Giá cả hàng hóa tăng cao vì bao bì nhựa - sản phẩm từ dầu mỏ

Dầu mỏ không chỉ dùng để tinh chế ra xăng dầu cho xe chạy, mà còn sản xuất ra các loại nhựa chúng ta dùng hằng ngày, đặc biệt là bao bì, hộp đựng sản phẩm như chai dầu gội, ống kem đánh răng, bao nilon, băng keo, ly cà phê… tất cả sản phẩm tiêu dùng hằng ngày đều có sự có mặt của nhựa, sản phẩm của dầu mỏ.

Chiến tranh Iran-Mỹ xảy ra vào ngày 28/2 vừa rồi đã kéo theo khủng hoảng giá dầu mỏ tồi tệ nhất thế kỉ 21, bởi vùng eo biển Hormuz là nơi trung chuyển 30% tổng lượng dầu mỏ thế giới tiêu thụ mỗi ngày.

Giữa tháng 3/26, giá nhựa PET ở các nước Châu Âu sử dụng trong bao bì thực phẩm tăng 15.4% khi so với tháng 3/25. Ở Bắc Mỹ, giá nhựa PE tháng 3 tăng tới 29% so với cùng kì năm ngoái.

Theo công ty tư vấn thị trường MAT, bao bì sản phẩm (nhựa, giấy hoặc thủy tinh) chiếm từ 5 - 15% chi phí sản xuất hàng tiêu dùng nhanh.

Giá dầu mỏ tăng kéo theo giá cả hàng hóa trong siêu thị cũng tăng

Theo hãng nghiên cứu thị trường NielsenIQ, ở Mỹ, giá cả hàng hóa bán ở Walmart hoặc chuỗi nhà thuốc CVS vào ngày 28/3 (một tháng sau khi chiến tranh ở Iran nổ ra) đã tăng trung bình 2.9% so với cùng kì năm ngoái. Trong khi đó, Chỉ số giá tiêu dùng ở Mỹ (US Consumer Price Index) cho thấy giá cả tháng 3 chỉ tăng 0.9% mà thôi. Điều này dễ hiểu vì NielsenIQ và Bộ Lao động Mỹ có cách tính khác nhau.


Mức tăng giá sản phẩm tiêu dùng ở Mỹ, theo khảo sát của NielsenIQ:

• Dầu gội đầu: +9.2%
• Giấy vệ sinh: +5.0%
• Sữa tắm: +7.7%
• Kem đánh răng: +6.7%
• Sữa tươi: +2.3%
• Trứng: +49.1%
• *Gạo: +5.6%
• Nước uống: +5.8%
• Socola: +12.2%
• Tampon: +5.8%
• Tã em bé: +2.4%

*Gạo lúa là sản phẩm hữu cơ, nhưng giá cả vẫn tăng cao vì phân bón Urê được sản xuất từ khí đốt thiên nhiên. Xem lại: Reuters: Trung Quốc sản xuất Urê từ than đá, tự chủ nguồn phân đạm

Phó chủ tịch NielsenIQ, ông Steve Zurek cho biết: nhựa là trung tâm của việc giá cả tăng. Đặc biệt là các sản phẩm vệ sinh cơ thể và vệ sinh nhà cửa, vì bao bì của những mặt hàng này sử dụng rất nhiều nhựa.

Giá cả 4 loại nhựa phổ biến ở Châu Âu tăng mạnh là PET, HDPE, màng nhựa PP homo film và PP copolymer film.

Dự báo rằng sẽ có làn sóng tăng giá thứ 2 khi giá dầu mỏ thế giới tăng cao, ảnh hưởng tới ngành sản xuất nhựa ở Châu Á. Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Ấn Độ và Trung Quốc là những nước đang nằm giữa làn sóng tăng giá trong những tháng sắp tới.

Các nhà máy lọc dầu ở Trung Quốc sản xuất phụ phẩm của dầu mỏ, ví dụ như naphtha, thành hóa chất để sản xuất ra nhựa, đã phải cắt giảm số lượng và hủy các hợp đồng tương lai vì thiếu hụt nguyên liệu. Nguồn cung dầu mỏ từ Trung Đông chiếm tới ⅔ lượng nguyên liệu để sản xuất ra nhựa ở TQ.

Theo PIE, giá đỉnh điểm tháng 3 của các loại nhựa nhiệt dẻo ở TQ đã tăng lên tới 44% so với giá tháng 2. Giá nhựa PET giao dịch nội địa ở TQ tăng 30% so với cùng kì năm ngoái. Giá nhựa HDL (nhựa polyethylene mật độ cao) dùng để sản xuất chai đựng dầu gội dầu, sữa tắm, bột giặt… tăng 26.5% - dữ liệu của PIE cho biết.

Cơ sở dữ liệu Thương mại Hàng hóa của Liên Hợp Quốc (UN Comtrade) cho biết TQ là nước xuất khẩu nhựa lớn nhất thế giới. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nhựa và các sản phẩm làm bằng nhựa của TQ đạt giá trị lên tới 141 tỷ đôla. Mỹ là nước nhập khẩu nhựa nhiều nhất, năm 2024 nước này nhập khẩu tới 78 tỷ đô sản phẩm nhựa, có xuất xứ từ TQ, Canada, EU và Mexico.

Theo dữ liệu của S&P Global, tháng 1 và 2/2026, TQ xuất khẩu qua Mỹ gần 1.3 tỷ đôla nhựa và sản phẩm làm từ nhựa. Ngoài ra họ xuất khẩu thêm 932 triệu đôla nhựa cho các nước EU, và hơn 5 tỷ đôla nhựa cho các nước khác.

Ông Peng Xin, TGĐ công ty vật liệu mới Quảng Đông Rongsu nói với Reuters, giá nguyên liệu hóa dầu dùng để sản xuất nhựa đã tăng mạnh 50 - 60% kể từ tháng 3. Nhà máy của ông chuyên sản xuất hạt nhựa tổng hợp từ chế phẩm dầu mỏ, loại nhựa này được dùng để làm pin xe điện, cánh quạy của drone, các bộ phận trên xe đạp, vv. Họ thường dự trữ trước hàng đủ dùng cho 2 tháng.

Tuy nhiên, làn sóng tăng giá nhựa đã khiến cho khách hàng của ông đổ xô đặt hàng trước, khiến cho nguồn hàng dự trữ sẵn nhanh chóng cạn kiệt. Các đơn đặt hàng mới ngay lập tức phải chịu giá cao của nguyên liệu nhập mới giá cao trong tháng 3. Chi phí cao hơn đó khách hàng cuối cùng là người gánh chịu - chính là người tiêu dùng.

Giá cả tiếp tục tăng còn gây áp lực lên cơ sở hạ tầng ở Trương Môn, trung tâm giao dịch dựa lớn nhất ở Trung Quốc. Han Bing, 1 người quản lý kho bãi ở đây cho biết, sản lượng nhựa hằng ngày đã tăng gấp đôi, lên 1.000 tấn.

Lúc cao điểm, Trương Môn bị kẹt xe suốt cả tuần, hàng xe kéo dài 10 - 15km, mọi kho hàng đều chật kín.

Chủ một nhà máy chuyên sản xuất cáp sạc điện thoại và giá đỡ điện thoại cho các nhà bán lẻ ở Mỹ, trong đó có Walmart, cho Reuters biết chi phí nguyên vật liệu trong tháng 3 đã tăng 15%, trong khi đó lợi nhuận của ngành sản xuất này chỉ khoảng 10 - 15%, ông lại không muốn tăng giá vì không thể để mất những khách hàng lớn như Walmart, vậy là coi như làm mà không có lời.

Các công ty như Nestle, Unilever, P&G đã tăng mạnh giá bán sản phẩm khi đại dịch COVID-19 xảy ra để bù đắp đứt gãy chuỗi cung ứng. Phó chủ tịch Zureck của NielsenIQ cho biết các công ty này cũng sẽ làm vậy khi xung đột ở Iran xảy ra.

Cho dù ngày mai chấm dứt chiến tranh, khi giá cả đã tăng thì phải mất một thời gian dài mới giảm xuống lại. Zurek nói.

Theo reuters