[Có thể bạn chưa biết] Ánh sáng giúp con người khám phá vũ trụ như thế nào?
BaroTo
2 nămBình luận: 35
[Có thể bạn chưa biết] Ánh sáng giúp con người khám phá vũ trụ như thế nào?
Công nghệ tối tân có thể đưa người lên Mặt Trăng và vệ tinh đến rìa Hệ Mặt trời. Nhưng những khoảng cách này chẳng là gì với khoảng không bao la giữa các vì sao. Vậy làm thế nào để khám phá và nghiên cứu một thứ to lớn như vũ trụ khi chúng ta hầu như không thể với tới? Câu trả lời là ánh sáng.

giphy.gif

Ánh sáng cho biết cấu tạo của những vật thể trong vũ trụ


Cũng giống như ánh sáng mặt trời có thể tán sắc thành những màu cầu vồng, phân tách ánh sáng từ những vật ở xa làm lộ ra những dải màu khác nhau tùy thuộc vào nguồn phát ra chúng. Các vạch màu đặc biệt này không chỉ có thể tiết lộ thành phần cấu tạo của vật thể, mà còn cho biết nhiệt độ và áp suất của nó.

giphy (1).gif

Nhìn ánh sáng từ mặt trời ta thấy những vệt đen trong cầu vồng, những vệt này là dấu vết đặc trưng của nguyên tử. Mỗi loại nguyên tử hấp thụ một bước sóng khác nhau và hàm lượng hấp thụ dựa trên số lượng nguyên tử. Vậy, qua quan sát lượng ánh sáng bị mất trên các bước sóng, ta biết được các nguyên tố có trong bầu khí quyển của Mặt trời và mật độ của chúng.

Quảng cáo



giphy (2).gif

Ánh sáng cho biêt khoảng cách và tốc độ của những vật thể trong vũ trụ


Chúng ta còn có thể khám phá nhiều hơn từ ánh sáng Nếu bạn đã từng đứng ở ga tàu hỏa, có thể bạn sẽ nhận ra rằng tiếng động phát ra từ đoàn tàu phụ thuộc vào hướng di chuyển của nó với cao độ âm thanh tăng lên khi tàu chạy về phía bạn và giảm xuống khi tàu chạy ra xa, điều này là do hiệu ứng Doppler của sóng âm thanh.

giphy (3).gif

Âm thanh không truyền được trong chân không, không ai nghe được tiếng thét của bạn ngoài vũ trụ. Nhưng ánh sáng thì có thể, áp dụng hiệu ứng Doppler cho nguồn sáng, nếu nguồn sáng gần chúng ta, bước sóng sẽ ngắn và ánh sáng trở nên xanh hơn. Nếu ánh sáng đến từ một nguồn đang di chuyển ra xa, nó sẽ có bước sóng dài hơn và sẽ trở nên đỏ hơn.

giphy (4).gif

Bằng cách phân tích dải màu dựa trên sự dịch chuyển ánh sáng từ những vật thể được quan sát bởi kính thiên văn, chúng ta có thể biết nó được cấu tạo bằng gì, nó nóng như thế nào và chịu áp suất ra sao, ta còn biết được nó có di chuyển không, theo hướng nào và nhanh tới mức nào.

giphy (5).gif

Nhưng ta không bó hẹp chỉ trong bước sóng. Nghiên cứu sóng vô tuyến kể ta biết lịch sử xa xưa của vũ trụ. Nghiên cứu tia hồng ngoại sinh ra từ các vật thể lạnh như gas và mây bụi trong không gian và tia cực tím từ những ngôi sao trẻ sinh. Nghiên cứu bước sóng cho ta bức tranh toàn cảnh hơn về vũ trụ. Vì thế, các nhà thiên văn học sử dụng nhiều loại kính khác nhau từ quang phổ của tia hồng ngoại, tia cực tím đến tia X, từ kính thiên văn vô tuyến đến vệ tinh nhân tạo.

giphy (6).gif

Quảng cáo


Người đầu tiên nghiên cứu ánh sáng từ những thiên hà xa xôi là Edwin Hubble, Hubble đã khám phá ra rằng vũ trụ đang giãn nở vì những thiên hà đang di chuyển ra xa chúng ta và càng tiến ra xa thì tốc độ di chuyển lại càng nhanh. Chưa hết, khi chúng ta quan sát ánh sáng từ một vùng yên tĩnh trong vũ trụ, chúng ta sẽ thấy dấu hiệu của Hiđrô và Heli, với tỷ lệ 3:1, cũng cô cho giả thuyêt vũ trụ nguyên sơ chỉ bao gồm 2 loại khí: Hiđrô và Heli. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bí ẩn khác mà chúng ta vẫn chưa làm sáng tỏ. Muốn biết bí mật của vũ trụ? Hãy đi theo ánh sáng.

Nguồn: TED-Ed
Cover_light.png
35 bình luận
ZeusFate
TÍCH CỰC
2 năm
Tổng hợp comment nhạt cho bạn nào ngại cuộn trang:
- Vũ trụ bao la vô tận bao giờ loài người mới khám phá hết
- Ôi toàn những kiến thức vĩ mô quá e đọc ko hiểu, thôi e chạy xe ôm tiếp đây
- Mình từng nghĩ rằng vũ trụ giống như 1 matrix do nền văn minh bậc cao hơn tạo ra
- Các nhà khoa học giỏi thật chỉ với ánh sáng mà biết được những yếu tố khác mà ko cần đo đạc
- Liệu có khi nào du hành qua hố đen để đến được những nơi cách hàng tỉ năm ánh sáng
- Đó là ở xứ giãy chết họ mới đầu tư nghiên cứu tri thức nhân loại chứ ở thiên đường ai người ta quan tâm dăm ba cái vớ vẩn
Tạm thời tổng hợp được vậy thôi mong các bạn đóng góp thêm bên dưới
@ZeusFate nói tóm lại nếu không có ánh sáng con người sẽ chết chứ nói gì đến khám phá vũ trụ
@ZeusFate Cười sặc cơm, tổng hợp comment của bác thật thú zị
thietbiso
ĐẠI BÀNG
2 năm
@ZeusFate Có khi các hành tinh và mặt trời giống như nhà banh trong khu vui chơi vũ trụ và còn nhiều vũ trụ ...
DKez
TÍCH CỰC
2 năm
@ZeusFate công nhận là nhạt. Y như cái cmt của e.
Hàn lâm
toolkit
CAO CẤP
2 năm
Ngoài ánh sáng thì có thể khám phá vũ trụ nhờ lực hấp dẫn
Làm thao đi theo ánh sáng đây?
D.lord
CAO CẤP
2 năm
@adagioleonard u có muốn di chuyển với vận tốc ánh sáng không!? Mình chỉ cách cho
@Darklord.Py Chậm thế đi làm gì ạ
hoangcraven
ĐẠI BÀNG
2 năm
@vn_ninja =)) đơn giản
aNSlmMo.jpg
paNda[fg]
TÍCH CỰC
2 năm
@vn_ninja Đi theo Đảng. Ánh sáng của Đảng sẽ soi đường dẫn lối cho bạn. 😃
Lỗ đen có cần nhờ ánh sáng để khám phá ko nhỉ?..
D.lord
CAO CẤP
2 năm
@cunatvechai lổ đen tắt đèn mới hấp dẫn
xversion1
TÍCH CỰC
2 năm
@cunatvechai Lỗ đen thì phải dùng gậy thăm dò chứ ánh sáng ko có tác dụng.
tichuot215
TÍCH CỰC
2 năm
Coi BCC vui hơn anh em ạ, dễ nuốt lắm
Ánh sáng chưa cho tôi thấy người yêu các bác ạ 😆
có nhiều lúc trong tối vui hơn
Tanlungtung
ĐẠI BÀNG
2 năm
Bác này chắc mới xem vài tập Spacetime Odyssey trên NGC nên viết bài này. Mình xem chương trình đó rồi rất hay và dễ hiểu nhưng giờ nhờ bài tổng hợp của bác mod mà em chả hiểu gì cả. Quá chung chung, thiếu rất nhiều vấn đề nên các bạn khác đọc vô chắc cũng méo hiểu gì luôn.
tò mò mà ra lười thì đâu có mấy cái đó
Đọc bài này khó hiểu quá à.
Fastfive
ĐẠI BÀNG
2 năm
Mong có nhiều bài như này
jetnguyen88
ĐẠI BÀNG
2 năm
hiểu biết của con ngừoi ngày cang lớn nhưng quá nhỏ bé so vs vũ trụ
ngayxuan1982
ĐẠI BÀNG
2 năm
vật chất cháy thì phát sáng, còn ánh sáng đom đóm từ đâu nhỉ? phân tích ánh sáng đom đóm có phát hiện nhiệt độ, áp suất không mod?
vipkp3
TÍCH CỰC
2 năm
Con người khám phá vũ trụ nhờ tính tò mò
Hay vậy ta
Giờ mới hiểu
Khá thú vị.
biết thêm một vài kiến thức mới nhưng vẫn cảm thấy chả hiểu gì







  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2021 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019