Loài người đã mất vài năm, thậm chí hàng chục năm để chế tạo vắc-xin cho các căn bệnh trong quá khứ
Rất hay và hữu ích!/5 người
MinhTriND
3 thángBình luận: 89
Loài người đã mất vài năm, thậm chí hàng chục năm để chế tạo vắc-xin cho các căn bệnh trong quá khứ
Chỉ trong vòng nửa năm kể từ lúc bùng phát, tính đến nay, đã có gần 14 triệu người bị nhiễm coronavirus và các nhà khoa học trên toàn thế giới đang ráo riết chạy đua để cho ra đời những mẻ vắc-xin đầu tiên để ngừa bệnh.

Mặc dù vậy, việc cho ra đời một loại vắc-xin có thể dùng được trên cơ thể người không phải là chuyện dễ, đôi khi phải tốn hàng thập kỷ để phát triển, thử nghiệm và được phê duyệt để sử dụng cho cộng đồng. Để phần nào hình dung được các khó khăn mà y học đang phải đương đầu, hãy thử nhìn về quá khứ xem loài người đã tốn bao nhiêu thời gian để phát triển thành công 1 loại vắc-xin

Bệnh đậu mùa

vaccine-tinhte-4.jpeg


Dập tắt được dịch đầu mùa nhờ vắc-xin được xem là một trong những thành tựu y học lớn nhất trong lịch sử loài người, nhưng bạn có biết rằng, người ta đã tốn hàng thế kỷ đế đạt đến những thành quả đó. Cho đến nay, nguồn gốc của căn bệnh đậu mùa vẫn chưa được xác định, song nhiều chuyên gia tin rằng nó có thể bắt nguồn từ Đế chế Ai Cập tồn tại từ thế kỷ thứ 3 TCN. Đến thế kỷ thứ 18, căn bệnh này mới lan rộng ra đến phạm vi toàn cầu. Được biết, tỷ lệ tử vong của đậu mùa lên đến 30%.


Năm 1796, Edward Jenner đến từ Anh đã bào chế thành công vắc-xin cho đậu mùa, nhưng mãi đến những năm 1950, phương pháp điều trị hiệu quả căn bệnh này nhờ vắc-xin nới trở nên phổ biến hơn ở một số nơi trên thế giới. Năm 1967, sự tiến bộ trong công nghệ kim tiêm và nỗ lực của toàn cầu nhằm xoá bỏ bệnh đậu mùa đã giúp loài người chính thức đánh chặn được căn bệnh này vào năm 1980. Được biết cho đến nay, đậu mùa là căn bệnh duy nhất bị xoá bỏ nhờ tiêm ngừa.

Dịch hạch

vaccine-tinhte-8.jpeg


Dịch hạch được đánh giá là một trong những căn bệnh dai dẳng và nguy hiểm số 1 thế giới, cướp đi sinh mạng của gần 200 triệu người trong giai đoạn dịch lên đỉnh điểm. Cho đến nay, vẫn không có một loại vắc-xin hữu hiệu nào từng được phê duyệt cho căn bệnh này. Dịch hạch là nỗi khiếp sợ của loài người thời Trung cổ và ở thời điểm này, căn bệnh vẫn đang tồn tại ở một số khu vực trên thế giới. Nguyên nhân gây ra dịch hạch được xác định là do vi khuẩn, vì lẽ đó, sự ra đời của các loại kháng sinh hiện tại đang là giải pháp điều trị giúp kìm hãm căn bệnh này. Trong quá khứ, không ít các nỗ lực đã từng được tiến hành nhằm tạo ra một loại vắc-xin có thể ngăn ngừa dịch hạch. Năm 2018, WHO từng đưa ra một danh sách bao gồm 17 “ứng cử viên” sáng giá nhất cho loại vắc-xin dịch hạch sẽ được sử dụng trên cơ thể con người. Đây là bước tiến quan trọng cho sự ra đời của giải pháp chặn đứng hoàn toàn dịch hạch trong tương lai.

Thương hàn

vaccine-tinhte-9.jpeg

Thương hàn là căn bệnh chất người có thể lây nhiễm qua nguồn nước hoặc thức ăn. Về cơ bản, căn bệnh này không phổ biến ở các quốc gia công nghiệp hoá, song vẫn được coi là mối đe doạ đói với những nước đang phát triển ở khu vực Đông Nam Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh. Hiện trên thị trường, có 2 chủng vắc-xin có thể ngăn ngừa bệnh thương hàn. Năm 1880, các nhà khoa học xác định được vi khuẩn gây bệnh và cho đến năm 1896, nhóm những chuyên gia người Đức lần đầu tiên bắt tay vào nghiên cứu vắc-xin. Năm 1909, Frederick F. Russell, một bác sĩ quân y làm việc cho quân đội Hoa Kỳ đã phát triển thành công vắc-xin thương hàn đầu tiên tại Mỹ. Vài năm sau đó, vắc-xin này được phục vụ chủ yếu cho quân sự và đến năm 1914, vắc-xin này bắt đầu được dùng rộng rãi cho cộng đồng.

Bệnh sốt vàng

vaccine-tinhte-5.jpeg


Năm 1951, Max Theiler trở thành nhà khoa học đầu tiên và duy nhất trên thế giới nhận được giải thưởng Nobel nhờ phát triển thành công vắc-xin. Những nỗ lực của ông nhằm kiểm soát bệnh sốt vàng được cộng đồng khoa học tán dương, đồng thời khắc phục được những sai lầm vốn tồn tại nhiều năm trời. Sốt vàng gây nên dịch bệnh chết người hoành hành trong suốt hơn 500 năm và cho đến cuối thế kỷ thứ 19, nó vẫn được xem là mối nguy. Lúc bấy giờ, loài người không có quá nhiều hiểu biết về căn bệnh này, và các giải pháp vắc-xin vào thời điểm ấy lại tập trung nhầm vào việc “đánh” vi khuẩn trong khi nguyên nhân của vấn đề lại gây ra bởi virus.

Năm 1918, các nhà nghiên cứu làm việc tại Viện Rockefeller đã phát triển thành công thứ mà họ nghĩ là vắc-xin sốt vàng đầu tiên. Nhưng đến năm 1926, Theiler đã “vạch trần” sai lầm của loại vắc-xin đó và việc sản xuất ngay lập tức bị chấm dứt. Hơn một thập kỷ sau, tức vào năm 1937, Theiler cho ra đời chủng vắc-xin an toàn và hiệu quả đầu tiên nhằm đối phó với bệnh sốt vàng.

Bệnh cúm

vaccine-tinhte-3.jpeg


Cúm là căn bệnh có lịch sử lâu dài và đã cướp đi sinh mạng của hàng triệu người trên toàn thế giới. Trong đại dịch cúm 1918, loài người dường như chỉ biết chịu trận bởi không có giải pháp điều trị hoặc tiêm phòng nào được ra đời. Cho đến những năm 1930, công cuộc đào sâu nghiên cứu về virus gây ra cúm mới được triển khai và tới năm 1945, loại vắc-xin đầu tiên cũng đã ra đời và được phê duyệt để sử dụng tại Mỹ. 2 năm sau đó, các nhà nghiên cứu nhận ra cứ mỗi một mùa, virus lại biến đổi và lúc bấy giờ, vắc-xin không còn hiệu quả tuyệt đối nữa. Họ phát hiện thấy về cơ bản sẽ có 2 loại virus chính gây ra cúm A và cúm B, cùng với các chủng virus khác hình thành mỗi năm. Vì lẽ đó, vắc-xin phải được “update” theo từng năm và chuyện này vẫn còn tiếp diễn cho đến hiện tại.

Bệnh bại liệt

vaccine-tinhte-1.jpeg


Bại liệt được cho là đã làm giảm dân số của loài người trong suốt hàng ngàn năm nhưng phải đến cuối những năm 1800, dịch bệnh gây ra bởi bại liệt mới được hình thành. Trong những năm đầu của thế kỷ 20, các nghiên cứu để tìm hiểu về bệnh bại liệt bắt đầu được tiến hành. Năm 1935, việc thử nghiệm vắc-xin bắt đầu được thực hiện, trước hết là ở khỉ và sau đó là đối với cơ thể người. Mặc dù không mang đến kết quả như kỳ vọng, loại vắc-xin này đã tạo tiền đề cho 2 thập kỷ nghiên cứu sau đó nhằm đưa đến sự ra đời của các chủng vắc-xin mới hiệu quả hơn. Sau một thử nghiệm được tiến hành với quy mô lớn, lên đến 1,6 triệu trẻ em, vắc-xin của Jonas Salk đã được phép dùng rộng rãi tại Mỹ từ năm 1955. Trong những năm 1980, hàng loạt các nghiên cứu được tiến hành để cho ra đời các chủng vắc-xin mới thậm chí còn hiệu quả hơn. Đến năm 1994, bệnh bại liệt bị xoá bỏ hoàn toàn ở châu Mỹ. Tính năm năm 2018, chỉ có 33 trường hợp bệnh bại liệt trên toàn thế giới. Con số này tăng nhẹ lên mức 544 vào năm ngoái. Nếu thành công trong việc đưa số người nhiễm về 0, bại liệt sẽ là căn bệnh thứ 2 được loài người xoá bỏ hoàn toàn.

Bệnh than

vaccine-tinhte-8.jpeg


Sự xuất hiện của bệnh than được cho là từ khoảng 700 năm TCN, trong khi các ghi nhận lâm sàng đầu tiên về căn bệnh này bắt đầu có từ những năm 1700. Trong suốt những năm 1800, hàng loạt các nghiên cứu đã được tiến hành nhằm xác định nguồn gốc, các phương thức lây truyền của bệnh than...Những công trình nghiên cứu này đóng góp rất nhiều cho sự ra đời của chủng vắc-xin đầu tiên vào năm 1881. Năm 1937, nhà khoa học Max Sterne đã chế tạo thành công một loại vắc-xin bệnh than dành cho động vật, giảm khả năng lây lan từ động vật sang người. 13 năm sau đó, chủng vắc-xin đầu tiên cho người được điều chế thành công. Năm 1970, một loại vắc-xin khác hiệu quả hơn cũng đã ra đời và vẫn hữu ích cho đến tận ngày nay.

Sởi, Quai bị và Rubella (MMR)

vaccine-tinhte-2.jpeg


Sởi, Quai bị và Rubella là những căn bệnh gây ra bởi virus, từng tạo nên dịch bệnh và khiến không ít người thiệt mạng. Vào những năm 1960, mỗi một căn bệnh đều có vắc-xin riêng nhưng một thập kỷ sau đó, tất cả được kết hợp vào một chủng ngừa duy nhất. Năm 1963, vắc-xin sởi được chế tạo thành công, đến năm 1967 thì có vắc-xin quai bị và năm 1969 chứng kiến sự ra đời của vắc xin ngừa bệnh Rubella. 2 năm sau - 1971, Maurice Hilleman thuộc Viện nghiên cứu trị liệu Merck đã phát triển một loại vắc-xin có thể ngăn ngừa cả 3 bệnh trên.

Bệnh thuỷ đậu

vaccine-tinhte-6.jpeg


Thuỷ đậu từng bị chẩn đoán nhầm là bệnh đậu mùa trong suốt một thời gian, mãi cho đến cuối những năm 1800. Vào những năm 1950, các nhà khoa học bắt đầu phân biệt được 2 loại virus gây ra bệnh đậu mùa và thuỷ đậu, tạo đà cho việc nghiên cứu phát triển vắc-xin ngừa bệnh. Kết quả là vào những năm 1970, chủng vắc-xin đầu tiên cho bệnh thuỷ đậu đã được phát triển thành công tại Nhật Bản. Đến năm 1995, vắc-xin này được phê duyệt để được sử dụng tại Hoa Kỳ.

Viêm gan B

vaccine-tinhte-7.jpeg


Virus gây nên bệnh viêm gan B lần đầu tiên được phát hiện bởi Baruch Blumberg vào năm 1965. Chỉ 4 năm sau đó, ông đã có thể chế tạo thành công chủng ngừa đầu tiên. 12 năm sau, FDA cấp phép cho chủng vắc-xin ngừa viêm gan B đầu tiên. Đến năm 1986, một loại vắc-xin tổng hợp mới ra đời để thay thế cho loại cũ và được dùng cho đến hiện tại. Người mắc viêm gan B có thể bị ung thư gan, vì lẽ đó, vắc-xin này cũng được xem là vắc-xin chống ung thư đầu tiên trên thế giới.

Nguồn: BI
Rất hay và hữu ích!/5 người
một phát minh quan trọng giúp con người chế ngự được thiên nhiên
Khoa SE
ĐẠI BÀNG
3 tháng
@BLACKBERRY__7290 Nói lắm bản chất thế,câu cửa miệng à bác
@toolkit nói gì thì nói, đó là cơ chế chọn lọc của tự nhiên thôi. Kể cả việc con người phát triển như bây giờ thể hiện sự vượt trội của loài ngoài. nếu biết cân bằng và hài hòa lợi ích thì phát triển lâu dài, còn không thì ngược lại
@daovangiangtnvn loài người đi qua, loài mới xuất hiện
@BLACKBERRY__7290 nói theo các nhà khoa học thì Trái đất hình thành cách đây 5 tỷ năm và trái đất đã trải qua khoảng 1/3 cuộc đời của mình rồi. Chỉ là giới hạn tri thức hiện nay của chúng ta có hạn, nên chỉ biết về nền văn minh từ 20k năm đổ lại. Không biết từ trước đó, đã có bao nhiêu nền văn minh được sinh ra và mất đi
Như vậy sự tiến bộ của y học, cũng những kiến thức về nhiều dịch bệnh từ hàng thế kỷ đã góp phần đẩy nhanh tốc độ phát triển vắc xin Covid-19!!!
Mod giỏi quá, hic
tui mới mua gói vắc xin dịch vụ tiêm bổ sung cho an toàn. 😂. phòng bệnh hơn chữa bệnh.
Những con virus nêu trên đều có nguồn gốc từ thiên nhiên, còn con này có nguồn gốc từ Vũ Hán nên cơ bản có khác biệt 😁😁
@samsung focus khi loài người chạm vào quyền năng của chúa "chỉnh sửa gen". Họ đã làm ra cô vích 19 tuổi 😁
@samsung focus Hy vọng, ko tan thương như những dịch ở trên
anhmk95
TÍCH CỰC
3 tháng
tốc độ lây lan của dịch bệnh cũng nhanh chẳng kém tốc độ research vaccine. Nói chung cả 2 đều chạy đua vũ trang cả
Tinh tế quy định ae viết bài phải dùng từ loài người nha
Đa số Vắc-xin được loài người chế tạo trong những năm 19xx, để chống lại với loài virus và loài vi khuẩn chúng cứ "update" liên tục!
P/s: mục bệnh thương hàn, khúc này cảm xúc dâng trào hay sao mà Mod quánh sai 2 lỗi chánh tả rồi, chất và đói!
Toàn bộ vaccine kể trên đều do phương Tây phát triển.
@anhmk95 Giờ VN có tiền thì VN có đi gom không, suy nghĩ kiểu hằn học không bao giờ chịu lớn=))
anhmk95
TÍCH CỰC
3 tháng
@daovangiangtnvn Hằn học với ai hả bạn ? bạn vui với ai mà cười thế ?
@Louis Tran 2019 Bệnh thuỷ đậu do Nhật Bản phát triển kìa bác ơi
@huynguyenayp Tks bạn. Mình xem lại thì Japan là một trong những nước phát triển vaccine thủy đậu đầu tiên trên TG. Phải nói y học Nhật đã rất phát triển, có lẽ chỉ sau Mỹ, và đã ngang hàng với nhiều nước châu Âu.
https://en.wikipedia.org/wiki/Varicella_vaccine#:~:text=Japan was among the first,the United States in 1995.
Mr.ZP
TÍCH CỰC
3 tháng
Hy vọng vắc xin cho căn bệnh virus Corona sẽ mau xuất hiện hơn, vì mọi thứ ngoài kia đang ngày càng tệ hại hơn rồi.
@Mr.ZP Tính ra thì virus vũ hán ko nguy hiểm bằng mấy loại virus đề cập trong bài viết. Thế giới tầy huầy như vầy là do họ ko làm triệt để thôi.
Mr.ZP
TÍCH CỰC
3 tháng
@hakuruno Không nguy hiểm bằng vì bây giờ mọi thứ tiên tiến hơn rồi, khoa học, y khoa cũng phát triển. Chứ virus Corona mà xuất hiện vào thời điểm đó thì ko chừng nó cũng thành đại dịch rùi ấy chứ.
Lonely08
ĐẠI BÀNG
3 tháng
1 phần nhờ máy tính đẩy nhanh quy trình chế tạo vắc-xin nên mới có tốc độ nghiên cứu như ngày hôm nay
Công ty mình đang ráo riết đẩy nhanh tiến độ vacine corona, cái lề mề nhất là lâm sàng vả $$$
@nbqvdp Thà chậm cho chắc, chứ như mấy ông Johnson sản xuất phấn rôm rồi lại làm trẻ em bị ung thư thì mệt lắm. Mình đi đường nghe radio suốt ngày nghe "nếu mày bị ung thư vì sản phẩm Johnson thì liên hệ xxx-xxx-xxxx"
Vaccine có thể coi là phao cứu sinh duy nhất khi đối mặt với virus rồi...
@kedote Cũng đến thua với mấy người đó, haiz
kedote
TÍCH CỰC
3 tháng
@_vphlinh_ trong khi họ cũng được tiêm vắc xin đầy đủ hết thì họ lại đưa con cái ra hứng hết cái dại của họ haizzz
@kedote Vâng, chỉ tội thế hệ sau này ấy ạ
@_vphlinh_ Mấy cụ bàn về vấn đề khoa học mà chống đối/ ủng hộ điều không đưa ra dẫn chứng khoa học gì hết. Chỉ mong các mod tinh tế đưa tin về sức khoẻ nên cẩn thận và nghiên cứu nhiều chiều từ các tài liệu y khoa vì ảnh hưởng tới nhiều người lắm. Cá nhân em mới đụng tới chất hoá học thuỷ ngân và muối nhôm đã thấy vaccine nó quá khủng khiếp ròi. Giờ em đang nghiên cứu cơ chế sinh học, mRNA thì thực sự quá khủng khiếp với sức tưởng tượng. Cụ nào nói đưa cách ly tụi ati ra riêng thì cho em đi với. Loài người thiệt đáng sợ. ai dấu cái dĩa của em trả lại cho em về hành tinh của em.
Cần phải cách ly bọn karen antivax ra khỏi cộng đồng
Bây thì cũng đã có vắc xin 5in1, 6in 1
1986 đã có vacxin viêm gan B, năm 1990 thì ông bố mình qua đời bởi căn bệnh này, lúc đó VN vẫn còn khá nghèo
@whatwhenwhere VN cấm vận và mới mở cửa nên khổ lắm, sai lầm của 1 số ông mà làm khổ dân VN cả mấy thập kỉ
Vậy tính ra COVID-19 cũng đến cả chục năm hoặc ít nhất vài năm sau mới có vaccine chữa trị và phòng ngừa. Vậy mới thấy loài người thật nhỏ bé, cũng như công nghệ tiên tiến chưa là gì so với bệnh tật cả. Quá mỏng manh và nhỏ nhoi.
@Anthonie Le Nhanh thì là 18 tháng, rút ngắn nghiên cứu lâm sàng. Hậu quả thì chưa ai biết được. Nên bác nào muốn tiêm sớm làm chuột bạch thì xin mời.
@Anthonie Le Bạn yên tâm, mình khẳng định loài người không nhỏ bé vì những gì virus gây ra cho loài người chẳng là gì so với những gì loài người gây ra cho thế giới và các loài sinh vật. Nên đừng bao giờ nói loài người nhỏ bé 😆 nghe câu này nhột lắm.
Các bác sĩ và nhà khoa học: mất 20 năm phát triển vaccine 💪
Các mẹ bỉm sữa: mất 20 phút đọc báo lá cải + join group thực dưỡng = "VaCCine Gây tỰ kỉ, tÔi nhấT quyếT khônG Tiêm cho con tÔi đấy, cáC Ông đừnG lừa Tôi" 😂
Và chỉ mất vài năm để một nhóm ngu của loài người lan truyền anti vaccine
@vicktorbui Chọn lọc tự nhiên thôi.
Cá nhân
Bạn
Hi bạn!
Điểm Reward Store: 
Tuổi Tinh tế: 
Cấp độ thành viên Tinh Tế


Tải app Tinh tế

Tải app Tinhte - Theo dõi thông tin mà bạn yêu thích

Tải app TinhteTải app Tinhte
Tải app Tinh tế cho Android trên Google PlayTải app Tinh tế cho iPhone, iPad trên App Store



Cộng đồng nổi bật




  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2020 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019