[Tin học lớp mầm] Mainboard - Bo mạch chủ và những điều bạn cần biết
Bài hay!/11 người
Duy Luân
8 thángBình luận: 103
[Tin học lớp mầm] Mainboard - Bo mạch chủ và những điều bạn cần biết
Mainboard tính ra cực kì quan trọng vì nó là cái “nền” cho mọi linh kiện khác. Dù bạn tự build máy tính hay dùng laptop, máy tính build sẵn thì đều cần có mainboard trong đó, thậm chí điện thoại cũng có bo mạch chủ luôn (chỉ khác là nó được gọi là logic board). Giới thiệu với anh em những thông tin cơ bản về mainboard nhé.

Chiếc máy tính IBM Personal Computer ra đời năm 1981 được xem là chiếc máy tính đầu tiên dùng khái niệm bo mạch chủ, thời đó nó được gọi là planar. Ngày nay bạn có thể tự mua bo mạch chủ từ các hãng như Asus, Intel, ABIT, MSI, Gigabyte, Biostar… Các hãng cũng tự làm bo mạch chủ cho các máy build sẵn hoặc laptop của họ.

Trong một số máy tính có nhiều hơn 1 bo mạch thì cái chính sẽ là mainboard, còn cái phụ là daughterboard (con gái).

Mọi thứ trong máy tính đều phải kết nối vào bo mạch chủ bằng cách nào đó, chứ không thì chúng không thể biết cách hoạt động. Ổ cứng, CPU, RAM, bộ xử lý đồ họa, bộ nguồn, các cổng kết nối trên máy… đều đi về mainboard.

Trên mainboard có gì


pci_e_x1.jpg

Cơ bản thì một cái mainboard sẽ bao gồm các thứ đánh dấu như hình. Một số mainboard sẽ có nhiều cổng kết nối hơn, một số thì có thêm chức năng đặc biệt, tùy theo giá tiền bạn có thể chi ra. Sẽ có nhiều loại kích thước khác nhau, cái đó mình sẽ nói sau.

Đối với laptop, để tiết kiệm thì một số thành phần có thể được hàn chế lên mainboard chứ không có khe để bạn gắn linh kiện. GPU, CPU là những thành phần thường sẽ được hàn lên thẳng mainboard và bạn không thể tự thay thế. Một số dòng laptop mỏng nhẹ thì hàn luôn cả RAM, ông Apple chơi hàn luôn cả SSD.

Trên mainboard còn có một linh kiện tên là BIOS, nó là một con chip. Nó xử lý việc giao tiếp cơ bản giữa các thiết bị ngoại vi với hệ điều hành. Ngày xưa phần mềm dùng để con chip này giao tiếp với hệ điều hành cũng được gọi là BIOS, nhưng ngày nay người ta xài UEFI làm phần mềm giao tiếp để hỗ trợ một số chức năng nâng cao, ví dụ như khả năng dò lỗi ngay cả khi không có hệ điều hành nào được cài vào.

Ngoài ra còn có một cục pin tròn tròn, gọi là pin CMOS. Pin này cấp nguồn cho một bộ nhớ nhỏ chứa một số thông tin cơ bản, ví dụ như thông tin về giờ giấc, múi giờ… Các thông tin này vẫn sẽ còn được lưu trữ ngay cả khi bạn tắt máy. Cục pin CMOS thường được dùng là loại CR2032, và khi dùng làm pin CMOS thì thường được tận vài năm, bạn không cần quá lo lắng.

Các loại kích thước của mainboard


Trên laptop thì bạn không cần quan tâm, vì nhà sản xuất đưa sao thì bạn dùng thế thôi chứ không cách gì đổi được 😁 Nó phải phù hợp với tổng thể thiết kế và kích thước của vỏ máy nữa.

Còn với máy bàn, có một số loại mainboard như thế này.
Motherboard-Size-Chart-780x405.jpg

Kích thước mainboard sẽ quan trọng khi bạn tự đi mua case, bạn phải biết case của mình hỗ trợ loại mainboard nào để mua về cho đúng, lắp vào mới vừa. Mini-ITX thường thấy trong các dòng máy tính nhỏ gọn, bé bé xinh xinh. Còn MicroATX, ATX hay EATX thì nằm trong các máy bàn hơi to một chút, có thùng máy to bự này kia.

Bo mạch to thì hơn thì sẽ có nhiều cổng, nhiều khe cắm hơn cho bạn, và thường nó cũng sẽ hỗ trợ thêm một số chức năng đặc biệt dành riêng cho một số mục đích cụ thể (ví dụ, máy món đồ gaming thì thường có thêm nhiều đồ chơi).

Mỗi loại mainboard hỗ trợ một số dòng CPU


Lúc mua mainboard, bạn cũng cần nhắm sẵn trong đầu mình là mình sẽ dùng dòng CPU nào, vì mỗi dòng CPU sẽ có socket và đòi hỏi chipset điều khiển riêng. Ví dụ, CPU Intel sẽ dùng socket khác so với CPU AMD, và bản thân các dòng CPU Intel cũng có sự khác biệt giữa các thế hệ với nhau.

Rồi có chipset hỗ trợ ép xung, có chipset thì tích hợp thêm Wi-Fi, và số cổng kết nối tối đa mà chúng hỗ trợ cũng khác nhau.

Ví dụ trong hình bên dưới là mainboard của Asus hỗ trợ CPU AMD.

AMD.png


Đấy, nên anh em mua thì nhớ cẩn thận nhé, kẻo mua nhầm thì phí tiền, hoặc mất công đem đi đổi.

Rồi, thông tin cơ bản thì nhiêu đấy thôi, anh em thấy mình thiếu cái nào thì bổ sung thêm nhé, hoặc sai cái nào thì cũng góp ý bằng cách comment vào bài này giúp mình.
Bài hay!/11 người
geoterre
ĐẠI BÀNG
8 tháng
Nhớ hồi đầu tiên built PC cho mình! Cứ order cái main với tiêu chí rẻ là đầu tiên! Các bros quan tâm gì cho lần đầu?!!? ;)
Freenday
TÍCH CỰC
8 tháng
@xxxthientaixxx ngoài giá ra thì nên tham khảo chất lượng từng hãng, ko phải cứ rẻ rồi lao đầu vào rồi lại ôm cục nợ :-<
nhớ lần đầu múc pc mua em vga asus đc 1 tháng bảo hành 3 lần, đm đến giờ vẫn cay :-<
@geoterre Không ưa main rẻ, cứ phải táng cái main mới đét bảo hàng 36 tháng mới chịu. Có cái main g41 xài 10 năm rồi còn chưa hỏng, sau đó ham hố và cũng do nhu cầu tăng lên nâng lên H81 mua cũ 800k xài được 2 năm thì tạch. Giờ thì mua 1 con h81 khác mới đét 1,3 củ về xài cho nó yên tâm. Main luôn ưu tiên mua mới và chọn bọn đài loan sản xuất chứ không chọn hàng tq sản xuất.
@geoterre build dàn nào mới nhất trong khả năng, vì vài tháng sau lại có tin dòng chipset cpu mới rồi.intel hay AMD cứ nào rẻ thì vả vô. cpu chọn dòng same same i5 ấy, tiện việc chơi game và làm việc về sau ít nhất 5 năm.
ram ít nhất 8GB.
ssd NVME 250GB là đủ OS rồi. ssd sata 1TB hoặc hdd 3-4 TB.
psu lựa lại 550W tầm trên 1 triệu he, seasonic chẳng hạn.
case thì cứ online mà sắm đủ cở đủ kiểu đở mắc công ship..
monitor nếu có làm đồ họa nhớ cái trade mark 99%sRGB. còn không cứ gaming màn bự mà vả.
@geoterre năm 2002 em học lớp 9, built cái PC đầu tiên, bố dắt ra showroom và chị bán hàng xinh đẹp tư vấn và built cho hết, tại vì em méo biết cm gì cả 😆
Trong hình ko thấy chip bắc với chip nam nhỉ
BH2412
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@Duy Luân Hú hú
BH2412
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@Duy Luân Hú hú
BH2412
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@Duy Luân Hú hú
BH2412
ĐẠI BÀNG
6 tháng
@Duy Luân Ô la a lo
bvateam
TÍCH CỰC
8 tháng
trên hình là khe Pcie x1 chứ ko phải x4. Phần chipset dưới tản nhôm quang trọng, đáng để liệt kê hơn 2 cái Bios
@bvateam Mình coi specs thì thấy nó ghi x4, để kiểm tra lại nha. Lúc coi cũng nghi nghi rồi
uyvuhuy
ĐẠI BÀNG
8 tháng
Cảm ơn bài chia sẻ bổ ích của bạn. Mình hiểu sâu thêm về Mainboard.
Bác Luân nên thêm vào mấy dòng bo mạch chủ như H,A,B,Z,X vào
@Khangnguyen001 Cái đó cho lớp nâng cao bạn ơi 😆
hư thì thôi...
asus giờ sửa tại ttbh báo giá cũng mềm và dễ chịu
IMG_20200501_192343.jpg
IMG_20181217_112246.jpg
mình muốn lắp cái pc, mình không chơi game chỉ chỉnh sửa ảnh photoshop và lightroom nhẹ, xem video 4k. mình đã có sẵn màn hình và ssd rồi. kinh phí tầm 7tr thì cấu hình các phần còn lại như thế nào ổn vậy mấy bác? à mình muốn mainboard có cổng USB-C để tiện kết nối
zaizai_vjp
ĐẠI BÀNG
8 tháng
@Reah Photoshop và Lightroom có quái gì mà căng? Nó toàn chơi CPU chứ có ăn vào GPU mấy đâu? 7 củ mà muốn có cằc rời thì chơi trâu cày nhé
zaizai_vjp
ĐẠI BÀNG
8 tháng
@mouse_gaga quan trọng là công suất thực bao nhiêu. Mình cũng chưa trông thấy con nào hãng này bao giờ 😁
zaizai_vjp
ĐẠI BÀNG
8 tháng
@hoangthien_1610 Quadro người ta dùng trong mấy phần mềm dựng kiến trúc như Cad mà cha nội, làm ảnh thì có tác dụng chó gì ngoài đắt lòi?
Lưu lại, nữa mai mốt lớn rồi coi.
XBlue
CAO CẤP
8 tháng
Giải thích thêm về các làn PCie và bus đi ạ
@XBlue Đọc tài liều tiếng anh thôi, ở m không thấy bác nào rành về cái này. Pc lắp nhiều card và nvme , ssd sata. Main lởm biết ngay
@nguyenbathanhtk4 Chuyên gia đầy, không biết nhiều là sao
TuanHanu
TÍCH CỰC
8 tháng
@nguyenbathanhtk4 Gì trời, học kiến trúc máy tính phải biết chứ k rành chi
@XBlue Bus(hay còn gọi là font side bus) nói dễ hiểu là tốc độ truyền tín hiệu giữa các linh kiện, đơn vị tính là MHz, ví dụ main hỗ trợ bus RAM 1066/1333/1600MHz, nghĩa là có thể gắn RAM trùng với thông số bus là chạy, bus cao thì tốc độ xử lý cao.
Mọi liên lạc giữa các thiết bị đều tính bằng đơn vị là bus!
Nếu main có 4 khe gắn RAM, ta dùng 2 thanh RAM có bus khác nhau thì chúng vẫn chạy, nhưng nó chỉ khai thác tốc độ bus RAM nào nhỏ hơn, ví dụ gắn 1 RAM bus 1066 và 1 RAM 1600MHz, thì main chỉ nhận bus 1066, cây RAM kia coi như biến thành bus 1066 luôn thay vì 1600.
PCI là cổng gắn thiết bị ngoại vi, tầm 15 năm trước thì PCI chuyên dùng gắn các thiết bị ngoại vi như sound card, card chuyển tín hiệu usb...
Thời gian sau phát triển thành các chuẩn khác như ePCI(hay gọi là cổng PCI mini), thường để gắn ổ cứng ssd.
PCIe hay còn gọi là PCI express, là cổng gắn thiết bị ngoại vi tốc độ cao, thường để gắn VGA card( hay còn gọi card màn hình)
Thế giới có lẽ bây giờ nên định nghĩa lại cái chuẩn mobo default cho người mới và đa số user là mini ITX chứ không phải ATX... Giờ người dùng phổ thông mini itx đã là quá dư xài cho nhu cầu mà đây lại là cái size vừa hiếm lại vừa đắt, đéo hiểu luôn?
@zaizai_vjp tôi đang dùng mini itx đây ông dọa làm gì, ông xài i7 i9 r7 r9 thì cần tản tháp thì lại không gọi là người dùng phổ thông và người mới rồi... đọc kĩ người ta đang nói là người mới, người dùng bình thường không? Người dùng bình thường lướt web chơi lol tác vụ nhẹ nhàng thì toàn r3 r5, tản tháp làm gì? cứ tản stock mà quất chết ai?
@demonntl Giờ nhu cầu phổ thông thì xài laptop luôn chứ ít khi nào xài NUC. Chỉ ai làm độ họa hay chơi game mới build máy, ko như ngày xưa laptop ghẻ thôi đã là dân chơi
iamcuong
TÍCH CỰC
8 tháng
@ntvinh1602 uh mình thấy cái Mirco ATX nó hơi lửng lơ. Bé không bé hẳn, lớn không lớn hẳn.
Mình cũng chơi SFF form ITX đây.
zaizai_vjp
ĐẠI BÀNG
8 tháng
@ntvinh1602 đơn giản là cái bảng mạch bé hơn thì vẽ khó hơn, độ chi tiết cũng cao hơn, cần độ tỉ mỉ chính xác hơn. Nó giống như ở đường làng mà ông vẫn muốn phóng 100km/h thì tay lái phải lụa kẻo lên bàn thờ ấy. Ông bỏ thời gian ra luyện tập cũng như người ta phải nghiên cứu nhiều hơn, đương nhiên giá phải hơn rồi
Mà tôi nói chơi iTX thì ko ai ngu gì quất cái tản tháp cả. Đừng nhét chữ vào mồm tôi thế nhé!
Tại sao ở mình hay gọi Mainboard thay vì Motherboard như nước ngoài, tương tự VGA thay vì GPU nhỉ @@.
renzoson
ĐẠI BÀNG
8 tháng
@TuanHanu VGA là cách gọi sai nhé, VGA là tên chuẩn kết nối với màn hình (màu xanh tím đấy), vì ngày xưa quá thông dụng nên VN mình tiện mồm gọi là VGA. Còn chuẩn phải gọi đủ là graphic card, hay cac màn hình / cac đồ hoạ
zaizai_vjp
ĐẠI BÀNG
8 tháng
@renzoson Video Graphics Adapter, đúng nghĩa là cả con cằc to đùng mà các bạn cầm trên tay, mới cắm được vào khe PCI. GPU chỉ là con chip trên bảng mạch của nó, không tự cắm lên main được vì nó ko dễ dàng tháo rời, phải hàn 😁
Đừng nhầm với chuẩn cắm VGA!
@zaizai_vjp Mình thử tìm theo cái keyword của bạn, và cũng chỉ đúng wiki tiếng việt có nói về Video Graphics Adapter, còn lại toàn ra adapter từ chuẩn khác sang VGA. Bản thân mình nghĩ cái từ Adapter nó cũng không phù hợp. Mình thì thấy nếu cả cái cục thì họ hay gọi là Video Card, hoặc chuẩn nhất các hãng hay gọi giờ là Graphics Card. VGA (cái tiêu chuẩn) ra đời và phát triển cùng thời máy tính và internet về VN, nên mình nghĩ chắc phổ biến từ đó rồi ăn sâu vào mọi người.
@princez 😁. Đúng là ai cũng sẽ hiểu nó như nhau, nhưng trong bài nói thêm về daughterboard nên đi kèm mainboard nó lại không phải lắm. Còn VGA mình vẫn nghĩ nó là cái chuẩn kết nối ngày xưa, Video Graphics Array. Còn cả cái card nên gọi là Graphics Card. Anw miễn hiểu nhau là được 😃).
Vtcnsnev
ĐẠI BÀNG
8 tháng
Khi nào build máy sẽ xem lại
Nói đến mainboard sao ko thấy nhắc đến chipset nhỉ ?
Như cái main trên hình thì bên dưới miếng nhôm tản nhiệt kia là chipset nhé.
Về cơ bản nó đóng vai trò là trung tâm giao tiếp của bo mạch chủ, là vi điều khiển mọi hoạt động truyền tải dữ liệu giữa các phần cứng và là thành phần xác định tính tương thích giữa các phần cứng với bo mạch chủ. Những phần cứng này bao gồm CPU, RAM, card đồ họa (GPU) và ổ cứng. Nó cũng cho biết về khả năng nâng cấp, mở rộng hệ thống, thứ gì nâng cấp được hay hệ thống có thể ép xung được hay không.
@Thành Viên Dấu Tên Có trong bài đấy bạn
@Duy Luân Thấy bác nói lướt qua thôi. Với cũng ko chỉ rõ nó trong ảnh
- Mainboard giờ hay có chỗ (header) gắn đèn rgb, Asus và Gigabyte tôi hay thấy.
- Cũng như anh em nhắc là chipset đi với cpu theo dòng, rất quan trọng khi chọn để mua mainboard.
teobe
TÍCH CỰC
8 tháng
Chip với cpu khác nhau à các bác?
@teobe chip gọi chung cho tất cả các con ic có nhiều chân. Cpu là con ic có nhiều chân, 2 từ dùng thay nhau được, thường trong câu nói nên hiểu nó là gì (context writing/talking). (ic= intergrated circuit=chip).
TuanHanu
TÍCH CỰC
8 tháng
@teobe CPU là 1 loại Chip, nhưng nó quá phổ biến nên nói con máy này chạy Chip gì ngta cũng hiểu là đang hỏi CPU gì.
renzoson
ĐẠI BÀNG
8 tháng
@teobe Chip là khái niệm rộng hơn của CPU, vậy thôi, kiểu như xe và xe máy
teobe
TÍCH CỰC
8 tháng
@renzoson Nhưng ở máy tính hay đồng nhất đúng không nhỉ, chứ chip cớ wifi, 3G,.... ko nói nữa.
renzoson
ĐẠI BÀNG
8 tháng
@teobe À thì đúng rồi, vì nhiều thứ phổ biến quá nên nhiều lúc thành thói quen thôi, chả mấy ai nói chip này chip kia cả, đã nói đến chip thì là sẽ nghĩ ngay đến chip CPU. Kiểu như bạn nói mua xe chẳng hạn, thì người ta sẽ nghĩ đến bạn mua xe máy hoặc ô tô chứ k ai hỏi bạn mua xe tải, xe cần cẩu, xe tăng cả
Tks bài viết hay
Sewny
ĐẠI BÀNG
8 tháng
Bổ ích ạ
Em cảm ơn bác nhá
princez
TÍCH CỰC
8 tháng
đang muốn hỏi nhiều main chỉ có khe PCIe x16 nhưng người dùng không dùng card đồ họa, mà có nhu cầu dùng card PCIe x1 (hoặc x4, x8) thì có cắm vào khe x16 được không, vì trông cái notch nó cùng vị trí với khe x16???
nkforeg
ĐẠI BÀNG
8 tháng
@princez Được đó bạn.
@princez Tất nhiên là được vì nó rộng hơn.
princez
TÍCH CỰC
8 tháng
@Pentanol cắm thì đương nhiên là được nhưng không biết nó có nhận không ấy 😔
@princez Muốn nó nhận thì cắm vô khe x4 với x8 ấy, x16 để cxắm card đồ họa mà.
princez
TÍCH CỰC
8 tháng
@Pentanol main kiểu micro ATX chỉ có mỗi khe x16 thôi
Cá nhân
Bạn
Hi bạn!
Điểm Reward Store: 
Tuổi Tinh tế: 
Cấp độ thành viên Tinh Tế


Tải app Tinh tế

Tải app Tinhte - Theo dõi thông tin mà bạn yêu thích

Tải app TinhteTải app Tinhte
Tải app Tinh tế cho Android trên Google PlayTải app Tinh tế cho iPhone, iPad trên App Store






  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2021 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019