Nếu chúng ta đang trông ngóng màn trở lại Mặt Trăng của con người sau hơn 50 năm thì sự háo hức ấy sẽ phải dời lại. Sau các sự cố với tên lửa Hệ thống phóng Không gian (SLS) dùng cho sứ mệnh Artemis 2, NASA cho biết đang coi lại toàn bộ chương trình thám hiểm Mặt Trăng. Theo đó họ sẽ dời cuộc đổ bộ Mặt Trăng từ sứ mệnh Artermis 3 (dự kiến 2027) qua Artemis 4 (2028). Nếu Artemis 4 thành công, họ có thể làm thêm chuyến đổ bộ nữa vào cuối năm 2028 với Artemis 5.
Artemis 3 vẫn được tiến hành, nhưng nó sẽ biến thành một cuộc thử nghiệm ghép nối: tàu Orion sẽ ghép nối với tàu đổ bộ ngay trên quỹ đạo Trái Đất thấp, chứ không phải quỹ đạo Mặt Trăng nửa. Sứ mệnh mới có thể diễn ra như sau: trước tiên SpaceX sẽ phóng tàu đổ bộ HLS lên quỹ đạo Trái Đất, ở trên đó nó được tên lửa ‘tanker’ tiếp thêm nhiên liệu siêu lạnh để có đủ năng lượng hoạt động. Sau đó tên lửa SLS mới phóng tàu Orion (chở phi hành gia) lên theo để bắt đầu ghép nối.
Khi đã ghép nối, các phi hành gia sẽ kiểm tra độ khít của cửa khoang, đánh giá coi hệ thống cấp oxy, điện đóm, bộ điều áp, điều nhiệt và lọc CO₂ của chúng có làm việc đồng bộ với nhau không. Họ cũng sẽ bận thử bộ đồ vũ trụ thế hệ mới và vận động trong khoang tàu để thử nghiệm hệ thống hỗ trợ sự sống của bộ đồ.
Kiểm tra xong thì chúng sẽ tách ra: tàu HLS có thể sẽ được cho đáp thử (không người lái) xuống Mặt Trăng sau đó, còn tàu Orion chở các phi hành gia sẽ rời quỹ đạo bằng động cơ, quay về bầu khí quyền và rơi xuống biển.
Artemis 3 vẫn được tiến hành, nhưng nó sẽ biến thành một cuộc thử nghiệm ghép nối: tàu Orion sẽ ghép nối với tàu đổ bộ ngay trên quỹ đạo Trái Đất thấp, chứ không phải quỹ đạo Mặt Trăng nửa. Sứ mệnh mới có thể diễn ra như sau: trước tiên SpaceX sẽ phóng tàu đổ bộ HLS lên quỹ đạo Trái Đất, ở trên đó nó được tên lửa ‘tanker’ tiếp thêm nhiên liệu siêu lạnh để có đủ năng lượng hoạt động. Sau đó tên lửa SLS mới phóng tàu Orion (chở phi hành gia) lên theo để bắt đầu ghép nối.
Khi đã ghép nối, các phi hành gia sẽ kiểm tra độ khít của cửa khoang, đánh giá coi hệ thống cấp oxy, điện đóm, bộ điều áp, điều nhiệt và lọc CO₂ của chúng có làm việc đồng bộ với nhau không. Họ cũng sẽ bận thử bộ đồ vũ trụ thế hệ mới và vận động trong khoang tàu để thử nghiệm hệ thống hỗ trợ sự sống của bộ đồ.
Kiểm tra xong thì chúng sẽ tách ra: tàu HLS có thể sẽ được cho đáp thử (không người lái) xuống Mặt Trăng sau đó, còn tàu Orion chở các phi hành gia sẽ rời quỹ đạo bằng động cơ, quay về bầu khí quyền và rơi xuống biển.
Theo kế hoạch cũ, NASA sợ là ghép nối trên quỹ đạo Mặt Trăng xa xôi thì khi xảy ra bất trắc khó mà xoay sở kịp, nên cần làm thử trước gần Trái Đất cho chắc ăn.
Tàu HLS và Orion
Còn với sứ mệnh Artemis 2 năm nay, tên lửa SLS đã được chở lại về tòa nhà lắp ráp để sửa chữa. Nếu xong sớm thì 4 phi hành gia có thể sẽ bay quanh Mặt Trăng trong tháng tư. Đặc biệt NASA còn dự tính “chuẩn hóa” SLS, nghĩa họ sẽ yêu cầu các nhà thầu tập trung sản xuất hàng loạt phiên bản Block 1 mà không cần nâng cấp lên Block 1B (có tầng đẩy trên mạnh hơn) nữa. Nhờ vậy các nhà thầu (Boeing, ULA,…) có thể tối ưu hóa dây chuyền sản xuất và giảm chi phí. Với tên lửa SLS được chuẩn hóa, NASA sẽ tăng tần suất phóng từ ba năm một lần thành 10 tháng/lần.
Giám đốc NASA Jared Isaacman nói kế hoạch cũ không phải là "con đường đúng đắn", nóng vội và ẩn chứa quá nhiều rủi ro. Nó có vẻ như đang cố áp đặt một cuộc hạ cánh thành công xuống Mặt Trăng trong khi SpaceX vẫn còn loay hoay phát triển tàu đổ bộ HLS.
Space, SFN.
