MBR và GPT là gì? Nên chọn chuẩn nào cho ổ đĩa ngày nay?
Rất hay và hữu ích!/10 người
mig0
5 thángBình luận: 69
MBR và GPT là gì? Nên chọn chuẩn nào cho ổ đĩa ngày nay?
Câu trả lời là nên chọn GPT, vì đây là chuẩn mới, có nhiều lợi thế hơn so với MBR cũ kỹ. Tuy nhiên mình sẽ chia sẻ sâu hơn một chút để anh em có được cái nhìn khái quát hơn về MBR hay GPT là gì và sự khác biệt giữa chúng đối với ổ cứng cũng như hệ điều hành.

MBR và GPT


MBR - Master Boot Record - là vùng khởi động (boot sector) đặc biệt đầu tiên của phân vùng các thiết bị lưu trữ sử dụng trong máy tính. Đây là định dạng bảng phân vùng mặc định được sử dụng từ rất lâu (năm 1983 với PC chạy hệ điều hành DOS 2.0). MBR lưu giữ thông tin về cách các phân vùng luận lý (logical partition) chứa tập tin hệ thống được tổ chức như thế nào. MBR cũng chứa các mã thực thi (executable code) hoạt động như 1 bộ tải (loader) cho hệ điều hành đã được cài đặt, bằng cách chuyển quyền điều khiển sang giai đoạn 2 của loader, hoặc kết hợp với VBR (volume boot record) của mỗi phân vùng. MBR code còn được gọi là boot loader.

mbr_vs_gpt_ssd_hdd_tinhte-3.png

Chỉ có các thiết bị lưu trữ có thể phân vùng được mới có sự hiện diện của MBR, trong khi các thiết bị như ổ mềm sẽ không có MBR. Giới hạn 32 bit khiến cho dung lượng tối đa của partition table trong MBR là 2 TB (chính xác hơn là 2^32 x 512 byte mỗi sector), với 4 phân vùng chính (primary partition) đồng thời. Vì vậy nếu ổ đĩa có dung lượng vượt quá giới hạn và dùng MBR, chỉ có tối đa 2 TB không gian có thể sử dụng được. Chính vì vậy mà cuối những năm 1990, Intel đã phát triển định dạng partition table mới - GPT - (sau này trở thành 1 phần của chuẩn UEFI - Unified Extensible Firmware Interface) để giải quyết vấn đề tăng trưởng dung lượng ổ cứng ngày càng nhanh.

Quảng cáo


mbr_vs_gpt_ssd_hdd_tinhte-1.jpg

GPT là từ viết tắt chứa 1 từ viết tắt khác, trong đó G là viết tắt của GUID - Globally Unique Identifier - và PT là viết tắt của Partition Table. GPT sử dụng 64 bit cho địa chỉ khối luận lý (logical block address), vì vậy với ổ đĩa có mỗi sector 512 byte, dung lượng tối đa mà GPT có thể nhận diện được là hơn 8.5 tỉ TiB (2^64 x 512) hoặc 9.44 ZB. Năm 2010, các nhà sản xuất ổ cứng đã giới thiệu Advanced Format với mỗi sector chứa 4096 byte, vì vậy đối với ổ đĩa loại này, dung lượng tối đa mà GPT có thể hiểu được là 2^64 x 4096 - khoảng 68.72 tỉ TiB hay 75.56 ZB. Để tương thích với phần cứng và phần mềm cũ, các ổ đĩa Advanced Format trang bị công nghệ giả lập 512e, cho phép hệ thống nhìn các sector 4096 byte vật lý thành các sector 512 byte quen thuộc khi truy cập ổ cứng.

Phân vùng


Mỗi thiết bị lưu trữ ngày nay đều cần phải có ít nhất 1 phân vùng (partition) mới có thể hoạt động được, tương tự như việc anh em sở hữu 1 miếng đất nhưng chưa được gán mục đích sử dụng thì không thể canh tác hay xây nhà vậy. Dù anh em có 1 ổ cứng vật lý nhưng lại có thể có nhiều phân vùng luận lý trên đó. Giới hạn 4 primary partition của MBR có thể được “lách” bằng cách sử dụng logical partition, trong đó anh em tạo 3 primary partition và 1 extended partition (phân vùng mở rộng), trong phân vùng mở rộng này anh em có thể tạo thêm các logical partition khác.

mbr_vs_gpt_ssd_hdd_tinhte-2.jpg

Tuy nhiên chỉ primary partition có thể được sử dụng để khởi động hệ điều hành (chứa tập tin hệ thống), logical partition thì không. Việc có nhiều primary partition để giải quyết nhu cầu boot nhiều hệ điều hành, chẳng hạn anh em vừa muốn có Windows 10, Windows 7 và Windows XP trên cùng 1 ổ cứng và tùy chọn boot vào 1 hệ điều hành để sử dụng cho các mục đích khác nhau.

GPT cũng có giới hạn số lượng primary partition, nhưng trên Windows nó rất nhiều, gấp 32 lần so với MBR, nghĩa là anh em có thể thoải mái tạo đến 128 primary partition trên cùng 1 ổ cứng mà không gặp vấn đề gì. Các hệ điều hành khác thậm chí còn cho phép tạo nhiều primary partition hơn, nhưng mình nghĩ người dùng bình thường không cần đến mức như thế.

Dung lượng và tính tương thích


Như đã nói ở trên, giới hạn dung lượng mà MBR nhận biết được là 2 TB, trong khi GPT đến 9.44 ZB (chính xác hơn là 9,444,732,965 TB), vì vậy GPT thích hợp hơn cho những ổ cứng mới ngày nay, khi mà ngay cả SSD cũng đã có dung lượng hơn giới hạn của MBR. Tuy vậy việc chọn MBR hay GPT còn phụ thuộc vào phần cứng và cả hệ điều hành. Các phiên bản Windows từ Windows 10 trở xuống đều hỗ trợ MBR, trong đó Vista, 7, 8 và 10 hỗ trợ thêm GPT, riêng Windows 11 chỉ sử dụng GPT. Vì vậy nếu anh em cài đặt Windows XP chẳng hạn, bắt buộc phải sử dụng MBR. Ngoài ra, phân vùng GPT chỉ khởi động được với mainboard dùng UEFI, do đó nếu phần cứng của anh em đã quá cũ, dùng BIOS, anh em chỉ có 1 tùy chọn là MBR mà thôi. Nếu ổ cứng sử dụng để lưu trữ mà không boot, GPT hay MBR không thành vấn đề.

Quảng cáo


mbr_vs_gpt_ssd_hdd_tinhte-4.jpg

Hầu như các hệ thống máy tính mới trong những năm gần đây đều sử dụng UEFI thay cho BIOS, vì vậy anh em có thể an tâm về khả năng tương thích khi sử dụng GPT. Nếu vẫn còn vương vấn với các hệ điều hành từ Windows XP trở về trước (2000, Me, 98, 95...), định dạng phân vùng khởi động phải là MBR. Ngược lại khả năng hỗ trợ của GPT sẽ dành cho hệ thống từ Vista trở về sau:

  • Windows 11, 10, 8/8.1, 7, Vista phiên bản 64 bit và Windows 10, 8/8.1 bản 32 bit để có thể khởi động từ phân vùng GPT thì cần hệ thống UEFI.
  • Windows 7, Vista bản 32 bit không hỗ trợ khởi động từ phân vùng GPT, bắt buộc sử dụng MBR.
  • Tất cả các phiên bản hệ điều hành trên đều có thể đọc và ghi dữ liệu vào phân vùng GPT bình thường.

Khả năng khôi phục


Hệ điều hành đôi khi sẽ gặp lỗi trong quá trình khởi động và cần phải thực hiện khôi phục dữ liệu, điều này cũng có liên quan đến MBR và GPT. MBR lưu trữ tất cả phân vùng và dữ liệu khởi động cùng 1 chỗ, vì vậy nếu có sự cố hỏng hóc dữ liệu sẽ khó phục hồi hơn nhiều. Trong khi đó GPT lưu trữ các bản sao của dữ liệu khởi động trên nhiều phân vùng ở phần đầu và cuối của table header, khi có 1 phân vùng hỏng, GPT có thể sử dụng các phân vùng khác để tiến hành khôi phục.

GPT cũng trang bị mã phát hiện lỗi (error-detecting code) CRC (cyclic redundancy check), cho phép quét các partition table trong quá trình khởi động để xem liệu có vấn đề nào xảy ra hay không. Nếu phát hiện lỗi, GPT sẽ cố tự sửa chữa chúng. MBR không có chức năng này, và anh em chỉ có thể biết có lỗi xảy ra khi hệ thống không thể khởi động được hoặc phân vùng ổ cứng biến mất vào 1 ngày đẹp trời nào đó.
69 bình luận
iolna
TÍCH CỰC
5 tháng
Hay! Rõ ràng là nên chạy GPT và bài viết đã đề cập ngay từ đầu bài viết 👍

Trừ khi bạn vận hành những chiếc máy tính cuối những thập niên 90 đầu những năm 2000 thì MBR rõ ràng đã lỗi thời ở thời điểm hiện tại.
@iolna tầm 2014 trở đi mới xuât hiện nhiều máy hỗ trợ uefi...
.....
toidang
TÍCH CỰC
5 tháng
Mình có điều này muốn hỏi, mình có ổ 512GB, định dạng và chia là 2 phân vùng, sau đó cài win lên 1 phần vùng, sau 1 thời gian sử dụng thì thấy máy tự có thêm vài phân vùng khác dung lượng khoảng từ 100-500MB, không biết phải làm sao.
lilw
TÍCH CỰC
5 tháng
@nospecial Nó là dạng windows PE recovery, có UI để boot vào fix lỗi ấy bác. Thường sử dụng để vào recovery hay reset, refresh như bác nói 😁
lilw
TÍCH CỰC
5 tháng
@nospecial Recovery ở đây là phân vùng để boot vào khi windows gặp sự cố không boot được. Trong recovery sẽ có nhiều tools khác nhau giúp bác analyze, diagose để sửa lỗi. Và reset win về mặc định như cài mới là 1 tool trong bộ recovery này. Các hãng như Dell, HP,... thường sử dụng mục recovery này để chứa phân vùng phục hồi lại HĐH gốc khi xuất xưởng của hãng.
cho hỏi gpt thì ko ghost và vào win pe được đúng ko nhỉ nên mình vẫn để mbr
@minhminh87 ko ghost đc mà dùng acronis true image nhé.
@nospecial Vì bạn ở trên sợ bị lỗi đó bạn 😆 chứ nếu ghost đúng cách thì cũng ok.
dccuong
ĐẠI BÀNG
5 tháng
Thời sinh viên hay mày mò máy tính nhiều, có ngày cài lại Windows 2 lần...hồi đó cũng chả để ý gì vụ này, sau này đi làm không vọc vạch nữa, một lần mua máy tính mới cài lại Windows thì nó mãi không nhận, tìm hiểu một lúc mới biết máy mới nó xài GPT nên BIOS phải chuyển thành UEFI, mà lúc đó máy đang là MBR thì phải.

Nên cứ nhớ khi cài Windows là MBR - Legacy, GPT - UEFI
toidang
TÍCH CỰC
5 tháng
@dccuong có lần tạo bộ cài win dạng UEFI GPT để cài, vào đoạn chọn phân vùng, tiện tay format luôn phân vùng window cũ rồi bấm cài và nó báo đang ở MBR nên không cài được, mất nửa ngày tìm tòi mới biết là dùng CMD trong bộ cài để thay đổi định dạng MBR => GPT được
@dccuong mình cũng 1 thời ăn hành vụ này, sau này thì dễ, mua máy mới auto GPT - UEFI
@toidang mình từng bị vụ này, xoá win của bạn, xong tới lúc cài lại cài không đc 😔
Auto GPT rồi
Tui vẫn dùng mờ bờ rờ vì :
Ghost win chụp cái là xong . Lưu win ra máy hư thì ghost cho nhanh
Chơi giê pê tê bị mất 100mb . Mà ghost thì khó hơn . Chạy ghót cho đã thì đump , chạy ghót cho đã thì không búut
Cái lọi nữa là tìm bản ghost share thì 80% win 10 là mờ bờ rờ , 90 win7.gho là mờ bờ rờ
lilw
TÍCH CỰC
5 tháng
@_-=TinhTế=-__-=SắcXảo=-_ Bạn có thể thử qua phần mềm macrium reflect. Chạy trên GPT tốt chán. Bạn có thể backup cả phân vùng EFI, khi restore bạn có thể chọn restore bất kỳ phân vùng nào.
Khoảng 5 năm gần đây là mình không phân chia ổ cứng nữa, thiếu thì mua thêm. Mình coi ổ cứng chỉ là thư mục lớn
@alancabata Đúng. Máy mình cũng vậy. Dùng nguyên con chứ ko chia như trước ^^
@dualshoсk ngày trước chia ổ đề cài lại win không mất dữ liệu, chứ giờ toàn đám mây nên phân chia ổ kém ý nghĩa đi
thồng tin hữu ích e cảm ơn bác đã chia sẻ
nsontung
ĐẠI BÀNG
5 tháng
bài viết chất lượng đấy! vote 5 sao
bổ sung một ít mà mình hiểu về BIOS và UEFI thì nó là 2 cái firmware interfaces trên MotherBoard, có thể coi như là 2 cái hệ điều hành Mini của MB dùng để boot OS máy tính lên. BIOS sẽ xài MBR để load thông tin về OS, còn UEFI sẽ xài GPT và không thể dùng chéo. Tất nhiên các MotherBoard hiện tại phần lớn support cả 2 BIOS lẫn UEFI nhưng tương lai khả năng BIOS sẽ ko còn được hỗ trợ nữa.

Ngắn gọn một câu là anh em từ giờ cài máy tính cứ nhớ cho mình xài cặp đôi UEFI và GPT là được.
@nsontung Windows 11 đã không còn hỗ trợ MBR nữa rồi
@nghaimin đang dùng win 11 mbr đây ở đâu ra ko hỗ trợ vậy.
Cho mình hỏi mình dùng ổ HDD để lưu trữ không cài os thì MBR hay GPT thì tốt hơn ạ?
P/S\: máy mình ổ ssd đang chạy UEFI-GPT
@boyfly122 GPT luôn bạn, nó mới nhận được trên 2 TB
@boyfly122 Cứ theo chuẩn ổ cứng số 1 bạn ạ
k hiểu sao con main b350 asrock của em đổi sang uefi không được, đành phải cài mbr, không cách nào cài gpt được 😔(
@sherlockkid trên uefi b chỉnh uefi only chưa?
@Tôi Vẫn Cô Đơn em đã chỉnh uefi only thì k boot được vào phần cài luôn 😔(
@sherlockkid thế là phần cài vẫn chưa chuẩn gpt r.
Em vừa check.cả SSD VÀ hdd em dùng cũng là dạng GPT
@MiinTran Cũng tốt và bảo mật mà bạn
Lần trước cài lại win gặp phải cái vụ này.
Tạo bộ cài đúng chuẩn vẫn ko cho format ổ cài. Tạo đủ hết các cách luôn tải lại luôn bộ cài.
Cuối cùng cài trong win pe
Có điều ẩn phân vùng rồi nhưng sau này nó tự hiện lại và ko ẩn dc nữa
@trangvekien Nếu muốn cài Win nào 64bit trở nên theo chuẩn uefi thì bạn phải chuyển máy sang trạng thái boot chuẩn uefi, và ổ cứng sang gpt và tạo usb cài Win theo chuẩn uefi, và cài bình thường thui
@tyhn Ko hiểu sao nữa. Cái laptop đó nó có sẵn vậy rồi, tạo bộ cài này nọ vẫn ko cài dc. Nên tạo cái usb boot rồi cài trong win pe thì mới dc
GPT đơn giản là tạo đc nhiều phân vùng và nhận đc dung lượng lớn ổ cứng... Còn về tốc độ chả khác bọt gì.
@F5NhaTrang sai, tốc độ boot nhanh hơn.
@Tôi Vẫn Cô Đơn Chưa thấy... Đã từng test rồi.
@F5NhaTrang test trên máy cùi + hdd mới thấy sự khác biệt.
@Tôi Vẫn Cô Đơn Tets lap I5 Gen8 bác.
ptk8588
TÍCH CỰC
5 tháng
đọc về MBR tự nhiên mình lại nhớ về một thời lăn lộn tự mày mò học cài win, CDboot, ghost máy, các bản ghost đa cấu hình. Tuần nào cũng mua báo eChip, LBMVMT, rồi các diễn đàn về CNTT bùng nổ 1kho, vn-zoom,...
@ptk8588 đĩa hiren boot còn chưa 1 đống soft, game, tha hồ nghịch
xavierNT
ĐẠI BÀNG
5 tháng
@ptk8588 Nếu bạn thời đó còn tạp chí pc world đĩa cd phạm hồng phước nữa... 1 thời luôn...
win 11 mình vẫn dùng mbr mà?
seal2002
ĐẠI BÀNG
5 tháng
nếu đem 1 ổ cứng ngoài gắng format theo máy mới, sau đó cắm vào máy windows xp. thì bị không truy cập được nữa là bị gì các bạn?
ngocloi9x
ĐẠI BÀNG
5 tháng
Bài viết hay, cơ mà dài quá dài luôn, mark lại, chiều đọc 😅.
nonut
CAO CẤP
5 tháng
Thông tin nữa cho anh em biết: Windows 10 và Windows 11 trở đi ko bị giới hạn Mainboard, CPU và VGA cố định như Windows XP nữa.

Tức là nếu sau khi bạn cài Windows vào SSD xong thì bạn có thể thoải mái lắp SSD đó vào Mainboard, CPU và VGA khác và vẫn khởi động lên bình thường, vào Windows bình thường.
@nonut còn bản quyền gắn theo main mà bạn sao bỏ được
nonut
CAO CẤP
5 tháng
@minhminh87 Mình ko rõ, mình thay main và CPU mới thấy vẫn dùng Windows bình thường, ko có vấn đề về bản quyền.
@nonut từ lâu r mà xp thì dễ ăn màn xanh hơn thôi.








  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2022 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: Số 70 Bà Huyện Thanh Quan, P. Võ Thị Sáu, Quận 3, TPHCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019