Trung Quốc vừa giới thiệu một tiêu chuẩn firmware mới mang tên UBIOS (Unified Basic Input/Output System), được phát triển như một giải pháp thay thế cho BIOS và UEFI, hai nền tảng khởi động cơ bản của hầu hết máy tính hiện nay.
UBIOS do Global Computing Consortium (GCC) phát triển, với sự tham gia của 13 công ty công nghệ trong nước, trong đó có Huawei và China Electronics Standardization Institute. Theo công bố, mục tiêu của chuẩn mới là xây dựng một nền tảng khởi động mở hơn, có khả năng tương thích với nhiều loại phần cứng và vi xử lý khác nhau, bao gồm ARM, RISC-V, LoongArch và các hệ thống dùng nhiều CPU hoặc chiplet.
Khác với UEFI vốn được phát triển dựa trên nền BIOS, UBIOS được thiết kế lại hoàn toàn với định hướng tối giản và tăng cường bảo mật ở tầng thấp nhất của hệ thống. Nó được kỳ vọng giúp giảm độ phức tạp trong phát triển phần cứng, tăng khả năng tùy biến cho các nhà sản xuất và hỗ trợ nhiều kiến trúc chip hơn.
Theo thông tin từ GCC, UBIOS sẽ được giới thiệu chi tiết tại Global Computing Conference 2025 tổ chức tại Thâm Quyến vào tháng 11 tới. Hiện chưa rõ thời điểm hoặc kế hoạch triển khai cụ thể trên các thiết bị thương mại.
UBIOS do Global Computing Consortium (GCC) phát triển, với sự tham gia của 13 công ty công nghệ trong nước, trong đó có Huawei và China Electronics Standardization Institute. Theo công bố, mục tiêu của chuẩn mới là xây dựng một nền tảng khởi động mở hơn, có khả năng tương thích với nhiều loại phần cứng và vi xử lý khác nhau, bao gồm ARM, RISC-V, LoongArch và các hệ thống dùng nhiều CPU hoặc chiplet.
Khác với UEFI vốn được phát triển dựa trên nền BIOS, UBIOS được thiết kế lại hoàn toàn với định hướng tối giản và tăng cường bảo mật ở tầng thấp nhất của hệ thống. Nó được kỳ vọng giúp giảm độ phức tạp trong phát triển phần cứng, tăng khả năng tùy biến cho các nhà sản xuất và hỗ trợ nhiều kiến trúc chip hơn.
Theo thông tin từ GCC, UBIOS sẽ được giới thiệu chi tiết tại Global Computing Conference 2025 tổ chức tại Thâm Quyến vào tháng 11 tới. Hiện chưa rõ thời điểm hoặc kế hoạch triển khai cụ thể trên các thiết bị thương mại.
BIOS/UEFI là gì và vì sao nó quan trọng
Khi bật máy tính, phần mềm đầu tiên được kích hoạt không phải là hệ điều hành mà là BIOS hoặc UEFI, là lớp firmware nằm sâu trong bo mạch chủ. Nhiệm vụ của nó là khởi tạo phần cứng như CPU, RAM, GPU, bàn phím, ổ cứng và sau đó chuyển quyền điều khiển cho hệ điều hành.
BIOS/UEFI là bước khởi động đầu tiên giúp máy tính vận hành. Nếu firmware này gặp lỗi hoặc bị kiểm soát, toàn bộ hệ thống phía trên có thể bị ảnh hưởng theo.
Hiện nay, phần lớn firmware BIOS/UEFI trên thế giới được phát triển bởi các công ty Mỹ và châu Âu như AMI, Phoenix, Insyde hay Intel. Điều này khiến việc phát triển một tiêu chuẩn mới như UBIOS trở nên đáng chú ý, không chỉ ở khía cạnh kỹ thuật mà còn ở yếu tố địa chính trị.
UBIOS và bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu
UBIOS xuất hiện trong bối cảnh nhiều quốc gia đang thúc đẩy chiến lược giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, đặc biệt là các hệ thống lõi như firmware và hệ điều hành.
Với Trung Quốc, việc phát triển UBIOS nằm trong xu hướng chung của chương trình tự chủ công nghệ mà họ đang nhắm tới, bên cạnh các dự án chip nội địa như Loongson hay hệ điều hành KylinOS. Tuy nhiên, để UBIOS có thể thay thế rộng rãi UEFI trên quy mô toàn cầu vẫn là thách thức cực kỳ lớn, vì cần sự tương thích cao giữa phần mềm, firmware và phần cứng, cũng như sự công nhận từ cộng đồng phát triển quốc tế.
Các chuyên gia nhận định, ngay cả khi UBIOS chưa thể thay thế hoàn toàn UEFI, nó vẫn có thể đóng vai trò như một nền tảng thử nghiệm, giúp các nhà sản xuất nội địa kiểm soát tốt hơn quy trình phát triển và bảo mật phần cứng.
Theo thông tin từ: Tom’s Hardware.
