Jensen Huang đã phải nhờ tới ai để xin tổng thống Trump cho bán chip AI sang Trung Quốc?

Tháng 4 vừa qua, Jensen Huang đã phải đối mặt với một sự đón tiếp không mấy dễ chịu trong thế giới kinh tế địa chính trị, khi chính quyền Trump ra lệnh cấm bán H20, một loại chip trí tuệ nhân tạo mà công ty này thiết kế riêng cho Trung Quốc.

Kể từ đó, ông Huang đã biến mình thành một nhà đàm phán đi khắp thế giới để thuyết phục Tổng thống Trump thay đổi quyết định. Ông đã tháp chùng cùng ông Trump, tuyên thệ trước Quốc hội, và lôi kéo sự ủng hộ của các phóng viên ở Washington. Đồng thời, ông cũng tìm kiếm những đồng minh tại Nhà Trắng, những người âm thầm ủng hộ lợi ích kinh doanh toàn cầu, bất chấp những lời lẽ mạnh mẽ của ông Trump về chiến tranh thương mại và hàng rào thuế quan đối với Trung Quốc.

Công việc này bắt đầu mang lại kết quả cho Nvidia. Tuần trước, ông Huang đã gặp tổng thống Trump trong phòng Bầu dục ở Nhà Trắng, và trình bày quan điểm của mình về việc tái khởi động bán các loại chip chuyên dụng, theo hai người nắm thông tin về cuộc họp, những người yêu cầu được giấu tên. Ông lập luận rằng chip của Mỹ nên là tiêu chuẩn toàn cầu và Hoa Kỳ đang mắc một sai lầm nghiêm trọng khi nhường thị trường Trung Quốc khổng lồ cho các đối thủ trong nước.



Chỉ vài ngày sau đó, Nvidia thông báo chính quyền sẽ thay đổi hướng đi. Đây là một sự đảo ngược đáng kể đánh dấu sự xuất hiện của ông Huang với tư cách là nhân vật hàng đầu về địa chính trị trong ngành công nghệ. Nó cũng nhấn mạnh sự trỗi dậy nhanh chóng của Nvidia, từ chỗ một nhà sản xuất chip máy tính ít được biết đến, trở thành công ty đại chúng có giá trị cao nhất thế giới, đồng thời là trụ cột cho sự bùng nổ AI của ngành công nghệ toàn cầu.

Chỉ mới tuần trước, Nvidia, hiện kiểm soát hơn 90% thị trường chip cần thiết để xây dựng các hệ thống AI, đã trở thành công ty đại chúng đầu tiên có giá trị hơn 4 nghìn tỷ USD. Kể từ đó, Nvidia đã vượt qua cột mốc quan trọng này chủ yếu nhờ sự trở lại của họ tại thị trường Trung Quốc.

Ông Huang “luôn đưa ra những lập luận tương tự, ngay cả khi chúng không được lòng người khác, vì ông tin tưởng một niềm tin sâu sắc rằng, việc giành được trí tuệ sáng tạo của các nhà phát triển ở Trung Quốc và tước đi một thị trường độc quyền của Huawei là cách tốt nhất để AI của Mỹ chiến thắng trên toàn thế giới”, Brad Gerstner, người sáng lập Altimeter Capital Management, một nhà đầu tư lớn của Nvidia, cho biết.



Một phát ngôn viên Nhà Trắng, Kush Desai, nói rằng chính sách “Nước Mỹ trước tiên” của ông Trump đã dẫn đến hàng nghìn tỷ đô la đầu tư vào sản xuất và công nghệ của Mỹ, “sẽ tạo ra hàng ngàn việc làm chất lượng cao và bảo vệ an ninh quốc gia và kinh tế của đất nước”. “Mọi hành động của tổng thống đều nhằm mục đích bảo vệ nước Mỹ và người lao động Mỹ”, ông Desai nói thêm.

Ông Huang đã kết hợp việc tiếp cận chính quyền Trump với quyết tâm kiên định để giữ vững vị thế ở Trung Quốc. Ông thường khiến những người đồng nghiệp bối rối với những chuyến đi vượt Thái Bình Dương để gặp các quan chức, khi tình hình căng thẳng thương mại giữa hai nước leo thang. Cuối cùng, chiến dịch của ông Huang cũng được hỗ trợ bởi áp lực từ phía Trung Quốc trong các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra với Mỹ.

Thứ 4 tuần qua, ông Huang đã ký tên lên những món đồ của khán giả trong một sự kiện ở Bắc Kinh, đồng thời né tránh trả lời về ảnh hưởng của mình đối với quyết định của ông Trump. “Tôi không nghĩ rằng tôi đã thay đổi suy nghĩ của ông ấy”, ông Huang nói. “Nhiệm vụ của tôi là cung cấp thông tin cho tổng thống về những điều mà tôi biết rất rõ, đó là ngành công nghiệp công nghệ, trí tuệ nhân tạo và sự phát triển của AI trên toàn thế giới.”



Ông Huang, 62 tuổi, đã miễn cưỡng trở thành một nhà ngoại giao đúng nghĩa. Tốt nghiệp đại học chuyên ngành kỹ sư điện, ông từng coi các vấn đề chính phủ là việc tầm thường, hai cựu nhân viên Nvidia xin giấu tên cho biết.

Nhưng rốt cuộc ông đã phải tham gia vào chính trị Washington khi chip AI của công ty bị cuốn vào các vấn đề chính trị toàn cầu. Lo ngại rằng chip có thể được sử dụng để điều phối các cuộc tấn công quân sự và phát triển vũ khí, chính quyền Biden đã phê duyệt các quy tắc hạn chế bán chip cho Trung Quốc. Chính quyền Trump sau đó hứa hẹn sẽ thắt chặt hơn nữa các quy định.

Sau khi nhậm chức, ông Huang đã đến Nhà Trắng và gặp tổng thống Trump lần đầu tiên. Ông Huang đã nói về chính sách AI và chất bán dẫn, nhưng sau đó, tổng thống nói với các phóng viên rằng ông không thể nói liệu mình có cấm thêm việc bán chip của Nvidia cho Trung Quốc hay không. Giống như các quan chức trong chính quyền Biden, cố vấn của ông Trump cũng lo ngại rằng chip của Nvidia sẽ giúp các doanh nghiệp Trung Quốc bắt kịp công nghệ AI của Mỹ.



Tháng 4 vừa rồi chính quyền Trump đã cảnh báo Nvidia rằng họ dự định sẽ cấm bán loại chip AI mà công ty cung cấp cho Trung Quốc, theo bốn người quen thuộc với kế hoạch này.

Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, người giám sát các hạn chế xuất khẩu, đã mời ông Huang đến Mar-a-Lago để gặp gỡ Tổng thống và đưa ra một lời kêu gọi cuối cùng, những người này nói. Trong một bữa tối trị giá 1 triệu USD mỗi suất, ông Huang đã cố gắng thuyết phục ông Trump không nên hạn chế bán chip cho Trung Quốc, những người này cho biết. Ông giải thích rằng chip mà Nvidia đang cung cấp, được gọi là H20 có hiệu năng kém hơn nhiều so với những gì công ty bán cho các quốc gia khác. Mất quyền truy cập vào Trung Quốc sẽ gây tổn hại đến các công ty Mỹ và giúp đỡ các đối thủ cạnh tranh của Trung Quốc.

Các quan chức chính phủ được thông báo sau cuộc trò chuyện này nhận thấy ông Huang đã đánh giá thấp tính hữu ích của chip mà Nvidia bán. H20 được trang bị bộ nhớ có khả năng xử lý các yêu cầu phức tạp, và khách hàng Trung Quốc đang chi hàng tỷ USD cho nó. Hai tuần sau đó, chính quyền đã gửi một lá thư, yêu cầu Nvidia ngừng bán chip này cho thị trường Trung Quốc.

Tuy nhiên, David Sacks, một nhà đầu tư lâu năm ở Silicon Valley đã trở thành cố vấn AI của Nhà Trắng, lại cởi mở hơn với quan điểm của ông Huang về Trung Quốc so với những người khác trong chính quyền, hai người quen thuộc với suy nghĩ của ông cho biết. Ông Sacks không đồng tình với một quy tắc khác của chính quyền Biden kiểm soát bán hàng chip AI trên toàn thế giới. Ông cũng đặt câu hỏi về sự đồng thuận ở Washington rằng việc bán chip AI ra nước ngoài sẽ có hại cho Mỹ.



Ông Huang bắt đầu nói chuyện thường xuyên với ông Sacks và Sriram Krishnan, người làm việc về AI trong chính quyền Trump. Những lo ngại của ông về công ty Trung Quốc Huawei bắt đầu cộng hưởng với ông Sacks sau khi Huawei công bố một hệ thống AI mới, được gọi là CloudMatrix 384, mang hiệu suất cạnh tranh được với các sản phẩm của Mỹ.

Tại một hội nghị ở Washington vào tháng 4, ông Huang đã kêu gọi chính quyền nới lỏng các hạn chế về bán chip. “Trung Quốc không hề tụt hậu”, ông nói. “Họ có đang đi trước chúng ta không? Trung Quốc đang rất gần chúng ta. Tốc độ phát triển của hai quốc gia đang rất, rất gần nhau.”

Sau đó, ông Huang xuất hiện bên cạnh ông Trump tại một thông báo của Nhà Trắng về khoản đầu tư trị giá 500 tỷ USD vào sản xuất của Nvidia. Các giám đốc điều hành của Nvidia sau đó cho biết đây là những phát biểu không được lên kế hoạch, ông Trump đã nhếch mép nở nụ cười khi ông Huang cười và nói: “Nếu không có sự lãnh đạo của tổng thống, chính sách của ông ấy và sự hỗ trợ mạnh mẽ, và tôi muốn nói là sự khuyến khích mạnh mẽ, thì sản xuất ở Mỹ sẽ không phát triển nhanh như vậy.”

Ngày hôm sau, ông Huang đã nói chuyện với các thành viên, các nhà lập pháp của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, vốn có trách nhiệm giám sát các hạn chế về bán chip ra nước ngoài. Ông chỉ trích các quy tắc của chính quyền Biden giới hạn việc bán chip và cảnh báo rằng việc cấm bán cho Trung Quốc sẽ gây tổn hại và không giúp ích cho Mỹ. Ông cũng đã trả lời các câu hỏi về việc liệu DeepSeek, một công ty khởi nghiệp của Trung Quốc đã gây sốc trong ngành công nghệ năm nay khi tiết lộ một hệ thống AI có thể so sánh với các hệ thống do Mỹ sản xuất, có sử dụng công nghệ Nvidia hay không, theo hai trợ lý lập pháp quen thuộc với cuộc họp.

“Mục tiêu của ông ấy là luôn cung cấp thông tin mà những nhà hoạch định chính sách, hoặc những người khác ở Beltway cần nghe hoặc muốn nghe và trả lời câu hỏi của họ,” Tim Teter, cố vấn truyền thông của Nvidia, người đã đi cùng ông Huang đến Washington trong chuyến thăm đó, cho biết. “Ông ấy đã làm điều đó.”



Trong những tuần sau đó, ông Sacks đã giúp bãi bỏ quy tắc của chính quyền Biden, đặt mức giới hạn số lượng chip mà Nvidia có thể bán cho mỗi quốc gia trên thế giới, bốn người quen thuộc với quá trình này cho biết. Đòn bẩy này đã mở đường để ông Sacks giúp Nvidia bán chip cho Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Tháng 5, ông Huang đã đến Trung Đông cùng với ông Trump. Ông Sacks, lúc đó là đồng minh của ông Huang, đã đàm phán một thỏa thuận lớn để cung cấp hàng trăm nghìn chip tiên tiến nhất hiện nay từ Nvidia mỗi năm để xây dựng một trong những trung tâm dữ liệu lớn nhất thế giới ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Trong quá trình bán hàng, ông Sacks và ông Huang bắt đầu đưa ra cùng một lập luận về việc bán chip AI, hai người cho biết. Để giành chiến thắng trong cuộc đua AI, chính phủ Hoa Kỳ nên khuyến khích mua công nghệ của Mỹ hơn là tạo ra lý do để các quốc gia mua công nghệ tương tự của Trung Quốc.
Tại Nvidia, cảm thấy như một bước đột phá lớn khi ông Trump gọi ông Huang là “bạn” trong chuyến đi đó.

Nhưng ông Huang không hài lòng với việc giành chiến thắng ở Trung Đông. Ông muốn trở lại Trung Quốc. Ngay sau khi ký kết thỏa thuận trị giá hàng tỷ USD với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, ông Huang đã đến Đài Loan tham dự một hội nghị máy tính thường niên. Ông nói chuyện với các phóng viên bên lề và cho biết quy định của Washington về bán chip cho Trung Quốc chỉ khiến các công ty Trung Quốc trở nên mạnh hơn.

“Nhìn chung, kiểm soát xuất khẩu là một thất bại,” câu nói của ông Huang được hàng trăm trang tin và các tờ báo dẫn lại.



Tuần trước, ông Huang đã trở lại Washington để gặp gỡ các nhà lãnh đạo viện nghiên cứu, phóng viên chính trị và quan chức Nhà Trắng. Thông điệp của ông tương tự như thông điệp mà ông và ông Sacks quảng bá sau chuyến đi đến Trung Đông: Các quốc gia trên thế giới nên được khuyến khích xây dựng dựa trên chip và phần mềm của Mỹ.

“Trụ cột công nghệ của Mỹ phải là tiêu chuẩn toàn cầu, giống như đồng đô la Mỹ là tiêu chuẩn mà mọi quốc gia đều dựa vào,” ông Huang nói trong một podcast được ghi lại tuần trước với Dự án Nghiên cứu Cạnh tranh Đặc biệt, một viện nghiên cứu.

Ông Huang đã truyền đạt thông điệp tương tự cho ông Trump trong cuộc họp ở Phòng Bầu dục tuần trước. Ông Sacks ngồi gần đó, hỗ trợ ông. Đến cuối cuộc gặp kéo dài gần một giờ, ông Trump nói rằng chip của Nvidia có thể trở lại Trung Quốc.

Ông Lutnick cho biết trên CNBC rằng sự chấp thuận này liên quan đến các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra với Trung Quốc, vốn gần đây đã đồng ý cung cấp nam châm đất hiếm cho các công ty Mỹ. Ý tưởng là bán chip thứ tư tốt nhất của Nvidia cho các doanh nghiệp Trung Quốc để “họ rất cần tới trụ cột công nghệ của Mỹ.”

Vài ngày sau đó, ông Huang đã đến Bắc Kinh và tổ chức một cuộc họp báo để thông báo với khách hàng rằng Nvidia sẵn sàng kinh doanh. Ông Huang, hiện là người giàu thứ sáu thế giới, thân thiện trò chuyện với các phóng viên về mối quan hệ của ông với ông Trump. Không khí rất vui vẻ.

Theo The New York Times