Loài người luôn tự hỏi rằng ngoài kia, giữa vũ trụ mênh mông liệu có tồn tại sự sống giống như Trái Đất. Câu hỏi đó đã thúc đẩy con người vươn mình ra ngoài khoảng không bao la đó để tìm kiếm câu trả lời. Sao Hoả là một trong những nơi mà loài người và cả NASA tìm kiếm câu trả lời. Và mới đây, tàu Perseverance đã mang về một phát hiện khiến các nhà khoa học tin rằng đó là dấu hiệu mạnh mẽ nhất từ trước đến nay cho khả năng khả năng tồn tại có sự sống trên hành tinh đỏ.
Hơn ba năm lăn bánh trong miệng hố Jezero, tàu tự hành Perseverance đã tiến đến một khu vực có tên Cheyava Falls, nơi từng là cửa sông cổ đại và nay chỉ rộng khoảng 400 mét. Tại đây, nó khoan xuống một phiến đá dài khoảng 1 mét. Nhưng khi phân tích phiến đá này, nó phát hiện điều lạ thường: các vệt khoáng chất giàu sắt, phospho, lưu huỳnh cùng những hoa văn loang lổ như vết tích của vi sinh vật từng sinh sôi. Ngoài ra, các khoáng chất đặc biệt như vivianite và greigite, vốn thường gắn liền với sự phân huỷ hữu cơ trên Trái Đất cũng được tìm thấy. Những đốm li ti như hạt anh túc và các vết đốm vàng lốm đốm trông giống như dấu vết của quá trình chuyển hóa vi sinh vật dưới kính hiển vi Trái Đất. Nói cách khác, hòn đá mà Perseverance khoan được ngoài kia, đang kể lại câu chuyện về một thế giới sôi động hơn loài người tưởng tượng.
Thật ra với NASA hay các nhà khoa học, mỗi dấu hiệu sinh học tiềm năng trên soa Hoả chẳng khác gì một mảnh ghép trong bức tranh lớn: chứng minh rằng sự sống không chỉ tồn tại duy nhất trên Trái Đất. Nếu ở hành tinh láng giềng từng có sự sống, tổng quát hoá lên mà nói thì vũ trụ có thể đầy rẫy những “hàng xóm” vô hình, chỉ chờ loài người đến thăm. Khám phá này không chỉ mang thêm những bằng chứng cho các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu, mà còn chạm đến tận gốc rễ trí tò mò và niềm hy vọng của con người. Các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh: trên Trái Đất, loại khoáng chất tương tự thường hình thành khi vi sinh vật tiêu thụ chất hữu cơ và tạo khoáng chất như sản phẩm phụ của phản ứng sinh học.
Dĩ nhiên, các nhà khoa học của NASA hiện rất thận trọng: tất cả mới chỉ là “dấu chỉ sinh học tiềm năng”, nghĩa là những dấu vết này có thể do địa chất tự nhiên chứ không phải sinh học. Chính vì vậy, việc công bố trong tạp chí Nature cũng nhằm đảm bảo kết quả được xem xét kỹ lưỡng, tránh kết luận vội vàng. Muốn biết chắc, chúng ta cần đợi tới khi các ống mẫu mà Perseverance đang lưu trữ được đưa về Trái Đất trong sứ mệnh Mars Sample Return. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là kế hoạch này lại vướng phải nhiều rào cản về ngân sách và chính trị: chính quyền Mỹ gần đây đề xuất cắt giảm ngân sách NASA tới 24%, trong đó MSR nằm trong nhóm bị ảnh hưởng nặng. Kế hoạch phức tạp này vốn đòi hỏi thêm một robot nhỏ để thu thập ống mẫu, đưa chúng lên một tên lửa rồi gửi đến tàu quỹ đạo do châu Âu chế tạo, sau đó mới có thể mang về Trái Đất. Trong lúc đó, Perseverance vẫn kiên nhẫn tiếp tục hành trình, cặm cụi thu thập thêm bằng chứng giữa sa mạc đỏ khô cằn, cho dù tương lai của những ống mẫu này còn chưa rõ ràng.
Câu trả lời vẫn nằm ở tương lai, nhưng phát hiện này một lần nữa mang lại hi vọng cho các nhà khoa học về một sự sống tồn tại ở hành tinh láng giềng, là sự sống có thể phát triển ở đây, qua đó thúc đẩy mạnh hơn các sứ mạng chinh phục sao Hoả mà NASA hay Elon Musk đang thực hiện.
Nguồn: Time
Hơn ba năm lăn bánh trong miệng hố Jezero, tàu tự hành Perseverance đã tiến đến một khu vực có tên Cheyava Falls, nơi từng là cửa sông cổ đại và nay chỉ rộng khoảng 400 mét. Tại đây, nó khoan xuống một phiến đá dài khoảng 1 mét. Nhưng khi phân tích phiến đá này, nó phát hiện điều lạ thường: các vệt khoáng chất giàu sắt, phospho, lưu huỳnh cùng những hoa văn loang lổ như vết tích của vi sinh vật từng sinh sôi. Ngoài ra, các khoáng chất đặc biệt như vivianite và greigite, vốn thường gắn liền với sự phân huỷ hữu cơ trên Trái Đất cũng được tìm thấy. Những đốm li ti như hạt anh túc và các vết đốm vàng lốm đốm trông giống như dấu vết của quá trình chuyển hóa vi sinh vật dưới kính hiển vi Trái Đất. Nói cách khác, hòn đá mà Perseverance khoan được ngoài kia, đang kể lại câu chuyện về một thế giới sôi động hơn loài người tưởng tượng.
Thật ra với NASA hay các nhà khoa học, mỗi dấu hiệu sinh học tiềm năng trên soa Hoả chẳng khác gì một mảnh ghép trong bức tranh lớn: chứng minh rằng sự sống không chỉ tồn tại duy nhất trên Trái Đất. Nếu ở hành tinh láng giềng từng có sự sống, tổng quát hoá lên mà nói thì vũ trụ có thể đầy rẫy những “hàng xóm” vô hình, chỉ chờ loài người đến thăm. Khám phá này không chỉ mang thêm những bằng chứng cho các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu, mà còn chạm đến tận gốc rễ trí tò mò và niềm hy vọng của con người. Các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh: trên Trái Đất, loại khoáng chất tương tự thường hình thành khi vi sinh vật tiêu thụ chất hữu cơ và tạo khoáng chất như sản phẩm phụ của phản ứng sinh học.
Dĩ nhiên, các nhà khoa học của NASA hiện rất thận trọng: tất cả mới chỉ là “dấu chỉ sinh học tiềm năng”, nghĩa là những dấu vết này có thể do địa chất tự nhiên chứ không phải sinh học. Chính vì vậy, việc công bố trong tạp chí Nature cũng nhằm đảm bảo kết quả được xem xét kỹ lưỡng, tránh kết luận vội vàng. Muốn biết chắc, chúng ta cần đợi tới khi các ống mẫu mà Perseverance đang lưu trữ được đưa về Trái Đất trong sứ mệnh Mars Sample Return. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là kế hoạch này lại vướng phải nhiều rào cản về ngân sách và chính trị: chính quyền Mỹ gần đây đề xuất cắt giảm ngân sách NASA tới 24%, trong đó MSR nằm trong nhóm bị ảnh hưởng nặng. Kế hoạch phức tạp này vốn đòi hỏi thêm một robot nhỏ để thu thập ống mẫu, đưa chúng lên một tên lửa rồi gửi đến tàu quỹ đạo do châu Âu chế tạo, sau đó mới có thể mang về Trái Đất. Trong lúc đó, Perseverance vẫn kiên nhẫn tiếp tục hành trình, cặm cụi thu thập thêm bằng chứng giữa sa mạc đỏ khô cằn, cho dù tương lai của những ống mẫu này còn chưa rõ ràng.
Câu trả lời vẫn nằm ở tương lai, nhưng phát hiện này một lần nữa mang lại hi vọng cho các nhà khoa học về một sự sống tồn tại ở hành tinh láng giềng, là sự sống có thể phát triển ở đây, qua đó thúc đẩy mạnh hơn các sứ mạng chinh phục sao Hoả mà NASA hay Elon Musk đang thực hiện.
Nguồn: Time
