Có tới 4 trong 10 ca ung thư trên toàn cầu có thể được ngăn ngừa. Đây là kết quả từ 1 phân tích toàn cầu được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) chia sẻ gần đây. Nghiên cứu này xem xét 30 nguyên nhân có thể phòng tránh, trong đó bao gồm thuốc lá, rượu, chỉ số khối cơ thể cao, ít vận động, ô nhiễm không khí, bức xạ tia cực tím… và lần đầu tiên có tính đến chín loại nhiễm trùng gây ung thư.
Theo kết quả nghiên cứu thì có ước tính rằng 37% tổng số ca ung thư mới trong năm 2022, khoảng 7,1 triệu ca, có liên quan đến các nguyên nhân có thể phòng tránh. Số liệu được lấy từ 185 quốc gia và 36 loại ung thư, nghiên cứu xác định 3 hướng phòng tránh chính có thể tính đến là hạn chế thuốc lá, giảm nhiễm trùng và hạn chế sử dụng rượu bia. Các con số ghi nhận thấy các vấn đề từ thuốc lá chiếm 15% tổng số ca ung thư mới, tiếp theo là nhiễm trùng (10%) và tiêu thụ rượu bia (3%).
Ba loại ung thư gồm phổi, dạ dày và cổ tử cung là 3 loại bệnh chiếm gần một nửa số ca ung thư có thể phòng tránh ở cả nam và nữ trên toàn cầu.
Theo lời của Tiến sĩ André Ilbawi, Trưởng nhóm Kiểm soát Ung thư của WHO và tác giả nghiên cứu thì đây là phân tích toàn cầu đầu tiên cho thấy mức độ nguy cơ ung thư đến từ những nguyên nhân mà chúng ta có thể phòng tránh. Và với việc xem xét các mô hình trên nhiều quốc gia và nhóm dân số, nhóm nghiên cứu có thể cung cấp cho chính phủ và cá nhân thông tin cụ thể hơn để giúp ngăn ngừa nhiều ca ung thư ngay từ đầu.
Một số phân tích khác trong nghiên cứu liên quan đến giới tính cho thấy gánh nặng ung thư có thể phòng tránh cao hơn đáng kể ở nam giới so với nữ giới với 45% ca ung thư mới ở nam so với 30% ở nữ. Ở nam giới, hút thuốc chiếm khoảng 23% tổng số ca ung thư mới, tiếp theo là nhiễm trùng (9%) và rượu (4%). Còn đối với nữ giới thì nhiễm trùng chiếm 11% tổng số ca ung thư mới, tiếp theo là hút thuốc (6%) và chỉ số khối cơ thể cao (3%).
Theo kết quả nghiên cứu thì có ước tính rằng 37% tổng số ca ung thư mới trong năm 2022, khoảng 7,1 triệu ca, có liên quan đến các nguyên nhân có thể phòng tránh. Số liệu được lấy từ 185 quốc gia và 36 loại ung thư, nghiên cứu xác định 3 hướng phòng tránh chính có thể tính đến là hạn chế thuốc lá, giảm nhiễm trùng và hạn chế sử dụng rượu bia. Các con số ghi nhận thấy các vấn đề từ thuốc lá chiếm 15% tổng số ca ung thư mới, tiếp theo là nhiễm trùng (10%) và tiêu thụ rượu bia (3%).
Ba loại ung thư gồm phổi, dạ dày và cổ tử cung là 3 loại bệnh chiếm gần một nửa số ca ung thư có thể phòng tránh ở cả nam và nữ trên toàn cầu.
- Ung thư phổi chủ yếu liên quan đến hút thuốc và ô nhiễm không khí.
- Ung thư dạ dày phần lớn do nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori.
- Ung thư cổ tử cung chủ yếu do virus papilloma ở người (HPV).
Theo lời của Tiến sĩ André Ilbawi, Trưởng nhóm Kiểm soát Ung thư của WHO và tác giả nghiên cứu thì đây là phân tích toàn cầu đầu tiên cho thấy mức độ nguy cơ ung thư đến từ những nguyên nhân mà chúng ta có thể phòng tránh. Và với việc xem xét các mô hình trên nhiều quốc gia và nhóm dân số, nhóm nghiên cứu có thể cung cấp cho chính phủ và cá nhân thông tin cụ thể hơn để giúp ngăn ngừa nhiều ca ung thư ngay từ đầu.
Một số phân tích khác trong nghiên cứu liên quan đến giới tính cho thấy gánh nặng ung thư có thể phòng tránh cao hơn đáng kể ở nam giới so với nữ giới với 45% ca ung thư mới ở nam so với 30% ở nữ. Ở nam giới, hút thuốc chiếm khoảng 23% tổng số ca ung thư mới, tiếp theo là nhiễm trùng (9%) và rượu (4%). Còn đối với nữ giới thì nhiễm trùng chiếm 11% tổng số ca ung thư mới, tiếp theo là hút thuốc (6%) và chỉ số khối cơ thể cao (3%).
“Đây là nghiên cứu mang tính bước ngoặt, là đánh giá toàn diện về ung thư có thể phòng tránh trên toàn thế giới, lần đầu tiên kết hợp nguyên nhân nhiễm trùng với các yếu tố hành vi, môi trường và nghề nghiệp,” Tiến sĩ Isabelle Soerjomataram, Phó trưởng đơn vị Giám sát Ung thư IARC và đồng tác giả nghiên cứu cho biết. “Giải quyết những nguyên nhân có thể phòng tránh này là một trong những cơ hội mạnh mẽ nhất để giảm gánh nặng ung thư toàn cầu.”
Đối với phân tích về khu vực địa lý cũng có nhiều khác biệt. Ở nữ giới, tỷ lệ ung thư phòng tránh dao động từ 24% ở Bắc Phi và Tây Á đến 38% ở châu Phi hạ Sahara. Ở nam giới, gánh nặng cao nhất được ghi nhận ở Đông Á (57%), và thấp nhất ở Mỹ Latinh và Caribe (28%).
Những khác biệt này phản ánh sự khác nhau về mức độ phơi nhiễm với các yếu tố nguy cơ hành vi, môi trường, nghề nghiệp và nhiễm trùng, cũng như sự khác biệt về phát triển kinh tế – xã hội, chính sách phòng ngừa quốc gia và năng lực hệ thống y tế.
![[IMG]](https://scontent.fhan14-3.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/625065669_914129317797848_7181403476468237205_n.jpg?stp=dst-jpg_p526x296_tt6&_nc_cat=111&ccb=1-7&_nc_sid=127cfc&_nc_eui2=AeHhUO0Y_GsvYEIUB3O6PxLoJiM5cfCGzvsmIzlx8IbO-y1XAFByrNeI8f2M9zb3LY8&_nc_ohc=K7PGT1c4JnIQ7kNvwEyJlRa&_nc_oc=AdlMEiAuZ9TWSkKz2y9ol7xP7TArskAjNAk4Zz0iO6VHTO_9lLqk1xW9YxcTAkHnKRQ&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent.fhan14-3.fna&_nc_gid=GQRS7Sg649raSPvbfn4k6w&oh=00_AfvYJ7Gtf1MZrB0w_ngeldIGTjtVoBn01RekdOoDe1sIGQ&oe=6988E183)
Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh nhu cầu về các chiến lược phòng ngừa phù hợp với từng bối cảnh, các ý chính bao gồm:
- Không hút thuốc lá
- Tập thể dục thường xuyên
- Hạn chế uống đồ có cồn
- Tránh tiếp xúc lâu với ánh nắng cường độ mạnh, bôi kem chống nắng và mặc áo chống nắng khi cần thiết
- Chế độ dinh dưỡng lành mạnh
Theo số liệu của WHO/GLOBOCAN năm ngoái tại Việt Nam có khoảng 180 nghìn ca mắc ung thư mới và hơn 120 nghìn ca tử vong do ung thư. Đây là gánh nặng y tế rất lớn, tương đương cứ 100 nghìn người dân thì có khoảng 180 ca mắc mới và 120 ca tử vong. Với việc đưa ra các nguyên nhân có thể ngăn ngừa hy vọng việc "đánh chặn" để phòng chống căn bệnh này sẽ 1 cách nào giúp giảm tỷ lệ mắc ung thư. Cùng với đó giúp giảm chi phí chăm sóc sức khỏe lâu dài và cải thiện sức khỏe, hạnh phúc của cộng đồng.
Tham khảo WHO
