Trong bộ ba hạt nhân của Hoa Kỳ gồm tên lửa đạn đạo phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và oanh tạc cơ thì tên lửa Minuteman III trên bộ là hệ thống thường được phóng thử nhất. Đây là loại tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) có tầm bay xa 10 ngàn cây số và từng mang được ba đầu đạn cùng lúc để nhắm tới từng mục tiêu riêng lẻ, nhưng nay đã cắt giảm còn một.
Dòng tên lửa này được phát triển từ cuối thập niên 1950, trong đó Minuteman III là phiên bản thứ 3 ra đời từ năm 1970 nhằm thay thế Minuteman II vốn triển khai chậm chạp hơn. Hơn 50 năm qua, nó đã được nâng cấp nhiều lần đối với hệ thống dẩn đường và đầu đạn, đồng thời đã trải qua hàng trăm cuộc phóng thử (không có đầu đạn) nhằm kiểm tra hệ thống, khả năng bay, độ chính xác cũng như tạo thông điệp "răn đe".
Các vụ thử chủ yếu diễn ra từ Căn cứ Vandenberg (bang California) và bay đến đảo Kwajalein nằm cách đó 6700 km trên Thái Bình Dương. Giả sử có tình huống buộc phải triển khai thật thì chúng sẽ được phóng lên từ các hầm ngầm (silo) nằm sâu trong nội địa, còn khi chỉ thử nghiệm thì Không quân Hoa Kỷ sẽ phóng nó đi bằng bệ phóng mặt đất đặt tại Căn cứ Vandenberg.
Minuteman III phóng thử từ Căn cứ Vandenberg
Dòng tên lửa này được phát triển từ cuối thập niên 1950, trong đó Minuteman III là phiên bản thứ 3 ra đời từ năm 1970 nhằm thay thế Minuteman II vốn triển khai chậm chạp hơn. Hơn 50 năm qua, nó đã được nâng cấp nhiều lần đối với hệ thống dẩn đường và đầu đạn, đồng thời đã trải qua hàng trăm cuộc phóng thử (không có đầu đạn) nhằm kiểm tra hệ thống, khả năng bay, độ chính xác cũng như tạo thông điệp "răn đe".
Các vụ thử chủ yếu diễn ra từ Căn cứ Vandenberg (bang California) và bay đến đảo Kwajalein nằm cách đó 6700 km trên Thái Bình Dương. Giả sử có tình huống buộc phải triển khai thật thì chúng sẽ được phóng lên từ các hầm ngầm (silo) nằm sâu trong nội địa, còn khi chỉ thử nghiệm thì Không quân Hoa Kỷ sẽ phóng nó đi bằng bệ phóng mặt đất đặt tại Căn cứ Vandenberg.
Minuteman III phóng thử từ Căn cứ Vandenberg
Tên lửa này gồm ba tầng và mỗi tầng đều có động cơ sử dụng nhiên liệu rắn để tăng tốc độ phản ứng và giảm bớt gánh nặng bảo trì so với nhiên liệu lỏng của các phiên bản I và II. Sức đẩy của mỗi tầng giảm dần khi đi từ dưới lên: tầng dưới cùng (tầng 1) sử dụng động cơ Thiokol M55A1 có bốn ống xả với lực đẩy 903 kilonewton, tầng 2 dùng động cơ Aerojet-General SR19 có sức đẩy 270 kN và tầng 3 được trang bị động cơ Aerojet SR73 (156 kN). Ở trên cùng của nó là phương tiện hồi quyển có lắp các đầu đạn đa mục tiêu (MIRV), được trang bị hệ thống dẫn đường số hóa và có một vỏ bọc màu trắng làm thành chóp tên lửa.
Tất nhiên để từng động cơ đó khởi động được thì trước hết chúng cần tách khỏi tầng liền kề bên dưới, theo trình tự như sau: Kíp phóng nhận lệnh từ Tổng thống và lệnh được xác thực qua hệ thống liên lạc bảo mật. Vài phút sau động cơ tầng 1 khởi động và đưa toàn bộ tên lửa rời khỏi hầm, tiếp đó một phút thì tầng 1 tách ra và động cơ tầng 2 khởi động, đồng thời vỏ bọc đầu đạn cũng rớt ra. Một phút tiếp theo, tầng 2 tách ra và động cơ tầng 3 khởi động. Sau một phút nữa thì phương tiện hồi quyển tách luôn khỏi tầng 3 rồi tự bay một mình, ít lâu sau các đầu đạn cũng tách ra để quay về khí quyển. Cuối cùng chúng lao xuống theo nhiều hướng riêng và nổ tại một khu vực cụ thể.
Minuteman III có tổng chiều cao 18,3 mét với đường kính tầng một là 1,68 mét, còn các tầng trên thon dần lại. Khi phóng đi nó sẽ nặng hơn 36 tấn, bay xa 10 ngàn km và có thể đạt tốc độ 24 ngàn km/giờ (Mach 23). Tên lửa này vươn lên cao tới 1120 km, nơi giao thoa giữa bầu khí quyển với không gian vũ trụ. Nhà sản xuất chính là Boeing còn các động cơ thì do Thiokol, Aerojet và General Electric sản xuất.
Dù đã dừng sản xuất từ năm 1978, Minuteman III vẫn luôn được nâng cấp và hiện có 400 tên lửa được bố trí tại 3 căn cứ không quân ở các bang Montana (cỡ 150 hầm), Bắc Dakota (150 hầm) và Wyoming (100 hầm). Mấy hầm này rất kiên cố, có thể chống lại các vụ nổ và tấn công điện từ. Chúng không túm tụm một chỗ như nhiều người lầm tưởng mà nằm rải rác trên một khu vực rộng lớn, thậm chí tràn qua vài bang khác như Nebraska và Colorado.
Tên lửa này có ba đầu đạn hạt nhân là W62 (170 kiloton), W78 (335 kt) và W87 (475 kt). Đầu đạn W62 khá “cổ” do đã có từ thập niên 1970 rồi bị loại bỏ do hiệu suất thấp và thiếu an toàn. Hai loại sau thì đang xài, trong đó W78 là hay gặp nhất nhưng an toàn hơn cả là đầu đạn W87 do nó được thiết kế để chống bị nổ ngoài ý muốn. Từ năm 2029 Hoa Kỳ dự tính thay thế Minuteman III bằng tên lửa Sentinel do Northrop Grumman sản xuất.
Theo SF, Wiki, AF.
