Thực tế rất dễ đưa ra bình luận “khập khiễng quá” khi đặt chung một chiếc máy ảnh giá hơn trăm triệu, với một chiếc máy ảnh giá chỉ hơn chục triệu vào cùng một bài viết. Nhưng tiêu đề thực tế chính là cảm xúc của bản thân mình khi được trải nghiệm hai chiếc máy ảnh cùng được xếp vào dạng “compact camera” ra mắt trong năm 2025.
Vấn đề lại nằm ở chỗ, hai chiếc máy gần như chẳng liên quan gì tới nhau này, ở hai khía cạnh công việc và vui vẻ, nếu tách bạch chúng ra, cảm xúc khi cầm RX1R III đi làm, và cầm X-Half đi chơi, thì có một thứ quan trọng nhất cần phải đề cập ngay: Cả hai chiếc máy này đều tạo ra cùng một cảm xúc, đó là kích thích bản thân mình giơ máy lên, căn chỉnh bố cục rồi bấm nút đóng màn trập.
Cả hai chiếc máy, đặt ở hai ngữ cảnh khác nhau, lại có một điểm chung. Nghe có vẻ kỳ quặc đúng không? Nhưng sự gọn nhẹ tiện lợi, bất chấp những cắt gọt về mặt thông số kỹ thuật mà cả hai chiếc máy này sở hữu, tạo ra sự quyến rũ rất riêng, thứ mà chỉ khi cầm chiếc máy lên mới nhận ra, chứ không thể chỉ đơn thuần đọc danh sách cấu hình và thông số kỹ thuật của từng chiếc máy được.
Vấn đề lại nằm ở chỗ, hai chiếc máy gần như chẳng liên quan gì tới nhau này, ở hai khía cạnh công việc và vui vẻ, nếu tách bạch chúng ra, cảm xúc khi cầm RX1R III đi làm, và cầm X-Half đi chơi, thì có một thứ quan trọng nhất cần phải đề cập ngay: Cả hai chiếc máy này đều tạo ra cùng một cảm xúc, đó là kích thích bản thân mình giơ máy lên, căn chỉnh bố cục rồi bấm nút đóng màn trập.
Cả hai chiếc máy, đặt ở hai ngữ cảnh khác nhau, lại có một điểm chung. Nghe có vẻ kỳ quặc đúng không? Nhưng sự gọn nhẹ tiện lợi, bất chấp những cắt gọt về mặt thông số kỹ thuật mà cả hai chiếc máy này sở hữu, tạo ra sự quyến rũ rất riêng, thứ mà chỉ khi cầm chiếc máy lên mới nhận ra, chứ không thể chỉ đơn thuần đọc danh sách cấu hình và thông số kỹ thuật của từng chiếc máy được.
Nếu nói về chiếc máy ảnh ấn tượng nhất năm nay đối với mình, có lẽ câu trả lời xứng đáng dành cho Canon EOS C50, chứ không phải R6 Mark III. Những tính năng quay phim bên trong cảm biến, cũng như thiết kế định hướng chuyên biệt cho những người làm video hay thậm chí là làm phim của C50 đã giải quyết được rất nhiều vấn đề của EOS R5 C. Độc đáo nhất thì là Hasselblad X2D II 100C. Còn hữu ích nhất đối với mình chính là Nikon ZR.
Nhưng nếu nói về chiếc máy ảnh nào tạo ra nhiều cảm xúc và kích thích mình chụp nhiều nhất, thì đó là Cybershot RX1R III và X-Half. Mình cũng phải nói thật, mình đã cố gắng hết sức để chọn ra một trong hai chiếc máy để chia sẻ vài thứ mang tính “lookback”, nhưng suy cho cùng, cả hai đều cân bằng ở khía cạnh sử dụng, chưa bàn đến công năng và sức mạnh của cảm biến số bên trong hai chiếc máy.
Mà thực tế thì cũng làm gì có chuyện so sánh được công năng và cảm biến của RX1R III và X-Half cơ chứ? Điểm giống nhau duy nhất giữa chúng, có lẽ là đều được Sony Semiconductor gia công với công nghệ backside illuminated CMOS, hết. Còn lại, từ kích thước (full frame 36x24mm so với 1-inch 13.3x8.8mm), độ phân giải (61 so với 17.7 megapixel), rồi cả chip xử lý tín hiệu hình ảnh và vô số những công nghệ nhiếp ảnh khác bên trong, X-Half có vẻ tương xứng với cái giá chỉ bằng 1/10 so với RX1R III.
Nhưng nhắc tới cái giá, kiểu gì cũng sẽ có vài người nhăn mặt. Giá bán của RX1R III giờ cũng xấp xỉ gấp đôi giá máy RX1R II hồi nó mới ra mắt năm 2015. Còn X-Half thì bán một cái máy ảnh cảm biến thậm chí còn bé hơn cả kích thước cảm biến iPhone, nhưng giá hơn chục triệu.
Công bằng mà nói thì tình hình chung hiện giờ là như vậy. Kết hợp cùng lúc rất nhiều yếu tố chẳng một ai mong muốn, từ việc thiếu hụt bán dẫn hậu COVID-19, cho tới suy thoái kinh tế và lạm phát, rồi mới đây nhất là những hàng rào thuế quan mà chính quyền Mỹ áp đặt, giá máy ảnh, giống nhiều thứ khác, cứ thế tăng. Gần nhất là EOS R6 Mark III và Ricoh GR IV cũng mang tiếng y hệt.
Quảng cáo
Một căn bệnh trầm kha của thế giới mạng xã hội nói chung, và anh em mê nhiếp ảnh trên MXH nói riêng, là so sánh khoảng giá của một sản phẩm với những thông số kỹ thuật mà chúng sở hữu, rồi đem con số đó so sánh với những đối thủ cạnh tranh cùng phân khúc.
Vấn đề lại nằm ở chỗ, RX1R III và X-Half không so sánh được như vậy.
Máy ảnh compact cảm biến full frame cao cấp giờ có lẽ đã trở thành cuộc chơi của hai chiếc máy, chí ít là máy mới: Sony RX1R III của Sony, và Leica Q3. Nếu so về giá, không bao giờ người Nhật đọ lại được cái giá mà những bộ não marketing ở Wetzlar, Đức đặt ra cho Q3. Nhưng trăm triệu thì vẫn là trăm triệu.
Đổi lại, kết hợp cảm biến 60 megapixel với ống kính Zeiss 35mm f/2, sự tự do trong quá trình chụp bằng RX1R III trong khi làm việc rất khác so với việc lắp 24-70mm f/4 vào Z6 II để chụp hình sản phẩm hay chụp hình các sự kiện công nghệ, xét trên nhu cầu sử dụng của bản thân mình.
Chiếc máy không hề nặng nề, mà ngược lại, nhỏ gọn tới mức ở tốc độ màn trập 1/160 giây, nó đủ gọn gàng và cân bằng trong bàn tay phải, đôi khi mình còn chẳng để ý tới việc chiếc máy này không có IBIS, một chủ đề được rất nhiều người phàn nàn khi chiếc máy này ra mắt hồi tháng 7.
Quảng cáo
Ống kính cố định tiêu cự 35mm cũng không phải vấn đề trong khi tác nghiệp, khi kết hợp nó với độ phân giải lên tới 60 megapixel và khoảng cách lấy nét tối thiểu chỉ 20cm ở chế độ Macro. Thậm chí nếu muốn phóng to chủ thể như món đồ mình chụp, thì nhu cầu kích thước hình ảnh chỉ 2048 pixel bề ngang khi đăng hình lên Tinh Tế hoặc mọi MXH khác thực sự khiến cảm biến 60MP tỏa sáng.
Cũng với tác vụ công việc, sức mạnh của hai con chip xử lý, một dùng để xử lý tín hiệu hình ảnh, con chip còn lại xử lý thuật toán AI lấy nét tự động, những gì các kỹ sư Sony tạo ra, ứng dụng trên những chiếc máy ảnh Alpha cao cấp, những thuật toán được mọi người khen ngợi hết lời nhờ tốc độ lấy nét tự động cũng hiện diện trên RX1R III.
Tốc độ khung lấy nét nhảy vào đôi mắt của những người trong khung hình là thứ không chê vào đâu được, từ đó tiết kiệm được vô vàn thời gian điều chỉnh và làm việc. Khoảng thời gian đó sẽ được dành cho việc tính toán cẩn trọng khung hình và bố cục.
Thành ra, trái ngược hoàn toàn lối suy nghĩ rằng RX1R III dành cho những người mê nhiếp ảnh với túi tiền rủng rỉnh, mua về dùng chơi, làm việc với RX1R III, nhờ vào những công nghệ bên trong, nhồi nhét trong cái chassis cực kỳ gọn gàng, nặng chưa đầy 500 gram, thực sự rất đã.
X-Half, cũng đã, nhưng theo cách rất khác.
Bản chất X-Half không cố gắng thay thế chiếc điện thoại trong túi các chị em, những người trẻ tuổi, những bạn ở độ tuổi Gen Z. Thôi thì, xu hướng và thời trang lúc nào cũng song hành, và luôn luôn có chỗ cho những thứ cũ kỹ. Nhiếp ảnh phim, hay vinyl chẳng hạn. Mình sẽ không lấy làm lạ, nếu các anh chị em tỏ ra bị ngợp với những thứ kỹ thuật số, từ mạng xã hội tới những tấm hình chụp bằng điện thoại, nâng chi tiết một cách giả tạo bằng thuật toán, đôi khi được áp cái cụm từ “AI” cho hợp với xu hướng.
Vậy là, X-Half cố gắng mô phỏng cái chất analog trong thời kỳ digital. Không zoom số crop cảm biến, không thuật toán đẩy chi tiết hình ảnh, cũng không có chuyện chập 4 điểm ảnh lại để thu sáng tốt hơn trong khi chụp ở điều kiện thiếu sáng. Những gì X-Half có, là những profile giả lập màu phim của riêng Fujifilm, là những hiệu ứng cực kỳ vui vẻ, và quan trọng nhất, là sự tự do trong quá trình chụp và chia sẻ hình ảnh lên các mạng xã hội.
Trùng hợp thay, sự ra mắt của X-Half lại trùng hợp đúng cái thời điểm Instagram của anh Zuck đổi preview hình ảnh trong profile mọi người từ tỷ lệ 1:1 trở thành tỷ lệ 4:5, rồi giờ là tỷ lệ 3:4. Tự dưng, những tấm hình nửa khung, chia đôi mỗi khung film nhựa 35mm, gọi là “half frame” mà X-Half chụp ra lại quá hoàn hảo cho giao diện Instagram.
Sự đơn giản của X-Half trái ngược hoàn toàn so với sự phức tạp nhưng thực dụng của Sony RX1R III. Nhưng cái cảm giác bị thôi thúc lấy chiếc máy ra, gạt một cái để khởi động máy và bắt đầu chụp là điểm chung.
Tính ra bây giờ, chơi ảnh phim, cho dù là máy Point and Shoot, hay những chiếc máy SLR của thời kỳ cũ, chi phí rất cao, kể cả là tiền mua phim, đem về chụp rồi tráng rửa hoặc scan thành hình ảnh số để đăng lên mạng xã hội. Bỗng nhiên thấy mười mấy triệu để mua một cái máy thuần túy chụp hình JPG rồi lấy hình thẳng từ máy ảnh vào điện thoại và chia sẻ ngay lập tức cho mọi người, xét trên khía cạnh kinh doanh, lại có vẻ hợp lý.
Rồi ngay sau đó, là nhờ việc chụp quá đơn giản trên X-Half, anh chị em sẽ bắt đầu muốn mò mẫm những profile màu phim, cùng những hiệu ứng. Ban ngày mở Classic Chrome lên chụp. Ban đêm chỗ nào nhiều đèn thì mở hiệu ứng Halation lên, tất cả chỉ cần một thao tác vuốt màn hình phụ, nơi mà bình thường trên máy ảnh phim, là một ô cửa sổ để tiện theo dõi loại phim nào đang lắp trong máy.
Chụp ra được bức hình ưng ý, chỉ cần lôi điện thoại ra, lấy hình trực tiếp bằng ứng dụng X-Half. Cuối cùng, muốn chỉnh sửa thêm hay đăng liền lên MXH, là quyền của anh chị em. Tự do và tiện lợi vô cùng.
Vấn đề lại nằm ở chỗ, hai chiếc máy compact này có sự chuyên biệt đáng kể, và sẽ chỉ hữu ích cũng như cảm xúc nếu đặt đúng ngữ cảnh và tình huống sử dụng. RX1R III đem đi chụp trong những chuyến đi, hay những buổi cafe đương nhiên vẫn được, chỉ là hậu kỳ và chỉnh sửa hơi mệt trước khi chia sẻ trên Facebook. Còn đem X-Half đi làm thì, à mà thôi…
