Khi trực thăng Ingenuity cất cánh trên Sao Hỏa, nó đã chứng tỏ việc bay trên một hành tinh khác là khả thi. Được triển khai từ xe tự hành Perseverance năm 2021, Ingenuity đã bay được 72 chuyến và chỉ bị rơi do hư cánh quạt hồi tháng 1 năm ngoái, dù ban đầu dự tính bay có 5 chuyến.
Thành tựu này đã thúc đẩy Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực, Trung tâm Nghiên cứu Ames của NASA và AeroVironment phối hợp phát triển trực thăng Mars Chopper tiên tiến hơn. Nó lớn bằng một xe ô tô và trang bị 6 cánh quạt, mỗi cánh quạt gồm sáu lưỡi và có thể chở lượng thiết bị nặng tối đa 5 kg. Mars Chopper không còn là phương tiện trình diễn nữa mà sẽ được dùng để điều tra dấu hiệu của sự sống, băng hà, nước cũng như tìm nơi đổ bộ sắp tới cho con người.
Mars Chopper sẽ thực hiện thám hiểm trong 240 ngày Sao Hỏa (mỗi ngày dài 24 tiếng 39 phút), thông qua 100 chuyến bay. Mỗi ngày, nó sẽ bay quãng đường dài 3 km (với Ingenuity là 700 mét). Như vậy chỉ cần 100 ngày thôi nó sẽ bay được tổng cộng 300 km, gấp 17 lần tổng quãng đường của Ingenuity (17,24 km).
Tại Hội nghị Khoa học Mặt trăng và Hành tinh được tổ chức tại Texas hồi tháng 3, các nhà khoa học đến từ Viện SETI và Trung tâm nghiên cứu Ames đã đề ra một sứ mệnh cụ thể cho nó mang tên Nighthawk. Trong đó, Mars Chopper sẽ không cần sự tiếp trợ của xe tự hành như Ingenuity mà sẽ một mình lao qua các hẻm núi sâu và các cồn cát ở cực đông hệ thống núi Noctis Labyrinthus.
Thành tựu này đã thúc đẩy Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực, Trung tâm Nghiên cứu Ames của NASA và AeroVironment phối hợp phát triển trực thăng Mars Chopper tiên tiến hơn. Nó lớn bằng một xe ô tô và trang bị 6 cánh quạt, mỗi cánh quạt gồm sáu lưỡi và có thể chở lượng thiết bị nặng tối đa 5 kg. Mars Chopper không còn là phương tiện trình diễn nữa mà sẽ được dùng để điều tra dấu hiệu của sự sống, băng hà, nước cũng như tìm nơi đổ bộ sắp tới cho con người.
Mars Chopper sẽ thực hiện thám hiểm trong 240 ngày Sao Hỏa (mỗi ngày dài 24 tiếng 39 phút), thông qua 100 chuyến bay. Mỗi ngày, nó sẽ bay quãng đường dài 3 km (với Ingenuity là 700 mét). Như vậy chỉ cần 100 ngày thôi nó sẽ bay được tổng cộng 300 km, gấp 17 lần tổng quãng đường của Ingenuity (17,24 km).
Tại Hội nghị Khoa học Mặt trăng và Hành tinh được tổ chức tại Texas hồi tháng 3, các nhà khoa học đến từ Viện SETI và Trung tâm nghiên cứu Ames đã đề ra một sứ mệnh cụ thể cho nó mang tên Nighthawk. Trong đó, Mars Chopper sẽ không cần sự tiếp trợ của xe tự hành như Ingenuity mà sẽ một mình lao qua các hẻm núi sâu và các cồn cát ở cực đông hệ thống núi Noctis Labyrinthus.
Là một mạng lưới hẻm núi tựa như mê cung, Noctis Labyrinthus nằm giữa siêu thung lũng Valles Marineris ở phía đông và bình nguyên núi lửa Tharsis phía tây. Khu vực có độ cao dao động từ -1 km đến +9 km, cao hơn nhiều mức âm 2,6 km mà Ingenuity từng bay ở miệng hố Jezero.
Ở phía đông Noctis Labyrinthus là một núi lửa cổ khổng lồ, có dạng gần tròn mà nay đã xói mòn. Người ta tin rằng một lượng lớn băng hà có thể vẫn còn nằm dưới bề mặt của nó. Nơi đây còn có sự hiện diện của các trầm tích do nham tầng núi lửa tạo thành cùng nhiều loại khoáng chất ngậm nước. Tất cả những dấu tích đó cho thấy chỗ này từng có núi lửa phun trào và dòng chảy.
Theo sứ mệnh Nighthawk, lộ trình bay của Mars Chopper chỉ tập trung ở rìa phía đông ngọn núi. Địa hình khá hiểm trở, với đủ mọi cảnh quan từ các sườn núi dốc đứng, dòng dung nham gồ ghề, bãi trầm tích, đá tảng cho đến cồn cát lớn. Khu vực cần khám phá cũng trải rộng hơn 100 cây số, nên chỉ có thể xài trực thăng chứ không phải bất cứ phương tiện nào khác.
Tại đó, nó sẽ tìm các dấu hiệu sinh học tiềm năng và nghiên cứu coi việc con người đổ bộ ngay đây có khả thi không. Ngoài ra, trực thăng cũng sẽ điều tra các đặc điểm của nước, núi lửa, các lớp trầm tích cũng như quá trình biến chuyển của chúng.
Mars Chopper sẽ được trang bị 3 thiết bị khoa học, nặng tổng cộng 3 kg. Nhờ nhẹ mà nó sẽ đạt độ cao trung bình 100 mét và đạt tới trần bay 1.500 mét, đồng thời có thể bay trong điều kiện mật độ khí quyển thấp.
Chúng bao gồm OCCAM (800 g), NIRAC (1,7 kg) và PMWS (500 g). Trong đó OCCAM là hệ thống máy ảnh màu bao gồm 8 camera, có chức năng định hướng và tránh chướng ngại vật. Khi bay, OCCAM sẽ chụp liên tiếp nhiều hình ảnh trên không, cũng như chụp cảnh quan bên dưới để mô tả đặc điểm địa chất. Tại mỗi chỗ hạ cánh, nó sẽ chụp các ảnh màu toàn cảnh với độ phân giải cao.
Quảng cáo
NIRAC là một máy quang phổ cận hồng ngoại, được dùng để đo hàm lượng hợp chất trong khoáng chất ngậm nước và chất hữu cơ. Còn PMWS là máy dò neutron mini, dùng để đo lượng hydro (và theo đó là lượng nước) và đánh giá sự phong phú của nước ở gần bề mặt. Nhìn chung OCCAM sẽ chụp toàn cảnh, còn NIRAC và PMWS sẽ xác định thành phần cụ thể của vật chất trên bề mặt. Khi gộp cả 3 lại sẽ có một bức tranh toàn diện về khu vực.
Lộ trình được đề xuất của Mars Chopper: Đường liên tục là nhiệm vụ chính, còn đường đứt nét là nhiệm vụ mở rộng (có thể bỏ qua).
Một khi được triển khai, nó sẽ nhắm mục tiêu vào mỏ trầm tích Relict Glacier, sau đó đánh một vòng qua khe núi Canyon A, rồi hướng về phía đông nam để điều tra đặc điểm của rìa núi lửa Noctis bao gồm các sườn núi dốc đứng và hố sâu. Cuối cùng ngược lên phía bắc để khám phá các bãi trầm tích, cánh đồng cát và kết thúc hành trình.
Các nhà khoa học kết luận rằng độ phức tạp của sứ mệnh Nighthawk sẽ rất khó cho loại trực thăng thô sơ như Ingenuity, nhưng với Mars Chopper thì hoàn toàn có thể. Dù sao đây chỉ mới là đề xuất và NASA sẽ cần đánh giá thêm trước khi chọn Nighthawk là sứ mệnh chánh thức cho Mars Chopper.
Theo Space, USRA (1, 2).
