Microsoft Copilot liệu có đang trở thành Internet Explorer mới?

Vào những năm 2000, khi Internet Explorer gần như thống trị thị trường trình duyệt với việc được cài sẵn trên Windows. Người ta dùng IE không phải vì nó tốt, mà vì thời điểm đó, họ không có nhiều lựa chọn. Rồi Firefox, Chrome ra đời và người dùng bắt đầu coi IE như công cụ để tải những trình duyệt đó. Và lần này, câu chuyện có lẽ đang lặp lại với Microsoft Copilot.

Hiện tại, Copilot xuất hiện ở khắp nơi trên Windows: gắn trên taskbar, có riêng một phím vật lý trên bàn phím, được tích hợp vào Word, Excel, Edge, thậm chí cả Notepad. Microsoft còn gắn mác "Copilot+ PC" lên các dòng máy tính mới nhất như một tiêu chí marketing cao cấp. Về lý thuyết, với mức độ phủ sóng như vậy, Copilot đáng lẽ phải đang thống trị thị trường AI. Nhưng thực tế lại là một bức tranh hoàn toàn khác: những người thực sự đam mê AI đang chủ động bỏ qua Copilot để tải về ChatGPT, Gemini hay Claude, còn người dùng bình thường thì ngày càng khó chịu vì bị nó "ập vào mặt" mỗi khi mở máy. Đó gần như cảm giác mà người ta từng có với Internet Explorer

Thực ra chẳng mấy ai đang dùng Copilot

Microsoft chưa bao giờ công bố số liệu người dùng Copilot một cách chính thức và về bản chất đây có lẽ đã là một tín hiệu. Nhìn qua OpenAI, họ không ngại khoe rằng ChatGPT đang có hơn 800 triệu người dùng mỗi tuần. Nếu Microsoft có con số ấn tượng, chắc chắn họ đã sử dụng nó như một công cụ marketing từ lâu rồi.


Dù được tích hợp sâu, Copilot không chiếm được nhiều thì phần trong mảng trí tuệ nhân tạo

Dữ liệu từ SimilarWeb cho thấy website Copilot chỉ chiếm khoảng 1,1% traffic trong mảng trí tuệ nhân tạo, trong khi ChatGPT giữ 64,5% và Gemini ở mức 21%. Sang thị trường di động cũng không khá hơn: trên App Store của Apple, ba ứng dụng năng suất hàng đầu là ChatGPT, Gemini và Grok. Claude đứng thứ 12, còn Copilot tụt xuống tận thứ 14, tức là xếp sau cả Anthropic. Giả định rằng một người dùng thật sự thích Copilot và dùng nó suốt ngày trên PC, họ cũng sẽ cài app trên điện thoại. Nhưng thực tế cho thấy điều đó không xảy ra.

Copilot đơn giản là chưa đủ tốt

Về mặt kỹ thuật, Copilot chạy trên nền các model GPT của OpenAI, tức là dùng chung "động cơ" với ChatGPT. Nhưng ChatGPT là nền tảng trưởng thành hơn nhiều, cho phép người dùng chọn model và tùy chỉnh trải nghiệm ở mức chi tiết hơn. Copilot không phải hoàn toàn vô dụng, tính năng xem màn hình desktop và khả năng tích hợp sâu vào Word, Excel là những lợi thế thực sự trong môi trường doanh nghiệp. Nhưng những điểm mạnh đó chủ yếu phát huy trong bộ Microsoft 365 và GitHub Copilot dành cho lập trình viên, không phải với người dùng phổ thông.


Top ứng dụng miễn phí trên App Store, Copilot không lọt được vào top 5, trong khi ba cái tên đứng đầu là ChatGPT, Claude và Gemini còn Grok đứng thứ 5

Đáng chú ý hơn cả là chính CEO Satya Nadella trong một email nội bộ bị rò rỉ đã thẳng thắn thừa nhận rằng khả năng kết nối của Copilot với Gmail và Outlook "phần lớn là không hoạt động" và "không thông minh". Đó không phải lời phê bình từ người dùng bên ngoài mà là nhận xét từ chính ông chủ Microsoft. Và theo The Verge, Claude Code của Anthropic đang ngày càng được ưa chuộng sử dụng nội bộ tại chính Microsoft. Anh em thử suy nghĩ nghĩ về điều đó một chút: công ty tạo ra Copilot đang dùng công cụ của đối thủ để làm việc. Nếu người trong nhà còn không tin vào sản phẩm của mình, thì làm sao người ngoài có thể tin tưởng sử dụng?

Copilot bị nhồi nhét vào khắp nơi và người dùng không thích điều đó

Đây là chỗ mà câu chuyện Copilot – Internet Explorer giống nhau nhất. IE không cần thuyết phục anh em chọn nó. Anh em nào từng sử dụng Windows những năm 2000 chắc nhớ là IE luôn ở đó, mặc định, không thể dễ dàng gỡ bỏ trên trình duyệt Windows. Và đó là nguyên nhân khiến Microsoft có được bài học đau đớn khi bị phạt vì hành vi độc quyền trình duyệt. Và lịch sử có vẻ đang lặp lại.

Windows hiện tại ngập trong Copilot. Taskbar có icon Copilot. Laptop mới có hẳn phím Copilot riêng. Word, Excel, Edge, Notepad, mở ứng dụng nào ra cũng thấy Copilot. Và điều thú vị là người ta bắt đầu tìm cách tắt AI trên Windows ngày càng nhiều, không phải vì họ ghét AI, mà vì không muốn bị ép dùng một công cụ cụ thể mà họ không thích.


Copilot cũng có tác dụng khi nó được thích hợp sâu vào bộ Office

Không ai phàn nàn về Claude hay ChatGPT vì Windows không nhét chúng vào khắp nơi. Bản thân mình chọn dùng những công cụ đó vì mình muốn thế, sau khi tự mình tìm hiểu và trải nghiệm. Đó là sự khác biệt căn bản giữa một sản phẩm bạn chủ động chọn vì nó tốt, và một sản phẩm bạn phải dùng vì không còn lựa chọn nào khác trong tầm tay. Google hiện cũng đang mắc sai lầm tương tự khi tích hợp Gemini vào Chrome và bật AI Mode mặc định trong Search. Điều này gây ra phản ứng không cần thiết từ cộng đồng người dùng, không khác những gì Copilot đang phải chịu.

Liệu Copilot có đang đi theo vết xe đổ của Bing không?

Trước khi có Copilot, Microsoft đã có “Bing Chat”, chatbot AI đầu tiên được tích hợp vào công cụ tìm kiếm. Sau đó đổi tên thành Copilot, tái định vị, nâng cấp, nhưng bản chất vẫn là Bing. Và câu chuyện của Bing rất đáng để nhìn lại: nó không phải công cụ tệ và hoạt động ổn trong nhiều trường hợp, nhưng "hoạt động ổn" không đủ để cạnh tranh với Google khi Google đã in sâu vào thói quen người dùng.

Copilot đang đi theo đúng con đường đó. Sự hiện diện khắp nơi không đồng nghĩa với sự được yêu thích. Internet Explorer từng chiếm hơn 90% thị phần trình duyệt, nhưng việc được tích hợp sâu với Windows không cứu được IE khi người dùng có lựa chọn tốt hơn. Hiện tại, Satya Nadella đã quyết định trực tiếp tiếp quản phát triển Copilot, đó là tín hiệu cho thấy Microsoft nhận ra vấn đề. Nhưng trong thế giới AI, khi cuộc đua đang tăng tốc từng tuần, "đủ tốt" hôm nay rất dễ trở thành "tụt hậu" vào tháng sau. Microsoft Copilot có mọi thứ IE từng có: hậu thuẫn của gã khổng lồ, hiện diện mặc định trên hàng trăm triệu thiết bị, nguồn lực khổng lồ. Tất cả điều đó chỉ là điều kiện cần, không phải điều kiện đủ. Nếu trải nghiệm sản phẩm không đủ thuyết phục người dùng chủ động quay lại, thì câu chuyện của Copilot có lẽ đã được viết sẵn từ trước rồi.

Nguồn: [1][2][3]