El Capitan đứng đầu TOP500 siêu máy tính mạnh nhất thế giới

Ấn bản lần 64 của tạp chí TOP500 vừa vinh danh cái tên mới trong làng siêu máy tính toàn cầu, El Capitan, với sức mạnh lên tới 1.742 Exaflops.

Mỗi năm 2 lần, TOP500 lại công bố danh sách những cỗ máy tính mạnh nhất hành tinh. Ở lần thứ 2 trong 2024 này, chúng ta được thấy cái tên hoàn toàn mới được lấy cảm hứng từ một chỏm núi nằm tại Công viên Quốc gia Yosemite (Mỹ) - El Capitán. Mang ý nghĩa người đứng đầu, El Capitan có năng lực tính toán tới 1.742 Exaflops, dựa theo thang đo HPL. Con số này hoàn toàn áp đảo "Người tiên phong" (Frontier) từng đứng đầu danh sách TOP500 liên tục từ 6/2022 cho tới tận bây giờ.


Siêu máy tính mạng nhất 2024 có tên El Capitan

Những hệ thống tiêu biểu

El Capitan được đặt ở Phòng thí nghiệm Quốc gia Livermore Lawrence (Mỹ). Sức mạnh của nó đến từ 11,039,616 nhân điện toán, dựa trên 11,136 node xử lý gồm các chip AMD EPYC thế hệ 4 cũng như AMD Instinct MI300A. Bộ nhớ chính có dung lượng 5.4 PB. Hạ tầng mạng của El Capitan dựa trên giải pháp Slingshot 11 do HPE Cray cung cấp. El Capitan có hệ số hiệu năng/tiêu thụ điện đạt 58.89 Gflops/W, giúp nó đứng vị trí thừ 18 trong danh sách GREEN500 lần này.

Đứng thứ 2 danh sách TOP500 vẫn là Frontier. Cũng xem như là "anh em trong nhà" vì Frontier cũng do HPE Cray xây dựng. Frontier cũng sử dụng chip AMD EPYC và AMD Instinct nhưng phiên bản cũ hơn (EPYC thế hệ 3 và Instinct MI250X), có tổng cộng 8,699,904 nhân điện toán và đạt sức mạnh 1.353 Exaflops. Frontier được đặt tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge (Mỹ).

Do số 1 đổi ngôi nên vị trí thứ 2 của Aurora cũng bị tụt hạng. Hệ thống được đặt ở Phòng thí nghiệm Quốc gia Argonne (Mỹ) này tuy ban đầu được dự tính sẽ đạt sức mạnh 2 Exaflops. Song năm tháng dần qua đi mọi thứ vẫn dậm chân tại chỗ ở mức 1.012 Exaflops. Cùng với việc Intel không có ý định sản xuất tiếp chip Ponte Vecchio nữa, có vẻ số phận của Aurora đã bị chốt sổ như cái tên của nó - cực quang (nhìn xa thì đẹp nhưng chạm hoài không tới).

Danh sách TOP500 này còn thêm 1 cái tên mới trong top 10 là HPC6. Nó được đặt ở trung tâm Eni S.p.A (Ý). Về cơ bản cấu hình HPC6 tương tự Frontier nhưng thua kém hơn, với sức mạnh ở mức 477.9 Petaflops (1 Exaflops = 1,000 Petaflops). HPC6 đứng hạng 5 trong đợt này.

Một cái tên không mới nhưng có sự thay đổi là Alps nằm tại Trung tâm Siêu điện toán Quốc gia (Thuỵ Sỹ). Nó cũng do HPE Cray sản xuất nhưng dựa trên chip NVIDIA Grace 72C và NVIDIA GH200 Superchip. Sau đợt nâng cấp mới Alps đạt sức mạnh 434.9 Petaflops, đứng hạng 7 danh sách.

Đứng cuối trong top 10 siêu máy tính lần này là một hệ thống khác cũng ở Phòng thí nghiệm Quốc gia Livermore Lawrence (Mỹ), có tên Tuolumne. Nó cũng dùng chung kiến trúc như El Capitan nhưng quy mô bé hơn nhiều, có thể xem như "em út" khi chỉ mạnh cỡ 208.1 Petaflops.


Top 10 siêu máy tính trong ấn bản TOP500 lần 64

Vài thông tin khác

Trong danh sách top 10 này, có 5 hệ thống sử dụng chip AMD (El Capitan, Frontier, HPC6, LUMI, Tuolumne), 3 sử dụng chip Intel (Aurora, Eagle, Leonardo), 1 sử dụng chip NVIDIA (Alps) và 1 dựa trên kiến trúc ARM (Fugaku).

Về hạ tầng mạng, 7 hệ thống sử dụng Slingshot-11 do Cray sản xuất, 2 sử dụng Infiniband của NVIDIA và chỉ riêng Fugaku dùng hạ tầng mạng của người Nhật thiết kế.

Một xu hướng gần đây là người Trung Quốc đã không gửi thông tin về các siêu máy tính mới của họ lên TOP500 như đã từng nữa. Việc này có thể hiểu từ sau các lệnh cấm vận, quốc gia này đã trở nên "kín tiếng" hơn. Điều này không có nghĩa Trung Quốc không có thêm siêu máy tính mới, chỉ là các hệ thống này không còn được công khai rộng rãi. So với ấn bản trước có 80 hệ thống ở Trung Quốc (TOP500 là 500 hệ thống mạnh nhất), danh sách ấn bản này chỉ còn 63 hệ thống.



Trong khi đó danh sách siêu máy tính ở châu Âu bắt đầu tăng trở lại. Đức hiện có 41 hệ thống, đứng hạng 3 sau Trung Quốc và Mỹ (173 hệ thống). Xét theo địa lý, Bắc Mỹ hiện có 181 siêu máy tính, châu Âu có 161 và châu Á là 143. Dĩ nhiên danh sách này không tính tới các hệ thống "tàu ngầm" không lộ diện tham gia.