Tìm hiểu dòng máy bay Airbus A320 P.1

ND Minh Đức
4/10/2013 10:57Phản hồi: 2
Tìm hiểu dòng máy bay Airbus A320 P.1
tinhte.vn - A320 03.jpg

Lần trước, các bạn đã có dịp xem những hình ảnh thực tế của chiếc máy bay A320 phiên bản Sharklet của hãng VietJetAir vừa về đến Việt Nam do các Mod Tinh Tế thực hiện. Airbus A320 là chiếc máy bay rất phổ biến và nằm trong biên chế phục vụ của phần lớn các hãng hàng không trên thế giới, trong đó có Việt Nam như Vietnam Airline, JetStar và VietJet Air. A320 được xuất xưởng lần đầu vào năm 1988 và cùng với những cải tiến về thiết kế, công nghệ, A320 đã trở thành dòng máy bay phản lực chở khách bán chạy thứ 2 chỉ sau Boeing 737. Hôm nay, qua bài viết này mình sẽ giới thiệu đến các bạn đôi nét về lịch sử của dòng máy bay này.[/FONT][/FONT][/LEFT]

Một chiếc A320 đang cất cánh vào ban đêm nhìn từ buồng lái​

Cái nhìn chung về dòng máy bay A320

tinhte.vn - A320 01.jpg

Airbus A320 là dòng máy bay vận tải hành khách thân hẹp, phạm vi hoạt động từ tầm ngắn đến tầm trung được sản xuất bởi hãng Airbus S.A.S (Société par Actions Simplifiée). Các phiên bản của dòng máy bay này bao gồm A318 với 107 ghế, A319 với 134 ghế, A321 với 199 ghế và phiên bản máy bay phản lực doanh nhân ACJ. A320 được bắt đầu phát triển từ tháng 3 năm 1984, thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 22/2/1987, và chính thức xuất xưởng vào năm 1988 để bán cho hãng hàng không Air France, đây cũng là hãng máy bay đầu tiên đặt hàng và đưa vào khai thác dân dụng dòng A320. Đây là dòng máy bay được bán với doanh số đáng kể và là dòng máy bay tiên phong trong việc áp dụng công nghệ trong ngành công nghiệp sản xuất máy bay. Trong đó, những chiếc A320 với 150 chỗ ngồi là phiên bản được bán chạy nhất trong dòng máy bay này.

tinhte.vn - A320 09.jpg
Khoang hành khách hiện đại của một chiếc A320​

A320 là dòng máy bay đầu tiên áp dụng các hệ thống điều khiển máy bay bằng các giao diện kỹ thuật số kết hợp với hệ thống máy tính (fly-by-wire) thay cho hệ thống điều khiển máy bay bằng tay trước đây. Hệ thống này vẫn tiếp tục được phát triển và hoàn thiện cho tới hiện nay. Thay vì được truyền dẫn cơ khí (thủy lực), hệ thống fly-by-wire cho phép thao tác điều khiển của phi công được truyền tới cánh máy bay bằng các tín hiệu kỹ thuật số. Ngoài trọng lượng nhẹ, hệ thống fly-by-wire còn được hỗ trợ bởi máy tính. Điều này bảo đảm cho A320 hầu như không xảy ra trường hợp vượt quá các giới hạn hoạt động gây nguy hiểm như giới hạn hoạt động (G limits) và tốc độ làm việc của động cơ cũng như các giới hạn của bờ tiến của cánh (angle of attack limits). Hệ thống fly-by-wire làm cho tất cả các máy bay của Airbus đều có các đặc điểm tương tự nhau, từ đó giảm thiểu thời gian huấn luyện các phi công khi bay với nhiều loại máy bay khác nhau.

Một bộ phận không thể tách rời dòng máy bay A320 này là một bàn điền khiển điện tử được tích hợp 6 màn hình màu EFIS và một bộ điều khiển Side-Stick đột phá thay thế cho cần điều khiển cũ. A320 cũng sử dụng vật liệu composite với tỷ lệ tương đối cao sao với các mẫu máy bay trước đó. A320 sử dụng một trong 2 động cơ là CFM International CFM56 và động cơ International Aero Engines V2500.
Phiên bản A320 đầu tiên được sản xuất là A320-100 với số lượng nhỏ, sau đó nhanh chóng được thay thế bởi dòng A320-200 (được cấp chứng nhận bay vào tháng 11 năm 1988) với trọng lượng cất cánh tối đa lớn hơn, tầm bay lớn hơn và đặc biệt là được trang bị một cánh nhỏ ở đầu cánh máy bay nghiên lên khoảng 45 độ (winglet). Sau đó A320 tiếp tục được mở rộng thêm các phiên bản A321 (giới thiệu lần đầu vào năm 1994), phiên bản A319 (giới thiệu lần đầu vào năm 1996) và A318 vào năm 2003. Vào khoảng giữa năm 2000, số lượng máy bay thuộc dòng A320 được sản xuất trung bình hàng tháng là 22 chiếc, sau đó tăng lên 30 chiếc mỗi tháng vào năm 2002.
tinhte.vn - A320 12.jpg
Hình ảnh trước chuyến bay đầu tiên của A320 được thực hiện bởi France Air​
Vào tháng 12 năm 2010, Airbus chính thức giới thiệu thế hệ mới của dòng A320, mang tên A320neo "tùy chọn động cơ mới". Thế hệ máy bay mới này cho phép lựa chọn giữa 2 động cơ CFM International LEAP-X hoặc Pratt & Whitney PW1000G, được kết hợp cùng với các cải tiến ở khung máy bay mới và bổ sung thêm các cánh nhỏ mà Aribus đặt tên Sharklets. Hãng hàng không Virgin America sẽ là khách hàng đầu tiên của thế hệ máy bay này vào mùa xuân năm 2016. Tính đến tháng 12 năm 2011, Airbus nhận được đơn đặt hàng mẫu máy bay A320neo này từ hơn 21 hãng hàng không với tổng số lượng lên đến 1196 chiếc, điều này làm A320neo trở thành chiếc máy bay được bán nhiều nhất trên thị trường sản xuất máy bay thương mại.
tinhte.vn - A320 06.jpg
Hình ảnh một chiếc A320 đang cất cánh nhìn từ bên trong​
Tính đến tháng 7 năm 2013, có tổng cộng 5677 chiếc máy bay thuộc dòng A320 được chuyển đến các hãng hàng không, 5481 chiếc trong só đó được sử dụng cho các chuyến bay dân dụng. Ngoài ra, hơn 4135 hãng hàng không đã đặt hàng dòng A320 này. Nó được xếp vào dòng máy bay bán chạy nhất thế giới theo các thống kê từ năm 2005 đến năm 2007. Dòng A320 trở nên quen thuộc và phổ biến với hầu hết các hãng hàng không, đặc biệt là các hãng vận tải giá rẻ (LCC - Low-cost carriers). Hãng vận tải giá rẻ British LCC EasyJet vừa mua các thế hệ máy bay A319 và A320 để thay thế cho những chiếc Boeing 737 của mình. Dòng máy bay A320 này đang là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Boeing 737, 717, 757 và McDonnell Douglas MD-80.
tinhte.vn - A320 13.jpg
Một mẫu động cơ của A320
Quá trình hình thành
Sau thành công của A300, dòng máy bay phản lực thân rộng 2 động cở đầu tiên trên thế giới. Vào cuối những năm 1960, đầu những năm 1970, Airbus thiết kế mẫu máy bay A320 với mục tiêu chiến lược dài hạn là cạnh tranh với Boeing và Douglas, vốn là 2 nhà sản xuất hàng không vũ trụ hàng đầu của Mỹ. Mẫu thiết kế đầu tiên của dòng máy bay này ra đời với tên gọi là A300B10 vào năm 1973, đó là một máy bay nhỏ mà sau này chính là tiền thân của dòng máy bay tầm xa A310. Sau đó, Airbus tập trung các nỗ lực của mình vào thị trường máy bay thân hẹp, 1 lối đi, vốn bị chi phối bởi Boeing 737 và McDonnell Douglas DC-9.
Một dự án được bắt đầu ngay sau đó được gọi là "Xâm nhập thị trường Vận tải Châu Âu" (JET - Joint European Transport) được bắt đầu vào tháng 8 năm 1977, và được triển khai tại Cơ quan hàng không vũ trụ nước Anh (Vickers) và Airbus là một thành viên trong đó. Dự án này được coi là tiền thân của A320, bao gồm những mẫu máy bay từ 130 đến 180 chỗ ngồi được trang bị 2 động cơ CFM56s, nó bay với tốc độ tối đa vào khoảng 1040 km/h (Mach 0.83) (nhanh hơn Boeing 737). Sau đó, dự án này được chuyển cho Airbus phát triển, từ đó mẫu máy bay thân hẹp 1 lối đi được nghiên cứu vào năm 1980 với người đề xướng và phát triển là Derek Brown, cựu lãnh đạo của dự án JET. Trong giai đoạn này, Airbus nhắm vào thị trường máy bay 125 đến 180 chỗ ngồi, và cho ra đời các mẫu thiết kế SA1, SA2 và SA3. Đây chính là tiền thân của của các mẫu máy bay A319, A320 và A321 sau này.
tinhte.vn - A320 10.jpg
Sharklets - Nét đặc trưng của A320
Vào tháng 2 năm 1981, dự án quyết định tái thiết kế mẫu SA2 nhằm nỗ lực tạo ra mẫu A320 hoàn toàn mới với ý tưởng dựa trên đơn đặt hàng của Delta Air Lines về một chiếc máy bay 150 chỗ ngồi. A320 sẽ mang theo 150 hành khách trên một chuyến bay dài 3440 km chỉ sử dụng nhiên liệu từ thùng nhiên liệu cánh. Mẫu thiết kế này mang theo được nhiều nhiên liệu hơn do được thiết kế thêm các khoang chứa nhiên liệu trung tâm, giúp nó mang theo được 24.430 lít xăng so với 15.590 lít trước đó, với lượng nhiên liệu đó cho phép nó có thể thực hiện 1 chuyến bay với khoảng cách lên đến 5280 km. Với yêu cầu đó, trong thiết kế, Airbus quyết định nâng chiều rộng của mặt cắt ngang dọc thân máy bay (sàn ghế ngồi hành khách) lên đến 3,7 m so với chiều rộng 3,45 m của Boeing. Mặc dù, nặng hơn nhưng đặc điểm kỹ thuật này giúp A320 cạnh tranh tốt hơn với Boeing 737. Cánh của A320 cũng trải qua nhiều giai đoạn thiết kế, sản phẩm cuối cùng là cánh máy bay dài và mỏng với chiều dài là 33,91 m, thiết kế này tạo nên hiệu quả khí động học tốt hơn, đồng thời cạnh tranh hiệu quả hơn các đối thủ khác, cụ thể là 737 và MD-80.
Một bước đột phá trong việc thiết kế A320 của Airbus chính là lần đầu tiên áp dụng hệ thống điều khiển kỹ thuật số (fly by wire - FBW) vào các máy bay thương mại, trước đó, hệ thống này chỉ được trang bị cho các máy bay chiến đấu quân sự và đã gặt hái được nhiều thành công như Vought F-8 Crusader. Việc áp dụng hệ thống này lên các máy bay thương mại sẽ làm giảm được một lượng lớn trọng lượng và chi phí cho máy bay, hệ thống này còn giúp các chuyến bay được thực hiện một cách an toàn hơn. Nguyên lý làm việc của hệ thống này là các thao tác điều khiển và kiểm soát máy bay của phi công thông qua cần điều khiển được số hóa và chuyển đến hệ thống máy tính. Máy tính sẽ tính toán và phân tích sự di chuyển và tình trạng của máy bay để đưa ra một hành động thích hợp nhất. Người khởi xướng trang bị hệ thống này lên máy bay thương mại A320 và sau đó là A330, A340, A380 và A350 sắp tới chính là Bernard Ziegler, con trai của cựu Giám đốc điều hành Airbus - Henri Ziegler. Ông cũng chính là người đi tiên phong trong việc áp dụng buồng lái toàn bộ bằng kính cho khoang điều khiển của máy bay.
Trong quá trình phát triển A320, Airbus đã xem xét đến công nghệ Profan (cánh quạt được đặt bên ngoài động cơ), được phát triển bởi Lufthansa. Dù chưa được áp dụng và kiểm chứng, các cánh quạt được đặt bên ngoài động cơ phản lực tạo nên một động cơ phản lực tốt hơn, tuy nhiên, cuối cùng Airbus đã chọn giải pháp sử dụng động cơ phản lực bên trong có thêm một động cơ với cánh quạt đẩy (Turbofans). Sức mạnh của A320 được cung cấp bởi một trong 2 động cơ CFM56-5-A1s với lực nâng là 112,5 kN. Đó chính là động cơ ban đầu được sử dụng, cho đến khi xuất hiện một sự lựa chọn mới là động cơ IAE V2500 được cung cấp bởi International Aero Engines, một tập đoàn bao gồm các hãng Rolls-Royce, Pratt & Whitney, Japanese Aero Engines Corporation, Fiat and MTU Aero Engines (MTU). Động cơ V2500 và biến thể của nó là V2500-A1 lực đẩy là 110 kN, do đó, động cơ này có phần nhỉnh hơn và hiệu quả hơn so với CFM56, với lượng nhiên liệu tiêu thụ là 0,56 lb/(h·lbf) so với mức 0,591 lb/(h·lbf) của CFM56.
Cuối cùng, Airbus đã hoàn thành được mục tiêu đặt ra ban đầu là cho ra đời một mẫu máy bay có kích thước tương đương với Boeing 727 nhưng lại vận hành với chi phí thấp hơn, kinh tế hơn và vận chuyển được nhiều hành khách hơn. Để đạt được mục tiêu đó, Airbus đã hợp nhất các tính năng tiên tiến bao gồm hệ thống điều khiển bay điện kỹ thuật số, các cấu trúc căn bản bằng vật liệu composite, sử dụng nhiên liệu để kiểm soát trọng tâm, khoang điều khiển bằng màn hình (EFIS) và bảng điều khiển bay hai người. Kết quả là A320 tiêu thụ lượng nhiên liệu ít hơn Boeing 727 đến 50%
Sản xuất, kiểm tra và xuất xưởng
Quá trình sản xuất các máy bay A320 đã bị hoãn lại vì một số lý do. Ngay từ đầu, Anh, Pháp và các nước Tây Đức muốn việc lắp ráp cuối cùng và các công tác liên quan đều được mình đảm nhận. Những tranh chấp này được xem như là "quan điểm chia sẻ công việc" (work-share arguments) vì ngoài những lý do như tiền bạc, uy tín. Người Đức yêu cầu tăng lượng công việc được nhận lên 40% trong khi người Anh muốn có được quyền cung cấp cho các đối tác của họ những kinh nghiệm về sản xuất, nghiên cứu và phát triển (R&D). Cuối cùng người Anh đã nhận được phần công việc nhiều hơn do việc tăng gấp đôi cổ phần của mình trong Airbus, trong khi các thành viên đối thủ khác vẫn giữ nguyên lượng cổ phần như cũ.
Tuy nhiên, vấn đề chia sẻ công việc vẫn chưa được giải quyết do các khoảng trợ cấp từ phía chính phủ các nước vẫn chưa có sự thống nhất, cụ thể là chính phủ Pháp sẵng sàng cam kết, người Đức tỏ ra thận trọng hơn trong khi người Anh thì không sẵn sàng cung cấp kinh phí theo như các yêu cầu của Cơ quan hàng không vũ trụ Anh. Điều này bị hoãn lại mãi cho đến ngày 1/3/1984, một thông báo được đưa ra về các thỏa thuận giữa các Chính phủ và nhà sản xuất được thông qua. Thỏa thuận này quy định rằng 50 triệu uero sẽ được chi trả cho dù A320 có được bay hay không, phần còn lại sẽ được hoàn trả lại như một khoản thuế phải nộp khi mỗi chiếc A320 được bán ra.
Dự án sản xuất A320 cuối cùng cũng được bán ra ngay vào ngày tiếp theo sau ngày ra thông báo chính thức, lập tức 96 đơn đặt hàng được đưa tới. Air France là khách hàng đầu tiên với 50 máy bay, chia đều cho các công ty lớn nhỏ của họ. Cyprus Airway trở thành người đầu tiên đặt hàng cho chiếc A320-V2500 và được giao trong tháng 11/1984. Chuyến bay thử nghiệm lần đầu tiên của A320 được thực hiện vào ngày 22/2/1987, trong lần bay thử này, A320 bay 1200 m trên không, và thực hiện trong vòng 530 chuyến bay với thời gian bay mỗi chuyến là 3 giờ 28 phút. Cuối cùng, chiếc A320 đầu tiên được giao cho khách hàng để chính thức đưa vào sử dụng bởi Air France vào ngày 26/3/1988.
tinhte.vn - A320 14.jpg


Còn nữa...

Nguồn: tổng hợp từ Airbus.com, nycaviation.com, wikipedia.org, youtube.com
2 bình luận
Chia sẻ

Xu hướng

chickbong
ĐẠI BÀNG
11 năm
Dài quá

Sent from my MB860 using Tinhte.vn mobile app
đẹp quá

Xu hướng

Bài mới









  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2024 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: Số 70 Bà Huyện Thanh Quan, P. Võ Thị Sáu, Quận 3, TPHCM
  • Số điện thoại: 02822460095
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019