Ngày nay chúng ta khó mà tưởng tượng được dòng sông Thames chảy qua thủ đô Luân Đôn của nước Anh lại có thể đóng băng, vậy mà hàng trăm năm trước nó đã từng có những khoảng thời gian đóng băng đôi khi dài tới hai tháng.
Theo ghi chép thì sông Thames đã đóng băng từ năm 250, khi Luân Đôn còn là một thị trấn nhỏ thuộc La Mã tên là Londinium. Nhưng trong giai đoạn từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 19 thì hiện tượng này mới diễn ra thường xuyên hơn, khi nước Anh trải qua một thời kỳ gọi là Tiểu Băng Hà với thời tiết rất lạnh giá vào mùa đông. Cầu Luân Đôn cũ bắc qua sông khi đó lại có những cái trụ nằm sát nhau, khiến các mảnh băng dễ kẹt lại không trôi đi được. Vào thời đó sông Thames khá rộng và cạn với hai bờ chưa được gia cố nên nước chảy chậm hơn bây giờ. Tất cả đã tạo điều kiện cho dòng sông dễ đóng băng hơn, nhất là trong thời gian từ năm 1600 đến 1814.
Mùa đông như vậy không dễ chịu chút nào do nó gây ra sự đình đốn giao thông đường thủy và đi kèm với đói kém do không mua bán được gì. Nhưng người dân ở Luân Đôn đã tận dụng sự bất tiện đó để biến mặt băng trên sông Thames thành một xứ sở thần tiên trên băng trong 2 thế kỷ. Họ tổ chức trên đó hội chợ, dựng hàng loạt cửa tiệm, quán rượu, chỗ săn bắn và cả sân trượt băng. Hội chợ trên băng đầu tiên được tổ chức vào tháng 1/1608, khi băng đủ dày để người ta có thể dựng lều trên đó, tiếp theo là sân bóng, chợ trái cây, tiệm hớt tóc, cửa hàng sách, đồ lưu niệm, tiệm đóng giày và vài quán rượu. Thậm chí họ còn đốt lửa mà không sợ băng nứt ra.
Nhưng phải tới mùa đông năm 1683/84, hội chợ trên băng lớn nhất mới diễn ra khi băng dày gần 30 cm. Lúc đó cảnh tượng trên sông Thames không khác gì một thành phố Luân Đôn thứ hai. Một nhà văn là John Evelyn đã tường thuật rằng trên mặt sông dập dìu xe ngựa chạy từ bên này qua bên kia, người ta thi nhau chơi trò bắn bồ câu, đấu bò, đua ngựa, xem kịch rối, bán đồ ăn, uống rượu và bàn cãi về đủ chuyện. Ngay cả vua Anh lúc đó là Charles II cùng hoàng hậu cũng tham gia vào hội chợ.
Những hoạt động tạp nhạp này rất kỳ lạ, bởi nếu nó diễn ra trong thành phố thì lại được coi là thiếu phẩm hạnh theo chuẩn mực thời đó. Cho nên hội chợ trên băng giống như một nơi để người Luân Đôn “xả xú páp” về những gì họ đối mặt trong đời sống. Dĩ nhiên cũng có tai nạn xảy ra, vào năm 1739 nhiều căn lều, cửa tiệm và cả người đã rớt xuống sông khi một mảng băng lớn bất ngờ bị vỡ.
Thực ra không phải mùa đông năm nào nó cũng đóng băng, theo thống kê thì từ năm 1600 đến 1800, mặt sông chỉ đóng băng hơn 24 lần và đó là những lần kéo dài 1-2 tháng, ngoài ra còn có nhiều lần ngắn hơn dài vài tuần. Nghĩa là trung bình cứ 8 năm thì hội chợ mới được tổ chức một lần.
Tới đầu thế kỷ 19 thời kỳ Tiểu Băng Hà kết thúc và mùa đông không còn đủ lạnh để dòng sông đóng băng nữa, vì vậy hội chợ cuối cùng đã diễn ra vào tháng 1/1814. Mười bảy năm sau, người ta làm một cây cầu Luân Đôn mới với các trụ cầu cách xa nhau khiến dòng chảy thông suốt hơn, đồng thời con sông cũng được nạo vét để sâu hơn cùng với việc xây dựng bờ kè. Những yếu tố này khiến cho nó không còn đóng băng được nữa.
Theo History UK, London Museum.
Theo ghi chép thì sông Thames đã đóng băng từ năm 250, khi Luân Đôn còn là một thị trấn nhỏ thuộc La Mã tên là Londinium. Nhưng trong giai đoạn từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 19 thì hiện tượng này mới diễn ra thường xuyên hơn, khi nước Anh trải qua một thời kỳ gọi là Tiểu Băng Hà với thời tiết rất lạnh giá vào mùa đông. Cầu Luân Đôn cũ bắc qua sông khi đó lại có những cái trụ nằm sát nhau, khiến các mảnh băng dễ kẹt lại không trôi đi được. Vào thời đó sông Thames khá rộng và cạn với hai bờ chưa được gia cố nên nước chảy chậm hơn bây giờ. Tất cả đã tạo điều kiện cho dòng sông dễ đóng băng hơn, nhất là trong thời gian từ năm 1600 đến 1814.
Mùa đông như vậy không dễ chịu chút nào do nó gây ra sự đình đốn giao thông đường thủy và đi kèm với đói kém do không mua bán được gì. Nhưng người dân ở Luân Đôn đã tận dụng sự bất tiện đó để biến mặt băng trên sông Thames thành một xứ sở thần tiên trên băng trong 2 thế kỷ. Họ tổ chức trên đó hội chợ, dựng hàng loạt cửa tiệm, quán rượu, chỗ săn bắn và cả sân trượt băng. Hội chợ trên băng đầu tiên được tổ chức vào tháng 1/1608, khi băng đủ dày để người ta có thể dựng lều trên đó, tiếp theo là sân bóng, chợ trái cây, tiệm hớt tóc, cửa hàng sách, đồ lưu niệm, tiệm đóng giày và vài quán rượu. Thậm chí họ còn đốt lửa mà không sợ băng nứt ra.
Nhưng phải tới mùa đông năm 1683/84, hội chợ trên băng lớn nhất mới diễn ra khi băng dày gần 30 cm. Lúc đó cảnh tượng trên sông Thames không khác gì một thành phố Luân Đôn thứ hai. Một nhà văn là John Evelyn đã tường thuật rằng trên mặt sông dập dìu xe ngựa chạy từ bên này qua bên kia, người ta thi nhau chơi trò bắn bồ câu, đấu bò, đua ngựa, xem kịch rối, bán đồ ăn, uống rượu và bàn cãi về đủ chuyện. Ngay cả vua Anh lúc đó là Charles II cùng hoàng hậu cũng tham gia vào hội chợ.
Những hoạt động tạp nhạp này rất kỳ lạ, bởi nếu nó diễn ra trong thành phố thì lại được coi là thiếu phẩm hạnh theo chuẩn mực thời đó. Cho nên hội chợ trên băng giống như một nơi để người Luân Đôn “xả xú páp” về những gì họ đối mặt trong đời sống. Dĩ nhiên cũng có tai nạn xảy ra, vào năm 1739 nhiều căn lều, cửa tiệm và cả người đã rớt xuống sông khi một mảng băng lớn bất ngờ bị vỡ.
Thực ra không phải mùa đông năm nào nó cũng đóng băng, theo thống kê thì từ năm 1600 đến 1800, mặt sông chỉ đóng băng hơn 24 lần và đó là những lần kéo dài 1-2 tháng, ngoài ra còn có nhiều lần ngắn hơn dài vài tuần. Nghĩa là trung bình cứ 8 năm thì hội chợ mới được tổ chức một lần.
Tới đầu thế kỷ 19 thời kỳ Tiểu Băng Hà kết thúc và mùa đông không còn đủ lạnh để dòng sông đóng băng nữa, vì vậy hội chợ cuối cùng đã diễn ra vào tháng 1/1814. Mười bảy năm sau, người ta làm một cây cầu Luân Đôn mới với các trụ cầu cách xa nhau khiến dòng chảy thông suốt hơn, đồng thời con sông cũng được nạo vét để sâu hơn cùng với việc xây dựng bờ kè. Những yếu tố này khiến cho nó không còn đóng băng được nữa.
Theo History UK, London Museum.
