Khi mổ bụng những chiếc Music Server có giá trị từ vài trăm cho đến cả 7.000 USD, người ta ngỡ ngàng khi thấy trái tim của hệ thống lại là... bo mạch máy tính Raspberry Pi (RPi) bình dân. Câu hỏi đặt ra là nếu cùng một con RPi mà anh em DIY có thể mua với giá rẻ, tại sao các sản phẩm thương mại lại đắt gấp hàng chục lần? Liệu đây là chiêu trò lùa gà hay là một giải pháp kỹ thuật tối ưu?
Dạo một vòng các diễn đàn âm thanh như VNAV hay các group Facebook, không khó để thấy những bài viết bóc phốt linh kiện bên trong các thiết bị hào nhoáng. Tuy nhiên, công bằng mà nói, nhiều thương hiệu lớn không hề giấu giếm việc họ sử dụng nền tảng này.
Điển hình là Bryston – cái tên cây đa cây đề trong giới:
Khi các Ông lớn cũng tin dùng Raspberry Pi
Dạo một vòng các diễn đàn âm thanh như VNAV hay các group Facebook, không khó để thấy những bài viết bóc phốt linh kiện bên trong các thiết bị hào nhoáng. Tuy nhiên, công bằng mà nói, nhiều thương hiệu lớn không hề giấu giếm việc họ sử dụng nền tảng này.
Điển hình là Bryston – cái tên cây đa cây đề trong giới:
- BDP-π: Mẫu streamer từng có giá niêm yết 1.295 USD (khoảng 30 triệu đồng) sử dụng công khai bo mạch RPi kết hợp với hat HiFiBerry Digi+ để xuất tín hiệu S/PDIF bit-perfect.
- Bryston BR-20: Ở phân khúc Hi-end, chiếc Preamp/DAC đầu bảng giá 6.795 USD (gần 170 triệu đồng) cũng tích hợp module streaming dựa trên nhân Raspberry Pi 4.
Các hãng nhỏ hơn nhưng có tiếng về kỹ thuật như Orchard Audio hay Pi2Design cũng đi theo hướng này để chạy các nền tảng phần mềm như Volumio hay Moode Audio.
Transport chỉ là "Người vận chuyển"
Để hiểu đúng vấn đề, chúng ta cần nhìn vào vai trò của RPi trong chuỗi tín hiệu. Trong hệ thống nhạc số hiện đại, RPi đóng vai trò là Network Transport. Nhiệm vụ của nó rất thuần túy: Lấy dữ liệu từ ổ cứng/Tidal/Qobuz, đưa vào bộ đệm và đẩy luồng tín hiệu bit-perfect xuống DAC.
Các phép đo kiểm chứng từ những trang kỹ thuật uy tín như Archimago hay Audio Science Review đã khẳng định:
- Khi đóng vai trò Transport xuất tín hiệu qua USB vào một DAC đời mới, RPi hoạt động hoàn toàn xuyên suốt.
- Không có sự khác biệt về số liệu đo đạc (chưa nói đến thính giác) giữa một con RPi 40 USD và một PC đắt tiền khi cùng kết nối vào một DAC.
Tại sao? Vì hầu hết DAC hiện nay đều dùng chuẩn giao tiếp Asynchronous USB. Lúc này, con chip trong DAC mới là nhạc trưởng, nó tự quản lý xung nhịp và yêu cầu gói dữ liệu. Jitter từ phía nguồn phát là RPi gần như bị loại bỏ hoàn toàn.
Vậy tiền chênh lệch đi đâu?
Nếu bộ não chỉ tốn 40 USD, thì hàng nghìn USD còn lại người dùng chi trả cho cái gì? Câu trả lời nằm ở những yếu tố vệ tinh cực kỳ quan trọng:
- Nguồn điện: Đây là yếu tố sống còn của âm thanh. Các hãng không dùng cục nguồn adapter xung nhiễu đầy rẫy. Ví dụ như Bryston, họ thiết kế các bộ nguồn Linear riêng biệt, tụ lọc cao cấp, cách ly hoàn toàn mạch Digital và Analog để triệt tiêu nhiễu nền.
- Tầng xuất âm: Để xuất ra các cổng như AES/EBU hay I2S, các thiết bị thương mại phải thiết kế mạch riêng với biến áp cô lập và hệ thống Clock độc lập, giúp tín hiệu sạch hơn nhiều so với cổng USB mặc định của RPi.
- Độ hoàn thiện và Phần mềm: người dùng trả tiền cho bộ vỏ chassis nhôm khối chống rung, tản nhiệt, và quan trọng nhất là Firmware ổn định. Trải nghiệm cắm là chạy, app điều khiển mượt mà, hỗ trợ Roon Ready chính chủ... là những thứ mà dự án DIY thường gặp khó khăn.
Quảng cáo
Vậy nên mua hãng hay tự ráp?
Quyết định cuối cùng phụ thuộc vào gu chơi của mỗi người:
- Team em yêu khoa học (DIY): Nếu người dùng có kiến thức, thích vọc vạch và đang dùng DAC đời mới (có Async USB), hãy tự build một con Pi chạy Volumio. Hiệu năng âm thanh đạt được là 9/10 so với đồ hãng, tiết kiệm được khoản tiền khổng lồ để đầu tư vào Loa và Ampli.
- Team hưởng thụ: Nếu người dùng cần một thiết bị đẹp để bày biện, cần sự ổn định, hỗ trợ kỹ thuật tận răng và các kết nối chuyên sâu, thì Music Server thương mại vẫn là lựa chọn xứng đáng.
Nguồn: headphonesty
