Từ một ý tưởng làm cháy cầu chì cả nhà, anh chàng Amsterdam mở ra hướng đi vibe-built phần cứng

Samuel Beek bắt đầu hành trình của mình bằng một tai với việc nghe lời ChatGPT để tự lắp ráp một cái cửa điện, khiến cầu chì trong nhà cháy hết. Nhưng từ sự cố đó, anh xây Schematik, hiện đang được gọi là “Cursor cho phần cứng”, và vừa gọi được 4.6 triệu USD từ Lightspeed Venture Partners. Anthropic, công ty đứng sau Claude, đột nhiên cũng xuất hiện trong câu chuyện theo một cách rất đáng để mổ xẻ.

"Cursor cho phần cứng" thực ra là cái gì?

Đầu tiên, Beek không phải người rành làm phần cứng. Cái Beek có là cái sở thích DIY muốn tự ráp một thứ gì đó trong nhà và vì thế anh hỏi ChatGPT cách đi đây để lắp một cái mở cửa điện. Vấn đề là chatbot không phân biệt được hai kiểu đấu nối điện cơ bản: kết nối “khô”, tức chỉ truyền tín hiệu, không tải dòng và kết nối “ướt”, tức có dòng điện chạy qua. Hệ quả của việc này là thiết bị anh ấy tự ráp đẩy dòng điện vào nhầm chỗ và đánh cháy mọi thứ khác trong nhà.




Sau sự cố đó, anh chuyển sang dùng Claude của Anthropic, rồi tự đóng gói lại thành một công cụ riêng tên là Schematik. Cách Schematik hoạt động khá đơn giản: anh em mô tả thứ muốn làm như máy nghe nhạc, đồ chơi, một con bot nhỏ trong nhà, và Schematik trả về danh sách linh kiện cần mua kèm link mua trực tiếp, rồi hướng dẫn cách ráp lại. Beek gọi nó là “Cursor for Hardware”, hàm ý so sánh với Cursor được sử dụng để hỗ trợ lập trình.

Tuy nhiên, cách so sánh ý tưởng này với Cursor có ý nghĩa rất nhiều so với tưởng tượng. Về cơ bản, Cursor không chỉ là chatbot biết viết code; nó hiểu repo, hiểu file nào liên quan tới file nào, hiểu khi nào sửa A thì phải sửa luôn B. Schematik đang cố làm cùng một thứ trong thế giới vật lý: không chỉ tự cảm rồi tự bịa ra ra danh sách linh kiện, mà phải hiểu tương thích giữa các mã linh kiện cụ thể, biết cái nào ăn cái nào, biết khi đổi chip này thì kéo theo phải đổi nguồn kia. Đây không phải Q&A đơn lẻ mà đây là công cụ phải hiểu một hệ thống vật lý hoàn chỉnh.

Và rồi, Anthropic xuất hiện trong câu chuyện này

Ngoài cái ý tưởng thú vị này, mốc thời gian của các sự kiện cũng là yếu tố cần được nói tới. Beek chia sẻ ý tưởng trên X từ tháng 2 và nó kéo được khá nhiều tương tác trong cộng đồng các anh em thích DIY. Và đến thứ Năm vừa rồi, Felix Rieseberg, một kỹ sư của Anthropic, lên X công bố rằng Anthropic vừa kích hoạt "một Bluetooth API nhỏ cho những người thích làm này làm kia, các anh em lập trình viên, có thể xây dựng các thiết bị phần cứng tương tác với Claude". Rieseberg kèm theo ảnh và link GitHub một thiết bị trông rất giống Clawy. Clawy là con bot kiểu Tamagotchi do Marc Vermeeren, lãnh đạo thương hiệu của N8N, một công ty AI châu Âu, tự build bằng Schematik để quản lý các phiên code với Claude.


Clawy, thiết bị được Vermeeren xây dựng để quản lý các phiên Claude code

Khi được hỏi liệu thiết bị đó có được lấy cảm hứng trực tiếp từ Beek hay Vermeeren không, Rieseberg và Anthropic không trả lời. Vermeeren, giờ cũng là nhà đầu tư vào Schematik, chỉ nói: "Nếu mình đã truyền cảm hứng cho ai đó, mình tự hào. Nếu Anthropic build một tính năng chính thức vì điều đó, mình còn tự hào hơn."

Nước cờ này của Anthropic đáng để đặt câu hỏi. Trong khoảng một năm qua, gần như tất cả công ty AI lớn: OpenAI, các hãng chip, đến cả các startup wearables nhỏ, đều đang cố chiếm lĩnh mảnh đất phần cứng màu mỡ theo cách nào đó. Bluetooth API mới của Anthropic không phải sản phẩm hoành tráng, nhưng nó là một tín hiệu rõ ràng: Anthropic không muốn Claude chỉ sống trong tab trình duyệt và IDE, họ muốn Claude trở thành môt sản phẩm tương tác được với những thứ chạy bằng pin trong nhà anh em. Schematik, vô tình hay hữu ý, đã vô tình định hướng thị trường miễn phí cho hướng đi này và Anthropic chỉ việc đơn giản bước vào với một API chính thức.

Tại sao sao phần cứng khó hơn phần mềm, nhưng lại dễ kiểm tra hơn?

Beek có chia sẻ một quan điểm đáng để phân tích: với ngôn ngữ hay hình ảnh, LLM khá chủ quan về cái gì đúng cái gì sai. Còn cái hay của điện tử là nó là vật lý thuần, và các bạn kiểm tra được.

Câu này nghe đơn giản nhưng nó nói lên một điều quan trọng về vibe coding nói chung. Khi LLM viết code, code có thể chạy được mà vẫn sai, sai logic, sai bảo mật, có lỗ hổng đợi khai thác. Khi LLM viết một bài báo, không có "đúng" hay "sai" tuyệt đối, chỉ có hay hơn hay dở hơn. Nhưng với mạch điện, hoặc nó hoạt động hoặc nó không. Hoặc nó cháy hoặc nó không. Đây là một feedback loop sạch hơn nhiều cho việc huấn luyện và xác thực, và là lợi thế thực sự mà Schematik có thể tận dụng so với các công cụ AI khác.

Thiết bị chơi nhạc được tạo ra bởi Schematik

Vấn đề là vật lý cũng là yếu tố sống còn hoặc thảm hoạ. Beek đã trả giá bằng cả hệ thống điện trong nhà rồi mới hiểu chuyện. Đó là lý do Schematik hiện tại chỉ hỗ trợ build trên kiến trúc điện áp thấp: 3 hoặc 5 vôn là tối đa. Nghe có vẻ ít, nhưng thực ra đây là quyết định an toàn thông minh chứ không phải giới hạn kỹ thuật. 3-5 vôn đủ để build IoT, đồ chơi, máy nghe nhạc và phần lớn những thứ các anh em thích vọc vạch muốn làm. Còn bất kỳ thứ gì cao hơn: đồ điện gia dụng, động cơ, bất cứ thứ gì có thể giết người nếu đi dây sai, đều bị cắt khỏi tool. Beek nói mục tiêu cuối cùng là humanoids, nhưng thực ra đó có thể là lời kêu gọi cho nhà đầu tư; với người dùng thực tế, giới hạn 3-5V là đường ranh phù hợp ở giai đoạn này.

Tại sao đây có thể là hướng đi mới của thế giới AI

Kyle Wiens, CEO của iFixit chia sẻ rằng anh chưa dùng Schematik nhưng nghĩ nó có triển vọng. Lý do của Wiens khá đơn giản: thiết kế điện tử cực kỳ phức tạp, thường phải sàng lọc qua hàng đống mã linh kiện khác nhau và đảm bảo tất cả tương thích với nhau. Đây là một vấn đề cực kì khó nhưng lại đúng là thứ mà AI rất giỏi.


Các linh kiện được gợi ý dể làm máy chơi nhạc

Và chính vì thế, đây là chỗ Schematik có thể mang lại ý nghĩa lớn. Tại sao? Thật ra vấn đề lớn nhất của phần cứng là nó đối mặt với rất nhiều rào cản để người dùng có thể tham gia vào đó và thử nghiệm. Nếu quan sát, anh em có thể thấy là trong 5 năm qua phần mềm đã trở nên dễ và nhanh đến kinh ngạc, nhưng phần cứng thì gần như đứng yên 10-20 năm nay. Lý do không phải vì phần cứng không có nhu cầu, mà vì rào cản nhập môn cao: phải biết đọc datasheet, biết tính toán điện áp, biết SKU nào tương thích SKU nào. Một chatbot biết hết những thứ đó và bày sẵn ra cho người mới có thể mở cửa cho một lớp người sáng tạo hoàn toàn mới, hệ như cách Cursor đang làm với code.

Vibe-built hardware sẽ đi về đâu

Nói thì nghe lý tưởng nhưng gì cũng nên thực tế. Vibe coding ở phần mềm đã có tiếng xấu vì sản phẩm dễ có lỗ hổng bảo mật và code khó quản lý. Sang phần cứng, lỗi không còn là việc app không chạy, màn hình bị đứng mà có thể là cháy nhà, là pin lithium bị phồng hay một một thiết bị được build hàng loạt mà không ai biết sửa khi hỏng. Rủi ro về phần cứng lởm là hoàn toàn có thật, nhất là nếu làn sóng vibe-built này được phát triển ồ ạt, đồ chất lượng thấp hoàn toàn có thể gây ra nhiều vấn đề cho người dùng.


Chính vì thế, hiện tại Beek đã set giới hạn 3-5V cho Schematik, một lựa chọn thông minh. Nhưng các tool tương tự sau này có thể sẽ không làm như vậy. Khi vibe coding phần cứng trở nên phổ biến, câu hỏi không chỉ là ai tạo ra cái gì, mà còn là ai chịu trách nhiệm khi nó hỏng. Chính câu chuyện cháy cầu chì của Beek là cảnh báo nhỏ.

Ngoài ra, điều cần theo dõi tiếp theo không phải Schematik có nuôi được sản phẩm thật không. Với mức đầu tư 4.6 triệu đô từ Lightspeed thì không lo trong ngắn hạn. Cái đáng theo dõi là Anthropic sẽ đẩy Bluetooth API kia đi xa đến đâu, và liệu có một làn sóng "vibe-built hardware" thật sự nổi lên trong 12-18 tháng tới hay không. Nếu có, Schematik không còn là một dự án vui của một anh chàng làm cháy cầu chì nữa, nó là dấu mốc đầu tiên của một hướng đi sản phẩm mới.

Nguồn: Wired