Câu trả lời ngắn gọn, là nó có tất cả những gì anh em cần, thậm chí là cả những gì anh em không cần, khi trang bị một con chip xử lý thế hệ AMD Ryzen 9000X3D phục vụ công việc lẫn chơi game.
Thực tế thì không phải ai cũng để tâm tới sức mạnh của một cái bo mạch chủ, bất chấp một sự thật rằng, những bo mạch chủ chính là cầu nối giữa con chip CPU, GPU và tất cả mọi linh kiện khác trong một cấu hình máy tính, để những thiết bị bên trong và thiết bị ngoại vi tương tác được với nhau, làm mọi thứ mà con người yêu cầu.
Thành ra, những bo mạch chủ máy tính để bàn nói chung và những mainboard ở phân khúc cao cấp nói riêng thường nhường chỗ cho những linh kiện mà khi anh em nhìn qua lớp kính cường lực của máy tính, sẽ đập ngay vào mắt: Card đồ họa, những thanh RAM màu mè hay hệ thống tản nhiệt cho CPU.
Thực tế thì không phải ai cũng để tâm tới sức mạnh của một cái bo mạch chủ, bất chấp một sự thật rằng, những bo mạch chủ chính là cầu nối giữa con chip CPU, GPU và tất cả mọi linh kiện khác trong một cấu hình máy tính, để những thiết bị bên trong và thiết bị ngoại vi tương tác được với nhau, làm mọi thứ mà con người yêu cầu.
Thành ra, những bo mạch chủ máy tính để bàn nói chung và những mainboard ở phân khúc cao cấp nói riêng thường nhường chỗ cho những linh kiện mà khi anh em nhìn qua lớp kính cường lực của máy tính, sẽ đập ngay vào mắt: Card đồ họa, những thanh RAM màu mè hay hệ thống tản nhiệt cho CPU.
Quan trọng nhất là phải đẹp đã
Nhưng Gigabyte X870E Aorus Xtreme X3D AI TOP thì khác. Có ba thứ ngay lập tức khiến đôi mắt của anh em bị thu hút.
Thứ nhất là cái màn hình được đặt tên là Edge View. Đấy là một cái màn hình LCD 5 inch ngay ở vị trí bình thường là tản nhiệt VRM, hiển thị mọi thứ mà anh em muốn. Edge View là tên gọi chung của những màn hình LCD hiển thị thông tin hay những animation mà anh em muốn, trên những phần cứng cao cấp nhất của Gigabyte Aorus. Mặc định trên chiếc bo mạch chủ này, nó sẽ hiển thị thông tin nhiệt độ và xung nhịp của CPU.
Thứ hai là tấm che những thanh RAM nhựa mờ, tản sáng cho những bóng LED RGB trên những thanh RAM cắm trên bo mạch. Cái này Z690 Aorus Xtreme của mình cũng có. Nhưng thứ mình không có là cái quạt tản nhiệt thổi từ trên xuống để làm mát cho những thanh DDR5 trang bị trong cấu hình máy tính. Cái này Gigabyte gọi tên là Wind Blade Xtreme. Không giống miếng che RAM trên main Z690 Aorus Xtreme phải cố định bằng hai con ốc và có chân cáp để nối điện cho đèn RGB, cái này hít nam châm và có chân tiếp xúc, đặt vào đúng chỗ là đèn tự sáng.
Quảng cáo
Và thứ ba, là hệ thống tản nhiệt chủ động với quạt làm mát, nhìn rất ngầu, dành riêng cho slot M.2 NVMe PCIe 5.0 để lắp SSD cho cấu hình. Gigabyte gọi phần này gọi là M.2 Thermal Guard XTREME.
Nhìn vào mọi góc trên bo mạch chủ, ở đâu cũng sẽ có những chi tiết được hoàn thiện tỉ mỉ, nói cách khác là góc nào nhìn cũng hấp dẫn, nếu anh em mê đồ linh kiện PC với thiết kế hướng tới gamer.
Những hình ảnh trong bài viết sẽ có rất ít những tấm chụp riêng thiết kế của bo mạch chủ, vì phải lên cả dàn, hoàn thiện toàn bộ cấu hình máy tính sử dụng phục vụ công việc cũng như giải trí, thì mới thấy được một cách toàn diện sức mạnh của bo mạch chủ, cũng như vẻ đẹp của nó ẩn hiện phía sau những linh kiện mạnh nhất trên thị trường hiện tại.
Quảng cáo
Và cấu hình cỗ máy này cụ thể như thế này:
- CPU: AMD Ryzen 9 9950X3D
- Mainboard: Gigabyte X870E Aorus Xtreme X3D AI TOP
- Tản nhiệt AIO: Gigabyte Aorus WATERFORCE X II 360 Black
- RAM: V-Color XFinity+ OLED 32GB DDR5 8000 MT/s CAS 40
- SSD: AORUS Gen5 10000 SSD 2TB
- GPU: Gigabyte GeForce RTX 5080 GAMING OC 16G
- Nguồn: Gigabyte Aorus Elite P1000W 80+ Platinum Modular
- Thùng máy: Gigabyte Aorus C601 Glass
Đập hộp
Lẽ ra đặt cái này lên đầu bài viết, nhưng mà không ráp thành cả thùng máy, cả cấu hình hoàn chỉnh để dàn đèn RGB của bo mạch chủ, của RAM, của quạt tản nhiệt, rồi cả màn hình Edge View, thì làm sao thu hút được sự chú ý của anh em là một, và làm sao chứng minh được chiếc bo mạch chủ này xứng đáng với cái giá hơn 35 triệu Đồng được?
Còn giờ là màn đập hộp chiếc bo mạch chủ high-end. Chiếc hộp khổng lồ, bên trong là mainboard và mọi linh kiện, phụ kiện đi kèm.
Mở ngăn đầu tiên, anh em sẽ được chiêm ngưỡng chiếc bo mạch chủ ở dáng vẻ cơ bản nhất của nó. Chưa có tản nhiệt chủ động cho SSD PCIe Gen 5, cũng chưa có miếng nhựa mờ che mấy thanh RAM, kèm thêm cả quạt tản nhiệt cho RAM nữa.
Hai chỗ dán film bảo vệ chống xước, bên trái là màn hình Edge View như anh em đã thấy trong những tấm hình lên dàn máy, còn bên phải là một tấm gương hít nam châm, giúp tăng độ phản chiếu của đèn RGB từ mấy thanh RAM. Rồi ngay cạnh đó là 4 khe RAM bọc lớp vỏ thép, với tốc độ tối đa hỗ trợ những thanh RAM 9000 MT/s.
Ngay phía dưới là hai công tắc để mở khóa khe PCIe, tháo card đồ họa hoặc những linh kiện khác. Nhìn xuống khe PCIe, anh em sẽ thấy ngàm khóa để giữ cố định card đồ họa trên khe cắm:
Giữa socket AM5 và khe cắm PCIe chính của bo mạch, là một khe cắm SSD NVMe PCIe 5.0. Sẽ có hai lựa chọn tản nhiệt. SSD PCIe 4.0 lắp vào đây thì dùng miếng tản nhiệt mỏng là ổn, nhưng nếu dùng SSD PCIe Gen 5, sẽ cần tới tản nhiệt chủ động, to chẳng kém gì mấy cái capture card hay wifi card mình hay xài cả:
Cạnh trên vẫn có kết nối để cắm quạt hay chân PWM quản lý waterpump, nhưng có thêm một miếng kim loại hít nam châm để che đi sau khi cắm dây, tối ưu khía cạnh thẩm mỹ:
Mọi kết nối vào và ra mainboard, lẽ ra nằm ở mặt trên cạnh phải bo mạch, thì giống mọi phiên bản Aorus Xtreme khác, đều được đặt ở cạnh sườn của bo mạch, giấu dây rất dễ dàng, nhưng đổi lại là sẽ cần một thùng máy kích thước lớn một chút để có không gian:
Mặt sau bo mạch, là những kết nối tất cả chúng ta đều cần. Chi tiết mình sẽ liệt kê ngay ở mục dưới đây.
Lật mặt sau, sẽ thấy Gigabyte không giản tiện bất kỳ chi tiết nào cả. Nguyên mặt sau là một miếng thép gia cố để bo mạch vừa không bị biến dạng trong quá trình sử dụng, lắp nhiều linh kiện trọng lượng nặng, vừa tối ưu làm mát cho toàn bộ hệ thống:
Cuối cùng là mấy món phụ kiện, từ dây cáp dẫn nguồn và điều khiển dèn RGB, tới cáp SATA nếu cần lắp thêm HDD lưu trữ. Hai món tản nhiệt SSD chủ động và tấm che RAM mình đã đề cập ở trên, và có thêm ăng ten WiFi 7 tháo lắp dễ dàng nữa. Nhưng có lẽ bất ngờ nhất, là vì một lý do gì đó, mua chiếc bo mạch chủ 35 triệu Đồng này về, Gigabyte tặng anh em thêm… một cái ly giữ nhiệt và một bộ đồ khui nút bấc chai rượu vang (!?)
Món phụ kiện nho nhỏ cuối cùng ở trong hình dưới là một cái DAC rời, để anh em cắm tai nghe vào thưởng thức âm nhạc hoặc chơi điện tử, tín hiệu số của âm thanh được đưa trực tiếp tới DAC và sau đó là opamp bằng kết nối USB-C.
Vài hình ảnh mở hộp Gigabyte X870E Aorus Xtreme X3D AI TOP:
X3D Turbo Mode 2.0, và EZ X3D
Đành rằng, với BIOS mới nhất, socket AM5 trên X870E Aorus Xtreme X3D AI TOP hỗ trợ đủ mọi thế hệ chip xử lý Ryzen từ 7000 tới 9000 series. Nhưng quan trọng hơn, những linh kiện và BIOS lẫn cả những phần mềm phụ trợ của bo mạch này giúp vận hành tốt nhất những con chip Ryzen 9000X3D series.
Đấy là lý do bên trong cấu hình này, mình chọn con chip máy bàn mạnh nhất hiện tại, Ryzen 9 9950X3D, 16 nhân 32 luồng, xung gốc 4.3, xung boost 5.7 GHz, một trong hai CCD sở hữu 128MB bộ nhớ đệm xếp chồng để tạo ra hiệu năng xử lý ở mức tối đa cho game, cùng lúc vẫn tối ưu được sức mạnh đa nhân để làm việc.
Tạm chưa nói tới những kết nối, những tính năng phần cứng bên trong bo mạch chủ này, lắp một chiếc SSD PCIe Gen 5 vào khe M.2 chính, ngay giữa chỗ lắp CPU và card đồ họa, cài Windows 11, vào được tới Desktop, ngay lập tức phần mềm của Gigabyte thông báo: "Máy bạn có chip X3D, hãy cài ứng dụng để điều khiển tính năng X3D Turbo Mode 2.0.
Đấy chính là tính năng đầu tiên tận dụng thuật toán AI tích hợp để tính toán ra xung nhịp cũng như điện áp phù hợp nhất để bắt con chip xử lý của AMD vận hành ở công suất tối đa. Mình thử ngay tính năng này, chuyển từ chế độ Disabled sang Max Performance.
Kết quả như thế này, đo công suất tiêu thụ điện mặc định, Ryzen 9 9950X3D ngốn chừng 200W điện, tạo ra kết quả điểm số chừng 41 nghìn điểm với Cinebench R23. Đổi lại, nhiệt độ tối đa khi kẹp chung con chip với Gigabyte Aorus Waterforce X II 360 không bao giờ quá 70 độ C, mát vô cùng.
Nhưng khi mở Max Performance, TDP tiệm cận mức 270W, tạo ra 43.9 nghìn điểm hiệu năng đa nhân với Cinebench R23. Nhưng đổi lại, nhiệt độ có lúc chạm ngưỡng 90 độ C vì điện áp đầu vào tăng lên, vừa đẩy xung CPU lên, vừa khiến chip nóng hơn.
Để làm được những điều đó, X870E Aorus Xtreme X3D AI TOP kết hợp dàn VRM Digital twin 24+2+2 phases với phần mềm để điều khiển điện áp cũng như điều khiển luôn cả nhiệt độ của toàn bộ hệ thống cấp điện cho chip xử lý, để mọi thứ ổn định nhất.
Và nếu như Max Performance sẽ là thứ mình muốn kích hoạt để ngồi dựng video 4K với Davinci Resolve hay ngồi chỉnh những tấm hình 60 megapixel chụp bằng Sony RX1R III hay Leica M11, thì chế độ Gaming sẽ là thứ để mình dùng để mở những game như Battlefield 6 và Valorant. Lúc này, hiệu năng của CCD với 8 nhân CPU có 3D-Vcache thế hệ mới sẽ được tối ưu, kết quả là Valorant lên tận… 800 FPS, thứ dư thừa với mọi màn hình gaming mạnh nhất hiện giờ.
Tất cả những điều đó được kích hoạt chỉ bằng một nút bấm với phần mềm đi kèm với bo mạch chủ, thay vì phải mở ứng dụng AMD Ryzen Master và phải mày mò qua mọi tùy chọn điều khiển từ PBO tới EXPO của CPU và của RAM.
Bền bỉ, kết nối tốc độ cao, và những công nghệ mới nhất
Rồi kế đến mới nói về những kết nối và tính năng của riêng X870E Aorus Xtreme X3D AI TOP. Một khe cắm PCIe Gen 5 x16, một khe PCIe Gen 5 x8, muốn lắp capture card hay card M.2 để chạy đủ băng thông của 4 SSD cũng được. Cả hai đều được bọc kim loại để gia cố độ bền.
Và như anh em có thể nhìn thấy, không có lẫy ở cạnh cổng PCIe 5.0 x16, mà là một khóa gạt. Giống như mọi mẫu bo mạch chủ ở phân khúc cao cấp, luôn có một công tắc nho nhỏ dễ tiếp cận để mở khóa ngàm của socket, dễ tháo lắp. Ấn công tắc là nhấc được card đồ họa ra, và khi muốn lắp vào, ấn lại công tắc để khóa:
Kế đến là 5 khe cắm SSD NVMe PCIe, hai trong số đó hỗ trợ chuẩn PCIe Gen 5.
Tuy nhiên cũng phải nhắc luôn. Nếu như khe cắm SSD chính ở giữa CPU và GPU là một lane PCIe 5.0 riêng, hỗ trợ đầy đủ băng thông tốc độ, thì khe cắm Gen 5 còn lại có vẻ như phải chia sẻ băng thông với khe cắm card đồ họa, thành ra có cắm SSD PCIe Gen 5 thì cũng chỉ chạy ở băng thông PCIe 5.0 x2, tốc độ tối đa chừng 8GB/s, thay vì 16GB/s của chuẩn mới.
Mặt sau, là những kết nối vô cùng hiện đại cũng như sẵn sàng cho nhiều năm tới:
- Hai cổng USB-C chuẩn USB 4
- Một cổng USB 3.2 Gen 2x2
- Một cổng USB 3.2 Gen 2
- Hai cổng cắm dây LAN 10 Gigabit
- 8 cổng USB 3.2 Gen 2
- Và cuối cùng là cổng cắm ăng ten WiFi 7 rất tiện lợi, không phải vặn ốc vít ăng ten như bình thường.
Còn ở cạnh bên của bo mạch chủ, chính là một cổng USB-C với khả năng cấp nguồn 65W Quick Charge, và một cổng USB-C 10 Gbit để đưa kết nối ra mặt trước của thùng máy. Và khi nói tới cạnh bên, mọi kết nối và cổng cấp nguồn đều nằm ở cạnh sườn của bo mạch chủ, chứ không phải trên mặt trước. Nhờ đó, giấu cáp dễ hơn. Nhưng vì là một bo mạch chủ thiết kế EATX, nên cũng sẽ cần một thùng máy rộng rãi về không gian để dễ dàng đi dây.
AI TOP là gì vậy?
Nãy giờ viết nhiều về khía cạnh thẩm mỹ thiết kế mỹ thuật công nghiệp, cùng tính năng, kết nối, hay những thứ chỉ có chiếc bo mạch chủ này sở hữu, rồi cả những tính năng ép xung tự động mà không cần mày mò AMD Ryzen Masters thông qua ứng dụng tên là EZ X3D. Thế mà vẫn chưa nói tới cái phần “AI TOP” trong cái tên của bo mạch chủ này.
Số là như thế này, nhìn tấm hình trên anh em có thấy logo AI TOP ở giữa bo mạch không? Nó là cả một hệ sinh thái do Gigabyte tạo ra. Có hẳn một phiên bản ứng dụng chip Grace Blackwell GB10 tốc độ 1 petaflop xử lý AI của Nvidia tạo ra, Gigabyte bán với cái tên thương mại hóa là AI TOP Atom. Nhưng giải pháp 130 triệu Đồng ấy chỉ chạy được Linux để huấn luyện và vận hành AI.
Đối với những người muốn sở hữu một dàn máy tính cá nhân dạng workstation, trang bị RTX 5090 hay RTX PRO 6000 Blackwell chẳng hạn, nhưng kết hợp nó với CPU tiêu dùng, vừa sử dụng hàng ngày vừa huấn luyện AI, thì Gigabyte có một thứ khác, gọi là AI TOP Utility.
Với công cụ này, vận hành trên Windows hoặc Ubuntu và GPU của Nvidia, người dùng sẽ có thể fine tune mô hình, huấn luyện mô hình, vận hành các LLM, mô hình tạo video, tạo hình, hay thậm chí là kết nối nhiều hệ thống hỗ trợ AI TOP Utility để tăng sức mạnh xử lý. Một tính năng rất hay của AI TOP Utility là cho phép convert các mô hình safetensor hay bin thành format GGUF, hỗ trợ từng dạng số thực f32, f16, bf16, 8-bit để tối ưu tham số hoặc tối ưu kích thước.
Nếu nói về AI TOP của Gigabyte, thực sự xứng đáng có một bài viết riêng, nơi mình để các mod như Gia Huy hay Nhật Minh làm việc để train những mô hình AI mà họ muốn tạo ra.
Còn ở khía cạnh chiếc mainboard của chúng ta, không có lý do gì một sản phẩm ở phân khúc high-end như thế này lại không hỗ trợ những nhà phát triển AI, chứ chẳng riêng gì việc chơi điện tử hoặc xử lý ứng dụng hiệu năng cao.
Nói tóm lại, ở cái phân khúc high-end, một món linh kiện PC vừa phải có thiết kế độc đáo, vừa phải có cá tính riêng, chứ không chỉ đơn thuần liệt kê những tính năng kết nối để vận hành ở hiệu năng cao nhất. Bo mạch chủ cũng vậy, nên có thể tạm kết luận rằng, với X870E Aorus Xtreme X3D AI TOP là bo mạch chủ dành cho nhóm người dùng thực sự cần hiệu năng và độ hoàn thiện cao. Gigabyte đã hoàn thành nhiệm vụ mà chính họ đặt ra, đó là tạo ra một cầu nối hoàn hảo cho mọi con chip hay mọi linh kiện PC mạnh nhất ở thời điểm hiện tại.
Anh em quan tâm sản phẩm có thể xem thêm tại đây.
