Oanh tạc cơ B-52H trên hành trình "hóa thân" thành B-52J với radar mới

Tính đến nay chiếc máy bay ném bom B-52 đã được 73 năm tuổi kể từ lần đầu cất cánh năm 1952. Sau khi trải qua nhiều cuộc nâng cấp thì phiên bản duy nhất còn được sử dụng là B-52H. Dù nói là sinh sau đẻ muộn chứ B-52H cũng đã có mặt từ năm 1961. Do đó Không quân Mỹ đã lên kế hoạch hiện đại hoá hơn 72 chiếc B-52H đang dùng với các hạng mục như thay mới động cơ, nâng cấp hệ thống điện tử hàng không, trang bị máy tính/màn hình mới trong buồng lái và nâng cấp vũ khí. Sau khi hoàn tất thì họ sẽ đổi tên chúng thành B-52J và xài tiếp đến thập niên 2050.

Nâng cấp mới nhất vừa được thực hiện trên B-52H là radar, trong đó hệ thống radar mảng quét cơ học cũ (gọi là AN/APQ-166) sẽ dần được thay mới bằng radar mảng quét điện tử chủ động (AESA) có tên AN/APQ-188 do Raytheon chế tạo. Tại cơ sở bảo trì của Boeing tại San Antonio (Texas), người ta đã gắn xong hệ thống radar mới lên một chiếc B-52H, sau đó cho nó bay tới Căn cứ Không quân Edwards để thử nghiệm.


Chiếc B-52H đầu tiên mang radar mới

Loại radar này là một biến thể của radar AN/APG-79 chuyên trang bị trên các chiến đấu cơ F/A-18 Super Hornet. Nếu như loại radar cơ khí cũ AN/APQ-166 đã trở nên rất khó bảo trì và hết phù hợp với yêu cầu ngày nay thì radar AESA có thể rà quét siêu nhanh mà không cần bộ phận cơ khí quay, có thể ví như khi chúng ta chuyển từ ổ đĩa HDD qua SSD vậy.

Radar AESA mới có hàng ngàn bộ thu/phát cực nhỏ (còn gọi là các module TR) xếp ngay hàng thẳng lối nằm trên một đĩa phẳng hình tròn, mỗi module như vậy có thể điều chỉnh pha và biên độ của sóng điện từ mà nó phát ra. Sóng điện từ phản xạ từ mục tiêu cũng được các module này thu lấy rồi chuyển qua cho bộ xử lý tín hiệu phân tích. Nhờ dàn module này hoạt động rất đồng bộ, radar AESA có thể “bẻ” chùm sóng theo hướng mong muốn trong vòng có vài miligiây. Trong khi đó radar cơ học cũ muốn đổi hướng quét thì phải cho ăngten quay, vừa chậm vừa dễ bị hư nếu quay nhiều.

Không gian chật hẹp ở phần mũi của chiếc B-52H đã gây khó cho việc gắn radar và buộc họ phải để phần đĩa phẳng hơi chếch xuống dưới, hợp cho việc tấn công mặt đất nhưng lại giới hạn ít nhiều khả năng “nhìn lên” của nó. Vài tấm hình được chụp ở Texas cho thấy radar được gắn dưới chóp mũi máy bay với nhiều dây nhợ xung quanh.



Đằng sau đĩa tròn này là một cái hộp chứa các thiết bị hỗ trợ. Trong đó có bộ nguồn để cấp điện cho toàn bộ các module, bộ làm mát vì chúng sẽ khá nóng khi thu phát sóng. Ngoài ra còn có các máy móc khác như bộ xử lý tín hiệu radar có chức năng nhận dữ liệu và xử lý thành thông tin về mục tiêu và hình ảnh mặt đất, máy tính thì tích hợp dữ liệu radar với các hệ thống khác trên phi cơ (thí dụ vũ khí) và các mạch phân phối tín hiệu giúp dàn module nầy làm việc đồng bộ nhau.

Radar AESA cho phép theo dõi nhiều mục tiêu cùng một lúc nhờ khả năng chia chùm sóng thành nhiều chùm nhỏ hơn. Nó có thể vừa giám sát không phận, vừa quét mặt đất với khả năng phát hiện cả mục tiêu đang di chuyển dưới đất. Dù là trời mưa hay mây dày cũng không tác động mấy tới khả năng phát hiện mục tiêu của nó. Từ đó nó sẽ cấp dữ liệu cho bom, tên lửa hành trình cùng các vũ khí tấn công tầm xa. Đi kèm radar mới thì chiếc B-52H còn được trang bị thêm hai máy tính nhiệm vụ, hai màn hình cảm ứng kích thước 8x20 inch và hai tay cầm điều khiển để vận hành radar.

Với chiếc B-52H đầu tiên đã có radar mới, chương trình nâng cấp radar đang đi nhanh hơn việc thay mới động cơ bởi dù sao công tác lắp ráp vẫn đỡ phức tạp hơn, không đụng tới vấn đề về cấu trúc và an toàn bay. Không quân Mỹ cho biết radar AESA là thứ bắt buộc phải có để phi đội B-52H có ích vài chục năm nữa.

Theo TWZ, FG, Aviationist.