HPV không chọn giới tính – Nhưng bạn được chọn cách bảo vệ mình!

Bạn đã từng nghe về HPV hay vắc-xin HPV chưa? Hầu hết khi nhắc tới HPV hay hậu quả của việc nhiễm HPV thì mọi người sẽ nghĩ tới các khái niệm như bệnh lý của nữ giới hoặc rõ ràng hơn 1 chút là bệnh lý ung thư cổ tử cung.

Thế nhưng sự thật là HPV không phân biệt giới tính. Nam giới hoàn toàn có thể nhiễm HPV, thậm chí tỉ lệ nhiễm ở nam giới thu thập được từ các nghiên cứu cho rằng con số này ở nam giới còn lớn hơn cả nữ giới. Có một thực tế rằng, tuy HPV gây ra các vấn đề sức khỏe cho nam giới nhưng tỉ lệ tiêm chủng ở nam giới thấp hơn nhiều ở nữ giới, cũng như việc tầm soát bệnh lý do HPV ở nam giới chưa thực sự phổ biến và được quan tâm. Nên việc tìm hiểu nâng cao nhận thức về HPV cũng như tác động của nó có thể coi là yếu tố giúp nâng cao tỉ lệ phòng bệnh cho cá nhân và cộng đồng.

1. HPV là gì?

Vi-rút gây u nhú ở người (Human Papilloma Virus -HPV) lây truyền qua đường tình dục phổ biến trên toàn thế giới, có hơn 40 chủng lây truyền qua đường tình dục và gây ra các bệnh lý. Nhiễm HPV phổ biến đến mức gần như tất cả những người có quan hệ tình dục đều có thể bị nhiễm ít nhất một lần trong đời.

Diễn tiến tự nhiên của HPV cho thấy khoảng 70–80% trường hợp nhiễm virus có thể tự đào thải trong vòng 1–2 năm. Tuy nhiên, với các chủng virus có nguy cơ cao hoặc ở những người có hệ miễn dịch suy giảm, virus có thể tồn tại lâu dài và làm tăng nguy cơ dẫn đến các bệnh lý như ung thư.

2. HPV lây truyền như thế nào?

HPV có thể lây truyền qua nhiều con đường, không chỉ giới hạn trong quan hệ tình dục.

Chủ yếu lây truyền do tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc hoặc da bị nhiễm trùng, đặc biệt là trong quan hệ tình dục bao gồm cả đường âm đạo, hậu môn và miệng.
Truyền nhiễm dọc từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở.
Các phương thức lây truyền không liên quan đến quan hệ tình dục như tiếp xúc da – da, tay – miệng hoặc dùng chung vật dụng cá nhân bị nhiễm virus.

3. Đối với nam giới HPV gây nên tác động như thế nào?

HPV được chia làm 2 nhóm chính và tùy vào từng nhóm mà tác động cũng khác nhau.

Nhóm nguy cơ cao bao gồm HPV-16, HPV-18,HPV-31, HPV 33, HPV-45,.. đối với nam giới có thể gây ung thư dương vật, ung thư amidan, đáy lưỡi và sau họng (ung thư hầu họng), ung thư hậu môn hoặc tổn thương tiền ung thư.
Nhóm nguy cơ thấp như HPV-6, HPV-11 thường gây các tổn thương lành tính như mụn cóc sinh dục và đường hô hấp.

Nguy cơ nhiễm HPV ở nam giới tăng cao khi có nhiều đối tác tình dục, quan hệ tình dục quá sớm, hệ thống miễn dịch suy giảm, hoặc khi da và niêm mạc bị tổn thương,..

4. Thực trạng lây nhiễm HPV ở nam giới và sự bỏ sót trong phòng ngừa

Một điểm đáng lưu ý trong xã hội hiện đại là tỉ lệ quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM) ngày càng tăng, kéo theo nguy cơ lây nhiễm HPV cao hơn. Theo một số nghiên cứu cho thấy nhóm này có nguy cơ mắc các chủng HPV nguy cơ cao, nhất là HPV gây ung thư hậu môn, dương vật và vùng miệng.

Tuy nhiên, nam giới – đặc biệt là MSM – lại ít được tiếp cận tiêm chủng và truyền thông phòng ngừa, dẫn đến tỉ lệ tiêm chủng thấp và nguy cơ lây lan cao hơn trong cộng đồng.

5. Vậy có nên chủ động phòng bệnh? Bằng cách nào?

Tuy hầu hết ai cũng có thể mắc một chủng HPV trong đời và tỉ lệ tự thoái lui của bệnh cao nếu nhiễm chủng nguy cơ thấp nhưng không vì thế mà xem nhẹ việc phòng ngừa nhất là đối với nam giới vì hiện chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu cho virus HPV nên tiêm phòng vắc xin là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh.

Hiện có hai loại vắc-xin được cấp phép tại Việt Nam là Gardasil và Gardasil 9, trong đó Gardasil 9 có thể phòng được tới 9 chủng HPV, bao gồm cả nhóm nguy cơ cao và thấp – đạt hiệu quả bảo vệ lên đến hơn 90%.

Bộ Y tế Việt Nam đã mở rộng độ tuổi tiêm ngừa vắc xin HPV từ 9-45 tuổi (đối với Gardasil 9) , trong đó từ 9 - 26 tuổi là độ tuổi được khuyến cáo nên tiêm phòng sớm nhất để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu, trước khi có quan hệ tình dục.

Hoặc ngay cả khi bạn đã quan hệ tình dục vắc-xin HPV vẫn có thể mang lại lợi ích vì nó giúp bảo vệ bạn khỏi những chủng virus mà cơ thể chưa từng nhiễm phải.

Bên cạnh việc tiêm phòng HPV, cần kết hợp các biện pháp dự phòng khác như: sử dụng bao cao su nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm virus; hạn chế quan hệ qua các đường miệng, hậu môn; xây dựng đời sống hợp lý đảm bảo nâng cao sức đề kháng, kiểm tra sức khỏe định kỳ- nhất là các đối tượng có nguy cơ cao.