Producer Nhật Bản tự thi công studio thu âm tại gia đạt chuẩn Dolby Atmos Music
Seraphic_Wingz
4 thángBình luận: 0
+
01_o.jpg

Bài viết được biên tập và dịch từ trang tin AV Watch của Nhật, dưới góc nhìn của tác giả / nhạc sĩ Ken Fujimoto

Với việc hỗ trợ âm thanh ba chiều định dạng Dolby Atmos từ các nền tảng stream nhạc lớn như Apple Music, Tidal hay Amazon Music thì ở Nhật Bản, các nhạc sĩ và nhà sản xuất đã bắt đầu có xu hướng quan tâm tới định dạng mới mẻ này với những tâm tư: “Làm thế nào để âm thanh ba chiều giúp họ truyền tải tới người nghe tốt nhất?”

Khi làm nhạc Dolby Atmos thì yêu cầu tối thiểu là một studio với hệ thống loa 7.1.2 hoặc 7.1.4. Mặc dù đã có nhiều studio như vậy tại Nhật để phục vụ cho công đoạn hậu kì âm thanh cho phim ảnh, nhưng các studio được thiết kế để sản xuất nhạc Dolby Atmos thì mới chỉ có một vài studio như của ông Masamoto Ota - một nhạc sĩ / biên soạn và nhà sản xuất âm nhạc của nhóm nhạc SCREEN Mode.

Quảng cáo


Tuy nhiên, vẫn có một nhạc sĩ tự do đã tự chế một phòng thu đạt chuẩn Dolby Atmos để sáng tác cũng như mix các bản nhạc của mình và phát hành dưới định dạng âm thanh ba chiều, đó là anh Ryo Kimura. Tôi đã có dịp được thăm quan studio của ông Kimura, đó là Shirokane Piano Studio, và đây tôi xin giới thiệu với các bạn cách mà anh Kimura đã thi công studio của mình.

02_o.jpg

Tự chế buồng Anechoic (chống dội âm), sử dụng vật liệu sẵn có


Anh Kitamura là nhân viên văn phòng, và nghề tay trái của anh là nhạc sĩ tự do. Vào năm 2018, anh chuyển đến quận Shirokane, thành phố Tokyo. Để vận chuyển một cây đại cầm Yamaha C7, anh đã phải thuê cần cẩu. Đây là nơi anh sản xuất và phát hành nhạc, tuy nhiên, việc thiếu phòng cách âm tạo trở ngại lớn, vì vậy anh có mong muốn tạo một phòng cách âm tốt.

“Tôi được một vài đơn vị liên hệ đấu thầu thi công phòng cách âm. Họ đưa ra mức giá tới hàng triệu yên, với tôi nó rất đắt đỏ và không hề dễ dàng. Ngoài ra, tôi cũng muốn thi công một khu vực phụ để thực hiện công đoạn hậu kì và phát hành, nhưng đã bị từ chối. Chính vì vậy, tôi nghĩ rằng mình nên tự bắt tay làm thay vì nhờ các chuyên gia”, anh Kimura cho biết.

Đó là một công việc rất mạo hiểm, nhưng đã từng có những công trình phòng cách âm cùng tầng với diện tích chỉ 4.3 thảm tatami (7m2)

“Khi tôi đã có suy nghĩ tự làm phòng thu DIY, tôi nói với họ (chủ nhà) rằng, tôi chuẩn bị chuyển nhà, và tôi muốn mang theo phòng thu cách âm của tôi. Và họ nói, nếu tôi có thể tự đến và mang nó đi thì chúng tôi sẽ cho anh dùng phòng đó. Lúc tôi đến xem trước, thì nó là một căn phòng khá cũ kĩ, nhưng điều đó chẳng quan trọng vì tôi được cho dùng miễn phí mà! Thế là tôi nhờ họ hàng, em trai và con trai tôi dỡ các tấm chống dội âm ở phòng thu cũ, mang lên xe tải và chở đến nhà mới”

05_o.jpg
06_o.jpg
Các tấm chống dội âm của anh Kimura là các tấm Nasar của hãng Kawai. Anh cho biết các tấm này được bỏ không ở góc nhà hơn một tháng, và ban đầu anh có ý định nhờ nhà thầu thi công, nhưng sau đó anh quyết định tự làm. Các tấm chống dội âm này chỉ phù hợp với phòng rộng 4.3 thảm tatami, trong khi phòng thu mới của anh rộng hơn.

Quảng cáo



“Tôi đã phải thêm rất nhiều tấm vì ban đầu chúng không khớp. Nó giống kiểu bạn thi công lại phòng cách âm từ đầu. Lần này tôi tự thử thách bản thân bằng cách lát thảm bằng các tấm cách âm luôn”

07_o.jpg
08_o.jpg
Theo anh Kimura, thì tấm Nasar này có cấu trúc 7 lớp. Và để lấp các khoảng trống mà tấm cũ bị thiếu, anh đã tự mua nguyên liệu tương tự cho phòng thu của mình.

“Để lắp trước các ống dẫn cáp trước khi từ từ dựng tường lên, tôi đã tiếp tục nhờ hàng xóm, vì tôi không thể làm điều đó một mình được. Các góc phòng được ưu tiên lắp trước, sau đó mới lấp khoảng trống các phần còn lại. Tường, sàn và trần sử dụng len đá làm nguyên liệu. Dựa trên bản phác thảo của tôi, tôi và hàng xóm đã mất tới 5 đến 6 ngày để thi công. Điều hòa không khí là hạng mục bắt buộc phải có, nhưng tôi đã tự dẫn ống mà không cần gọi tới thợ dẫn ống điều hòa."

11_o.jpg

“Tổng chi phí nguyên vật liệu là 500.000 yên (xấp xỉ 100 triệu VND). Nó rẻ hơn rất nhiều so với việc thuê nhà thầu thi công. Ngoài ra, có một thứ tôi rất muốn làm, đó là sử dụng thạch cao thay cho giấy dán tường, vì nó giúp phòng thu cho ra âm thanh tốt hơn nhiều. Vợ tôi nói rằng trông nó không khác gì một dinh thự của Ninja, nhưng cuối cùng tôi cũng tạo ra một không gian mà tôi cảm thấy hài lòng với nó.”

Quảng cáo



Khả năng cách âm, cũng như sử dụng làm phòng ghi hình


Sau tất cả, thì yếu tố cách âm cũng như hạn chế lọt âm vẫn là quan trọng nhất, đây là điều mà anh Kimura trăn trở nhất khi tự chế phòng thu âm

“Điều đầu tiên tôi cần là cách âm toàn bộ các âm thanh bên ngoài thay vì chống lọt âm. Vào mùa hè, có rất nhiều tạp âm bên ngoài, và đường băng ở sân bay Haneda thay đổi theo thời tiết, và tôi không thể thu âm được vì máy bay ở ngay trên đầu. Tuy nhiên, phòng cách âm đã giải quyết triệt để vấn đề này. Các tấm cách âm của Nasar có thông số cách âm là -30dB, và tôi nghĩ là các tấm tự chế của tôi cũng đạt được hiệu quả cách âm tương tự. Không có bất cứ âm thanh nào, kể cả tiếng máy bay, bị lọt vào, toàn bộ âm thanh trong nhà là âm thanh từ phòng thu. Ở tầng 1 thì không nghe thấy được, và tầng 2 chỉ bị lọt chút ít, nên tôi có thể thu âm vào giữa ban đêm. Ngoài ra, việc sử dụng thạch cao giúp chất lượng âm thanh thu được tốt nhất, ngày xưa việc đặt mic thu tiếng môi trường là điều vô nghĩa, nhưng bây giờ tôi có thể làm được điều đó”. Anh Kimura chia sẻ sau khi hoàn thành phòng thu tự thi công của mình.

14_o.jpg
15_o.jpg

“Tôi cũng muốn quay video từ góc phía trên, vì vậy tôi cảm thấy có hứng thú khi tìm hiểu các video piano có góc máy cao. Ngoài ra phòng thu cũng được sử dụng để cho thuê. Việc thay đổi hình thức giám khảo trong các cuộc thi piano cũng có lợi cho tôi, vì các cuộc thi truyền thống thường được tổ chức ở hội trường, nhưng những năm gần đây, do ảnh hưởng của Covid, nên nó trở thành việc chấm điểm qua các video. Điều đó dẫn đến nhiều người tham gia cuộc thi tìm đến phòng thu của tôi. Trong tuần tôi đi làm ở công ty nên phòng thu chỉ hoạt động vào Thứ Bảy, Chủ Nhật và ngày nghỉ lễ. Tuy nhiên, bắt đầu từ năm ngoái, tôi đặt lịch mở tất cả các ngày, và lượng đặt trước của năm nay đã rất nhiều. Và nhờ vào hệ thống máy quay, chúng tôi có thể thu hình rất chi tiết quá trình ghi âm, và ngày càng nhiều người đến để thu âm cho album của họ. Phòng thu của chúng tôi thực hiện từ việc thu âm đến ghi hình”

Tự thi công phòng thu Atmos 7.1.4


Bên cạnh phòng piano, còn có một phòng khác với kích thước 3 thảm tatami (5m2). Đây chính là nơi anh Kimura sử dụng làm phòng thu chuẩn Dolby Atmos.

16_o.jpg
Sơ đồ mặt bằng

“Phòng điều khiển này sử dụng phòng cách âm AVITECS của Yamaha. Khả năng cách âm của nó lên tới DR-30 (tương đương -30dB). Tôi đã tự mua và lắp đặt nó nhưng chưa sử dụng. Ban đầu nó chỉ là một phòng điều khiển thiết kế cho Stereo, nhưng tôi trở nên quan tâm hơn tới công nghệ âm thanh ba chiều Dolby Atmos. Và tôi được biết rằng, với công cụ Dolby Atmos Renderer thì các nhà sản xuất độc lập cũng có thể sáng tác ở định dạng âm thanh ba chiều này. Tuy nhiên, thay vì sử dụng tai nghe thì tôi đã sử dụng một hệ thống loa để monitor nhạc”

17_o.jpg

Vậy anh Kimura đã bố trí loa như thế nào?

Đầu tiên, anh lắp một hệ thống loa với 5 kênh. Để các loa đồng đều nhất, anh sử dụng các sợi chỉ để kiểm tra hướng loa, đồng thời sử dụng laser để đo khoảng cách. Việc thực hiện cân chỉnh khá khó khăn trong một căn phòng hẹp như vậy, vì thế nên hai loa surround LS và RS phải đặt hơi lệch và phải chỉnh lại delay giữa các loa

18_o.jpg
Cân chỉnh vị trí nghe bằng sợi chỉ

19_o.jpg
Cân chỉnh vị trí các tweeter bằng laser

20_o.jpg
Sơ đồ bố trí loa

Việc sử dụng nhiều mẫu loa khác nhau, cho dù đã được căn thẳng hàng, cũng sẽ tạo sự thay đổi trong tone nhạc và tạo cảm giác thiếu thoải mái. Anh Kimura muốn sử dụng loa kiểm âm của Genelec, nhưng tài chính của anh không cho phép.

“Khi tôi tìm hiểu về các loại loa kiểm âm với mức giá rẻ nhất, tôi tìm thấy chiếc Yamaha MSP5 Studio, vốn được sử dụng rộng rãi ở các phòng thu. Tôi có 7 chiếc hàng cũ, và chỉ có loa subwoofer là đồ mới. Ngoài ra, do giới hạn trọng lượng và chiều cao, tôi chuyển sang dòng MSP3 Studio và thiết lập chúng dưới dạng 7.1.2. Ban đầu, tôi muốn có thiết lập 7.1.4, tuy nhiên bộ Dolby Atmos Production Suite hỗ trợ 7.1.4 trên Avid Pro Tools chỉ có trên hệ điều hành MacOS, và hệ điều hành Windows không hỗ trợ. Nhưng với bộ Pro Tools Ultimate, thì tôi cũng có thể tận dùng cấu hình 7.1.2 và hài lòng với nó”.

21_o.jpg
Loa kiểm âm Yamaha MSP5 Studio

22_o.jpg
23_o.jpg
Với cấu hình 7.1.2, file .ADM (Profile tiêu chuẩn của Dolby Atmos) có thể được xuất ra mà không cần sử dụng Dolby Atmos Renderer. Nhưng đầu năm nay, anh Kimura đã cài nó trong môi trường 7.1.4, và phần mềm Dolby Atmos Renderer cũng được cài ở trên máy khác được dùng nhiều hơn.

“Thay vì mix nhạc dưới định dạng Dolby Atmos, thì mục tiêu chính của tôi là sáng tác ngay trên môi trường của Dolby Atmos, vì vậy ban đầu tôi quyết định cấu hình 7.1.2 là đủ dùng. Tất cả các bản thu, thay vì mix bằng phần mềm, tôi xác định vị trí của chúng trước khi thu âm. Tôi chơi đàn piano, đàn Wurlitzer, đàn guitar, trống và đàn bass. Tất cả các bản thu chỉ có thể thực hiện ở đây, nhưng tôi nghĩ chúng nghe khá ổn.”

Tuy nhiên, quá trình phát hành nhạc Atmos lại có những bất lợi. Anh Kimura chia sẻ:
“Tôi sử dụng dịch phụ phân phối nhạc Avid Play để phát hành nhạc, nhưng nó mất tới gần một tháng để phát hành. Ban đầu tôi nghĩ rằng, khi nhạc được phân phối sẽ phát hành ngay. Và vì đây là dịch vụ của Mĩ, nên tôi chỉ có thể sử dụng chữ cái Tiếng Anh thay vì bảng chữ Kanji như các dịch vụ ở Nhật, nên tôi nhập tên Ryo Kimura. Và ở dịch vụ stream nhạc Amazon Music, tên tôi được xuất hiện dưới chữ Kanji”

“Ngoài ra, tôi phân phối 2 bản thu, đó là bản stereo và bản Dolby Atmos, nhưng vì một lí do nào đó, chỉ có bản stereo được phân phối. Chắc là tôi có sai sót đâu đấy, và gửi lại, lần đó bản Dolby Atmos lại được phát hành trước, đó là một tình huống khá khó hiểu”

“Về vấn đề tên tôi, tôi đã giải quyết cùng với Avid. Và bản thu Dolby Atmos đầu tiên, cho dù có một số điểm mập mờ, nhưng cuối cùng nó đã được giải quyết, và bạn có thể nghe trên Apple Music, Amazon Music, Spotify và các dịch vụ nghe nhạc khác”

24_o.jpg
Tôi đã thử nghe các bản nhạc Dolby Atmos tại studio của anh Kimura, và nó thực sự rất ấn tượng. Âm thanh ba chiều quả là một thứ rất thú vị. Tôi cảm thấy có phần phấn chấn khi nghe các giai điệu mà âm thanh Stereo không thể tái tạo được, và được ghi âm dành riêng cho Dolby Atmos.

Có lẽ không ai có thể vừa xây dựng một môi trường Dolby Atmos, vừa sáng tác, biểu diễn và thu âm như anh Kimura. Từ câu chuyện của anh, tôi mong rằng, một ngày nào đó tôi cũng có thể sáng tác và phát hành các bản thu Dolby Atmos bên cạnh các hãng đĩa lớn. Và tôi mong rằng các phòng thu Dolby Atmos cá nhân sẽ xuất hiện nhiều hơn nữa

Nguồn: AV Watch








  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2022 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: Số 70 Bà Huyện Thanh Quan, P. Võ Thị Sáu, Quận 3, TPHCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019