Portalgraph, một cái tên vừa lạ lẫm, vừa mang tính cách mạng, đang là chủ đề nóng nhất trong giới công nghệ thực tế ảo - immersive technology. Beleve Vision, công ty đứng sau sáng chế đoạt giải thưởng này, vừa công bố một giải pháp mà họ tin rằng sẽ định hình lại trải nghiệm xem 3D/VR, bằng cách biến bất kỳ màn hình thông thường nào (từ TV LED, màn hình máy tính đến máy chiếu) thành một màn hình thực tế ảo 3D tương tác mà không cần đeo bất kỳ chiếc kính hay headset cồng kềnh nào.
Công nghệ này đã nhanh chóng giành được sự chú ý và các giải thưởng lớn như Audience Award Grand Prix tại Tokyo Game Show SOWN 2023 và XR Creative Award 2023, báo hiệu một tương lai nơi rào cản giữa thế giới ảo và thế giới thực gần như bị xóa bỏ.
Để dễ hiểu, các bạn có thể tưởng tượng nó giống như phân cảnh phim nổi tiếng này
Portalgraph không phải là một chiếc TV holographic thực thụ theo nghĩa vật lý học (light-field holography, vốn là một công nghệ cực kỳ đắt đỏ và phức tạp. Thay vào đó, Beleve Vision đã sử dụng một phương pháp thông minh và thực tế hơn nhiều: tạo ra hiệu ứng “giả lập hologram” (pseudo-hologram) thông qua kỹ thuật theo dõi góc nhìn tiên tiến.
Công nghệ này đã nhanh chóng giành được sự chú ý và các giải thưởng lớn như Audience Award Grand Prix tại Tokyo Game Show SOWN 2023 và XR Creative Award 2023, báo hiệu một tương lai nơi rào cản giữa thế giới ảo và thế giới thực gần như bị xóa bỏ.
'Pseudo-Hologram' và Hệ Thống Theo Dõi Góc Nhìn
Để dễ hiểu, các bạn có thể tưởng tượng nó giống như phân cảnh phim nổi tiếng này
Portalgraph không phải là một chiếc TV holographic thực thụ theo nghĩa vật lý học (light-field holography, vốn là một công nghệ cực kỳ đắt đỏ và phức tạp. Thay vào đó, Beleve Vision đã sử dụng một phương pháp thông minh và thực tế hơn nhiều: tạo ra hiệu ứng “giả lập hologram” (pseudo-hologram) thông qua kỹ thuật theo dõi góc nhìn tiên tiến.
Hệ Thống Theo Dõi Vị Trí Người Xem (Perspective Tracking)
Đây là trái tim của Portalgraph. Hệ thống này sử dụng một bộ phát hồng ngoại (infrared transmitter) để chiếu một nguồn sáng vô hình, giúp xác định vị trí chính xác của người xem trong phòng. Dữ liệu vị trí này được xử lý theo thời gian thực để điều chỉnh góc nhìn thị giác (visual perspective) tương ứng.
Desktop Portalgraph cho phép chiếu không gian VR lên bàn làm việc, cùng nhiều bề mặt khác
Nguyên lý hoạt động: Khi người xem di chuyển đầu hoặc thân thể, hệ thống sẽ tính toán và thay đổi cách hình ảnh 3D được hiển thị trên màn hình. Màn hình lúc này hoạt động như một "cửa sổ" ảo, và nội dung 3D bên trong được dịch chuyển để duy trì cảm giác chiều sâu và không gian từ góc nhìn mới của người xem.
Portalgraph với hộp được làm từ hai màn hình LCD kết hợp
Hiệu ứng 3D chân thực: Sự điều chỉnh góc nhìn liên tục này tạo ra một ảo ảnh quang học mạnh mẽ, khiến vật thể dường như nổi lên khỏi màn hình hoặc kéo dài sâu vào không gian ảo phía sau, mang lại trải nghiệm 3D tự nhiên và chân thực, loại bỏ cảm giác căng mắt thường thấy ở công nghệ 3D cũ.
Lợi Thế Tích Hợp Phần Cứng Có Sẵn
Ông Leon Sievers, Giám đốc Sản phẩm của Beleve Vision, nhấn mạnh: “Bằng cách xử lý dữ liệu hình ảnh theo một cách mới, Portalgraph có thể mang lại hiệu ứng đa chiều trên các thiết bị mà mọi người đã sở hữu.”
Portalgraph tạo ra trải nghiệm giống như có một không gian thực sự và bạn có thể nhìn ở dạng 3D từ mọi góc độ bạn thích.
Quảng cáo
Điều này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với người dùng phổ thông. Portalgraph có thể kết nối với TV LED, màn hình LCD, máy tính cá nhân, và thậm chí là máy chiếu. Người dùng không cần phải chi nhiều tiền để mua kính VR/AR chuyên dụng (như Apple Vision Pro hay Meta Quest) để bắt đầu trải nghiệm không gian ba chiều.
Thay vì đeo một chiếc kính nóng, nặng và gây cô lập, người dùng chỉ cần một module theo dõi nhỏ (có thể gắn lên màn hình hoặc đặt gần màn hình) để trải nghiệm.
Portalgraph so với VR Headset Truyền Thống
Sự ra đời của Portalgraph đặt ra một câu hỏi lớn: Nó khác biệt và vượt trội hơn kính VR/AR hiện tại như thế nào?
| Tính năng | Kính VR/AR (Meta Quest-Vision Pro) | Portalgraph (Beleve Vision) |
|---|---|---|
| Thiết bị cần thiết | Headset chuyên dụng - đắt tiền - cồng kềnh | Màn hình/TV có sẵn + Module theo dõi nhỏ. |
| Tính xã hội (Social) | Cô lập người dùng khỏi môi trường - dễ gây cảm giác “mất kết nối” | Hoạt động trong thế giới thực - cho phép tương tác với người xem khác và môi trường. |
| Độ thoải mái | Nóng - nặng - dễ gây mỏi mắt - giới hạn thời gian sử dụng | Nhẹ nhàng - không cần đeo gì - thoải mái cho việc sử dụng kéo dài. |
| Góc nhìn (FOV) | [/B]Khoảng 90-120 độ - bị giới hạn bởi thấu kính | Thích ứng - có thể vượt qua giới hạn của kính (tùy thuộc vào kích thước màn hình). |
| Ứng dụng chính | Gaming - trải nghiệm ảo hoàn toàn (Virtual Reality). | Giải trí tại gia - Trưng bày - Giáo dục - Thiết kế - Gaming. |
| Khả năng chia sẻ | Cần nhiều thiết bị hoặc chia sẻ qua màn hình 2D. | Trải nghiệm 3D có thể chia sẻ (cho nhiều người xem cùng lúc - mỗi người có thể thấy góc nhìn cá nhân nếu có nhiều camera/màn hình). |
Tối Ưu Hóa Chia Sẻ Trải Nghiệm (Shared Experience)
Điểm mạnh lớn nhất của Portalgraph là khả năng tạo ra một Trải nghiệm Cộng đồng (Social Experience). Trong khi kính VR buộc người dùng phải "rút lui" khỏi phòng khách của mình, Portalgraph lại tích hợp nội dung ảo vào môi trường thực.
Quảng cáo
Người dùng hoàn toàn nhận thức được môi trường xung quanh, giúp loại bỏ nguy cơ va chạm với đồ vật, một vấn đề lớn của VR truyền thống. Cả gia đình có thể cùng xem một bộ phim 3D/VR hoặc một trận đấu thể thao nhập vai mà không cần mỗi người phải đeo một chiếc kính khác nhau.
Tiềm Năng Ứng Dụng Đa Ngành Hàng
Portalgraph không chỉ dừng lại ở giải trí. Khả năng tích hợp liền mạch vào các thiết bị hiển thị hiện có đã mở ra cánh cửa ứng dụng rộng lớn, thậm chí vượt qua cả kỳ vọng ban đầu về "TV Holographic".Giải Trí và Gaming
Beleve Vision đang tích cực hợp tác với ngành giải trí để sản xuất nội dung chuyên biệt.
Phim và Concert: Biến các bộ phim và chương trình truyền hình thành trải nghiệm "in-world" mà người xem có thể đi dạo xung quanh hoặc nhìn xuyên qua màn hình như một cửa sổ. Trải nghiệm xem concert hoặc sự kiện trực tiếp sẽ cảm giác như thể nghệ sĩ đang biểu diễn ngay trong phòng khách.
Thể thao: Trận đấu được chiếu dưới dạng 3D với khả năng xem lại tương tác (interactive replays) và theo dõi vị trí vận động viên theo thời gian thực, mang lại trải nghiệm chiến thuật và phân tích sâu sắc hơn.
Gaming: Công ty đang phát triển một nền tảng độc lập, mở rộng ngoài nền tảng Unity hiện tại, để các studio dễ dàng tích hợp công nghệ Portalgraph vào các tựa game sắp ra mắt. Điều này hứa hẹn một thể loại game mới, nơi màn hình trở thành một "cánh cổng" dẫn vào thế giới ảo.
Thiết Kế, Kiến Trúc và Trưng Bày (B2B Applications)
Đối với các chuyên gia sáng tạo, Portalgraph giải quyết vấn đề lớn về việc xem trước mô hình 3D:
Kiến trúc/Nội thất: Các kiến trúc sư có thể cho khách hàng "bước vào" mô hình thiết kế tòa nhà hoặc nội thất mà không cần phải đi đến phòng trưng bày VR phức tạp. Mô hình được hiển thị 3D ngay trên màn hình máy tính làm việc.
Sản phẩm/Công nghiệp: Các nhà thiết kế sản phẩm có thể xoay, xem và thảo luận về nguyên mẫu 3D trong các cuộc họp từ xa hoặc trực tiếp, loại bỏ sự rườm rà của việc phải chuyển đổi qua lại giữa phần mềm 3D và các giao diện 2D khác.
Giáo Dục và Đào Tạo (EdTech)
Trình diễn 3D: Sinh viên có thể xem các mô hình giải phẫu người, vật lý phân tử, hoặc các cấu trúc kỹ thuật phức tạp dưới dạng 3D nổi mà không cần kính đặc biệt.
Trải nghiệm nhập vai lịch sử: Màn hình TV trong lớp học trở thành một bảo tàng hoặc một hiện trường lịch sử 3D.
Chiến Lược Thị Trường và Kế Hoạch Phát Triển Trong Tương Lai
Portalgraph hiện đã có sẵn trên thị trường, nhưng Beleve Vision đang tập trung vào việc xây dựng một hệ sinh thái nội dung vững chắc để đảm bảo thành công lâu dài.
Xây Dựng Thư Viện Nội Dung Đa Dạng
Ông Sievers chia sẻ về việc công ty đang tích cực tương tác với các nhà sáng tạo nội dung, "trao quyền cho họ thử nghiệm với nền tảng và xây dựng một thư viện kinh nghiệm."
Kênh Roku chuyên biệt: Lộ trình bao gồm việc ra mắt một kênh Roku (hoặc các nền tảng streaming tương tự), đóng vai trò là trung tâm dễ tiếp cận để các nhà sáng tạo chia sẻ nội dung hỗ trợ Portalgraph.
Tiêu chuẩn nội dung mới: Trong tương lai, Beleve Vision hình dung các bộ phim, concert và sự kiện trực tiếp sẽ được sản xuất "với Portalgraph trong tâm trí" – sử dụng các hệ thống camera tiên tiến để tối đa hóa trải nghiệm nhập vai 3D, vượt xa các định dạng truyền thông hiện tại.
Thách Thức và Cơ Hội Phổ Cập Đại Chúng
Portalgraph giải quyết được vấn đề lớn nhất của VR là Tính tiện dụng. Tuy nhiên, để công nghệ này thực sự phổ biến, nó cần phải vượt qua một số thách thức:
Độ phân giải và Độ sâu (Resolution & Depth): Mặc dù Portalgraph tạo ra hiệu ứng 3D ấn tượng, chất lượng và độ chi tiết của "giả lập hologram" này cần phải duy trì ổn định ngay cả khi người xem di chuyển liên tục, đặc biệt là khi so sánh với độ phân giải siêu cao của các kính Micro-OLED hiện đại.
Hiện tại Portalgraph chỉ tối ưu cho một người xem, người còn lại sẽ thấy hình ảnh bị xéo.
Nhiều người xem một lúc: Mặc dù Portalgraph cho phép nhiều người xem cùng lúc, nhưng trải nghiệm góc nhìn 3D tối ưu thường chỉ dành cho một người được theo dõi chính. Công ty cần phát triển thêm hệ thống theo dõi đa người xem để mỗi người đều có góc nhìn 3D chính xác.
Thực tế hay Chiêu trò Marketing?
Portalgraph là một ví dụ điển hình cho thấy công nghệ nhập vai không nhất thiết phải là về việc che chắn đôi mắt của bạn. Nó là về việc thay đổi cách chúng ta tương tác với màn hình và nội dung số. Bằng cách tận dụng triệt để phần cứng hiển thị đã có sẵn và tập trung vào một giải pháp phần mềm/theo dõi thông minh, Beleve Vision đã hạ thấp rào cản gia nhập cho truyền thông nhập vai một cách đáng kể.
Nếu thành công trong việc xây dựng thư viện nội dung và tối ưu hóa hệ thống theo dõi đa người xem, Portalgraph hoàn toàn có thể trở thành "TV 3D" thế hệ mới, thay thế cho những nỗ lực thất bại trước đây và mở ra một kỷ nguyên mới của giải trí và công việc nhập vai tại gia.
Portalgraph không phải là kính VR, nó là cánh cửa VR đầu tiên mà chúng ta có thể bước qua cùng với gia đình và bạn bè, ngay trong phòng khách nhà mình.
