Mình bị thu hút bởi cách nhiều người đặt câu hỏi khi cái máy ra mắt: “có phải tân vương không?” Nghe như kiểu ảnh đường phố đen-trắng là một vương quốc có ngai, có đăng quang, có đội cận vệ đứng dạt hai hàng, chỉ thiếu nhạc triều đình thôi.
Mình nói là: street không có vua!
Chỉ có người chụp… và một đám máy ảnh thay nhau được cộng đồng đeo cho vương miện theo mùa ra mắt. Cũng giống như mấy cái thiết bị ngành khác vậy. Và theo nghĩa đó, “vua cũ” là ai? Phải chỉ mặt gọi tên thì mình nói là tuỳ phe… và tuỳ túi tiền.
Thành thử, tân vương, nữ hoàng… nghe cho vui tai. Thực chất hơn, phải là: Ricoh ra mắt cái GR khiến dân street B&W phải vấn vương không? Và trả lời là: GR IV Monochrome là cái đó đó.
Mình nói là: street không có vua!
Chỉ có người chụp… và một đám máy ảnh thay nhau được cộng đồng đeo cho vương miện theo mùa ra mắt. Cũng giống như mấy cái thiết bị ngành khác vậy. Và theo nghĩa đó, “vua cũ” là ai? Phải chỉ mặt gọi tên thì mình nói là tuỳ phe… và tuỳ túi tiền.
- Với dân khoái gọn-nhanh-yên lặng, thì “vua cũ” lâu nay được cho là GR đời trước, rút ra là bắn, chả cần nghi lễ, nhiều người nghiện GR.
- Với dân nghiện đen-trắng, thích chất “monochrome thuần tuý” thì vua cũ có tên là Leica Monochrom, vì nó đánh vào khoái cảm riêng. Đó là ảnh sinh ra đã là đen - trắng, không phải màu rồi ngồi kéo về xám.
- Với người thực tế hơn, vua cũ … là cái máy họ đang có trong túi, cái gì cũng được, miễn đụng nó là muốn lao ra đường phố.
Thành thử, tân vương, nữ hoàng… nghe cho vui tai. Thực chất hơn, phải là: Ricoh ra mắt cái GR khiến dân street B&W phải vấn vương không? Và trả lời là: GR IV Monochrome là cái đó đó.
GR IV làm gì mà dân street rạo rực khi nghe tin ra mắt?
Ricoh không chơi kiểu làm phiên bản màu, rồi thêm preset như nhiều người vẫn đang thích. Họ làm một cái thân máy đen-trắng từ gốc. Đại loại là cảm biến màu thì nhìn ngoại giới qua “tấm kính màu” để tách RGB (đỏ-lục-lam). Bản Monochrome thì bỏ lớp đó đi. Khi không còn phải thẩm màu thì máy dành toàn công lực cho việc tách bạch, độ bén, tầng lớp độ xám… làm cho người ta thấy “đã” hơn, nhất là với những chất liệu da vải khói bụi kiến trúc xiên nắng…
Thấy họ nói họ thêm vào tấm lọc đỏ, dân chụp phim B&W nghe là biết liền. Ai chụp phim B&W cũng kè kè cái filter R để giúp mây trời sậm lại, nổi khối, bề mặt và chất liệu trồi lên rõ ràng hơn. Nhưng thiệt hại khi có thêm lớp filter đó là ăn sáng, kiểu như đeo kiếng râm. Tăng cảm xúc thì tụt ánh sáng!
Nhưng, thứ quan trọng hơn cả cái thiết bị thuần đen trắng, đó là tư duy đen trắng. Đen trắng không phải là “off màu”. Đen trắng là kiểu chuyển đổi ngôn ngữ cảm nhận hình ảnh. Chụp màu thì hỏi “ê, màu nào đẹp?” Chụp đen trắng thì hỏi loanh quanh ánh sáng, như nó rơi ở đâu? mảng sáng nào khối? nền và chủ thể có dính đè nhau? … Người chụp B&W thành thạo thì dễ thấy ảnh trước khi bấm. Vùng nào giữ chi tiết, vùng nào cho chìm, điểm nhấn nằm ở đâu để hút thị giác về… Cái máy monochrome giúp dễ dàng cho việc đó hơn về dải xám, về độ tách lớp, cảm giác chi tiết.
Nên, nếu tư duy chụp đại rồi về kéo đen-trắng thì chỉ đổi thiết bị chứ chưa đổi ngôn ngữ. Nói vui vậy, mà cũng thật vậy, máy monochrome không làm cho mình thành người chụp đen-trắng. Nó giúp mình tạo ra kết quả thành thật hơn. Cuộc sống không màu.
Vài dòng ngẫu hứng. Mình vẫn nghĩ GR IV không cần làm vua như thiên hạ nói. Nó chỉ cần làm đúng một việc: Khiến người dùng muốn đi chụp nhiều hơn, dĩ nhiên là ảnh đường phố, và làm cho đen trắng của một câu chuyện tồn tại mãi, không chỉ nhìn nghệ nghệ. Còn ngai vàng, cứ để cho cộng đồng tranh luận. Nhiếp ảnh mà, vốn chụp ít, phong vương thì nhiều.
