Tháng 12 năm ngoái, một vệ tinh Starlink đã suýt va chạm với một vệ tinh của CAS Space (Trung Quốc). Theo dự báo lúc đầu thì chúng sẽ chỉ sượt qua nhau ở khoảng cách 9 km thôi, thế nhưng vệ tinh CAS lại bất thình lình đổi quỹ đạo khiến cả hai chỉ còn cách nhau 60 mét. May thay nhờ mạng lưới cảm biến theo dõi sao ‘star tracker’ từ hàng ngàn vệ tinh Starlink khác, sự bất thường này đã được phát hiện tức khắc. Cuối cùng vệ tinh Starlink đã kịp đổi hướng và né được cú va chạm.
Dù mạng lưới này đã vận hành từ năm ngoái, nhưng đầu năm nay SpaceX mới công bố nó với tên gọi Stargaze. Cách hoạt động của nó như sau: SpaceX tận dụng các cảm biến 'star tracker' tích hợp sẵn trong hàng ngàn vệ tinh Starlink để phát hiện những vật thể trên quỹ đạo có cách di chuyển bất thường, dù đó là vệ tinh, mảnh vỡ tên lửa hay rác vũ trụ. Sau đó SpaceX tổng hợp tất cả dữ kiện đó lại bằng hệ thống AI và điện toán đám mây mà họ đã hoàn thiện vài năm qua. Nếu đánh giá thấy có thể va chạm thì nó sẽ phát đi các thông báo về nguy cơ va chạm lên nền tảng của SpaceX.
Thường thì các cảm biến theo dõi sao 'star tracker' trên vệ tinh Starlink chỉ dùng để vệ tinh định hướng. Đó những camera vô cùng nhạy sáng, chúng sẽ chụp ảnh các ngôi sao và so sánh với bản đồ sao sẵn có để biết vệ tinh đang bay ở đâu trên quỹ đạo.
SpaceX nhận ra rằng nếu những camera này thấy một "đốm sáng" nào đó di chuyển bất thường, không khớp với bản đồ sao, thì đích thị đó là vệ tinh khác hoặc rác vũ trụ chứ chẳng phải ngôi sao gì cả. Nên họ đã tận dụng dữ liệu từ tất cả các camera này để tạo ra một ‘bản đồ giao thông’ trên quỹ đạo. SpaceX đang có tới 9,4 ngàn vệ tinh Starlink đang hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất thấp (LEO) và mỗi vệ tinh lại tích hợp từ 3-4 camera ‘star stracker’, vậy là họ đã có hơn 30 ngàn cảm biến phủ khắp mọi ngóc ngách trên quỹ đạo.
Theo SpaceX, chuỗi vệ tinh Starlink có thể phát hiện khoảng 30 triệu lượt vật thể đi ngang qua nhau mỗi ngày. Hệ thống máy tính của SpaceX sẽ phân tích mọi dữ liệu đó để ước đoán vị trí, vận tốc của vật thể và kết luận coi có nguy cơ va chạm không chỉ sau vài phút.
SpaceX nói đang cung cấp dữ liệu cảnh báo va chạm cho các nhà khai thác vệ tinh khác mà không thu đồng nào, nhưng các công ty kia cũng nên thường xuyên cung cấp dữ liệu quỹ đạo của họ để tránh những tình huống như CAS Space năm ngoái.
Space, Starlink, SpaceFlightNow.
Dù mạng lưới này đã vận hành từ năm ngoái, nhưng đầu năm nay SpaceX mới công bố nó với tên gọi Stargaze. Cách hoạt động của nó như sau: SpaceX tận dụng các cảm biến 'star tracker' tích hợp sẵn trong hàng ngàn vệ tinh Starlink để phát hiện những vật thể trên quỹ đạo có cách di chuyển bất thường, dù đó là vệ tinh, mảnh vỡ tên lửa hay rác vũ trụ. Sau đó SpaceX tổng hợp tất cả dữ kiện đó lại bằng hệ thống AI và điện toán đám mây mà họ đã hoàn thiện vài năm qua. Nếu đánh giá thấy có thể va chạm thì nó sẽ phát đi các thông báo về nguy cơ va chạm lên nền tảng của SpaceX.
Thường thì các cảm biến theo dõi sao 'star tracker' trên vệ tinh Starlink chỉ dùng để vệ tinh định hướng. Đó những camera vô cùng nhạy sáng, chúng sẽ chụp ảnh các ngôi sao và so sánh với bản đồ sao sẵn có để biết vệ tinh đang bay ở đâu trên quỹ đạo.
SpaceX nhận ra rằng nếu những camera này thấy một "đốm sáng" nào đó di chuyển bất thường, không khớp với bản đồ sao, thì đích thị đó là vệ tinh khác hoặc rác vũ trụ chứ chẳng phải ngôi sao gì cả. Nên họ đã tận dụng dữ liệu từ tất cả các camera này để tạo ra một ‘bản đồ giao thông’ trên quỹ đạo. SpaceX đang có tới 9,4 ngàn vệ tinh Starlink đang hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất thấp (LEO) và mỗi vệ tinh lại tích hợp từ 3-4 camera ‘star stracker’, vậy là họ đã có hơn 30 ngàn cảm biến phủ khắp mọi ngóc ngách trên quỹ đạo.
Theo SpaceX, chuỗi vệ tinh Starlink có thể phát hiện khoảng 30 triệu lượt vật thể đi ngang qua nhau mỗi ngày. Hệ thống máy tính của SpaceX sẽ phân tích mọi dữ liệu đó để ước đoán vị trí, vận tốc của vật thể và kết luận coi có nguy cơ va chạm không chỉ sau vài phút.
SpaceX nói đang cung cấp dữ liệu cảnh báo va chạm cho các nhà khai thác vệ tinh khác mà không thu đồng nào, nhưng các công ty kia cũng nên thường xuyên cung cấp dữ liệu quỹ đạo của họ để tránh những tình huống như CAS Space năm ngoái.
Space, Starlink, SpaceFlightNow.
