Xin chào mọi người, mình là thầy giáo Sang. Mình đang giảng dạy tiếng Anh tại TP. Hồ Chí Minh. Hôm nay, trong lúc đưa vợ đi học thạc sĩ và ghé một quán cà phê, mình quyết định làm một video podcast nhanh để chia sẻ với mọi người về câu chuyện kiến thức lập trình và AI, những thứ đã hoàn toàn làm thay đổi công việc giảng dạy của mình. Nếu bạn đang tìm hiểu về lập trình để nâng cao công việc hiện tại, mình nghĩ đây là bài viết dành cho bạn. Ok, bắt đầu nhé.
Xuất phát điểm
Trước dịch, mình có một lớp học nhỏ tại quận 10, TP. Hồ Chí Minh, và mình đã làm công việc này khoảng 7 đến 8 năm. Mình thường mở lớp vào buổi tối, từ 5 đến 7 giờ hoặc từ 7 đến 9 giờ, và cuối tuần cũng có lớp cho sinh viên và người đi làm. Một vấn đề lớn là mình phải gắn bó với lớp học mỗi ngày, 2 đến 3 ca dạy, không có nhiều thời gian cho gia đình. Mình đã có vợ và một con gái, và thời gian dành cho hai mẹ con rất ít. Điều này khơi dậy trong mình ý tưởng rằng mình cần phải thay đổi để có nhiều thời gian hơn cho gia đình nhưng vẫn muốn có nguồn thu nhập tốt từ việc dạy học. Tuy nhiên, mình vẫn bị cuốn vào guồng quay của công việc giảng dạy, làm việc không ngừng nghỉ và khó có thể thoát ra.
Tìm hiểu về nghề lập trình viên
Sự kiện thay đổi cuộc đời mình chính là khi đại dịch Covid-19 bùng phát. Mọi hoạt động đều phải tạm dừng, mình cũng phải đóng cửa lớp học và trở về nhà ở Củ Chi. Trong thời gian giãn cách, mặc dù không kiếm được nhiều tiền, mình đã chuyển tất cả các lớp học lên online. Dù không hiệu quả lắm, nhưng nó đã cho mình cơ hội để đọc và nghiên cứu nhiều hơn. Ban đầu, mình cảm thấy rất mông lung vì thế giới lập trình quá rộng lớn và kiến thức thì vô cùng nhiều. Mình không biết phải bắt đầu từ đâu, học ngôn ngữ lập trình nào trước.
Khi đang lang thang trên mạng, mình tình cờ phát hiện ra kênh YouTube của anh Khánh Hùng, "Đời sống lập trình viên". Anh Hùng chia sẻ về cuộc sống thực tế của lập trình viên, nó không có màu hồng như kiểu lương ngàn đô hay gái theo nườm nượp, ảnh đề cập thẳng những khó khăn mà người mới học hay muốn chuyển ngành cần phải hiểu. Một trong những video mà mình xem nhiều lần là "30 tuổi có học lập trình được không?". Hồi mình bắt đầu học lập trình, mình cũng đã 29 tuổi. Nội dung của lập trình khô khan nhưng anh Hùng truyền tải một cách hài hước và thẳng thắn, giúp mình hình dung rõ hơn về cuộc sống của một lập trình viên. Kênh này thực sự thú vị và mình nghĩ ai muốn tìm hiểu về lập trình không nên bỏ qua.
May mắn tìm được lộ trình
Sau khi "cày" xong kênh video của anh Khánh Hùng, mình đã có được những khái niệm cơ bản về lập trình và hiểu được cuộc sống của một lập trình viên sẽ như thế nào. Tuy nhiên, mình lại gặp vấn đề tiếp theo: không biết phải bắt đầu từ đâu, bước đầu tiên là gì, bước thứ hai và thứ ba là gì. Sự mông lung vẫn còn đó.
Mình tiếp tục lang thang trên mạng và vô tình đọc được danh sách những nhân vật có tiếng nói trong ngành phát triển phần mềm năm 2019, và đứng đầu danh sách là Huyền Chip. Mình biết đến Huyền Chip qua series "Xách ba lô lên và đi", hiện tại bạn là giảng viên về Machine Learning tại Đại học Stanford. Câu chuyện của Huyền cũng rất truyền cảm hứng.
Tuy nhiên, nhân vật khiến mình ấn tượng nhất là số 3 trong danh sách, cô Martha Sharpe, người không có background nổi bật nhưng tự học lập trình và viết bài về hành trình tự học của mình trên LinkedIn. Cô là một người mẹ với gia đình và bốn đứa con, đã tự học lập trình và sau một năm trở thành lập trình viên frontend chuyên nghiệp, và thậm chí nhận được lời mời làm việc từ một công ty công nghệ. Thật sự rất đáng nể.
Cô Martha còn viết một quyển ebook có tên "Teach Yourself to Code", trong đó cô đã chia sẻ lộ trình tự học từ khi chưa biết gì cho đến khi trở thành lập trình viên, bao gồm cả việc học HTML, CSS, JavaScript, ReactJS, NodeJS và nhiều hơn nữa. Quyển ebook này ghi lại tất cả nguồn học lập trình miễn phí mà cô đã trải qua, có giá 22 đô la và mình đã mua về để nghiên cứu. Nhờ có quyển ebook này, mình đã có thể học và luyện tập những kiến thức cơ bản của lập trình như HTML , CSS và JavaScript. Điều tuyệt vời là nguồn học trong ebook đều miễn phí và có video chi tiết.
Quảng cáo
Sản phẩm lập trình đầu tiên
Sau khi có kiến thức cơ bản, mình bắt đầu xây dựng công cụ dạy học để giải quyết các vấn đề khi mở lớp trước dịch. Mình đã tạo ra hệ thống đầu tiên từ Google Sheets, nơi Google tích hợp AppScript sử dụng ngôn ngữ lập trình JavaScript. Mình đã sử dụng AppScript để tạo ra hệ thống học IELTS qua email tự động. Mình thiết kế một trang web và mục "Thử thách tự học IELTS", nơi người học có thể đăng ký và nhận bài học qua email hàng ngày. Mình thiết lập hệ thống để bài học được gửi tự động mỗi ngày, giúp học viên có trải nghiệm học tập liên tục và không bị gián đoạn.
Như vậy, mình không cần phải mở lớp trực tiếp nữa, mà chỉ cần ghi video, thiết lập email và học viên tự đăng ký trên trang web. Phần nghe và đọc là miễn phí, nhưng với phần viết cần chấm bài, mình thu một khoản phí nhỏ. Đây là nguồn thu nhập thụ động đầu tiên mình kiếm được từ việc hoàn thành khóa học lập trình cơ bản. Với công cụ học tập mới, mình đã cung cấp cho học viên trải nghiệm học tập tốt hơn. Thay vì chỉ học 2-3 ngày mỗi tuần, giờ đây họ nhận được email tự động mỗi ngày để làm bài, giúp tăng tính kỷ luật. Nhiều học viên đã tham gia thử thách tự học IELTS và đạt được kết quả tốt sau 100 ngày, với điểm số từ 6.5 đến 7.0. Mặc dù đó chỉ là một thành tựu nhỏ, nhưng nó chứng minh rằng kiến thức lập trình đã thay đổi cách mình dạy học một cách tuyệt vời.
Bước ngoặc lớn: chatGPT xuất hiện
Tuy nhiên, không lâu sau đó, mình lại gặp một vấn đề mới: số lượng học viên tăng lên đáng kể, và việc chấm bài viết của họ trở nên quá sức với một mình mình. Đặc biệt, có một lần một học viên làm một video TikTok về chương trình học của mình và nó trở nên viral, khiến số lượng đăng ký tăng vọt chỉ trong vài phút. Hệ thống của mình đã không thể xử lý được lượng lớn bài làm gửi về.Điều này dẫn mình đến quyết định phải phát triển thêm công cụ để giải quyết tình hình. Và bước ngoặt lớn đến khi chatGPT xuất hiện. Ban đầu, mình không thể đăng ký tài khoản ở Việt Nam, nhưng may mắn một người bạn (Gia Tường) đã cho mình mượn tài khoản chatGPT để nghiên cứu và tìm cách khắc phục vấn đề. Quá trình học lập trình với chatGPT rất đơn giản: mình chỉ cần đặt câu hỏi hoặc yêu cầu, và chatGPT sẽ cung cấp code mẫu. Mình sau đó chỉnh sửa và áp dụng vào dự án của mình. Điều này giúp mình tiết kiệm thời gian và nhanh chóng nắm bắt được ngôn ngữ lập trình mới.
Quảng cáo
Để xây dựng ứng dụng mới, mình đã xem các video trên kênh HoleTex của bạn Tùng Minh, nơi chia sẻ kiến thức lập trình sâu rộng. Mình đã học hỏi từ video "Xây dựng ứng dụng fullstack" kéo dài gần 5 tiếng để hiểu rõ cách xây dựng một ứng dụng hoàn chỉnh từ Frontend đến Backend, sử dụng công nghệ như React, Node.js, GraphQL, MongoDB và Firebase.
Dựa trên những kiến thức đó, mình đã phát triển ClassMate, một công cụ giáo dục mà mình đặt tên theo ý nghĩa "bạn của lớp học". Giao diện của ClassMate khá đơn giản, mình tự thiết kế luôn vì không có tiền thuê designer =)).
Một trong những tính năng nổi bật là Speak AI, nơi học viên có thể luyện nói và nhận phản hồi tự động từ API của OpenAI.
App sẽ sửa lỗi và gợi ý ý tưởng
Dễ dàng tích hợp video bài giảng và bài học lên ClassMate
Người học dễ dàng theo dõi tiến độ
Không chỉ dừng lại ở phiên bản web, mình còn học cách làm app di động với chatGPT. Mình đã hoàn thành phiên bản app cho iPhone và đang phát triển phiên bản cho Android. App ClassMate đã có mặt trên App Store, cho phép học viên tải về và học mọi lúc mọi nơi. Một tính năng đặc biệt là Universal Link, giúp học viên mở trực tiếp bài học từ email vào app (này mình sao chép khi thấy App tinhte.vn tự mở khi vào link trên trình duyệt)
Với ClassMate, mình không chỉ cải thiện được cách dạy học của mình mà còn giúp các giáo viên khác tạo ra nền tảng giáo dục của riêng họ. Mình đã cung cấp ClassMate như một công cụ cho các giáo viên, giúp họ quản lý lớp học, tạo bài giảng và cung cấp trải nghiệm học tập tốt hơn cho học viên. Đến nay, mình đã có được một số khách hàng đầu tiên sử dụng nền tảng ClassMate. Mỗi trang web được cá nhân hóa theo thương hiệu và thiết kế riêng của từng giáo viên, từ màu sắc đến cách thức tổ chức nội dung, giúp họ thể hiện dấu ấn cá nhân trong việc giảng dạy.
Giao diện mình tạo cho một khách hàng giáo viên (một cô giáo rất nhiệt huyết với nghề)
Với ClassMate, giáo viên có thể quản lý học viên của mình một cách hiệu quả, theo dõi tiến trình học tập và đánh giá kết quả thông qua các báo cáo và thống kê chi tiết. Hệ thống cho phép giáo viên nhìn thấy số lượng học viên đang trực tuyến, hoạt động học tập hàng ngày, và tiến độ hoàn thành bài học của từng học viên.
Kết
Nhờ vào công nghệ AI và lập trình, mình đã có thể giải quyết bài toán về thời gian và thu nhập, hiện tại mình có nhiều thời gian chăm chút cho gia đình hơn. Mình không còn phải dành cả ngày để mở lớp hay chấm bài, mà giờ đây có thể quản lý mọi thứ thông qua nền tảng trực tuyến của mình.Với kiến thức lập trình và AI, mình đã thực sự thay đổi được cách thức dạy và học của mình. Mình không chỉ giải phóng bản thân khỏi những ràng buộc của lớp học truyền thống mà còn tạo ra một nguồn thu nhập mới, kết thêm nhiều bạn qua việc hỗ trợ xây dựng nền tảng cho các giáo viên khác.
Rất cảm ơn các bạn đã đọc đến đây, hy vọng sẽ có cơ hội được chia sẻ thêm về chủ đề lập trình và AI trong tương lai ^^
