Tìm hiểu về codec âm thanh MPEG: từ MP3 đến xHE-AAC
Rất hay và hữu ích!/16 người
AudioPsycho
6 thángBình luận: 50
Tìm hiểu về codec âm thanh MPEG: từ MP3 đến xHE-AAC
Định dạng âm thanh MPEG được biết đến rộng rãi nhất và cũng thông dụng nhất chính là MP3, xuất hiện từ năm 1998. Cũng kể từ lúc đó, Fraunhofer IIS và những đơn vị tham gia phát triển định dạng ISO-MPEG ngày càng cải tiến nó hơn nữa và mang đến những chuẩn codec mới với chất lượng cao hơn. Có thể nói các chuẩn codec MPEG mới được ra đời đã tạo nên những bước ngoặc to lớn, làm thay đổi cách âm nhạc được tiêu thụ.

ISO-MPEG: Cái nôi của những codec thông dụng hiện nay



tinhte_iso_mpeg.png

Chuẩn mã hóa âm thanh và hình ảnh MPEG (viết tắt từ Moving Picture Experts Group) được ra đời từ năm 1988 dựa trên tiêu chuẩn ISO (International Organization for Standardization). Tên đầy đủ của nhóm phát triển MPEG-ISO là ISO/IEC JTC 17SC 29/WG 11.2 tập hợp các chuyên gia từ hơn 200 công ty của gần 20 quốc gia trên toàn thế giới.

Quảng cáo


Các phân nhánh nổi bật nhất của tiêu chuẩn MPEG gồm MPEG-1, MPEG-2 và MPEG-4, ngoài ra cũng có thể nhắc đến các chuẩn mới gần đây như MPEG-D hay MPEG-DASH. Hiện nay đa số các trang web vẫn sử dụng codec MPEG-4 AVC/H.264 cũng được phát triển và tiêu chuẩn hóa từ MPEG.

MPEG - Layer 3


tinhte_mpeg_layer_3_mp3.png


MPEG - Layer 3, hay được biết thông dụng hơn với tên MP3, là codec nén nhạc được phát triển từ đầu những năm ’80 và chính thức đưa vào sử dụng vào năm 1995 bằng các file có đuôi .mp3. Đến năm 1998, định dạng MP3 làm chủ thị trường nhạc bằng sự tiện dụng của nó, chủ yếu đến từ khả năng lưu trữ nhỏ gọn nhưng vẫn giữ được hầu hết những chi tiết nhạc mà tai người có thể nghe thấy, nói cách khác là không làm bài nhạc giảm chất lượng quá nhiều.

tinhte_audio_codec_2.jpg

Thuật toán nén MP3 lược bỏ đi những chi tiết âm thanh mà tai người khó có thể nghe thấy được để tiết kiệm dung lượng lưu trữ. Với người nghe nhạc chuyên nghiệp, những khiếm khuyết của file .mp3 là có thể nhận ra được, tuy nhiên đối với người nghe không chuyên thì họ không quá quan tâm đến vấn đề này (với file có chất lượng tối thiểu 192kbits/s). Thuật toán cũng được sử dụng trong codec AAC.

AAC

Quảng cáo



tinhte_aac_codec.jpg

Trước khi MP3 làm mưa làm gió trên thị trường, codec AAC (Advanced Audio Coding) đã được phát triển và ứng dụng cũng theo phương pháp giảm chi tiết âm thanh để giảm dung lượng lưu trữ. Codec AAC xuất hiện từ năm 1994 và đến 2012 thì nâng cấp thành Extended HE-AAC.

Phiên bản đầu tiên của AAC được phát triển từ MPEG-2, sau đó được ứng dụng theo tiêu chuẩn MPEG-4 với các tính năng lọc tiếng ồn (Perceptual Noise Shaping - PNS), nhân bản băng tần (Spectral Band Replication - SBR) và Parametric Stereo (PS).

AAC-LC



AAC-LC (Low Complexity) cũng là một profile codec của chuẩn MPEG-4 với mục tiêu giúp tăng cường chất lượng âm thanh làm hài lòng cả những người nghe chuyên nghiệp khó tính. AAC-LC có chất lượng từ 128 ~ 192 kbits/s (đối với stereo) và 320 kbits/s (đối với multi-channel). Codec AAC-LC có băng tần từ 8 ~ 192 kHz, bitrate 256 kbits/s và tối đa 48 kênh, được sử dụng nhiều nhất trên dịch vụ Apple iTunes và đăng ký tiêu chuẩn Japanese ISDB cho các dòng TV kỹ thuật số.

Quảng cáo


HE-AAC và HE-AACv2

tinhte_he_aac_v2.png

HE-AAC (High Efficiency Profile) kết hợp những điểm mạnh của MPEG-4 AAC-LC và công cụ SBR để giảm hơn nữa bitrate mà vẫn giữ chất lượng âm thanh cao nhất có thể. HE-AAC có thể làm việc ở mức dưới 128 kbits/s cho tín hiệu stereo, giảm 30% bitrate so với AAC-LC nhưng vẫn cung cấp chất lượng tương đương.
Codec HE-AAC sử dụng AAC-LC để mã hóa dải thấp và công cụ SBR để mã hóa dải cao, đồng thời cũng sử dụng công cụ SBR để làm mượt chuyển tiếp từ dải thấp lên dải cao để âm thanh tổng thể được tự nhiên hơn. Dải thấp được mã hóa bởi AAC-LC cũng chỉ có sample rate bằng một nửa so với tín hiệu tổng thể.
HE-AAC thường sử dụng bitrate 48 ~ 64-kbit/s (stereo) hoặc 160-kbit/s (multi-channel), và theo thông số kỹ thuật thì vẫn hỗ trợ 8 ~ 192 kHz / 48 channel.

HE-AACv2 (High Efficiency AAC v2 Profile) là phiên bản nâng cấp của HE-AAC được tích hợp thêm công cụ PS. Ưu điểm của HE-AACv2 là càng có thể giảm bitrate hơn nữa, có thể đạt đến mức ấn tượng chỉ 24 ~ 32-kbit/s cho tín hiệu stereo.

Codec HE-AACv2 hiện nay chủ yếu sử dụng trong các đài phát thanh và truyền hình kỹ thuật số ở những nước phát triển. Một số quốc gia như Brazil hay các nước Nam Mỹ tuy nhiên vẫn sử dụng chủ yếu là HE-AAC.

tinhte_he_aac.jpg

HE-AAC được ứng dụng nhiều nhất trong Smart TV và các chương trình truyền hình chất lượng cao như Hybrid Broadcast Broadband TV (HbbTV), HD-TV, Smart TV-Box, ngoài ra cũng được sử dụng trên hầu hết các nền tảng streaming và nội dung kỹ thuật số gồm Flash, Silverlight, Windows Media Player, Winamp hay iTunes. HE-AAC và HE-AACv2 tương thích hoàn hảo với các hệ điều hành Mac OS X, Windows, iOS, Android, Windows Phone, Symbian và BlackBerry. Hiện nay các hình thức stream http-adaptive có hỗ trợ HE-AAC như Apple HLS, Microsoft Smooth Streaming và Adobe Dynamic Streaming đều có nguồn gốc từ chuẩn AAC.

HE-AACv2 là một phần quan trọng trong các tiêu chuẩn stream thông dụng như Open IPTV Forum, ATIS, HbbTV và DLNA. Hầu như tất cả những chiếc TV kỹ thuật số, đầu Blu-ray, TV-Box, máy chơi game console... đều hỗ trợ codec này. Các dịch vụ web-radio như Pandora, Aupeo, Hulu và BBC iPlayer cũng mã hóa nội dung dựa trên HE-AACv2.

MPEG Surround



tinhte_mpeg_surround.gif

Công nghệ MPEG Surround có thể được xem như là bản mở rộng của Parametric Stereo từ stereo sang multi-channel. MPEG Surround có tỷ lệ giữa bitrate và chất lượng âm thanh cân bằng hơn và cho phép kết hợp với các codec thuộc series AAC nhằm mang lại hiệu năng cao hơn. MPEG Surround cũng tương thích ngược với tín hiệu stereo.

Dòng tín hiệu luôn sẽ có tín hiệu stereo được mã hóa AAC và MPEG Surround giống như một “phần phụ thêm”. Tín hiệu stereo sẽ được bộ giải mã trích xuất và sử dụng như dòng tín hiệu chính, trong khi đó MPEG Surround sẽ giúp tái tạo tín hiệu multi-channel, cho phép ta ứng dụng nó như một giải pháp nâng cấp ít chi phí cho hệ thống của mình.

Low-Delay Audio Codec



tinhte_audio_codec_1.jpg


Codec MPEG được ứng dụng trong các thiết bị liên lạc và truyền thông để cung cấp các dịch vụ với công nghệ Full-HD Voice. Công nghệ này sở hữu chất lượng âm thanh tốt nhất hiện nay cho các hệ thống liên lạc và truyền thông với băng tần lên đến hơn 14 kHz. Các cuộc gọi có hỗ trợ công nghệ Full-HD Voice cho âm thanh trong trẻo như đang trò chuyện trực tiếp với người bên kia. Series codec Full-HD Voice gồm các chuẩn codec Low Delay AAC (AAC-LD), Enhanced Low Delay AAC (AAC-ELD) và Enhanced Low Delay AACv2 (AAC-ELDv2).

AAC-LD được sử dụng trong các cuộc gọi đòi hỏi sự ổn định cao, có mức delay chỉ 20ms và cho chất lượng âm thanh khá tốt.

AAC-ELD được nâng cấp từ AAC-LD, kết hợp giữa MPEG-4 AAC-LD và công cụ SBR để giữ độ ổn định cao nhất khi truyền tải, cho chất lượng âm thanh rất tốt chỉ với bitrate 24 kbits/s. AAC-LD và AAC-ELD từ lâu đã được ứng dụng trong app Apple FaceTime.

AAC-ELDv2 là bản nâng cấp của AAC-ELD giúp giảm bitrate luôn ở mức thấp nhất cho tín hiệu stereo. AAC-ELDv2 tối ưu quá trình giải mã multi-channel bằng cách chỉ truyền tải một kênh mono cùng một số chi tiết âm thanh cần thiết nhất để đảm bảo chất lượng thay vì truyền cả hai kênh.

Extended HE-AAC



Extended HE-AAC ra mắt vào đầu năm 2012. Bằng cách ứng dụng những công nghệ mới nhất vào thời điểm đó, nó có thể làm việc với mức bitrate cực thấp chỉ 8-kbit/s, đồng thời vẫn hỗ trợ tốt các mức bitrate cao hơn như 24/32/64 kbits/s. Extended HE-AAC cũng tương thích với HE-AAC.

Nhờ những ưu điểm nổi bật của Extended HE-AAC, nó đang dần dần được thay thế cho codec HE-AAC và HE-AACv2 đã lỗi thời so với nhu cầu hiện tại.
49 bình luận
Mình vẫn chuộng mp3 320kbps nhưng cảm giác một số bài 192kbps vẫn nghe to và rõ hơn, có thể do người upload nhạc ghi sai hoặc mod kiểm soát không kỹ 😁
haidnacitt
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@p700i Không hẳn. Trong nhiều trường hợp sẽ có sự khác biệt tương đối rõ nhất là bạn dùng một chiếc headphone đủ tốt. Ví dụ như tiếng vỗ tay của đám đông, với Dynamic range rộng, nó sẽ nghe kiểu vang vang khác với bộp bộp rồi ngắt ngúm, cụt ngủn (xin lỗi vì mình không phải chuyên gia nên không biết diễn tả ra sao)
@DäuGäucaca Chắc do chuyển đổi tăng âm lượng
@DäuGäucaca Quan trọng nhất vẫn là nguồn tạo ra file MP3 đó. Tình trạng MP3 đểu (upscale) ở các trang nghe nhạc không phải là không có.

Cùng một bản thu của bài hát, và kể cả là cùng chọn một bitrate để nén, thì một file MP3 tạo ra trực tiếp từ master recording nghe vẫn xuất sắc hơn file MP3 tạo ra từ các đĩa CD 10k bán tràn lan ngoài tiệm.
phihavn
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@Penguin Pingu Đúng vậy. Nguồn ok thì mp3 nghe vẫn ok hơn từ mp3 đểu rồi upcase lên flac. Để phân biệt giữa mp3 vs flac, nếu có bộ dàn audio tầm trung thôi. Mở file flac max volume bao giờ bass treble, vocal cũng tách bạch hơn so với mp3. Nhiều file mp3 mở to nó bị rè 1 số âm treble vs chói, flac ko bị vậy.
jedi9
TÍCH CỰC
6 tháng
Thiếu Opus rồi. Còn mp3pro tiền thân cho HE-AAC nữa =))
Ài viết chuyên sâu và công phu ghê
cccccc6
TÍCH CỰC
6 tháng
Đỉnh nhất vẫn là Rma
@cccccc6 Chưa nghe định dạng này bao giờ
@Manhtoan112 chắc ý ông ấy gõ là amr 😁
vieted
TÍCH CỰC
6 tháng
@cccccc6 *.ra Real Audio một thời thống trị giới nghe nhạc
Bài viết khá chi tiết.
Đối với mình thì 320Kb là quá ổn rồi.
@hongphuc1992 Hiện nay chỉ quan tâm đến nhạc lossless và nhạc " dĩa than "
Em tai voi nên nghe thể loại này thôi.
image.jpg
@hackieuhay WAV cũng tuỳ loại WAV
Wav lossless thì mới gọi là hay
còn wav lossy nó cũng không khác gì nhạc nén mp3 đâu
huygapro
TÍCH CỰC
6 tháng
@tranquan1988 Trên App Store có ứng dụng Muzik Box chơi được mp3, wav, flac luôn. Chép nhạc qua Wifi nữa. Khá tiện lợi.
@tranquan1988 Nhạc off mà dùng i pỏn thì thua. Lưu vào máy là cả một nghệ thuật.
@normal user Chơi wav tầm 40m/ file
Ngày xưa mình nhớ có cái Real One Player nghe chất âm cực cao chả nhớ jo còn không
@trungduca8vn Mình toàn dùng jetaudio , tua nhanh video sướng
@tranquan1988 chú dùng để xem video gì mà cần tua nhanh thế 😁
@mat_troi_ha_noi Lại còn phải hỏi
Khôn như mày :D
Mình đang nghe trên Deezer gói Hifi lossless FLAC 16-bit/44.1kHz (~1411kbps) cảm nhận âm thanh nhỏ nhất trong bài nhạc cũng nghe được
@Cao Quốc Vinh Share zới
@trungcustom Full rồi bạn 😔
@Cao Quốc Vinh Bùn 😭
Cũng zât chi tiết
Bài viết chuyên sâu. Mình nghe offline là flac còn online trên zing và nhaccuatui
tk07vt
ĐẠI BÀNG
6 tháng
Thanks
MPEG-DASH không phải codec audio nhé bro
Xưa toàn dùng .wma nên ko bao giờ đụng ipod
@cosmos47 WMA, WMV 😁.

Ngày xưa thời còn chưa biết tới Du Tu Be mình vẫn hay dùng WMP để xem mấy clip nhạc MTV. Nhiều trang nghe nhạc online sơ khai vẫn dùng .wma nên phải cài cả plugin mới nghe được nữa bác ạ 😁
còn định dạng âm thanh của MP5 nữa không thấy nói
Đã có khoảng thời gian khá dài mình chỉ nghe nhạc Flac hoặc thấp nhất cũng là Mp3 320 kbps Vì vậy phải mua tài khoản vip của các trang nhạc Sau này khi sử dụng youtube vanced thì do có khả năng ép phát mức cao nhất của chất lượng nhạc trong video Vì vậy bắt đầu nghe AAC-LC thấy khá hài lòng Từ đó bỏ không mua tài khoản vip nữa Trên youtube vanced thì bài gì cũng có nhất là các bản cover Lại rất dễ dàng tìm được ca sĩ hoặc thể loại mình yêu thích Và hoàn toàn gắn bó với các file nhạc aac lc
Trước mình cũng hay nghe nhạc zip từ đĩa. Nhưng giờ cũng chuyển qua YouTube.
Quá nhiều chuẩn âm thanh
chiasenhac trùm upscale, convert từ youtube =D
Mình từ giờ WAV & FLAC, ngày xưa gặp vấn đề không đủ dung lượng lưu trữ, nhưng giờ đã giải quyết được vấn đề đó. Ngày trước nghe MP3 320kbps vẫn thấy thiếu thiếu hihi
20210201_175423.jpg
Mình nghe DAC tích hợp nên chả quan tâm


Tải app Tinh tế

Tải app Tinhte - Theo dõi thông tin mà bạn yêu thích

Tải app TinhteTải app Tinhte
Tải app Tinh tế cho Android trên Google PlayTải app Tinh tế cho iPhone, iPad trên App Store





Đang theo dõi




  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2021 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019