Chụp ảnh đường phố: Phong cách riêng, chụp ở đâu, lúc nào, chuyện pháp lý - Thomas Leuthard - Phần 5
tuanlionsg
4 nămBình luận: 20
Chụp ảnh đường phố: Phong cách riêng, chụp ở đâu, lúc nào, chuyện pháp lý - Thomas Leuthard - Phần 5
Đây là phần cuối của tập hướng dẫn "chụp ảnh đường phố". Các bạn nên đọc từ phần 1 để dễ hiểu quan điểm của tác giả hơn. Phần này, chúng ta trao đổi nhiều về việc xây dựng phong cách ảnh riêng cho chính mình, không theo phong trào, không hùa đám đông. Dĩ nhiên là chúng ta đã phải qua giai đoạn tâp luyện rồi, giờ là lúc cầm máy lên, chụp ... chụp... chụp... thật nhiều, và định hình cho mình một lối đi, một bản sắc ảnh riêng biệt.

Tác giả có nói thêm một phần về vấn đề pháp lý khi chụp ảnh đường phố, đặc biệt là ảnh chân dung người lạ ngoài phố, một số quan điểm và chọn lựa. Chúng ta có thể tham khảo.

5206915879_340601839d_o.jpg

Các phần chính được tách ra thành từng bài liên tục trên Tinh Tế như sau:
  1. Bắt đầu từ đâu? Máy ảnh & ống kính nào phù hợp với chủ đề đường phố?
  2. Kỹ thuật quan sát, nhạy bén ánh sáng tự nhiên, chọn lựa bố cục tốt như thế nào?
  3. Thiết lập máy ảnh phù hợp, khoảnh khắc quyết định, chọn phối cảnh ra sao?
  4. Ảnh màu hay trắng đen, về việc xử lý hậu kỳ, những kỹ năng cần thiết là gì?
  5. Chọn thời điểm nào, chụp vào lúc nào, tạo phong cách riêng như nào?
5936476818_4497cd8ccc_o.jpg


A. TẠO PHONG CÁCH RIÊNG CỦA BẠN


Làm thế nào để tìm ra cho mình một phong cách riêng
Bạn phải có một kế hoạch, một ý tưởng, một cách làm việc và phải thực hiện công việc của mình. Không có quá nhiều người ảnh hưởng bạn và nhiều người bảo bạn hãy làm những việc khác. Đừng nhìn quanh nhìn quất, nhưng chỉ nhìn ra đằng trước và tập trung vào những gì bạn muốn thực hiện. Tôi thường thấy có những người chụp ảnh không có mục đích, cứ bạ gì cũng chụp hoặc cố sao chép phong cách của một ai đó. Dĩ nhiên bạn cần phải được khơi gậy niềm cảm hứng, nhưng sớm muộn gì bạn cũng phải tìm ra cho mình một phong cách riêng. Người ta có thể nhận ra tác phẩm của bạn qua phong cách riêng chứ không phải dấu bản quyền (chữ ký) trên các bức ảnh của bạn.

Đừng nghe theo người khác
Gần đây có nhiều chỉ trích dành cho những bức chụp chân dung ngẫu nhiên của tôi ở khắp nơi. Có người bảo rằng đấy không phải là nhiếp ảnh đường phố, nào là vô nghĩa, lạ lẫm, chống lại luật pháp hoặc vi phạm nhân quyền. Tất cả những phê phán ấy có thể đúng theo một cách hay một quan điểm nào đó. Nhưng giả như tôi cứ bận tâm, hẳn là tôi không thể chụp được những bức ảnh như thế này nữa. bạn không thể và không buộc phải làm vừa lòng hết thảy mọi người. Chừng nào người ta thảo luận về một bức ảnh của bạn và có một cuộc tranh cãi, bấy giờ bạn mới can thiệp vào. Và đấy mới chính là tất cả những gì cần làm. Trong thế giới hiện đại, bạn phải xác định đúng vị trí của mình nhằm tạo ra một sự khác biệt trong nhiếp ảnh. Chỉ với ảnh chụp phong cảnh và cỏ cây hoa lá, bạn không thể lôi kéo được sự chú ý của người khác thêm nữa. Bạn cần nhiều hơn; bạn cần điều gì đó mới mẻ, cái gì đó mà trước đây người ta chưa nhìn thấy. Quả là khó, nhưng không phải là không thể.

Đừng hùa theo đám đông
Nếu bạn muốn đi theo dòng chính thống, thì nhiếp ảnh đường phố có thể không phải là chọn lựa tốt nhất của bạn. Chụp ảnh đường phố theo lối chính thống là cái mà chúng ta nhìn thấy hằng ngày. Bạn chỉ việc mang máy ảnh ra khỏi nhà và chụp. Như vậy thì sẽ chẳng bao giờ tạo ra được sự khác biệt và thậm chí người ta còn không mở ra xem trên Flickr nữa. Hãy tìm một cách khác, một góc máy khác, một phương pháp xử lý khác, một phong cách khác và gắn bó vào đó. Có thể lúc đầu rất khó khăn, nhưng thời gian sẽ trả lời. Cần phải có một luồng chảy nhất quán trong dòng ảnh của bạn để người ta nhận ra phong cách của bạn và nhìn nhận bạn như một người chụp ảnh đường phố lão luyện.

Không thay đổi cách xử lý
Điều quan trọng là bạn chọn cho mình một cách xử lý, một định dạng, một chọn lựa ảnh màu hay ảnh trắng đen và gắn bó lâu dài với nó. Có như vậy người ta mới nhận ra bạn qua những bức ảnh khi họ nhìn. Tôi thường thay đổi phong cách của mình sau hai năm. Thậm chí tôi còn đi ngược lại với trào lưu ảnh màu ngày nay để chụp ảnh trắng đen nữa kia. Điều này gây khó khăn cho tôi và cho cả những người xem cũng như những người ủng hộ. Nhưng đành chịu vậy. Có đôi lúc tôi chỉ nhìn thấy những điều mới mẻ và chụp ảnh theo một cách khác. Tôi không thể cứ mãi chụp những bức chân dung ngẫu nhiên trong suốt phần đời còn lại của mình. Vậy thì chán quá. Vì thế tôi làm những điều không giống ai trên đường phố, có những ý tưởng khác lạ và thường thực hiện chúng. Điều này thì không hợp với việc bạn đang tự kiến tạo một phong cách hoặc dấu ấn riêng của bạn đâu. Nhưng đây là cách mà tôi đang làm.

Không thay đổi trang thiết bị, cách nhìn
Không thay đổi máy ảnh hoặc ống kính của bạn là điều rất quan trọng để tạo lập một phong cách riêng. Tôi đang có môt chiếc Nikon với ống kính 50mm và một chiếc Lumix, ống kính 20mm. Tôi chụp những bức ảnh hoàn toàn khác hẳn bằng hai chiếc máy ảnh ấy và bạn có thể thấy đúng là như vậy. Hãy luôn quan tâm đến một chiếc máy ảnh duy nhất và có thể cả với một ống kính cố định. Việc đó nghe có vẻ nhàm chán, nhưng lại giúp cho bạn giữ được một phong cách vững vàng sẽ được người ta nhận ra. Thật là quan trọng khi bạn giữ nguyên một cung cách nhất định nào đó trong lúc chụp ảnh trên đường phố. Quả là rất dễ bị cám dỗ thử nghiệm những thứ khác nhau, nhưng bạn đừng làm vậy. Có thể tôi sẽ phải bán đi chiếc Nikon D7000 và chỉ giữ lại chiếc GF1…
5696004915_f642409ea5_o.jpg
Hãy ở nguyên trên chiếc xe ‘cmn’ buýt
Có một bài viết khá hay gọi là “Lý thuyết Trạm xe buýt Helsinki” (The Helsinki Bus Station Theory). Nó hết sức chính xác và tôi chỉ việc đồng ý với lý thuyết ấy bằng cả hai tay. Đó là điểm cơ bản trong việc trở thành một người nhiếp ảnh giỏi và nổi tiếng. Đành rằng bạn có thể chụp ảnh bằng nhiều cách khác nữa để thư giãn, nhưng rồi đến một ngày bạn phải đầu tư thời gian vào kế hoạch số 1 của bạn. Nếu đấy không phải là chụp ảnh đường phố, bạn có thể ngưng việc đọc tập hướng dẫn này tại đây. Bạn có thể lên hết chuyến xe buýt này đến chuyến xe buýt khác suốt cả ngày, có được nhiều niềm vui thích, song chẳng đi đến đâu cả. Nhưng nếu bạn chọn đúng tuyến xe buýt, ngồi yên ở trên đó và bất chấp mọi chuyện xảy ra, bạn sẽ đến được nơi bạn muốn. Tất cả chỉ có vậy…

Linh động để bồi bổ
Tôi có nhiều thời gian để chụp ảnh trong cuộc đời mình. Tôi thường thỏa thuê với chụp ảnh đường phố sau những chuyến cuốc bộ dài hàng giờ để chụp ảnh. Tôi có một số tác phẩm được trả tiền mà đôi lúc tôi xem như một thứ để bồi bổ. Cứ việc thư giãn và làm những chuyện khác để rồi sau đó quay lại với chụp ảnh đường phố. Có thể tôi không đủ khả năng để chụp ảnh đường phố mãi. Tôi sẽ phải nghỉ ngơi một thời gian dài mới sống tiếp được. Với một vài linh động thì việc đó diễn tiến tốt hơn. Mấy hôm trước tôi đã chụp cuộc bắn phao hoa chỉ để giải trí. Thật là thích thú vì tôi chưa bao giờ làm như vậy trước đây. Một lần nữa tôi đã học biết được rằng bất cứ thể loại nhiếp ảnh nào cũng sẽ giúp bạn bồi bổ nhanh chóng. Duy có điều là hãy thực hành cho thật nhiều vào.

Đừng công bố
Thi thoảng tôi có chụp cỏ cây hoa lá; vài ngày trước tôi cũng đã chụp cảnh bắn pháo hoa. NHƯNG, tôi không công bố thứ nội dung ấy ở đâu khác ngoài Facebook. Nơi đây tôi không có một cộng đồng lớn những người chụp ảnh đường phố và chỉ có những người bạn thích xem bất cứ thể loại nhiếp ảnh nào mà tôi thực hiện. Họ không ủng hộ tôi về phương diện chụp ảnh đường phố. Tôi sẽ chẳng bao giờ công bố một bức ảnh không phải ảnh chụp đường phố trên tài khoản Flickr của tôi. Điều này có nghĩa là bạn phải nhất quán trong việc công bố theo phong cách riêng của mình. Bạn có thể tạo một tài khoản khác cho công việc khác, nhưng đừng có mà than phiền về chuyện phí mất thì giờ đấy nhé. Hãy tập trung vào việc chụp ảnh đường phố, chỉ có vậy thôi...

Đừng để mình bị phân tâm bởi thế giới nhiếp ảnh. Có rất nhiều địa hạt, nhiều công nghệ, nhiều sự việc và ý tưởng để thử qua. Tốt hơn bạn nên tập trung vào phong cách của bạn thay vì công nghệ. Nếu không tập trung vào một điều gì đó, bạn sẽ vẫn cứ là tay ngang. Và ngoài kia đang có nhiều những người chụp ảnh tay ngang như vậy. Bạn đâu có muốn mình kết thúc giống như họ, phải không nào ?​

“Hãy làm việc cần cù với phong cách riêng của bạn, chứ không phải với 'watermark' xác định bản quyền riêng của bạn...”
Thomas Leuthard
5890200561_6518a5d65a_o.jpg

B. CHỌN THỜI ĐIỂM TỐT

Đâu là thời điểm tốt nhất để chụp ảnh…?
Điều này tùy thuộc rất nhiều vào những gì bạn muốn thể hiện qua những bức ảnh bạn chụp. Vào giờ cao điểm ở ga xe lửa, bạn có thể chụp được cảnh hối hả chuyển động. Vào một buổi sáng bình thường trên đường phố, bạn có thể bắt dính được cảnh người ta đang chuẩn bị một ngày mới. Tôi thích thời điểm trước lúc các gian hàng mở cửa. Lúc ấy bạn có thể nhìn thấy người ta lau chùi cửa sổ, quét dọn vỉa hè, chuẩn bị bày hàng. Đó là tất cả những gì mà không phải ngày nào chúng ta cũng thường thấy. Và những thứ mà không phải ngày nào chúng ta cũng thấy thì luôn hấp dẫn chúng ta. Chúng ta không muốn mình phải nhàm chán vì những chất liệu đơn điệu; chúng ta muốn thấy những gì mới mẻ.

Thời điểm khác nhau, động cơ khác nhau
Hãy tìm cách ra ngoài vào những thời điểm, những ngày khác nhau trong tuần, vì luôn có một sự khác biệt lớn. Bạn sẽ nhìn và cảm nhận đường phố dưới một bộ áo mới và một nhịp sống khác hẳn vào những thời điểm khác nhau trong ngày. Bạn nên cảm nếm những hương vị khác nhau trong ngày mà đường phố mang lại. Có khi im ắng, có lúc lại ồn ào náo nhiệt, có khi hoang vắng, có lúc lại tấp nập. Đó chính là sự độc đáo của nhiếp ảnh đường phố. Nếu chưa khám phá vào ban đêm, bạn cũng nên làm thử cho biết.

Thời điểm như nhau, con người như nhau
Cách đây mấy tháng, tôi đã từng có một trải nghiệm khi chụp ảnh vào giờ nghỉ trưa. Cũng những con người ấy vào cùng một thời điểm tại cùng một nơi. Zurich là môt thành phố lớn nhưng bạn vẫn nhìn thấy cùng những con người vào cùng thời điểm như nhau. Đây có thể là một thuận lợi trong trường hợp bạn bị lỡ mất một bức chụp, nhưng cũng có thể bạn cảm thấy nhàm chán vì không có gì mới mẻ. Nếu đi chụp ảnh vào những giờ thông thường, bạn sẽ cứ gặp cùng những con người ấy trên xe buýt hoặc trên đường đi. Do đó, bạn nên đi vào những giờ khác nhau trên những con đường khác nhau, nếu có thể. Việc này sẽ mang lại cho bạn một cái nhìn khác hẳn về thành phố và cách làm việc của bạn.

Hãy chụp hàng loạt
Chụp một loạt ảnh về một thứ gì đó là điều luôn hấp dẫn. Ví như “Buổi sớm Chúa Nhật” hoặc “Giờ ăn trưa”. Trong đó sẽ là những bức ảnh chụp những người chạy thể thao, người dắt chó đi bộ và những người già cả bước những bước khoan thai vào một sáng Chúa Nhật. Còn có những người đang ăn uống, mua sắm hoặc làm những việc khác vào giờ ăn trưa. Tôi cho rằng mỗi giờ phút trong ngày đèu kể lại một câu chuyện nào đó. Bạn phải ra khỏi nhà để đến đúng nơi đúng chỗ và bắt dính được câu chuyện bằng chiếc máy ảnh của mình.

Không có lúc đúng để chụp ảnh. Nhưng chính là mối quan tâm và động cơ thúc đẩy bạn chụp đúng sự vật vào đúng nơi đúng lúc. Bạn không thể chờ cho đúng lúc mới chụp những chuyện đang xảy ra ở đâu đó. Bạn phải chọn chủ đề phù hợp với thời điểm bạn chụp. Vậy hãy đi ra đường phố và tận dụng tối đa thời gian đang trôi dần trong ngày. Hãy bảo đảm bạn sử dụng thời gian bạn có được một cách khôn ngoan.​

5211549377_1f4e02e123_o.jpg

C. TÌM ĐỊA ĐIỂM MỚI


Nơi mà bạn chưa bao giờ đến
Sau khi đã nói về những thời điểm khác nhau, giờ thì đến lượt những nơi chốn khác nhau. Đa số người chụp ảnh đường phố đều rảo tới rảo lui trên các con phố chính trong một thành phố để săn tìm động lực cho mình. Sao bạn không chọn những nơi mới lạ khác nhau để chụp ảnh trên phố ? Có rất nhiều cơ hội ở những nơi bạn chưa đặt chân đến.

Các siêu thị
Có bao giờ bạn chụp ảnh trong một siêu thị chưa ? Sao lại chưa nhỉ ? Hãy đến đấy và thử đi. Có thể bạn không cần phải thử với chiếc DSLR lớn nhất của bạn đâu. Chỉ cần dùng một chiếc ‘point and shoot’ kín đáo hoặc loại như GF1 tôi đang dùng. Lọai này hoạt động rất tốt, tôi đã thử rồi. Có nhiều chuyện thú vị đang diễn ra trong một siêu thị đấy.

Những quán Café
Trong các cửa hàng ăn uống và quán cà phê bạn thường bắt gặp người ta làm những chuyện khá thú vị, ngoài việc ăn uống. Có thể điều kiện kiện ánh sáng ở đấy hơi khó chụp, nhưng bạn nên thử cho biết. Hãy sử dụng một chân máy vững vàng và bạn sẽ hài lòng.

Những cửa hàng bách hóa
Tuy có thể không được phép chụp ảnh trong các cửa hàng, nhưng bạn vẫn có thể theo dõi những khoảnh khắc thú vị trong những nơi ấy. Đừng xin phép, cứ đến và chụp một vài bức. Bạn có thể làm ra vẻ như là một khách du lịch và chẳng cần phải “lăn tăn”…​

5187399083_5d8f00d681_o.jpg

D. PHÁP LUẬT


Đúng sai thế nào ?
Luôn có một tranh cãi căng thẳng về những bức ảnh chân dung ngẫu nhiên của tôi. Tôi cũng biết có một qui định về nhân quyền. Nhưng mặt khác, tôi không muốn chụp những bức ảnh đã được tạo dáng. Bằng không thì đâu còn là nhiếp ảnh đường phố nữa. Tôi vẫn giữ nguyên ý kiến ấy nếu sau này có ai hỏi. Đối với tôi, nếu cứ làm theo luật định thì tốn quá nhiều công sức và sẽ không dẫn đến thành công.

Tôi không phải là luật sư
Thực ra tôi vẫn chưa thấy có điều khoản nào cho thấy sẽ xảy ra điều gì đó khi có người phát hiện bức ảnh chụp mình xuất hiện trên Flickr. Chúng ta làm việc này vì lợi ích của nghệ thuật chứ không phải là thiếu tôn trọng một ai đó. Thường thì người ta chỉ là những diễn viên trên đường phố và có thể bất cứ ai cũng làm như vậy. Người ta có thể hoán đổi với nhau nhưng không thể thay thế cho nhau được. Phải có tính nhân văn trong bức ảnh, vì thế mà tôi chụp con người. Không có con người, thì sẽ thật là tẻ nhạt.

Giữ cho mình được an toàn…

Nếu muốn luôn được an toàn, bạn phải thôi chụp ảnh hoặc chí ít là ngưng việc phổ biến ảnh chụp những người lạ trên Internet. Nhưng đó là điều mà tôi sẽ chẳng bao giờ làm. Chính là do chọn lựa riêng của mình mà bạn muốn sống với cách làm điều gì đó có thể không phù hợp với luật pháp. Hoặc bạn tìm ra cách làm cho nó tuân thủ theo luật. Chỉ chụp những người mà bạn sẽ không nhận ra trên bức ảnh và cứ thế mà làm. Hãy đọc chương sau nói về nhiếp ảnh đường phố hợp pháp.

…hoặc bất cần.
Bạn không thể là người chụp ảnh đường phố giỏi và hiệu quả thực sự, khi cứ tuân thủ pháp luật 100%. Hoặc bạn vô tư và quên đi pháp luật, hoặc tuân thủ pháp luật và đánh mất tinh thần của nhiếp ảnh đường phố. Đây chỉ là ý kiến của riêng tôi. Ai cũng phải tự hình dung ra cách riêng của mình và làm những gì mình thấy thoải mái. Tôi không gợi ý bạn làm như tôi; Tôi chỉ kể lại cách làm của tôi. Còn đúng sai là tùy bạn.​

5812614166_a414972d63_o.jpg

E. HÃY HỢP PHÁP HOÁ

Hợp pháp hóa nhiếp ảnh đường phố như thế nào...

Nhiều người gặp vấn đề với việc chụp ảnh người khác trên đường phố. Họ sợ pháp luật của nước sở tại và điều này cản trở họ đi ra ngoài và chĩa máy ảnh vào một ai đó. Có một vài cách đơn giản để tránh được vấn đề này. Sau đây là một số gợi ý :

Không chụp chân dung
Điều chính yếu đối với luật pháp là người ta không bị nhận diện trên bức ảnh mà bạn muốn công bố. Bạn cố gắng giữ cho máy ảnh của bạn tránh xa phần đầu của một người nào đó. Lúc ấy bạn cảm thấy thật là chán. Không sao. Hãy nhìn vào ví dụ trên trang viết này. Khi nhìn qua các bức ảnh của mình, tôi thấy có nhiều bức phù hợp với cách mình chụp ảnh.

Chụp ngược sáng
Có lần tôi đã viết, “Muốn nhìn thấy rõ những gương mặt như kiểu "sáng mặt ăn tiền", bạn chọn hướng ánh sáng phát xuất từ phía sau lưng bạn. Nếu muốn nhìn thấy các hình dáng bóng đổ hay nổi khối, hãy có ánh sáng đến từ phía trước mặt bạn”. Bạn có thể tạo những bóng chiếu ngược sáng nhằm tránh việc người ta nhận ra chính họ. Đây thực sự là một kỹ thuật rất tốt mang lại cho bạn những bức ảnh đẹp hoàn toàn thích hợp.

Chụp từ đằng sau
Điều này nghe có vẻ khác thường và có thể bạn cho là như vậy thì sẽ không có được bức chụp đẹp. Bạn cứ việc nhìn vào hai bức ảnh tiếp theo sau đây để hiểu được những gì tôi muốn nói.

Chuyển động nhòe
Bạn cũng có thể che giấu nhân thân của một ai đó bằng cách làm cho ảnh chụp họ nhòe đi. Với một tốc độ màn trập lâu hơn, thì hình người đang chuyển động sẽ nhòe đi và không còn ai nhận ra họ nữa.

Chụp những chú chó
Đến đây tôi biết có người sẽ cười mỉm. Nhưng tại sao bạn không thử chụp ảnh những con chó trên đường phố nhỉ. Đấy là một mục tiêu dễ chụp và chẳng dính dáng gì đến luật pháp, từ đó bạn có thể chụp được một bức ảnh phù hơp. Biết đâu rồi bạn sẽ trở thành “Nhiếp ảnh gia về Chó Đường Phố” đầu tiên và có thể còn có nhiều hứa hẹn để được nổi tiếng nữa kia. Tôi muốn nói ra điều đó một cách hoàn toàn nghiêm túc. Tôi sẽ đưa ra một loạt những kỹ thuật hiệu quả để bắt đầu. Nhưng hãy cân nhắc để làm những điều khác biệt khiến cho người khác phải chú ý trước đã.

Chụp ở những nơi diễn ra sự kiện công khai
Tại châu Âu, bạn có thể chụp bất cứ ai tham dự vào một sự kiện công khai như diễu hành, biểu tình, lễ hội carnaval, v.v…. Không chỉ chụp những người tham gia, mà còn chụp cả những người kéo đến xem. Như vậy, bạn có đủ khả năng để chụp thẳng gương mặt một số người. Thậm chí bạn cũng có thể là một thành phần tham dự vào sự kiện đang diễn ra, nếu ăn mặc tươm tất và chỉ chụp những người bắt gặp ngẫu nhiên. Một mẹo khác : Chỉ việc có mặt tại chỗ một tiếng đồng hồ trước khi sự kiện diễn ra và bạn sẽ nhìn thấy nhiều người chuẩn bị và làm những việc mà không phải ngày nào bạn cũng thấy (chẳng hạn như chưng diện bảnh bao, v.v…).​

Chụp trước, xin phép sau
Tôi sẽ không xin phép ai trước để chụp ảnh họ, vì như vậy sẽ làm thay đổi dáng vẻ tự nhiên của họ đi. Bạn có thể chụp rồi mới trao đổi với người ta sau. Nếu thực sự muốn được bảo đảm là họ đồng ý, bạn phải có một mẫu ký tắt. Có những thỏa thuận hữu hiệu ấy trên iPhone/iPad (tìm ở chỗ EasyRelease) làm cho việc xử trí trở nên dễ dàng hơn nhiều (người ta ký bằng ngón tay). Với tính năng này bạn có đủ chứng từ để có thể sử dụng và công bố bức ảnh.

Nhưng hãy nhớ một điều
Đừng cho rằng bạn có thể lắp ghép tùy tiện một bức ảnh đường phố. Điều đó không có nghĩa gì cả và như vậy là không đúng. Theo thiển ý của tôi, nó còn tệ hơn cả việc vi phạm luật pháp khi công bố bức ảnh của một người lạ. Vậy, đừng nghĩ đến chuyện đó.​

Có nhiều ví dụ điển hình để chỉ cho bạn thấy có những cách hợp pháp để chụp ảnh đường Nếu vẫn cứ ở nhà và không chịu đi ra ngoài để chụp ảnh trên đường phố, bạn chỉ là người rụt rè nhút nhát. Hãy thôi viện cớ luật pháp để biện minh cho lý do bạn không bước ra đường phố để chụp những bức ảnh hấp dẫn. Ai cũng có thể làm và chẳng có gì là bất hợp pháp ở đây cả, nếu bạn làm đúng cách.

5936792536_eaf967a427_o.jpg

F. PHƯƠNG DIỆN ĐẠO ĐỨC


Khi nhìn thấy người đàn ông này đang chạy trong khu phố 5 ở New York (ảnh dưới), tôi liền nghĩ ngay đến chuyện có nên chụp ảnh một người đàn ông chẳng có chiếc chân nào không đây. Tôi đã quyết định chụp bởi vì, quả đúng đây là một chuyện đau lòng nhưng cũng có cả thứ công nghệ cao giúp cho những con người như vậy quay lại với cuộc sống. Hơn nữa, việc đó còn cho thấy điều gì đang xảy ra trong thế giới ngoài kia và nhân loại có thể đa dạng đến mức nào.

“Cuộc sống không tô son điểm phấn, nó trần trụi tự nhiên”.
Thomas Leuthard​

Có nhiều người cho là không nên chụp ảnh một số tình huống hay con người. Tất cả đều tùy thuộc vào quyết định của bạn nên chụp hay không nên chụp cái gì. Bạn phải thấy thoải mái với tình huống đang xảy ra. Nếu không thích những gì mình nhìn thấy, thì cứ nhìn đi chỗ khác. Đối với tôi, điều quan trọng là tôi làm cho người khác nhìn thấy cuộc sống đúng như nó đang diễn ra. Không cắt ghép, không dàn cảnh, không gì cả. Chỉ nhìn chung quanh và chụp những gì mình trông thấy...

Vì nhiếp ảnh đường phố tồn tại được là do những gì không phải lúc nào bạn cũng nhìn thấy, nên có thể một số người nghĩ rằng đó là một kiểu mê hoặc. Tôi không nghĩ vậy. Đó chỉ là giới thiệu cuộc sống như nó đang là. Với tôi, nhiếp ảnh đường phố là một cách làm báo bằng hình ảnh. Hằng ngày bạn ghi lại cuộc sống trên đường phố. Bất cứ điều gì xảy ra, bạn đều ghi lại, bất kể là gì.

Bạn nên tập trung vào những người ăn xin vì họ cũng là một chủ đề chụp ảnh. Bằng cách nào cũng được. Bạn cần phải minh chứng thực tế, những tương phản, cách mà đời sống đang diễn ra. Có những người nằm lê lết trên đường phố và những người khác cứ đi ngang qua mà chẳng ngó ngàng gì đến. Nếu thấy có vấn đề về những sự việc có thể không hợp với đạo lý, bạn cũng nên xin phép trước. Bạn có thể chụp ảnh một người không cần phải nhìn thấy gương mặt của họ, bằng cách hạ thấp máy ảnh của bạn xuống sát mặt đất. Việc này làm cho bức ảnh trở nên rất hấp dẫn và bạn có được nó mà không vi phạm đạo đức.

Theo thiển ý, không có vấn đề đạo đức trong nhiếp ảnh đường phố. Chính bạn là người đưa ra quyết định chụp hay không mà thôi.​

Screen Shot 2016-08-05 at 08.00.48.png

G. SAO CHÉP & BẢN QUYỀN

Hãy quên đi “bản quyền”
Một chủ đề thực sự nhạy cảm trong nhiếp ảnh chính là khía cạnh bản quyền. Một số người cho rằng họ phải bằng mọi giá bảo vệ tác phẩm của họ. Điều này khiến tôi nhớ lại kỹ nghệ âm nhạc cũng cố làm như vậy từ bao năm nay và đang đánh mất nhiều thị trường chia sẻ hằng năm. Ngày nay với Internet, người ta phải thay đổi não trạng của mình liên quan đến bản quyền và kiếm tiền bằng nhiếp ảnh đường phố.​

“Nhiếp ảnh đường phố là một cách sống,
chứ không phải là một cách kiếm tiền…"

Thomas Leuthard​

Không có thị trường
Dĩ nhiên có người có thể kiếm tiền bằng việc chụp ảnh, nhưng nhiếp ảnh đường phố là một thể loại nghệ thuật đặc biệt. Không phải ai cũng treo những tác phẩm nghệ thuật ấy trong phòng khách nhà họ. Do đó, tôi đoán là không có một thị trường lớn cho ảnh chụp đường phố. Như vậy cần phải có những cách khác để kiếm tiền hơn là bán các bức ảnh bạn đẫ chụp. Nhưng đây không phải là chủ đề của chương này, chúng ta đang nói về khía cạnh bản quyền.

Đừng làm ra thêm những hình chìm (watermark)
Có nhiều người làm ra những hình chìm để đánh dấu riêng những bức ảnh của họ. Một số người làm việc đó một cách quá tệ đến độ bạn không thể nhìn ra bức ảnh của họ nữa. Sao họ lại làm thế ? Tôi đã từng hỏi một tay trong số đó và có vẻ như có người trước đó đã đánh cắp tác phẩm của anh ta. Vậy chuyện gì xảy ra khi ai đó trích xuất bức ảnh của bạn từ Internet ? Sao bạn lại tải chúng lên đó làm gì ?

Internet là một mặt bằng khác hẳn, việc sao chép trở nên dễ dàng hơn và đúng là bạn không thể bảo vệ được tác phẩm của mình, trừ khi bạn đánh dấu thẳng vào giữa bức ảnh và tải nó lên với chất lượng xấu. Cách tốt nhất để “đánh dấu” những bức ảnh của bạn chính là tìm cho được phong cách riêng của bạn mà mọi người có thể nhận ra. Tất nhiên việc này không phải là dễ, nhưng lại rất hiệu quả. Do đó, bạn không nên phí phạm thời gian vào việc đánh dấu riêng các bức ảnh của mình, nhưng hãy đi ra ngoài và chụp những bức ảnh đẹp hơn và đầy ý nghĩa hơn.

Tài Sản Sáng Tạo Công Cộng
Một cách khác để tác phẩm của bạn được phổ biến toàn cầu là đánh dấu nó bằng chứng nhận Tài Sản Sáng Tạo Công Cộng. Điều này có nghĩa là người ta có thể sử dụng nó, thay đổi nó và xuất bản lại nó một cách miễn phí, nhưng phải nêu tên bạn lên. Điều này nghe ra có vẻ lạ lẫm đối với một số người mà bạn tặng không tác phẩm của bạn cho họ, nhưng rõ ràng là bạn phải luôn cho đi một thứ gì đó trước, rồi sau đó mới có thể nói đến chuyện tiền nong. Càng có nhiều người thích và chia sẻ tác phẩm của bạn, bạn càng nổi tiếng và có thêm nhiều người ủng hộ bạn hơn. Rồi đến một ngày bạn có thể bắt đầu bán những bức ảnh, đưa ra những buổi thảo luận hoặc thử kiếm tiền bằng cách khác. Tôi định nói là bạn không thể kiếm tiền ngay từ đầu được.

Tất cả những bức ảnh của tôi trên Flickr đều có thể được tải xuống miễn phí, đúng y như kích thước gốc. Bạn chỉ cần nêu tên tôi khi sử dụng chúng ở bất cứ đâu, là được. Hình thức bản quyền vẫn tồn tại đấy chứ. Tôi vẫn cứ là chủ sở hữu bức ảnh, nhưng bạn có thể sử dụng nó tùy ý. Do làm như vậy mà tôi nhìn thấy các bức ảnh của mình xuất hiện trên nhiều blogs khác nhau khắp thế giới. Tất cả những mở ra như thế đang đưa nhiều người quay lại với trang Flickr của tôi để xem thêm các tác phẩm khác của tôi.

Tiền bạc không lèo lái tôi được
Tôi không muốn kiếm tiền bằng kiểu công việc của mình. Tôi chỉ muốn có niềm vui thú, đi du lịch khắp thế giới, gặp gỡ được nhiều người và chia sẻ những hiểu biết của mình. Biết đâu rồi có ngày, người ta sẽ trả nhiều tiền để tham gia vào một trong những buổi hội thảo của tôi. Trước mắt thì những hội thảo ấy vẫn không đòi hỏi gì nhiều và như vậy là rất tốt. Tôi không muốn kiếm sống bằng chụp ảnh đường phố, bởi tôi không muốn chịu áp lực phải cho ra lò những bức ảnh đẹp. Hiện nay tôi có thể cứ việc lang thang đây đó cùng với chiếc máy ảnh của mình và không phải bận tâm liệu vào cuối ngày, mình có được bao nhiêu bức ảnh đẹp. Nếu bạn muốn kiếm sống bằng nhiếp ảnh, thì quả là khó khăn và áp lực càng nặng nề hơn. Tôi cũng đâu có muốn ngày nào cũng dạy về chụp ảnh. Đó không phải là những gì tôi thích. Tôi thích cách mà cuộc sống của tôi đang diễn ra ngay lúc này. Tôi có một công việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin với mức lương khá, mang lại cho tôi sự linh động cần thiết để đeo đuổi niềm đam mê của mình và cho phép tôi đi du lịch đến các thành phố lớn trên thế giới.
5508518901_575c3fa29b_o.jpg

Nói gì thì nói, rốt cuộc bạn phải chắc chắn hoặc muốn chia sẻ công việc của mình hoặc bảo vệ nó khỏi những tay bất hảo sao chép nó. Nếu có ai đó sao chép lại, bạn cứ coi như đó là một công nhận dành cho tác phẩm của bạn. Thật quá phiền phức khi phải xác định chắc chắn ai đó trên hành tinh này ăn cắp một bức ảnh. Vì thế bạn phải làm quen với việc các bức ảnh bị đánh cắp và sẽ quen với những hệ quả khác. Hãy bảo đảm bạn làm việc cần cù trong lĩnh vực nhiếp ảnh, chứ không phải trong việc ghi dấu bản quyền. Hãy tìm cách khác để kiếm tiền hơn là bán những bức ảnh hay cứ khăng khăng làm giàu bằng chụp ảnh đường phố. Mọi thứ chỉ là chia sẻ; Chia sẻ kiến thức, chia sẻ những bức ảnh và thông tin. Hãy vào tài khoản Flickr của bạn và thay đổi các bức ảnh của bạn từ chỗ “Tác giả giữ bản quyền” thành “Được cấp quyền riêng” (Attribution), nếu bạn thích. Hãy tìm hiểu thêm thông tin về “Tài Sản Sáng Tạo Công Cộng”.​

5929005625_a60846dcf2_o.jpg

H. TƯƠNG LAI


Còn bao lâu nữa…?
Tôi thường hay thắc mắc không biết đến bao giờ thì việc chụp ảnh đường phố bị cấm. Nhiều người nói với tôi rằng, ở quê họ, người ta rất hậm hực đối với những người mang máy ảnh giữa những nơi công cộng. Vẫn chưa có nhiều qui định pháp lý nhằm bảo vệ việc chụp ảnh đường phố. Cùng với đà phát triển của những máy ảnh KTS, quần chúng sẽ đòi hỏi phải có điều luật bảo vệ sự riêng tư của họ. Tôi không chắc là liệu điều đó có xảy ra và sẽ ảnh hưởng thế nào đến việc chụp ảnh đường phố như một thứ văn hóa không. Chúng ta phải nắm bắt cơ hội của mình hôm nay để biết chắc chúng ta có thể có được chụp ảnh đương phố một cách hợp pháp đến bao giờ. Chúng ta không thể biết được hoàn cảnh sẽ như thế nào sau 5 năm nữa.

Tương lai sẽ ra sao…?
Tương lai nhiếp ảnh đương phố sẽ ra sao ? Tôi đoán là sẽ có nhiều người theo đuổi nó, bởi vì hiện nay cũng đã có rất nhiều người theo đuổi. Tôi cũng cho là sẽ khó khăn hơn khi chụp ảnh người khác, vì có thêm quá nhiều người chụp ảnh xuất hiện trên các đường phố. Những chiếc máy ảnh sẽ nhỏ hơn, nhanh hơn và thông minh hơn. Tuy nhiên, điều đó sẽ không thực sự ảnh hưởng đến toàn cảnh. Luôn có những phong cách khác nhau, ý kiến khác nhau, luôn có nhiều phản ứng vì những vấn đề riêng tư và sẽ có nhiều cuộc tranh cãi. Những hiểu biết cơ bản về nhiếp ảnh sẽ vẫn không thay đổi. Đó là những gì mà người ta dựa vào để làm và là cách mà người ta phát triển phong cách riêng của họ. Đấy mới là điều duy nhất có thể thay đổi toàn cảnh. Biết đâu chừng chúng ta sẽ nhìn thấy có nhiều ảnh màu hơn hoặc sẽ có những phong cách mới được phát triển hơn, có thể ảnh hưởng đến toàn bộ nghệ thuật nhiếp ảnh đường phố.

Bạn có thể làm gì…?
Chúng ta đang có trong tay những gì sẽ xảy đến với nhiếp ảnh đường phố trong tương lai. Tôi biết mình không phải là kẻ được nhiều người khác coi trọng. Nhưng chúng ta vẫn đang cố để không giết chết loại hình nhiếp ảnh này bằng cách cứ lẽo đẽo bám theo người khác nơi công cộng cùng với những chiếc máy ảnh của mình. Chúng ta phải kín đáo khi chụp ảnh và đừng bước quá sâu vào đời tư của người khác. Tuy ở ngoài kia luôn có một thay đổi nào đó, nhưng chúng ta phải sát cánh bên nhau hơn nữa và không ngừng chia sẻ những suy nghĩ và những bình luận của chúng ta về phong cách chụp ảnh này.

Có thể sẽ tồn tại mãi mãi…
Tôi không thể nghĩ đến một cuộc sống mà không có nhiếp ảnh đường phố. Tôi hy vọng nó sẽ vẫn luôn tiếp diễn về lâu về dài mà không gặp phải vấn đề gì về luật pháp hay những hạn chế khác. Hãy cùng nhau làm việc để đấu tranh cho quyền lợi của chúng ta trong tư cách người chụp ảnh đường phố luôn ghi lại cuộc sống đời thường nơi công cộng. Cùng nhau chúng ta trở nên mạnh mẽ hơn và tiếng nói chung của chúng ta sẽ được nghe thấy. Hãy đứng lên để bảo đảm chúng ta vẫn có thể làm những gì chúng ta đã làm từ lâu nay.

"Nhiếp ảnh đường phố là nghệ thuật,
và giả như nghệ thuật là một tội ác,
thì lạy Chúa, xin hãy tha thứ cho con."

Thomas Leuthard

5865449251_4c2f0a117e_o.jpg

Cảm ơn


Cộng đồng mạng thân mến,
Những dòng viết này là dành để cảm ơn sự nâng đỡ của tất cả các bạn. Tập sách này sẽ không thể thực hiện nếu không có các bạn. Các bạn, những người đã động viên tôi viết, chia sẻ, thảo luận, gặp gỡ khắp nơi trên Internet và trong Thế Giới thực. Tuy tôi không quen biết với hầu hết các bạn, song thật là cả một niềm vui sướng khi được chia sẻ những suy nghĩ của tôi với các bạn. Các bạn cũng có thể chia sẻ một số kiến thức với những người khác và được đền đáp bằng một cách khác. Như đã đề cập ở trước, tôi không viết tập sách này vì tiền, nhưng là để chia sẻ. Tôi thích chia sẻ sự hiểu biết của mình và cảm thấy hạnh phúc khi các bạn, sau khi đọc tập sách này, sẽ trở nên những người chụp ảnh đường phố thành thạo hơn. Nếu thích tập sách này, các bạn hãy chia sẻ nó với những người chụp ảnh khác, hãy kể lại cho bạn bè của các bạn nghe về nó và gửi cho tôi những phản hồi. Đừng quên đi ra ngoài để “biến đổi” kiến thức của các bạn thành nhiếp ảnh. Hãy luôn cảm thấy thoải mái để tham gia những diễn đàn khác nhau và ghi lai cho tôi ít dòng, nếu bạn đang có mặt tại Thụy Sĩ. Hy vọng ngày nào đó tôi có thể gặp được một số người trong các bạn ở đâu đó trên các đường phố trong thế giới này để cùng nhau chụp ảnh. Cảm ơn vì đã đọc cho đến hết. Đây không chỉ là tập sách duy nhất; Đã có cuốn thứ hai đang được tiến hành. Hãy chờ xem…



Thomas Leuthard
Copyright © 2011 by Thomas Leuthard
All rights reserved. No part of the contents of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means without the written permission of the publisher.
Published on July 26, 2011 on http://www.thomasleuthard.com/Book
Bản chia sẻ miễn phí tại: http://thomas.leuthard.photography/wp-content/uploads/2014/02/GoingCandid.pdf
CV-5.jpg
ken0106
TÍCH CỰC
4 năm
Một bài thực sự tâm huyết! Ủng hộ chủ thớt! Hiếm có ai có nhiều tâm huyết phổ biến cái đẹp trong nhiếp ảnh ở Việt Nam hơn anh. Tiếp tục cố gắng nhe anh. 😁
@ken0106 Vẫn cố gắng tranh thủ khi còn có thể. Cảm ơn em khích lệ. 😆
Đọc xong loạt bài thấy nhiếp ảnh đường phố cũng ngon ăn ra phết ;)
@Nokfev Em vẫn chụp mà phải hông?
@tuanlionsg Vẫn chụp, mà toàn chụp sản phẩm để bán thôi anh ạ 😁
Chỉ có thể là bác Tuấn.
Ké cái ảnh chụp đường phố 😃
13392084_953966991387651_3966685233056805219_o.jpg
chuquannet
ĐẠI BÀNG
4 năm
Có ai đi chụp ở Q1 mà bị hàng rong xua đuổi như đuổi tà không, mặc dù cầm tele và đứng khá xa
@chuquannet Hàng rong họ sợ bác chụp đưa lên phường nên họ đuổi chứ sao. Bên Đồng Nai e cũng vậy, bữa em bị lão bán nước dạo chửi một trận tý thì lão bem e rồi
cu kum
TÍCH CỰC
4 năm
Chụp đời thường thật nhiều cách để sáng tạo
sGear
TÍCH CỰC
4 năm
Loạt bài cực kỳ bổ ích, xứng đáng là cuốn sổ tay cho những ai yêu nhiếp ảnh đời thường
nhdien
ĐẠI BÀNG
4 năm
Bài viết đúng chất "Tinhte"
ảnh sample nhìn chán quá, micro contract quá tỏm, đã monochrome thì ít ra cũng nên có 1 tí grain tạo tính retro cho bức ảnh. Nhìn ảnh màu sắc, tương phản không có tí cảm xúc nào. Đề nghị mua leica or fuji.
@kkzbanana Đồng quan điểm với bạn, mấy cái ảnh demo kia 9 cái thì đc 1 cái, với laik giờ mình ko còn hứng thú để đọc những thứ này rồi, giờ chỉ thích xem ảnh ngta chụp rồi vô thức nó nhập vào đầu mìn thôi. Khoảnh khác ý tưởng và khuôn hình nó tự loé lên trong đầu mình thôi, có đọc nữa cũng thế thôi à
voicon848
ĐẠI BÀNG
4 năm
@kkzbanana Tại sao cứ B&W là phải có grain, có noise, cứ B&W là phải retro nhỉ ?
@voicon848 vì nếu không thì như ảnh bạn thấy đấy vô cảm lắm. Ảnh digital đã làm giảm đi 1 phần rồi monochrome càng làm cho nó nhìn thiếu cảm xúc nghiêm trọng.
voicon848
ĐẠI BÀNG
4 năm
@kkzbanana Em không đồng ý lắm ạ. Đúng là film thì nó có một chất rất riêng nhưng không phải cứ B&W số là PHẢI noise, grain như film vì bản chất chúng nó đã khác nhau xa lơ xa lắc. Theo em, nếu bác muốn cảm xúc đúng chất retro, grain...thì vẫn nên tìm film B&W mà chụp. Em cũng đang xài film nhưng có những chuyện phải bắt buộc xài số thì em vẫn xài vì thiệt tình là nó tiện hơn film nhiều lắm.

Cảm ơn bác.
bendn
ĐẠI BÀNG
4 năm
Mỗi bài của bác mình đều up 1 tấm hình để ủng hộ và cảm ơn kiến thức trong bài viết của bác. Không có máy ảnh chỉ chụp bằng đt và mới tập tành nên bác Tuấn bỏ qua cho chất lượng và bố cục ảnh nhé.
LrMobile2906-2016-024279526967737578.jpeg
Đọc cách mở đầu chủ đề là biết bài viết của bác Tuấn lion sg. Rất khiêm nhường mà rất thuyết phục (y)
Hay quá anh! Bài nào của a tuấn e cũng đọc hết hjhj. Góp vui 2 tấm chụp bằng đt 😃
image.jpeg
image.jpeg
Cá nhân
Bạn
Hi bạn!
Điểm Reward Store: 
Tuổi Tinh tế: 
Cấp độ thành viên Tinh Tế


Tải app Tinh tế

Tải app Tinhte - Theo dõi thông tin mà bạn yêu thích

Tải app TinhteTải app Tinhte
Tải app Tinh tế cho Android trên Google PlayTải app Tinh tế cho iPhone, iPad trên App Store



Cộng đồng nổi bật




  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2020 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019