị sau Covid-19 (hậu Covid-19): triệu chứng, dinh dưỡng, và tinh thần
Bài viết này mình chia sẻ lại từ facebook của bác sĩ Wynn Tran đên từ Los Angeles. Hy vọng có thể giúp ích cho anh em.

Sau khi hết virus Sars-cov-2 trong người (test Covid-19 âm tính), nhiều bệnh nhân vẫn còn các triệu chứng mệt mỏi, đau nhức, khó ngủ, hay khó thở. Bài viết này chỉ ra cách chữa trị các triệu chứng, dinh dưỡng, trị liệu thể dục, và tinh thần sau Covid-19. Tùy vào các triệu chứng hậu Covid-19, thời gian nhiễm bệnh lâu hay ngắn, mắc Covid-19 nặng (vào bệnh viện hay khoa ICU) hay nhẹ mà cách chữa sẽ khác nhau.

Covid-19 ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, nên có thể dẫn đến nhiều triệu chứng


covid19_2.jpg
Virus sars-cov-2 tấn công vào nhiều loại tế bào trong cơ thể, nhất là các tế bào màng trong của mạch máu (Endothelial cell) và các cơ quan hô hấp, kích hoạt hệ miễn dịch, gây ra các tổn thương do hệ miễn dịch gây ra. Bài nghiên cứu đăng trên Nature cách đây 1 năm và nhiều bài nghiên cứu khác chỉ ra Covid-19 liên quan đến mạch máu. Vì mạch máu có ở tất cả mọi nơi trong cơ thể, nên bệnh Covid-19 có thể gây tổn thương ở tất cả các cơ quan.

Khi tổn thương mạch máu và viêm sưng tế bào phổi, bệnh nhân bị viêm phổi. Khi tổn thương mạch máu khớp gối, bệnh nhân bị đau khớp. Khi tổn thương các mạch máu li ti vùng bão, bệnh nhân có thể mất trí nhớ hay chậm suy nghĩ. Thậm chí, Bệnh nhân cũng có thể bị rối loạn cương dương (ED) khi mạch máu vùng sinh dục bị tổn thương.

Quảng cáo



Khi các tổn thương liên quan đến mạch máu xuất hiện thì quá trình hồi phục mất nhiều thời gian, thậm chí không có thể lành như ban đầu khi chưa mắc bệnh Covid-19. Ví dụ như viêm phổi lâu dài có thể dẫn đến xơ hóa phổi trong khi viêm xương khớp đau nhức lâu dài do Covid-19 dẫn đến viêm thoái hóa nhanh hơn. Bệnh nhân sau khi phục hồi Covid-19 vẫn còn có thể bị xơ phổi mạn tính.

Vì vậy, mục tiêu chữa trị Covid-19 là nhằm vào việc chữa các triệu chứng càng sớm càng tốt để giảm các tổn thương, ngăn ngừa các tổn thương lâu dài

Các trị liệu Covid-19 nặng khi nhập viện cũng có thể dẫn đến bệnh hậu Covid-19



covid19_4.jpg
Khi bệnh nhân nhập viện, có thể phải dùng máy thở, thuốc kháng virus, thuốc ức chế hệ miễn dịch, hay dùng thuốc trụ sinh do nhiễm trùng chéo, đều có thể dẫn đến các tổn thương khác. Bệnh nhân nằm viện một vài ngày đã có thể làm cơ bắp yếu đi. Nằm giường bệnh vài tuần có thể làm teo cơ. Nhất là bệnh nhân thở máy càng làm hệ cơ xương yếu đi, khả năng đi lại yếu hẳn sau khi phục hồi Covid-19. Các thuốc kháng virus hay ức chế có thể gây tác dụng phụ lên gan hay thận. Thuốc Steroid có thể làm nặng thêm các bệnh nền như tiểu đường hay cao huyết áp.

Hội chứng sau khi nằm khoa ICU (Post ICU syndrome) gồm các triệu chứng mạn tính sau khi phục hồi từ khoa hồi sức cấp cứu. Khoảng 1/3 bệnh nhân vào ICU sẽ thở máy và các di chứng sau khi cai thở máy như khó thở, ho, đổi giọng, có thể kéo dài nhiều tháng sau khi bệnh nhân ra khỏi ICU, Các triệu chứng khác như chậm suy nghĩ, khó tập trung, không nhớ,...có thể kèm thêm sau khi xuất việt.

Trị liệu phục hồi chức năng là trị liệu quan trọng với các bệnh nhân đã nhập viện hay phải dùng máy thở. Các trị liệu bao gồm vật lý trị liệu tại chỗ trong bệnh viện như tập cử động tay chân. Tập phục hồi chức năng phổi qua bài tập thở, thổi Spirometry, hay tập thở bụng.

Trị liệu tâm lý sau khi hồi phục Covid-19


Quảng cáo


covid19_3.jpg
Nhiều bệnh nhân cảm giác lo lắng, trầm cảm, hay cô đơn sau khi phục hồi Covid-19. Nỗi sợ hãi vì bệnh, đau thương, mất mát vì người thân trong đại dịch, và lo lắng về tương lai bất định phía trước làm nhiều bệnh nhân càng thêm stress, dẫn đến mất ngủ, sụt cân, hay hoảng sợ.

Các thuốc chữa trị tâm lý và tâm thần sau khi Covid-19 nên dùng vừa phải, tránh để bệnh nhân trở nên nghiện thuốc. Ví dụ như thuốc ngủ Ambien hay Benzodiazepine, nhiều bệnh nhân sau khi hồi phục từ Covid-19 không ngủ được, dùng các thuốc ngủ thường vẫn không hết, cuối cùng phải dùng thuốc ngủ nặng có thể gây nghiện. Trị lý tâm lý bao gồm trị liệu giao tiếp, tư vấn, giải thích cho bệnh nhân hiểu rõ về các triệu chứng Covid-19, các biện pháp hồi phục triệu chứng để giảm bớt lo âu.

-Tin vui là năm nay, 2022, chúng ta có nhiều trị liệu hiệu quả, gồm Vaccine, thuốc uống, phác đồ chữa trị, và cách chăm sóc. Chúng ta cũng quen dần với các ảnh hưởng của virus đến cuộc sống. Ngoài ra, chúng ta nên tập trung thời gian vào cuộc sống của mình, tập thể dục, dành thời gian thực sự cho cơ thể.

Một số người không mắc bệnh Covid-19, nhưng có người thân mắc bệnh hay tử vong vì Covid-19 cũng có thể bị trầm cảm, lo lắng, và ảnh hưởng đến tâm lý. Nói chuyện với BS để được tư vấn và hiểu thêm về Covid-19.

Trị triệu chứng Covid-19 càng sớm càng tốt, và tiếp tục chữa trị kiên nhẫn và lâu dài triệu chứng sau khi hết Covid-19



covid19_6.jpg

Quảng cáo


Trị khó thở:

Bắt đầu bằng các bài tập đơn giản như hít thở sâu khi ngồi tại chỗ, thở ra chậm, và dần dần tăng khi đi bộ. Có thể tập thở khi ngồi, nằm, khi tập đi bộ, kết hợp dùng máy thổi Spirometry, tập thở khi đi bơi, hay tập hát lấy hơi sâu. Các bài tập thiền (meditation) cũng giúp bệnh nhân thở chậm và thở sâu, giúp phổi hoạt động hiệu quả hơn.

Trị ho mãn tính:

Nhiều bệnh nhân tổn thương phổi do Covid-19 bi ho lâu hay ho có đờm sau khi phục hồi bệnh. BS có thể cho dùng thuốc ho như Benzonatate, thuốc xịt ProAir, thuốc chống đàm Mucinex, hay các thuốc khác để làm tăng đường thở. Bệnh nhân nên kết hợp tập thở và thuốc ho để trị dứt ho mạn tính.

Trị tim đập nhanh:

Bệnh nhân bị tim đập nhanh, đập loạn nhịp, mất nhịp sau khi phục hồi Covid-19 nên đến BS thăm khám, kiểm tra siêu âm tim, xem EKG, và có thể cho quý vị uống thuốc làm giảm nhịp tim. Cũng nên nhớ tập thể dục từ từ để cải thiện nhịp tim.

Trị mệt mỏi và yếu sức:

Tập thể dục từ từ để tăng sức bền và sức mạnh của cơ bắp chân tay, đặc biệt dành cho các bệnh nhân trở về từ bệnh viện hay khoa ICU. Các bài tập tạ nhẹ kết hợp với tập thở có thể giúp cải thiện sự mệt mỏi. Nếu mệt mỏi dai dẳng, nên gặp BS chuyên khoa tim hay phổi để tìm ra lý do vì sao vẫn còn mệt mỏi.

Trị đau nhức khớp:

Dùng thuốc không kê toa như Ibuprofen/Aleve (nếu không bị đau bao tử/thận) hay Acetaminophen để chữa các bệnh đau nhức. Sau đó tập vật lý trị liệu (xem lại các video trị đau khớp của tôi) để chữa cho khớp bị đau. Phục hồi đau khớp do Covid-19 có thế lâu hơn với người lớn tuổi nên quý vị nhớ kiên nhẫn tập.

Trị mất mùi/mất vị:

Dùng các bài tập nhớ mùi hay nhớ vị (có thể tìm trên Youtube) để hiểu lý do và cách tập.

Trị mất trí nhớ, giảm tập trung, mau quên:

Đọc sách, chơi các trò chơi kích thích trí nhớ như đánh cờ, học thêm các môn khác như nấu ăn, làm bánh. Giữ cho não bộ hoạt động trở lại bằng các kích thích phản xạ lành mạnh.

Trị rụng tóc sau Covid-19:

Phần lớn tóc rụng sau khi Covid-19 là do chúng ta bị lo lắng và stress. Vì vậy, đa số chúng sẽ mọc lại tóc trong vài tuần hay vài tháng sau khi hết bệnh. Có thể dùng các thuốc kết hợp như Rogaine để xịt kích thích tóc mọc.

Trị da nổi mẩn sau Covid-19:

Thường là các bệnh viêm da cơ địa, nổi mề đay hay dị ứng. BS sẽ cho quý vị kem xức và phần lớn quý vị sẽ khỏi.

Dinh dưỡng chiếm vai trò quan trọng sau khi hồi phục Covid-19



covid19.jpg
Bệnh nhân cần dinh dưỡng đầy đủ để phục hồi tốt nhất sau Covid-19. Cần nhất là nước, chất xơ, protein/ tinh bột, và vitamin để phục hồi tối đa các mô bị tổn thương. Chế độ ăn uống bắt đầu bằng nhiều bữa ăn nhỏ, có đủ rau xanh, trái cây, protein/tinh bột. Nên nhớ uống nước đầy đủ, có thể dung nước lọc kết kết hợp nước trái cây để có đủ vitamin.

Lưu ý là chế độ ăn uống đầy đủ cân bằng với rau củ quả, trái cây tươi, thịt ít chế biến, thì quý vị không cần phải uống thêm vitamin hay thuốc bổ gì cả. Hạn chế ăn đường, không uống rượu, hút thuốc, hay không nên nhiều uống cafe/trà vì có thể gây khó ngủ.

Các bệnh khác có thể có triệu chứng như Covid-19



covid19_6.jpg
Các bệnh tim, bệnh phổi, hay bệnh đau khớp có thể khiến quý vị có những triệu chứng tương tự như sau khi mắc Covid-19. Vì vậy, người bệnh cần gặp BS của mình để theo dõi các triệu chứng này, xem có phải mình mệt vì Covid-19 hay vì các bệnh khác.

Các bệnh mạn tính như tiểu đường, cao huyết áp, hay đau nhức khớp cũng có thể khiến quý vị có triệu chứng hậu Covid-19 cần kiểm tra lượng đường, các chỉ số khác để biết rằng các bệnh mạn tính đã được kiểm soát tốt.

Tóm lại

  • Phục hồi sau Covid-19 có thể có nhiều triệu chứng khác nhau như khó thở, ho, tim đập nhanh, đau nhức khớp, mệt mỏi, yếu sức, mất mùi, khó ngủ, mau quên...v..v và các triệu chứng này có thể kéo dài một thời gian sau phục hồi.
  • Người bện cần chữa các triệu chứng hậu Covid-19 ngay khi hồi phục. Tập thể dục và tập trị liệu thường xuyên, kết hợp trị liệu tâm lý, ăn uống đầy đủ chất sẽ giúp hồi phục nhanh sau Covid-19
  • Chữa dứt hẳn hay kiểm soát tốt các bệnh nền như tiểu đường, cao huyết áp, cao mỡ, đau nhức khớp, sẽ giúp phục hồi các triệu chứng hậu Covid-19 nhanh hơn.
  • Covid-19 năm 2022 đã khác hơn Covid-19 năm 2020. Chúng ta đã có các trị liệu tốt hơn, có vaccine, có thuốc uống, thuốc chích, và hiểu thêm vì bệnh này nên khả năng chữa trị càng tốt hơn.

Nguồn: Bs Wynn Tran, Los Angeles, Hoa Kỳ
24 bình luận
laiviet
TÍCH CỰC
4 tháng
lội lại xem video của bác sĩ này hồi đầu dịch, xem còn tin ông này nữa ko?
oldman20
TÍCH CỰC
4 tháng
@laiviet là sao bác?
Bệnh này thoạt trông không quá hại nhưng không ngờ lại có tác hại lâu dài. Thế này thì nhân loại lại tốn kém rồi.
vinh0203
TÍCH CỰC
4 tháng
Bài viết bổ ích. Thanks ad nhé!
Thấy tiêu đề là biết bài cưa Dr. Wuyn Tran 😌
Waynell
ĐẠI BÀNG
4 tháng
Nói chung nhiễm covid rồi thì cũbg nguy hiểm, nhiễm rồi chữa khỏi vẫn chưa hết nguy hiểm luôn.
Tốt nhất là giữ gìn bản thân tránh nhiễm bệnh.

P/s nghe đâu nhiễm bệnh rồi hết thì "cậu nhỏ" sẻ ngắn lại
kenu97
TÍCH CỰC
4 tháng
Công ty mình làm sản phẩm ( Gốc đông dược) chuyên về phục hồi sức khỏe hậu covid nên hiểu khá rõ cái này.
Sau covid Sức đề kháng bị yếu hẳn và cái rối loạn đông máu khá nguy hiểm
thachd
ĐẠI BÀNG
4 tháng
cách tốt nhất là đừng có để mình biết bị nhiễm Covid, 😁
móa, bị cảm cúm + sức khỏe có vấn đề thì đều vậy cả. Câu like vãi
Cảm ơn bài chia sẻ của mod. Cuộc sống của mình thay đổi rất nhiều sau khi nhiễm Covid-19, mình nhận ra lúc nhiễm không đáng sợ, nhưng hậu Covid mới đáng lo nhiều di chứng đi theo người nhiễm có khi rất lâu mới khoẻ trở lại cuộc sống bình thường
Nhiễm và hết 30/12 luôn nằm khu cách ly bắt buộc 10 ngày do éo thèm tiêm vacxin, giờ thỉnh thoảng còn ho nói chung người trẻ không lo lắm sợ người già thôi tỉ lệ 1,8 bla bla thi nên xét thêm tỉ lệ tuổi tầm 70-80 tuổi thì tỉ lệ 20% có phim trên Netflix làm lúc đầu dịch thống kê. Miền nam ai bị thích khai thì khai không giấu nên nguy cơ lây rất cao ( Tiền Giang bỏ chính sách trợ cấp 80k/ngày từ 1/1/2022 cho đến khi chính sách mới nên còn giấu nữa) nên trang bị máy đo spo2 nhà có gì thì báo cấp cứu.
HieuPVC
ĐẠI BÀNG
4 tháng
Hậu quả để lại khá nhiều nhỉ, Thanks
Đang F0 ngày thứ 6 tại nhà. Ko có biểu hiện gì ghê lắm ngoài việc điếc mũi. Chắc do tiêm full nên cũng nhẹ nhàng hơn. Mỗi cái sau vụ này lại nhọc cân giảm ký
@mrpresident55 Phải tập ngửi lại các thứ nặng mùi để kích thích mũi lại đó b. Bạn mình bị đang tập lại để phục hồi mùi vị đây
Kahny La
TÍCH CỰC
4 tháng
@Team Cherry nặng mùi thì cứ phải hột mít >.<
@mrpresident55 mình F0 3 ngày rồi đây, ăn uống suốt cả ngày, phải giảm ký thôi.
Ủa, không phải tác dụng phụ của thần dược nào à.
Mình đã nhiểm nhưng may mắn là không có di chứng gì cả, chỉ mất 1 thời gian để hồi phục hoàn toàn và có thể sinh hoạt bình thường thôi
MydogsMisa
ĐẠI BÀNG
4 tháng
Giới trẻ cũng đã định nghĩa lại lối sống YOLO của mình hơn sau Covid

https://bhnt-chubblife.com/gioi-tre-tai-dinh-nghia-loi-song-yolo/
Tù từ rồi sẽ khoẻ thôi, mọi người giữ nếp sống tốt là đươc
Hậu quả nặng nề
khỏe chưa khỏe chưa cô Vưn ơi
Cảm ơn bạn nha








  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2022 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: Số 70 Bà Huyện Thanh Quan, P. Võ Thị Sáu, Quận 3, TPHCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019