Sự suy sụp và trỗi dậy của chương trình F-35 trị giá 1.7 nghìn tỷ đô la

Frozen Cat
18/8/2023 7:31Phản hồi: 286
Sự suy sụp và trỗi dậy của chương trình F-35 trị giá 1.7 nghìn tỷ đô la

Nút thắt trung tâm của cỗ máy chiến tranh


Máy bay chiến đấu Tấn công Phối hợp F-35 của gã khổng lồ quốc phòng Mỹ Lockheed Martin, là một trong những vũ khí đắt đỏ nhất từng được chế tạo. Để hình dung được sự khổng lồ của con số 1.7 nghìn tỷ, ta hãy xét đến một thực tế rằng 1 tỷ là gấp 10 lần của 100 triệu đô la. Và con số của chúng ta ở đây là gấp 1,700 lần của một tỷ, nghĩa là gấp 17 ngàn lần của 100 triệu. Vậy chương trình này tiêu tốn gấp 17 ngàn lần của 100 triệu. Con số này vượt xa GDP của nhiều quốc gia. Nó cũng tương đương với một dự luật chi tiêu liên bang trị giá 1.7 nghìn tỷ đô la mà Tổng thống Joe Biden từng ký hồi tháng 12 năm 2022.
Chiếc máy bay này đã trễ nải 10 năm và vượt quá 80% ngân sách (ban đầu dự trù khoảng 940 tỷ đô). Nhưng Lầu Năm Góc và các đồng minh của Hoa Kỳ tin rằng nó là chiếc máy bay mà họ cần tới nhất. Gần như kể từ khi chương trình F-35 được công bố vào năm 2001, nó đã trở thành biểu tượng cho tổ hợp công nghiệp-quân sự bất bình thường của Hoa Kỳ. Chiếc phản lực này chậm trễ 10 năm so với kế hoạch để được phê duyệt lần cuối và vượt gần 80% so với ngân sách, việc sản xuất nó liên tục bị đình trệ do lỗi và tính toán sai lầm. Mùa thu năm ngoái, diễn viên hài Bill Maher đã nắm bắt được lối suy nghĩ thông thường về chiến đấu cơ này trong một đoạn độc thoại trên chương trình HBO của mình. “Chúng ta đã chi 1.5 nghìn tỷ đô la cho F-35, loại máy bay chưa bao giờ hoạt động và sẽ không bao giờ hoạt động, song chúng ta vẫn mua nó,” Maher tuyên bố, kết luận bằng một tràng cười, “Đó là chiếc Yugo [1] của máy bay chiến đấu.” Bài phê bình của Maher hơi sai lạc chút đỉnh: Chi phí ước tính cho việc phát triển, xây dựng và duy trì phi đội F-35 trong vòng đời dự kiến khoảng 60 năm của nó thực sự là 1.7 nghìn tỷ USD.
Khi xét đến khoảng thời gian dài đó, và đây là để cho cả một phi đội được bay lượn trên bầu trời, thì 1.7 nghìn tỷ cũng không hẳn là quá đắt đỏ.
Tuy có nhiều vấn đề là thế, Đức cuối cùng đã mua gần 40 máy bay phản lực, với chi phí được báo cáo là 8 tỷ đô la (mỗi chiếc hơn 200 triệu đô). Không lâu sau đó, Canada thông báo rằng họ muốn có 88 chiếc máy bay. Khi cuộc chiến ở Ukraine kéo dài, Hy Lạp, Cộng hòa Séc và Singapore tất thảy đều bày tỏ sự quan tâm đến F-35. Và những điều này xảy ra sau các đơn đặt hàng mới khổng lồ vào năm 2021 từ Phần Lan và thậm chí cả từ Thụy Sĩ nổi tiếng trung lập.
Nếu như F-35 là một món hàng phí phạm như vậy, thì tại sao nhiều chính phủ lại kêu gọi mua nó? Các lời giải đáp cho câu hỏi này có tính quan trọng sống còn đối với Hoa Kỳ và các đồng minh của nước này, cũng như đối với mọi người dân nộp thuế ở Hoa Kỳ.
[​IMG]
Bản đồ các đồng minh và kẻ thù trên thế giới của Hoa Kỳ. Ảnh: Brilliantmaps.

Cho tới nay, F-35 là chương trình lớn nhất bên trong Lầu Năm Góc với ngân sách hàng năm khoảng 12 tỷ USD. Những người nộp thuế đã đầu tư vô cùng nhiều vào chiếc F-35 trong hơn 20 năm, chưa nói đến các ưu tiên quốc phòng và nội địa khác. Chi phí cơ hội [2] được đo lường đã lên đến hàng trăm tỷ đô la.
Chương trình này cũng là thước đo sức khỏe của Lockheed Martin, công ty vũ khí lớn nhất từng tồn tại. Lockheed đã đem về doanh thu khoảng 66 tỷ đô la vào năm 2022, hầu như tất cả đều dành cho vũ khí. (Công ty còn sản xuất tên lửa, các hệ thống phòng thủ tên lửa, tàu chiến và nhiều loại máy bay chiến đấu khác, trong số các sản phẩm khác.) Công ty nằm ở vị trí hàng đầu trong một ngành quan trọng đối với an ninh quốc gia hơn bao giờ hết: Khoảng 58% ngân sách của Lầu Năm Góc đã được chi trả cho các nhà thầu tư nhân vào năm 2020, tỷ lệ cao nhất trong 20 năm qua, theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế.
TOR3DWH3ZBHSRES7IDG2SRUY5Y.jpg
Dây chuyền sản xuất F-35 của Lockheed Martin ở Fort Worth, bang Texas. Ảnh: Dallas Morning News.

Cuối cùng thì F-35 là một trường hợp thử nghiệm về năng lực đem lại hoa trái của Lockheed và Lầu Năm Góc. Nói một cách đơn giản, phép tính diễn ra như sau: Hoặc F-35 là một sự lãng phí tài nguyên khổng lồ — ví dụ tồi tệ nhất chưa từng có về việc ngành công nghiệp quốc phòng hứa hẹn quá mức và thực hiện không đạt — hoặc đó là một khoản đầu tư dài hạn và khôn ngoan đem lại cho Hoa Kỳ cũng như các đồng minh của nước này một lợi thế đáng kể trước những kẻ thù của họ.
Chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi Lockheed Martin và Lầu Năm Góc tán thành cách giải thích thứ hai. Lockheed cho biết F-35 sẽ là nút thắt trung tâm của cỗ máy chiến tranh Hoa Kỳ trong nhiều năm sắp tới. “Không còn nghi ngờ gì nữa, F-35 là máy bay chiến đấu tiên tiến nhất trên thế giới. Chúng tôi tiếp tục thực hiện các cải tiến cho nó, để luôn giữ cho nó vượt xa mọi mối đe dọa.” Bridget Lauderdale, phó chủ tịch kiêm tổng giám đốc chương trình F-35 của Lockheed cho biết. Michael Schmidt, tướng ba sao của Lực lượng Không quân, người giám sát chương trình này thay mặt Bộ Quốc phòng, cho biết chiếc máy bay này không chỉ là một thành công mà còn là một điều cần thiết. “Đây là những khoản đầu tư mà chúng ta đang thực hiện thay mặt cho đất nước chúng ta và các đồng minh của mình để đảm bảo rằng chúng ta làm chủ bầu trời,” Schmidt nói với Fortune, từ trong một văn phòng có tầm nhìn bao quát ra Lầu Năm Góc và Đồi Capitol. “Đó là cách duy nhất bạn sẽ chiến thắng trong chiến tranh.”
1000w_q95.jpg
Tướng Michael Schmidt, trong chuyến tham quan cơ sở đào tạo tại Căn cứ Không quân Eglin, Florida, ngày 30 tháng 11 năm 2022. Ảnh: Dvidshub.

Trái ngược với niềm tin của công chúng và Bill Maher, F-35 quả thực có hiệu quả. Lockheed đã giao hàng được khoảng 960 chiếc phản lực cho đến nay, trong đó khoảng 630 chiếc sẽ được chuyển giao cho quân đội Hoa Kỳ—và chiếc máy bay này đã nhiều lần hoạt động hiệu quả trong chiến đấu. F-35 vẫn chưa phải đối mặt với cuộc chiến kéo dài chống lại một đội quân tinh vi nào của nước ngoài. Nhưng nếu hoặc khi chuyện đó xảy ra, thì thiết kế của nó tích hợp những đột phá công nghệ có thể đem lại lợi thế lớn trong trận chiến, cho phép nó tránh bị phát hiện trong khi liên kết các lực lượng của Hoa Kỳ và đồng minh trong một mạng lưới chia sẻ dữ liệu có thể vượt trội và áp đảo kẻ thù.
F-35 thực sự bị ảnh hưởng bởi chi phí vượt mức và sự chậm trễ. Nhưng những vấn đề đó có mối liên hệ chặt chẽ với những tiến bộ đã dần dần chinh phục được các phi công và chính phủ—những tiến bộ mà cho đến gần đây, gần như theo đúng nghĩa đen, đã không được chú ý trong một thời gian dài. Theo góc nhìn lạc quan, thì những khó khăn mà chương trình F-35 vấp phải là hoàn toàn xứng đáng để đạt được vị thế nó nên có.
Trớ trêu thay, mục đích ban đầu của F-35 lại là để… tiết kiệm tiền. Vào những năm 1990, khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, ngân sách quân sự bị cắt giảm (do nguy cơ nổ ra chiến tranh đã giảm) và Lầu Năm Góc muốn khởi động một chương trình máy bay chiến đấu rẻ hơn, hiệu quả hơn. F-35 được gọi là Máy bay tiêm kích Tấn công Phối hợp vì mục tiêu là chế tạo một chiếc máy bay duy nhất—nhẹ, tàng hình, trang bị vũ khí hạng nặng và dễ bay (hay dễ lái)—mà có thể được sửa đổi chút ít để hoạt động cho Không quân (Air Force), Hải quân (Navy) và Thủy quân lục chiến (Marines), giống như một khung gầm ô tô thống nhất có thể được điều chỉnh cho phù hợp với các mẫu xe hơi khác nhau.
image (2).jpg
Ba biến thể của chiến đấu cơ F-35, bao gồm F-35A, F-35B và F-35C (từ trái sang). Ảnh: F35.

Quảng cáo


Lockheed Martin - một Apple trong thế giới quân sự


Bản thân Lockheed Martin được sinh ra từ tư duy tiết kiệm chi phí của những năm 1990, khi các nhà thầu quốc phòng sáp nhập để tồn tại trong thời kỳ khó khăn hơn. Daniel Tellep (1931-2020), khi đó là Giám đốc điều hành của Tập đoàn Lockheed, đã giám sát việc họ sáp nhập với Martin Marietta vào năm 1995. Trước đó rất lâu, Lockheed đã trở thành chuyên gia trong việc giành được các hợp đồng dài hạn khổng lồ. Hoạt động kinh doanh cốt lõi của họ dựa trên việc quản lý các dự án phức tạp khác thường, vượt qua ranh giới của những gì khoa học có thể thực hiện được. Tellep cho biết trong một cuộc phỏng vấn năm 2019 rằng sức mạnh lớn nhất của Lockheed là khả năng của họ khi đọc biết được Lầu Năm Góc đang hướng đến đâu và chạy đến đó trước. Ông Tellep, người đã qua đời vào năm 2020, cho biết: “Chúng tôi đã không tiếc tiền khi đầu tư vào công nghệ tiên tiến, nghiên cứu và phát triển, và nhiều nữa.” Chẳng hạn, cơ sở nghiên cứu Skunk Works nổi tiếng của Lockheed đã chế tạo ra những chiếc máy bay tối mật cho CIA và giúp phát minh ra công nghệ tàng hình, công nghệ cho phép máy bay tránh bị phát hiện bằng cách hấp thụ hoặc phân tán tín hiệu radar.
28Tellep1-jumbo.jpg
Kỹ sư Daniel Tellep vào năm 1980. Ảnh: NYT.

Vào cuối những năm 1990, Lockheed đã giành được hợp đồng của Lầu Năm Góc để chế tạo Máy bay chiến đấu Tấn công Phối hợp. Nhưng chương trình đã thất bại gần như ngay từ đầu.
Lockheed và Lầu Năm Góc ngay lập tức vấp phải các rào cản công nghệ. Phiên bản F-35 dành cho Thủy quân lục chiến, vốn được thiết kế để cất cánh thẳng đứng thay vì từ một đường băng, tỏ ra quá sức khó khăn để cất cánh đúng hướng. (Chương trình cuối cùng đã từ bỏ ý tưởng về bộ khung gầm đồng nhất.) Đến cuối năm 2009, Lockheed chỉ giao được 4 trong số 13 máy bay thử nghiệm đã hứa. Số giờ lao động cần thiết để chế tạo mỗi chiếc máy bay đã tăng khoảng 50%. Nỗ lực này cũng bị cản trở bởi quyết định của Lầu Năm Góc là làm cho chương trình có tính “đồng thời”, điều đó có nghĩa là Lockheed đã ký hợp đồng để tiếp tục chế tạo F-35 ngay cả khi hãng này phát minh ra những tính năng gây tác động đến thiết kế của chúng—điều này, đến lượt nó, buộc chính phủ phải trả tiền để nâng cấp liên tục cho các phiên bản trước đó của chiếc phản lực.
Forbes Article Image.png
Mọi thứ lên đến đỉnh điểm vào năm 2010. Đến lúc đó, chi phí mua mỗi chiếc F-35 đã tăng gần gấp đôi, từ 81 triệu USD lên 156 triệu USD. Bộ trưởng Quốc phòng lúc đó là Robert Gates đã tổ chức một cuộc họp báo, trong đó ông công khai sa thải Thiếu tướng Thủy quân lục chiến (MajGen) David Heinz với tư cách là giám đốc chương trình F-35, đồng thời trừng phạt Lockheed bằng cách giữ lại 614 triệu USD tiền thanh toán liên quan đến hiệu suất. Gates đã áp đặt các cải cách trong toàn bộ chương trình. Nhưng ông ấy đã không từ bỏ Lockheed: Thật vậy, ông đã đẩy lùi thời hạn và ủy quyền cho việc tài trợ nhiều hơn để giải quyết những sai lầm trước đây.
Trong thập kỷ tiếp theo, F-35 tiếp tục chững lại theo những cách rất công khai. Vào năm 2015, nó đã thể hiện tồi tệ trong một cuộc không chiến xáp lá cà với những chiếc F-16 cũ hơn. Động cơ của nó, do nhà thầu phụ Pratt & Whitney chế tạo, bị đốt nóng đến mức biến cát và sạn trong bầu khí quyển thành thủy tinh bên trong máy bay, gây hại đến hiệu suất và đòi hỏi phải thiết kế lại. Chưa hết, khi các tính năng mới được bổ sung cho F-35, rõ ràng là động cơ không đủ mạnh để cung cấp năng lượng làm mát cho các hệ thống bên trong máy bay. Có lẽ khó chịu nhất là việc F-35 yêu cầu vài triệu dòng mã phần mềm để hoạt động. Những mã đó, giống như mọi đoạn mã, hóa ra có lỗi (bug) và cần phải viết lại liên tục. Đến năm 2021, chi phí của F-35 đã tăng gần gấp đôi—kinh phí tổng thể cho dự án, ước tính ban đầu là 233 tỷ USD trong 20 năm đầu tiên, trên thực tế đã lên tới 416 tỷ USD.
Đến lúc đó, F-35 dường như đã kiệt quệ và Lockheed Martin cũng vậy. Hoa Kỳ vừa rút khỏi Afghanistan trong thất bại, và sự chấm dứt của các "Cuộc chiến Không hồi kết" của Hoa Kỳ tại đó và ở Iraq đã làm dấy lên viễn cảnh rằng có thể sẽ ít cần đến một Nhà thầu Vĩnh viễn to lớn như Lockheed hơn. Vào tháng 10 năm 2021, Lockheed cảnh báo rằng triển vọng doanh số bán hàng của họ đang giảm sút trong bối cảnh ngân sách quốc phòng liên tục giảm. Nhưng về cơ bản, Nga đã giải quyết các vấn đề của Lockheed với cuộc xâm lăng Ukraine. Ngân sách quân sự phình to. Và tiền chi cho quốc phòng toàn cầu bắt đầu kể một câu chuyện trái ngược với nhận thức của công chúng về F-35. Giữa cơn bão tin tức khủng khiếp, Lockheed đã âm thầm xây dựng một nền tảng vũ khí mang tính cách mạng.
Vào năm 2019, một phi đội Không quân đã sử dụng F-35 để tấn công một kho vũ khí và hệ thống đường hầm của ISIS tại dãy núi Hamrin ở đông bắc Iraq. Điều này diễn ra sau khi Thủy quân lục chiến và Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) triển khai phản lực cơ chiến đấu này vào năm 2018. Lầu Năm Góc và Lockheed sẽ không thảo luận về những gì đã xảy ra trong các nhiệm vụ đó, nói rằng những chi tiết đó được coi là mật. Nhưng Đại tá Lực lượng Không quân Yosef Morris đã dẫn đầu phi đội trong nhiệm vụ năm 2019 và khi ông mô tả việc lái chiếc máy bay phản lực, nó giống như nghe một người lớn lên trong thời đại của đài phát thanh mô tả lần đầu tiên xem tivi.

Quảng cáo


11958184_892417330805371_1301210814280711585_o.jpg
Đại tá Yosef Morris đang nói chuyện với cựu chiến binh Thế chiến thứ hai Ed Harrell (giữa) trong chuyến tham quan nhà chứa bảo trì máy bay F-35 tại Căn cứ Không quân Hill, Utah, ngày 3 tháng 9 năm 2015. Phía sau là một chiếc F-35A. Ảnh: Facebook.

Ba lợi thế chính của F-35


Có ba điều khiến F-35 trở nên mạnh mẽ như vậy. Đầu tiên là công nghệ tàng hình của nó. Máy bay này được thiết kế để xuyên thủng bức tường dày của các hệ thống phòng không mà Nga đã phát triển trong nhiều năm, đặc biệt là hệ thống radar và tên lửa S-400 của họ. S-400 có thể phá hủy bất cứ thứ gì nó phát hiện, nhưng F-35 có thể vượt qua bức tường này.
Lợi ích thứ hai có thể gọi là “hiệu ứng liên minh”. Ở đây, không thể tránh khỏi sự tương đồng với Apple. Khi một quốc gia mua F-35, về cơ bản, quốc gia đó sẽ mua phiên bản hàng không của chiếc iPhone mới nhất và có quyền truy cập vào toàn bộ hệ sinh thái phần cứng và phần mềm xung quanh sản phẩm. Ví dụ, các máy bay phản lực của Mỹ được thiết kế để liên lạc thông suốt với các hệ thống phòng không của Mỹ và các đồng minh để tránh vô tình bị bắn hạ. Điều này cứ như thể Mỹ và NATO chạy trên iOS, trong khi Trung Quốc và Nga chạy trên Android—và các quốc gia phải chọn hệ thống này thay vì hệ thống kia.
Hiệu ứng liên minh này cũng là chìa khóa cho lợi thế lớn thứ ba của F-35. Khi Lockheed và Lầu Năm Góc nói về máy bay phản lực, họ không nói về bom và tên lửa. Họ nói về cảm biến, dữ liệu và giao tiếp tức thời. Các phi công như Morris nói, chính cái cơ sở hạ tầng đó đang thay đổi chiến tranh.
Cho đến năm 2012, Morris đã lái những chiếc F-16 của Lockheed. Điều đó có nghĩa là lúc đó ông đang sử dụng các màn hình và bảng điều khiển được thiết kế vào những năm 1970. Bên trong buồng lái của F-16, một phi công phải làm rất nhiều công việc trí óc. Morris đã phải kiểm tra màn hình radar của mình để tìm ra các mối đe dọa sắp xảy đến; tham khảo các màn hình khác, như cảm biến hồng ngoại, để có thể phát hiện một vụ phóng tên lửa; nhìn qua vòm kính lớn của máy bay để phát hiện các mối đe dọa mà các màn hình của anh ta có thể đã bỏ qua; và cuối cùng, hiểu ý nghĩa của tất cả. Thậm chí còn làm cho vấn đề trở nên phức tạp hơn, các phi công F-16 cũng phải diễn giải các tín hiệu phát ra từ những hệ thống giám sát như AWACS hoặc JSTARS, mà vốn là những tín hiệu siêu mạnh nhưng phức tạp đến mức họ cần có các máy bay riêng để lưu trữ chúng.
F-16_June_2008.jpg
Một chiếc F-16 đang bay sau khi nhận nhiên liệu trong một nhiệm vụ ở Iraq vào ngày 10/6/2008. Chiếc F-16 này được giao cho Căn cứ Không quân Balad, Iraq và được triển khai từ Căn cứ Không quân Hill, Utah. Ảnh: Wikipedia.

Morris nói, ở bên trong F-35 là hoàn toàn khác. Máy bay này mang theo một bộ cảm biến tương đương với việc có AWACS và JSTARS trên máy bay. F-35 không lắng nghe hệ thống giám sát, nó chín là hệ thống giám sát. Máy tính bên trong của nó đọc và phân tích hàng loạt dữ liệu do các cảm biến thu thập—một quy trình gọi là hợp nhất cảm biến (sensor fusion), do Lockheed thiết kế—sau đó hiển thị kết quả ngay lập tức trên bảng điều khiển của phi công. Giờ đây, Morris có thể dành ít thời gian hơn để tìm hiểu chuyện gì đang xảy ra và có nhiều thời gian hơn để quyết định xem phải làm gì với nó.
Morris, người đã nghỉ hưu năm ngoái, giải thích: “Bạn có một bức tranh vô cùng rõ ràng hơn về những gì đang diễn ra trong không gian chiến đấu, ở phạm vi cực xa, điều mà bạn không có ở các chiến đấu cơ [cũ hơn] như F-16”.
Phần lớn công nghệ này được phát triển tại một cơ sở bí mật do Santi Bulnes, phó chủ tịch phụ trách kỹ thuật và công nghệ hàng không của Lockheed điều hành. Bulnes đã làm việc tại Lockheed trong nhiều thập kỷ, giúp phát triển nguyên mẫu ban đầu của F-35 vào những năm 1990. Cơ sở của ông đảm nhận vai trò đứng đầu trong việc chế tạo các cảm biến và màn hình của máy bay phản lực—và thậm chí quan trọng hơn là trong việc kết nối mạng lưới các máy bay F-35.
Nhờ các cảm biến của mình, những chiếc F-35 đưa ra một hình ảnh chiến trường rõ ràng hơn nhiều. Nhưng Lockheed cũng đã thiết kế chúng để chia sẻ hình ảnh này với một chiếc khác, bằng tốc độ siêu nhanh. Các máy bay phản lực đã phát triển để trở thành những nút thắt trung tâm của một mạng lưới liên lạc khổng lồ, tạo ra một trường nhận dạng (field of awareness) rộng lớn có thể chia sẻ thông tin với tất cả mọi nhân tố trong một nỗ lực về quân sự, các nhân tố bao gồm bệ phóng tên lửa trên mặt đất, máy bay không người lái (drone), máy bay chiến đấu cũ hơn như F-16, các chiến hạm và vệ tinh.
Hãy tưởng tượng bạn đang câu cá. Bạn có thể sử dụng một dây câu hoặc bạn có thể sử dụng lưới và thu thập mọi thứ dễ dàng hơn,” ông Bulnes nói. “Chà, những chiếc F-35 được nối kết với nhau. Bất cứ thứ gì một người nhìn thấy, thì mọi người đều nhìn thấy. Và đó là điều mà tôi không nghĩ mọi người thực sự hiểu – nó sẽ mạnh mẽ đến mức nào.
Forbes Article Image 2.png
Các tính năng của tiêm kích F-35.

Trong chiến tranh hiện đại, nơi thời gian phản ứng được đo bằng mili giây, mạng thông tin này đem lại một lợi thế quan trọng. Trong sương mù của chiến tranh, khi chiến lược và thông tin liên lạc thường bị gián đoạn, các lực lượng được chiếc F-35 neo giữ có thể duy trì kết nối và phản ứng nhanh chóng theo những cách hiệu quả và không thể đoán trước—có thể là ném bom một đường tiếp tế trong lúc đang có một làn sóng tấn công mạng. Niccolò Petrelli, một nhà phân tích quốc phòng người Ý, gọi hệ thống thông tin của chiếc phản lực này là một “bước nhảy lượng tử”.
Screenshot 2023-08-18 142954.jpg
Dây chuyền lắp ráp động cơ F135 của tiêm kích F-35, trong ảnh là động cơ phản lực đẩy F135 của Pratt Whitney. Ảnh: Breaking Defense.

Lockheed luôn theo đuổi phương châm Chậm mà chắc


Bước nhảy vọt đó còn lâu mới tới, và lộ trình của nó đã bị thay đổi – thậm chí bị khiến cho đắt đỏ hơn - bởi vô số thay đổi công nghệ. Nhưng quá trình phát triển chậm chạp và lâu dài của hệ thống đã làm sáng tỏ điều cốt lõi trong chiến lược kinh doanh của Lockheed Martin. Công ty kiên nhẫn, lặng lẽ làm xứng hợp tài năng kỹ thuật của mình với mong muốn của Lầu Năm Góc cho đến khi đạt được sự phù hợp. Nó giống như việc xây dựng một ngôi nhà khi khách hàng liên tục yêu cầu bạn xây thêm phòng mới, chứ không phải đã có sẵn mọi thứ từ đầu và bây giờ chỉ việc xây. Rồi giữa lúc đang xây, phải phát minh ra một loại hệ thống điều hòa không khí mới cho căn nhà đó. Đồng thời, Lockheed phải chịu đựng sự sỉ nhục trước công chúng tại “quảng trường thành phố”, tức là các cuộc điều trần của quốc hội. Đây là một dư âm từ cuộc khủng hoảng ngân sách năm 2010 của F-35: Hàng năm, Văn phòng Kế toán Tổng hợp của Quốc hội công bố một cuộc kiểm toán chương trình, mà bản báo cáo này chắc chắn (dĩ nhiên là xác đáng) cho biết rằng F-35 đến muộn và vượt quá ngân sách — khơi dậy nhiều tiêu đề báo chí xấu xí hơn.
Chính những người nộp thuế ở Hoa Kỳ là người thanh toán hóa đơn kèm theo tiền lãi. Norman Augustine, người từng là Giám đốc điều hành của Lockheed Martin vào cuối những năm 1990, cho biết chi phí vượt mức tuân theo những gì gần như là một quy tắc sắt đá của tổ hợp công nghiệp quân sự. Các chương trình lớn tuân theo cùng một đường cong chi phí, ông giải thích: Ban đầu, chi phí phát triển rất lớn và hầu như luôn cao hơn dự kiến vì nó có liên quan đến phát minh thực tế, và quá trình đổi mới là không thể đoán trước. Nhưng sau đó, chi phí có thể giảm khi các công ty tinh chỉnh quy trình sản xuất của họ và nhiều đơn vị sản phẩm hơn được bán cho Hoa Kỳ và các đồng minh.
F-35 cuối cùng có thể đã đạt đến giai đoạn thứ hai đó, mà ở đó quá trình thử và sai đã khiến nó phù hợp với các kỳ vọng của Lầu Năm Góc — và người nộp thuế. Nhưng Augustine lưu ý rằng chu kỳ này chắc chắn sẽ tự lặp lại, một phần vì các yêu cầu cấp thiết về an ninh quốc gia luôn chi phối. Ông nói: “Tôi không biện luận để ủng hộ việc chi tiêu quá mức và chậm trễ. Nhưng làm đúng quan trọng hơn là làm nhanh. Không có danh hiệu nào được trao cho những thất bại nhanh chóng.”
Đôi khi rất khó để biết Lockheed Martin kết thúc ở đâu và chính phủ bắt đầu ở đâu. Bộ phận hàng không của Lockheed có trụ sở tại một nhà máy khổng lồ thuộc sở hữu của chính phủ ở Fort Worthm, được xây dựng để sản xuất máy bay ném bom cho Thế chiến II. Trong khi đó, cơ quan của Lầu Năm Góc giám sát chương trình F-35 chiếm một tòa nhà văn phòng tư nhân trong khu phức hợp có tên Crystal City, ở ngoại ô Washington D.C.. Ở cả hai nơi, dân thường trong trang phục công sở thường nhật làm việc cùng với quân nhân tại ngũ. Khi Trung tướng Schmidt đi bộ ngang qua các phòng nhỏ bên ngoài văn phòng ở tầng sáu của mình, các binh sĩ mặc đồng phục đứng dậy sau bàn của họ để chào nghiêm.
Schmidt đã tiếp quản chương trình F-35 vào năm ngoái, kế thừa một hệ thống ngổn ngang gồm các chương trình con phức tạp và đắt tiền. Khi các nhà phê bình lưu ý rằng chiếc máy bay phản lực vẫn chưa được “phê duyệt”, họ đang đề cập đến cột mốc được gọi là “sản xuất hoàn tất, đầy đủ”. Việc phê duyệt ở cấp độ đó sẽ đưa F-35 ra khỏi giai đoạn phát triển và cho phép Lockheed sản xuất nó nhanh nhất có thể. (Hãng hiện đang chế tạo khoảng 125 máy bay mỗi năm.) Nhưng việc phê duyệt đã nhiều lần bị trì hoãn vì vô số lý do. Thứ nhất, trình mô phỏng chuyến bay cần thiết để thử nghiệm chiếc F-35 theo các yêu cầu kỹ thuật của Lầu Năm Góc vẫn chưa tồn tại. Điều này không phải vì Lockheed không biết cách xây dựng trình giả lập mô phỏng; ít nhất một phần là do F-35 tiếp tục mở rộng phạm vi của những gì cần được mô phỏng. Máy bay chiến đấu phát hiện và tránh các tín hiệu đặc trưng từ radar, tàu ngầm, tháp điện thoại, các máy bay khác và thậm chí cả các dấu hiệu trực quan như cột khói. Một trình mô phỏng chưa được xây dựng có thể bắt chước tất cả dữ liệu này theo cách thức nhanh nhạy, đan xen trộn lẫn giống như một vùng chiến sự.
Dường như mọi cải tiến đều sinh ra chi phí, sự chậm trễ, hoặc là cả hai. Động cơ F-35 đang được nâng cấp: Không quân đã yêu cầu 255 triệu đô la chỉ riêng cho các hợp đồng thiết kế và chưa ước tính chi phí cải tiến sẽ là bao nhiêu, theo GAO. Schmidt đang thúc đẩy “Tech Refresh 3”, một bản nâng cấp lớn cho cơ sở hạ tầng máy tính của F-35 mà sẽ tiêu tốn hơn 1.6 tỷ USD. Chiếc F-35 đầu tiên được làm mới đã ra khỏi dây chuyền lắp ráp vào mùa hè này, nhưng Lầu Năm Góc không thể tiếp nhận bàn giao vì cần phải thực hiện thêm quá trình thử nghiệm phần mềm. Lầu Năm Góc hy vọng vấn đề đó sẽ được giải quyết vào tháng 4 năm 2024, trong khi Lockheed cho rằng điều đó có thể xảy ra sớm hơn, nhưng bất chấp mọi việc ra sao, các máy bay sẽ không hoạt động cho đến khi quá trình thử nghiệm hoàn tất.

Tiêu chuẩn để đánh giá F-35: hai siêu cường khác của thế giới


[​IMG]
Tranh vẽ tiêm kích F-35. Ảnh: Tavis Coburn/Fortune

Việc liệu chương trình cuối cùng có trở thành một thành công tài chính cho Lockheed hay không có thể phụ thuộc vào các đồng minh của Mỹ. Hoa Kỳ đang tìm cách mua cùng một số lượng F-35 như họ đã muốn hơn 20 năm trước — khoảng 2,500 chiếc. Bất kỳ doanh số bán hàng bổ sung nào sẽ đến từ các đối tác nước ngoài và nhu cầu đó dường như đang tăng lên. Schmidt ước tính rằng trong vòng 10 năm, Hoa Kỳ sẽ vận hành 60 chiếc F-35 ở châu Âu, trong khi các quốc gia châu Âu sẽ vận hành 600 chiếc. Mức giá được báo cáo cho các giao dịch bán ra nước ngoài gần đây trung bình từ 150 triệu đến 200 triệu USD mỗi máy bay, bao gồm cả dịch vụ và bảo trì. Khung giá đó có vẻ quá cao, nhưng theo một nghĩa nào đó, đó là một món hời: Những người nộp thuế ở các quốc gia đó đã không trả thêm hàng tỷ đô la cho quá trình phát triển lâu dài của máy bay. Và số tiền từ việc bán hàng ra nước ngoài bổ sung đó cuối cùng sẽ quay trở lại Lockheed.
Sự chỉ trích đối với F-35 vẫn còn mạnh mẽ và nó đã được châm ngòi bởi cuộc xung đột ở Ukraine, nơi tình trạng thiếu đạn dược cơ bản đã gây nguy hiểm cho nỗ lực trong chiến trận. Richard Faulkner, một nhà sử học quân sự giảng dạy tại trường Cao đẳng Chỉ huy và Tham mưu của Quân đội (USACGSC) tại Fort Leavenwort (Kansas), cho biết những thiếu hụt như vậy nêu bật lên mối lo ngại rằng Hoa Kỳ đầu tư quá mức vào các hệ thống vũ khí “mạ vàng” bất chấp thực tế là hầu hết các cuộc chiến tranh được xác định bằng những trận chiến kéo dài, khốc liệt trong đó toàn bộ thiết bị đều bị ngốn sạch.
Tất nhiên, vấn đề lớn nhất là những chiếc [F-35] chết tiệt đó gần như được làm thủ công,” ông Faulkner nói. “Vì vậy, nếu bạn mất một chiếc, bạn sẽ không nhận được chiếc khác trong một hay hai hay ba hay bốn năm. Nếu bạn mắc kẹt trong một cuộc chiến tranh tiêu hao — và chiến tranh vốn dĩ là tiêu hao — bạn bắt đầu đánh mất những thứ này, bạn sẽ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm bất cứ thứ gì để thay thế chúng.”
Thật khó để đánh giá mức độ dễ bị tổn thương của F-35. J.R. McDonald, phó chủ tịch phụ trách phát triển kinh doanh máy bay phản lực của Lockheed, gợi ý rằng hai siêu cường quốc khác của thế giới, hay ít nhất là trang thiết bị của họ, sẽ là thang đo để đánh giá chiếc máy bay này. McDonald cho biết: “Mặc dù không chắc là chúng ta sẽ chiến đấu với Nga và Trung Quốc, nhưng khả năng 100% là chúng ta sẽ chiến đấu với vũ khí của Nga và Trung Quốc.”
Đáng chú ý là việc các phi công Hoa Kỳ đã bay ở Syria, nơi các hệ thống phòng không do Nga sản xuất đang hoạt động và ở khu vực Thái Bình Dương, nơi các hệ thống của Trung Quốc hoạt động. F-35 chưa hề bị bắn hạ ở cả hai đấu trường. Các phi công tại ngũ nói rằng đó là một dấu hiệu có ý nghĩa. Đại úy Hải quân Scott Buchar, người làm việc tại văn phòng F-35 của Lầu Năm Góc, cho biết: “Tôi có những người mà tôi đã phục vụ cùng họ hơn 25 năm nói với tôi rằng: 'Không có chiếc máy bay phản lực này, chúng ta sẽ thua trận' ", Đại úy Hải quân Scott Buchar, người làm việc tại văn phòng F-35 của Lầu Năm Góc, cho biết.

Sự thay thế F-35 đã được lên kế hoạch


Ngay cả khi F-35 dường như đang giải quyết các vấn đề của nó — và ngay cả trước khi nó phải đối mặt với chiến tranh toàn diện, tổng lực — thì những người ra quyết định đang nghĩ tới việc thay thế nó. Không quân đã công bố một cuộc đua tranh để chế tạo một loại máy bay chiến đấu mới, một dự án mà họ gọi là Sự thống trị trên không Thế hệ Kế tiếp, hay NGAD (Next Gen Air Domination). Dự án kêu gọi một hệ thống liên kết chặt chẽ, nặng về cảm biến—không giống như F-35—sẽ dựa ít nhất một phần vào máy bay không người lái. Không rõ công ty nào đã gửi hồ sơ dự thầu cho dự án (được coi là mật), nhưng nhà phân tích Ron Epstein của Bank of America cho biết Lockheed gần như chắc chắn sẽ tham gia. Epstein nói: “Sẽ rất ngạc nhiên nếu họ không giành được một vị trí nào đó, nếu đó không phải là vị trí hàng đầu của NGAD. Tại sao? Đó là những gì họ làm.”
Vị thế của Lockheed có vẻ an toàn vì đây vẫn là công xưởng chiến tranh hàng đầu của Hoa Kỳ, bất chấp những vấp váp. Cũng quan trọng không kém là gần 500 tỷ đô la chi tiêu đã đưa F-35 đến đúng vị trí dự định của nó—ở trung tâm của quá trình phát triển hướng tới chiến tranh kết nối mạng lưới, sử dụng cực nhiều dữ liệu. “F-35 hoàn toàn ở giữa cuộc chơi. Ngày nay, nó là tiền vệ,” Lauderdale, tổng giám đốc chương trình F-35 của Lockheed cho biết. “Và khi cuộc chơi thay đổi, nó sẽ tiếp tục thích hợp một cách khác thường, trong nhiều thập kỷ tới.”

Theo bài của Christopher Leonard, Fortune.

Chú thích:
[1] Ông Maher muốn ví F-35 với Yugo, là thuật ngữ dùng để mô tả thứ gì đó có chất lượng kém hoặc không đáng tin cậy. Từ này bắt nguồn từ chiếc Yugo, một chiếc xe cỡ nhỏ được sản xuất bởi nhà sản xuất ô tô Zastava của Nam Tư. Chiếc xe được biết đến với giá thấp, nhưng cũng có chất lượng và độ tin cậy kém.
[2] Chi phí cơ hội là lợi ích bị bỏ qua có được từ lựa chọn không được nắm lấy, chi phí này không thấy được bằng các hóa đơn vật lý, nghĩa là nếu Hoa Kỳ gạt bỏ chương trình này mà chọn một dự án máy bay khác thì họ đã không mất hàng trăm tỷ đô la.
[3] Vào ngày 22 tháng 5 năm 2018, Tư lệnh Không quân Israel, Thiếu tướng Amikam Norkin, thông báo rằng Israel đã trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới sử dụng F-35 trong chiến đấu trong các cuộc đụng độ với Iran ở Syria. Khi quân đội Israel tuyên bố rằng các lực lượng Iran ở Syria đã phóng 20 quả rocket vào các vị trí của quân đội Israel trên Cao nguyên Tây Golan.
286 bình luận
Chia sẻ

Xu hướng

Yêu quá
@Huy Nguyễn 1995 Mình cảm ơn Hy nè.
@Frozen Cat
Hun cái nè
@Huy Nguyễn 1995 Tốc độ đốt tiền và ăn chia giữa các tập đoàn công nghiệp quốc phòng và bọn Lầu Năm Góc khủng khiếp thế này thì dân Mẽo đóng thuế chịu sao nổi... biết đâu lại sắp khai nghén chương trình F69 cũng nên. Bọn nào nói Mẽo ko tham nhũng kao vả cho vỡ alo nhé 😏
Lại in tiền xuất khẩu lạm phát ra thế giới thôi.
Ủng hộ khối BRICS ra đồng tiền chung cho bọn Mẽo khỏi ăn trên đầu trên cổ nhân dân cần lao trên thế giới 😢
@╰‿╯ tha hồ mà in tiền gây lạm phát rồi tăng ls sml luôn bác nhỉ,hic
@╰‿╯ cho hỏi khai nén là chi?
Lại máy bay này @mig29f ơi
Cười vô mặt
@zombie01 Dữ thần 😆
@zombie01 Bài máy bay mà không nói đến Mig là một thiếu sót to lớn. 😆
@mig29f Dạo này mình hiền thục lắm, hong có dữ đâu. 😆
Lên cho anh trai của N.Đ.H
@tuantomobile Mình cảm ơn bạn tuanmobile nè. 😆
Nghe đâu Su-27 mới là vip 😃
@duchaitp Về mặt chi phí thì SU-27 đúng là vip luôn đó anh. 😁
Đọc tới đọc lùi mãi .. không biết có nhìn nhầm con số không!?
@Frozen Cat Hy vọng được xái ké. 😅
CndBN
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@Frozen Cat Hời gì bác? Quá đắt cho 1 cái máy bay. Chưa kể cất cánh, sử dụng vũ khí phải xin phép. Bản thương mại bị cắt tính năng thì cũng phải trừ đi giá trị nghiên cứu
@Frozen Cat Siêu đắt. Tính ra chi phí gần 1 tỷ đô / ngày với đk hoạt động liên tục ko nghỉ 24h/ngày và 365 ngày/năm. Đây là chi phí ko tưởng. Nên nhớ chi phí làm đg sắt Bắc nam Việt nam dự kiến chỉ khoảng 2 tỷ đô.
CndBN
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@Chichbong0302 Chưa kể trung bình hoạt động 2 chuyến thì phải nghỉ bảo dưỡng 1 chuyến. Thường chỉ có 2/3 số máy bay trong kho có thể hoạt động tại 1 thời điểm vì phải bảo dưỡng liên tục =)))
8Keo
TÍCH CỰC
6 tháng
Dòng F35 có lẽ là dòng thế hệ 5, phổ biến nhất TG rồi. Thấy mỗi lần lên đơn là vài chục chiếc. Tiền tươi, thóc thật.
Không phải "phe" năn nỉ bán, mua chịu, trả giá, hoa hồng,... Như phe Su, mig
@tuanokvt 1.7 nghìn tỉ là toàn bộ số tiền nước Mỹ đổ vào chương trình F-35 trong toàn bộ vòng đời của nó, bao gồm nghiên cứu chế tạo, vận hành bảo dưỡng, đào tạo phi công ... với khoảng 2.500 chiếc F-35. lôi con số 1.7 nghìn tỉ ra so với "mấy chục tỉ" nhưng không biết 1.7 nghìn tỉ kia đại diện cái gì 😃
@Phai Dấu Cuộc Tình Thế theo Bác những chiếc máy bay khác ko ko hết vòng đời Ah. Cái T nói là chi phí nó quá đắt đỏ. Mà cái số 1700 tỉ usd kia mới chỉ là dự tính thôy có khi nó còn đội lên gấp đôi ấy.
8Keo
TÍCH CỰC
6 tháng
@CndBN Biết dẫn link nhưng lại không chịu đọc bài.
Cấm vận nhưng thích thì cứ mua, miễn sao đừng dùng đồng đô-la Mỹ để giao dịch, không có bất cứ công nghệ nào của Mỹ trong đó thì cứ mua thôi 😆) nhưng rất tiếc trên đời này cái gì cũng dính đến Mỹ. Mà cũng không tự nhiên mà bị thiên hạ ghét bỏ, sống tốt quá mà..
Không bị Mỹ cấm vận thì Ấn Độ tự cũng rút khỏi các hợp tác quân sự thôi, còn riêng TQ thì có thêm tiền nga cũng không dám chuyển giao vk qua TQ, tự tìm hiểu vấn đề đi, lần đừng dẫn link mà mù chữ.
Còn cấm là cấm hẳn, không cho phép mua, giống như thằng + cha, cấm thằng + con vậy đó.
8Keo
TÍCH CỰC
6 tháng
@tuanokvt Sao b biết đội lên gấp đôi?
Với 1 quốc gia GDP gần 40K tỷ đô-la 1 năm thì 1k7 tỷ cho 60 năm liệu là nhiều hay ít?
Duy trì vị thế, phát triển công nghệ,...
B có đọc hết bài kia chưa? Mà nói năng ngớ ngẩn, thiển cận vậy?
Hiện tại bạn biết số lượng F35 bàn giao cho đồng minh là bao nhiêu không? Giá trị của nó là gì b biết không? Nếu nói 1k7 tỷ của Mỹ kia đắt đỏ, vô bổ. Thì cái xứ đói chết mịa, năm nào cũng đi xin vốn, xin ngoại tệ,... Mà nó vẫn xây tượng đài nghìn tỷ, như vậy là F35 đắt đỏ, hay tượng đài đắt đỏ.
Cái nào có giá trị, cái nào vô nghĩa.
Biến thế lỗi nhiều là F-35B & F-35C dành cho thuỷ quân lục chiến & hải quân. Còn biến thể F-35A dành cho không quân chạy ngon lành từ lâu rồi. Đa số các nước cần quan tâm tới F-35A cho không quân thôi. Còn F-35B & F-35C Mỹ xài là chính.
Wangdang76
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@fear factor bản thân nhật các zaibatsu của họ cũng là thầu phụ lắp con f35 này, bản của nhật chắc là vip pro nhất trong các bản f35 bán ra nước ngoài
Tuan-Art
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@fear factor Ko cuống nga nhưng chừng nào còn bị rada phát hiện thì chứng đó vẫn bị khóa chết. Nói chung là ngon thì ngon đấy nhưng khóa thì vẫn hẹo
@Wangdang76 Bản của Israel mới thường là đỉnh nhất có khi hơn cả bản chính của Mỹ.
@Tuan-Art Uh ai khoá được chưa biết chứ trong đó trừ Nga ra vì không đủ trình.
DucAnh.HBQ
ĐẠI BÀNG
6 tháng
1700 tỷ usd. Gấp 140 lần tổng fdi từ mỹ vào việt nam từ khi 2 nước bình thường hoá quan hệ. Làm 1 cố máy chiến tranh thay vì đầu từ cho hàng trăm nước phát triển như việt nam "cũng sẽ giúp thu về lợi nhuận ". Ảo thật đó. Đúng là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của mỹ là đồng đô la. Bán giấy mà giá trị
Carl
CAO CẤP
6 tháng
@DucAnh.HBQ Doanh thu từ vũ khí của Mỹ chỉ hơn trăm tỷ, trong khi GDP hơn 20.000 tỷ. Thật ra Mỹ thu được nhiều tiền từ bắp và đậu nành hơn bán vũ khí. Mỹ muốn thu được nhiều tiền thì cứ xúi dân mình và dân nước bạn ăn nhiều, đẻ nhiều là tha hồ bán nông sản chứ dựng chuyện lừa người nộp thuế mất công hơn mà thu lại bằng số lẻ.
@Frozen Cat CHỗ nào có lợi ích thì nó mới làm thôi. Còn chỗ nào cạnh tranh thì nó sẽ tìm cách tiêu diệt. Lý do của Chiến tranh đó.
@Carl B ngây thơ quá. Cái Mỹ cần là Quyền Lực nhé Đó mới là cái mà mọi Con người hay Quốc Gia nào đều khao khát " Quyền Lực". Có quyền ắt sẽ có tiền.
@DucAnh.HBQ Cũng phải nhìn từ góc độ khác. Tập đoàn mang tiền đi đâu, đầu tư nghiên cứu và phát triển đảm bảo sự dẫn trước của nền công nghiệp quân sự Mỹ, tiền chi trả cho những người tham gia phát triển và chế tạo máy bay, tiền trả cho việc đầu tư cơ sở vật chất chế tạo linh kiện, trả cho các nhà sản xuất chip mà máy bay sử dụng... cuối cùng vào túi nhà tư bản rồi lại đổ vào nền kinh tế Mỹ. Ngoài ra việc xuất khẩu cũng mang về rất nhiều tiền còn tạo ra ảnh hưởng rất lớn của Mỹ lên đồng minh...
Đối với một quốc gia thì đó là việc tốt chứ, nếu chúng ta cũng có một tập đoàn như vậy tôi giơ tay ủng hộ ngay.
Là một cường quốc cần có đối thủ, chỉ có chiến thắng hết thảy kẻ địch dù thực tế hay giả tưởng quốc gia đó mới có tư cách dẫn đầu thế giới này.
bây giờ làm gì còn dogfight solo nữa toàn nã tên lửa ngoài tầm nhìn thôi. theo mỹ thì nga ko bao giờ theo được mỹ vì chi phí bảo trì bảo dưỡng của đám tàng hình quá lớn nhà để điều hòa rồi sơn các kiểu ko như f15 f16 nồi đồng cối đá nên mình nghĩ đám su57 chỉ là chém gió thôi cái động cơ mỹ còn 20 năm mới xong thì nga còn lâu @@
@tuanokvt KA52 mới thật bình thường không như quảng cáo. Bị bắn rơi bằng đủ loại vũ khí.
@raptor983 TRực thăng đâu phải vũ khí bất khả sâm phạm đâu Bạn. Trong chiến tranh hiện đại với ti tỉ các loại vũ khí phòng không thì đâu có an toàn tuyệt đối. Quan trọng là nó có hoàn thành nhiệm vụ hay ko và hiệu quả đến đâu thôi. KA52 đang làm Ukraine khốn khổ trong phản công đấy thôi thực tế là vậy còn gì.
@tuanokvt Bạn đã đúng vì chiến tranh hiện đại quá phức tạp và tinh vi. Khí tài dù hiện đại đến đâu cũng có khả năng bị bắn hạ.

Nếu xét đến có hoàn thành nhiệm vụ hay không thì phải có báo cái thực tế từ Nga và có sự công nhận của Uk. Việc này sẽ phải tiến hành sau khi chiến tranh kết thúc một thời gian.
Nhưng có mấy điều phải xét đến là:
1. Nga đã chiếm lĩnh bầu trời Uk tạo điều kiện để trực thăng hoạt động thuận lợi.
2. Thiệt hại của Ka-52 được đăng trên vài video cho thấy nó không chống lại được Manpads và tên lửa Startreck cũng như Marlet đều là những tên lửa các vai. Các này đều có video chứng minh.
3. Chênh lệnh về lực lượng và khí tài giữa 2 bên vẫn rất lớn có thể không phản ánh đúng năng lực của các loại vũ khí tinh vi như chiến đấu cơ và trực thăng tấn công.
@raptor983 "2. Thiệt hại của Ka-52 được đăng trên vài video cho thấy nó không chống lại được Manpads và tên lửa Startreck cũng như Marlet đều là những tên lửa các vai. Các này đều có video chứng minh."
Bạn nên nhớ Ukrane là 1 trong những nước có lượng vũ khí phòng không vác vai lớn nhất thế giới với số lượng viện trợ khổng lồ từ các nước NATO nha B. ko phải chỉ dăm ba cái đâu. Và mấy cái vũ khí này nó sinh ra để chống lại Trực thăng và máy bay tầm thấp.
Bò kho
TÍCH CỰC
6 tháng
Nhìn ngầu thật ... nhưng phải chờ nó bắn nhau thiệt mới biết hay dở 😁. Chứ như xe tăng j của Anh QC siu cấp víp rồ, viện trợ để chống địch mà bắt Ucraina phải viết giấy hok cho nó ra ngoài nơi nguy cơ thì hơi hài 😂. Làm chủ yếu QC xuất khẩu thôi chứ Mỹ gần như 100% bất khả xâm phạm rồi. Lấy nơi mô mà bắn nhau, 10-15 năm nữa lại phải khởi động cho dự án máy bay mới ... vòng lặp
Rickc32
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@mandiesel 😆) thằng này hốc shit tây nhiều quá rồi nè
@Bò kho đúng là phải bắn nhau mới biết hay dở. Con tank challenger của Anh lợn chưa từng bị bắn hạ bởi kẻ địch, chỉ 1 chiếc challenger 2 từng bị bắn hạ trong chiến tranh bởi 1 chiếc challenger 2 khác. Chiến tranh vùng vịnh lần 1, Challenger 1 từng làm thịt hơn 300 xe bọc thép của Iraq mà ko mấtt một con nào.
Mỹ xâm lược iraq 2003, 1 con challenger 2 từng chịu 14 phát rpg mà chỉ bị hư hại nhẹ, kéo về sửa 6 tiếng sau đem ra đấm bọn iraq tiếp.
Trong khi đó, T-90M được quảng cáo bất bại trước đòn đột nóc của thánh khí Javelin, đã bị hư hỏng, bị thịt tận 33 con ở Ukraine 😃
Bò kho
TÍCH CỰC
6 tháng
@Phai Dấu Cuộc Tình Ghê vậy 🤣.
@Bò kho Nói sâu xa về máy bay. Tôi không hiểu lắm chỉ biết bây giờ trên tay là iphone. Máy tính là chip intel và m1. Còn về Nga khuyên đại đế đừng gửi con em kỹ sư tương lai ra chiến trường không thôi 20 năm nữa gọi hồn kỹ sư lên để nó thiết kế.
Mình chỉ quan tâm mỗi cái bản đồ VN màu xanh lá cây là nước thân thiện với Mẽo
@thaiduy911 Ít có nước nào thực sự không thân lắm, ngay cả những nước màu nâu và cam thì cũng lúc thế này khi thế khác. Khu vực Đông Nam Á nhìn chung là thân thiện đó bạn. 😁
lover19
TÍCH CỰC
6 tháng
https://congan.com.vn/quoc-te/thoi-su-quoc-te/tiem-kich-100-trieu-usd-cua-my-roi-trong-chuyen-bay-huan-luyen_62649.html
Rất nhiều phôt trong dự ân này. Ý kiến cá nhân các tập đoan quan sự kiểu này là cách nhanh nhất lớn nhất đẻ rút tiền thuế.
@nnkjsc 100% bọn cuồng Nga là bị nhiễm độc từ bả RT, Sputnik, Tăss mà bạn.
@lover19 Bản của USMC là bản phức tạp và tốn nhiều thời gian nhất để đi vào hoạt động. Giá của nó là cao nhất trong 3 phiên bản F-35 nhưng lại nhiều lỗi nhất. Thực tế thì cả 2 máy bay cất cánh ngắn hạ cánh thẳng đứng trước đó Harrier của Anh và Yak-38 của USSR cũng hay bị lỗi và tai nạn. Đây là đặc điểm chung của dòng này.
@fear factor Cuồng Nga mà vẫn dùng iPhone đi xe Honda đấy thôi. Lúc chích vaccin thì lại xin Pfizer. ôi giời. Một bên là đa chủng tộc Hoa Kỳ đủ loại bộ Não từ do thái đến Đức, trung đông, đến châu Á không thiếu mống nào cả. Một bên chỉ có một thứ dân, lại đòi giỏi hơn mạnh hơn. Muốn đa chủng tộc như nước họ phải tốn gần 20 năm và phải có vốn như TQ thì may ra.
@ikkian Dân tộc không quan trọng bằng văn hoá, chế độ. Coi thử văn hoá, chế độ Nga giờ có khác gì thế kỷ trước đâu. Từ độc tài cho đến băng đảng đầu trọc được chính phủ chống lưng,…. Đất nước như vậy dẫu ôm đống tài nguyên hàng đầu thế giới cũng chỉ có lụn bại mà thôi.
Cám ơn bạn
@Sing_1975 Cảm ơn bạn nhiều nè.😍
Với bọn cuồng Nga (redbull, Nga nô, Hán nô) thì vũ khí của Nga mới là đỉnh, cái gì cũng vượt trội, đứng đầu hết.
Vẫn nghe ra rả ở xứ Nam Tàu siêu chiến cơ Su-57 đè bẹp F22/F35, T14 đè bẹp mọi loại tank khác,… cái gì cũng đỉnh cho đến khi thực chiến. T-14 trốn chui trốn lủi, đám siêu chiến cơ Su Mít thì lú ra chiếc nào rụng chiếc đó chỉ dám lượn xa xa mà bắn, Su-57 còn chưa được thụ thai thì không biết đến bao giờ ra chiến.
Và bọn có tư tưởng cắt đất dâng ngoại bang thật trùng hợp lại là bọn cuồng này.
Lý luận bọn này kiểu nào cũng cái kiểu Nga làm gì cũng đúng, khi đuối lý thì kiểu nào cũng lôi Mỹ vào bao biện.
@fear factor Uhm tôi học tiếng Anh và tiếng Việt. Đừng bắt tôi học tiếng Nga và TQ nghe. Nói thật tôi không biết chữ tiêng Nga nào cả. đọc bản chữ cái a b c d e là tốt nhất. Bạn nào thích đọc ba cái ngôn ngữ khác thì cứ tự do. chúng ta sống thời đại tự do, mỗi người có sự lựa chọn đi đến con đường bạn nghĩ đúng nhất. Tôi thích iPhone, Honda, Intel, etc. mang lại cuộc sống tiện lợi hơn. Còn suy nghĩ theo tư tưởng cũ thì thôi xin tha.
@tuanokvt Có Mỹ và châu Âu thì mới có sách giáo khoa sinh học dịch lại để dạy cho các cụ. Sách các cụ tự viết à. Điện tự chế luôn, lấy luôn công của Nikola Tesla. Đúng là ăn cháo đá bát. Người Mỹ họ ghét cộng sản họ luôn dành giật để chống sự lan truyền cộng sản. Họ thấy được cái kiểu cộng sản, bao cấp chia ra, một chủ tịch nước thì làm 30-40 năm chưa thay. Chẳng lẽ thế hệ trẻ không có người tài lên thay. Chiếc ghế quyền lực thôi. Nhìn Bắc Hàn và Nam Hàn chia cắt kìa. Giờ cái phone cũng là Samsung chế, chip cũng chế được. Còn Bắc Hàn thì sao? chiếc xe đạp chế không xong. Giờ mà cho cái cột điện cặp giò, thì nó cũng chạy một mạch qua đây.
Bài viết dài, nhưng mình đọc ko dc thuận tiếng việt, đang đọc ý này chưa trôi (hiểu) xong thì nhảy qua ý mới.
Mod nên tách riêng từng phần (vd phần 1 lịch sử f-35; phần 2: f35 gặp khó khăn gì; phần 3: chi phí; phần 4: số lượng f35 đang bay ở các nước…. hoặc có đề mục để người đọc dễ hiểu ý hơn.
@Đinh Hoàng Đại Mình cảm ơn góp ý của bạn nè.
@Đinh Hoàng Đại hèn như bạn thì ko cần đọc đâu, cũng đừng dùng tiếng Việt nữa 😃
dù nó nhiều lỗi nhưng ngta vẫn mua vì nó có "trí thông minh nhân tạo ,nhận diện ,xử lý logic ,tương tác với phi công để học kinh nghiệm ,từ xử lý logic có thể nâng lên xử lý dựa trên lựa chọn ưu tiên"
@anhcom67 Máy bay mang theo một bộ cảm biến tương đương với việc có AWACS và JSTARS trên máy bay. Máy tính bên trong của nó đọc và phân tích hàng loạt dữ liệu do các cảm biến thu thập, gọi là hợp nhất cảm biến, sau đó hiển thị kết quả ngay lập tức trên bảng điều khiển của phi công. Cơ sở hạ tầng mạnh mẽ này là lý do để các nước đua nhau mua, và các lỗi sai có thể sớm được sửa chữa. 😁
@Frozen Cat Hệ thống dữ liệu đc chia sẻ với nhau thống nhất. Chuyện đấu solo đã lỗi thời rồi, chơi bầy đàn mới bảnh
Ngầu đấy
CndBN
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@anhcom67 Vì không được phép mua của th khác. Mua là cắt hợp tác, cấm vận
@anhcom67 Thứ gì trên đời này cũng có lỗi có thất bại. Chẳng lẽ ngày một chế ra được iPhone. Mà nè, có iPhone 1 rồi sẽ có iPhone X. Còn nếu ngay cả iPhone còn chưa chế được thì không có Thất bại hay lỗi. Cũng có thời iPhone bị chửi, Samsung bị chửi. Bạn tự biết được ý muốn của mình. Nếu bạn nói thích thì bạn sẽ thích. Bạn nói ghét thì cho cùng vẫn sẽ ghét.
F-35 có thể coi là con bạch tuộc hút ngân sách của Mẽo. Một chương trình quá nhiều lỗi và đang chạy sau thời đại ko như những gì hãng và CP Mẽo maketing. Nếu Mẽo và Nato không tìm cách cô lập, bóp nghẹt Nga thì ngày Nga bóp chết Mỹ trên thị trường vũ khí không còn xa. Cứ nhìn cách vũ khí phương tây thể hiện ở Ukr thì thấy khoảng cách giữa nói là làm của phương tây nó cách xa nhau như nào, và để biết dùng đồ phương tây nó tốn kém như nào!
@Dungbro Chúng nó bị Truyền thông bẩn nó nhồi sọ thì làm sao có cái nhìn khách quan được.
@tuhoanganh Để tôi chỉ cho bạn ở trong cuộc chiến này Mỹ vào bẫy như thế nào. Nói về mục đích thì cuộc chiến này là Nga khơi mào tức là Nga chủ động, ngay sau khi kinh tế châu Âu phình to do lạm phát và bơm thổi quá mức và kinh tế toàn cầu bị gián đoán. Mà kinh tế thị trường mở là bản chất của dòng tiền Mỹ. Nga sau đó làm đủ cách lung lay nguồn tài nguyên dầu mỏ khí đốt vốn dĩ là thứ xây dựng vị thế USD ở thời điểm đồng USD mất giá. Do đó nó tác động tới kinh tế Mỹ ngay trước khi Mỹ chịu ra mặt hỗ trợ Ukr. Đó là lí do sao lúc đầu phía Mỹ ko nhất quán trong vấn đề Ukr. Tiếp, nói về cuộc chiến này ai đang đạt được mục đích, nhìn vào thực tế, Mỹ và phương Tây đang lún vào cuộc chiến họ mất nhiều hơn được. Hãy nói về lượng khí tài đổ sang, cứ cho là nợ nhưng nếu Ukr thất thế ntn thì nợ sẽ thành nợ xấu và không bao giờ trả được. Nói về tình hình địa chính trị, nếu trước kia chỉ có liên minh Mỹ và hội bạn thân. Thì giờ đã có thêm hội brics, hội này nói về sức mạnh kinh tế thì không bằng so với Mỹ và EU nhưng nếu nói về tiềm lực thì họ đủ cả. Chỉ tính riêng nhân lực và tài nguyên thì đủ chiếm 1/3 địa cầu rồi. Vậy giờ đã thấy bên nào đang bị vào tròng chưa. Cuộc chiến chỉ là đòn bẩy cho 1 kế hoạch thay đổi quyền lực ở quy mô toàn cầu thôi.
À còn về vũ khí, trong chiến tranh trừ khi có 1 hệ thống thay đổi hoàn toàn chiến cục, ví dụ như sức mạnh hủy diệt, hay tính năng hoàn hảo tự động hóa hoàn toàn. Còn đâu phải thực chiến mới xác định được tính hiệu quả và giá trị đối xứng. Thử hỏi 1 đống tính năng nhưng nó giải quyết 1 việc chỉ hiệu quả hơn 10% so với 1 sản phẩm rẻ hơn gấp 100 thậm chí 1000 lần thì nó có đáng không. Chưa kể khí tài hiện đại đồng nghĩa vận hành phức tạp và thao tác phản ứng chậm, điều này có thể gây hậu quả lớn khi đang tham chiến nơi mà chỉ 1s cũng đủ xác định sống chết.
tuhoanganh
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@kien20011992 Thoại hay lắm bạn. Tui chỉ nhìn vào những con số thực tế, hiện tại bạn nói Mỹ vào bẫy tức là cuộc chiến này Mỹ sẽ là nước thiệt hại nhiều hơn? Vậy nhìn tiếp vào quá khứ từ khi chiến tranh nổ ra thì kinh tế nước nào bị bào mòn và cô lập nhiều hơn, và đoán xem nếu kéo dài thêm 5-10 năm hoặc xa hơn thì bên nào sẽ sa lầy (không tính đến chí phèo doạ bom hạt nhân nhé). Giờ lật Map ra để biết khối NATO đã phình to cô lập Nga trên biển đen như thế nào, Nga không còn cách nào ngoài tham chiến hoặc để yên nhìn Homies lần lượt ra đi. Hãy nhìn vào liên minh Châu Âu các nước trung lập quân sự đã và đang nộp đơn vào NATO sẽ hiểu kết quả của từ thắng lợi. Nói nợ xấu mà sợ U không trả được là bạn hơi ngây thơ á cũng là lý do U không bao giờ chịu ngồi xuống đàm phán nếu chưa "toàn vẹn lãnh thổ".

Tìm hiểu thêm về hội Brics nhé. Sức mạnh của hội là gì ngoài những thống kế về dân số và tổng thu nhập? GPD/đầu người lại thấp lè tè. Chưa kể thành viên cũng chẳng ưa gì nhau (Ấn - Trung). Mảng quân sự xin kể ra giùm sức ảnh hưởng ntn?

Về khí tài thì hình như bạn hơi chậm updates và lý lẽ kiểu cùn cùn nên mình k tranh luận dc . thanks
@tuhoanganh Tôi không giỏi chỉ hiểu một điều nước nào mang trẻ em mới qua 18 tuổi ra chiến trường thì tương lai 10-20 năm nữa sẽ thiếu hụt kỹ sư người tài giỏi. Mặc khác những kỹ sư giỏi họ sẽ tìm cách tốt cho gia đình họ định cư tại đất nước an toàn khác. Theo tôi là vậy. Cuộc chiến này sẽ làm mầm non kỹ sư nhà khoa học thụt lại về sau rất nhiều. Chưa biết chúng ta còn đối mặt với cơn dịch virus nào khác không.
Ra tung tóe rồi , nhưng mà các nga nô thì không vui chút nào , vẫn còn hóng mỏ chờ Su-57 lắm dù rằng F35 nó lượn như chim sẻ đầy trời rồi kaka . Hổ giấy vẫn mãi là hổ giấy ,
hieneken
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@hoanglong0712 Có con chip đời cũ mà Nga éo chế tạo được, phải mua lén chip dân dụng của PT về xài đỡ, hệ điều hành cho máy tín còn không có thì trình độ nào mà chế được chiếc nào tương đương chiếc này.
@hieneken Vũ khí thời Liên Xô không nói chứ mấy món sau này Nga toàn mua linh kiện 5 cha 7 mẹ phương tây về ráp thì tuổi gì đòi vượt trội.
Lockheed, Boeing và liên danh của hai thế lực này thì ko có khái niệm rẻ.
Ngay cả khi họ đc giao đề tài giảm chi phí như thay thế tàu con thoi thì ko ra ngô khoai gì, mà vốn vẫn đội lên.
Nếu ổn thì đã ko còn miếng nào cho SpaceX
@T.NC Đúng ấy bạn, Lockheed Martin, Pratt Whitney, Boeing giống như những cỗ máy bào siêu hạng. 😂
@T.NC Chứ General Dynamic, Northrop Grumman cũng có rẻ đâu.

Xu hướng

Bài mới









  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2024 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: Số 70 Bà Huyện Thanh Quan, P. Võ Thị Sáu, Quận 3, TPHCM
  • Số điện thoại: 02822460095
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019