Tương lai của Apple là buôn bán sự riêng tư (privacy)?
Rất hay và hữu ích!/21 người
Abraham Nguyen
4 thángBình luận: 86
Tương lai của Apple là buôn bán sự riêng tư (privacy)?
Khởi đầu của Apple mới (tính từ khoảng thời gian sắp phá sản và được Microsoft cứu) là một công ty phất lên từ phần cứng, đó ban đầu là những chiếc iPod, thứ đã định nghĩa lại cách con người quản lý và nghe nhạc. Tiếp đó là iPhone, thứ không chỉ thay đổi cách con người sử dụng điện thoại, mà còn thay đổi luôn cả ngành công nghiệp điện toán,. Sau đó là iPad, thứ cũng thay đổi và hiện vẫn đang nắm thế độc tôn trong mảng máy tính bảng để rồi với nhiều người máy tính bảng có tên là iPad, kiểu như xe máy thì gọi là Honda dù đó là hiệu Yamaha hay Suzuki bla bla…. sau cùng là Airpods (thứ mà gần như đã trở thành tiêu chuẩn của giới trẻ tại các nước phát triển).. bla bla..
[​IMG]
Một vài sản phẩm Apple

Giai đoạn tiếp theo, thứ họ bán là gì? Là phần mềm và hệ sinh thái đồng nhất,. iPhone, iPad phát triển cực nhanh và vũ bão là cũng bởi sự đầu tư đúng hướng của Apple vào App Store (cũng vẫn là giới thiệu và tái định nghĩa cách phân phối app tới người dùng). Là hệ sinh thái đóng khép kín nhưng liên kết cực chặt chẽ với nhau. E.g: người dùng có thể mở một email trên đồng hồ và sau đó tiếp tục xem chính email đó trên điện thoại, máy tính bảng và laptop. Đó là một sự trải nghiệm thống nhất và ưu tiên cho sự tiện dụng của người dùng. Cũng bởi thế điểm này kích thích cho Apple tiếp tục bán được phần cứng nhiều hơn, và nhiều hơn nữa.. Đơn cử, mình và một số bạn bè, từ những kẻ không sử dụng hệ sinh thái Apple, đã lần lần thêm vào bộ sưu tập của mình trọn bộ: iPhone, iPad, Apple Watch, Airpods, Macbook, thậm chí cả HomePod…
[​IMG]

Thế rồi, cho tới iOs/iPadOs 14 hay MacOs 11 lộ mặt (bản thử nghiệm beta), mình chợt nhận ra điều Apple cũng muốn bán cho người dùng của họ - thứ có thể là một “selling point” mới của họ trong tương lai phải chăng sẽ là “Privacy - sự riêng tư”.
Lại nói về privacy - có một vấn đề phải đề cập ở đây là cách nhận thức về thứ vô hình privacy này là khác biệt ở từng quốc gia, và mỗi người lại có cách nhìn nhận khác nhau. Thực tế thì ở các quốc gia phát triển, khái niệm về sự riêng tư được xã hội nhận thức rất rõ, và rất quan tâm tới điều này.

[​IMG]
What happens on your iPhone, stays on your iPhone
Ắt hẳn nhiều anh em vẫn còn nhớ đoạn quảng cáo trên tại CES 1 năm nào đó quên rồi, "What happens on your iPhone, stays on your iPhone" (những gì trên iPhone của bạn, sẽ chỉ ở đó). Khoan bàn về tính đúng/sai của câu slogan này, thì nó thể hiện rõ nhất về sự riêng tư. Đó có thể là trang web bạn hay vào, là đoạn chat, là lịch sử cuộc gọi, là hình ảnh là bla bla, dữ liệu mà có thể dùng nó để định danh bạn..

Quay lại chủ đề, dưới đây sẽ là những điểm chính đã được Apple giới thiệu:

1. Thiết kế dựa trên “Privacy pattern” – thiết kế hướng tới sự riêng tư


Với bộ beta app mới nhất, Apple thay đổi giao diện của hệ điều hành, và thêm nữa là thay đổi một số cách hệ thống hoạt động, tất cả những thay đổi đó hầu hết là hướng tới bảo toàn sự riêng tư, và cho phép người dùng được quyền quản lý/điều chỉnh chúng.
Anh em lập trình viên có thể tham khảo về những patterns dạng này tại https://privacypatterns.org/patterns/

Patterns - Privacy Patterns

Privacy design patterns for software engineering
privacypatterns.org


[​IMG]

2. Privacy – tính năng anti-tracking của Safari.


Safari ở tất cả nền tảng mới được giới thiệu có một tính năng quan trọng bậc nhất đó chính là chống lại sự theo dõi. Đây chính là cú đánh đầu tiên và chính diện của Apple dành cho Google và Facebook. Bởi hai đại gia công nghệ trên sống dựa vào quảng cáo, mà để bán được quảng cáo thì cần biết rõ thông tin và định danh được người sử dụng để còn bán quảng cáo phù hợp. Apple thì khác, Apple sống dựa vào phần cứng và các mảng phần mềm dịch vụ. Phân tích rõ hơn thì đa phần mọi trang web hiện thời đều gắn những mã phân tích của Google và Facebook để admin có thể quản lý và biết được thông tin người dùng. Với tính năng này, các website/app sẽ giảm bớt được việc biết bạn là ai và thích/ghét điều gì.. và bạn bớt “được” xem quảng cáo phù hợp với thứ mình đang quan tâm..
E.g: trackers của tinhte.vn (5/7 trackers là thuộc về Google).
[​IMG]
Ảnh chụp màn hình website Tinhte.vn
Tất nhiên, Safari không phải là trình duyệt đầu tiên đánh trọng tâm vào Privacy (có thể kể đến Brave Browser) nhưng với thị phần khủng khiếp của nó (đặc biệt là mảng thiết bị cao cấp) thì việc này ảnh hưởng tới một trong những đối tượng ưa thích nhất của các cty quảng cáo.

3. Precise location - vị trí chính xác


Đây là một trong những tính năng cực kỳ hữu ích vào loại bậc nhất đặc biệt là những ai không muốn bị theo dõi, bởi có rất rất nhiều app yêu cầu phải bật vị trí để họ có thể hoạt động được. Giả như là app đặt vé xe của Phương Trang, họ cần vị trí để biết được bạn đang ở vùng nào để hiển thị một số thông tin về bến xe/trạm xe. Hiện thời, với Android hoặc các đời Os trước 14 chúng ta chỉ có thể hoặc chia sẻ vị trí chính xác (sai lệch 10m) với GPS hoặc là không chia sẻ định vị (app có thể không hoạt động).
[​IMG]
FutaBus - quyền vị trí
Nói thêm về tính năng này, nếu bạn không cấp quyền vị trí chính xác thì app chỉ có thể nhận được một vị trí gần đúng của bạn với sai số hẳn là phải theo hàng km chứ không có theo m nữa,. Ít ra với tính năng này, mình mới dám cấp quyền cho Facebook truy cập location. Tin rằng Android cũng sẽ sớm thôi, được tích hợp tính năng này.

4. Lựa chọn ảnh app được phép truy cập


Lại cũng một tính năng cực kỳ ăn tiền được Apple nghĩ ra.. Ảnh chụp thì chắc hẳn là một trong những dữ liệu riêng tư nhất mà ai cũng muốn được private. Thế nhưng vấn đề của hiện thời là một khi cấp quyền truy cập kho ảnh để upload thì app sẽ được quyền truy cập vào toàn bộ kho ảnh của bạn. Chưa kể 1 số app còn bắt buộc phải được cấp quyền này, hoặc là sẽ không khởi chạy. Bên cạnh đó, ắt hẳn FaceApp (app đổi giới tính/tuổi tác dựa trên AI của Nga) trong thời gian gần đây được mọi người rất quan tâm, đặc biệt một số lo ngại vì khả năng bảo mật của nó, chưa kể là còn sợ bị mất ảnh. Dù họ đã có giải thích rõ là sẽ chỉ truy cập và tải lên những ảnh được chọn và chúng sẽ được xóa trên cloud trong thời gian ít ngày sau khi được tải lên. Đó là sách trắng, dù có thể sẽ được các cty nào đó audit, nhưng chỉ với tính năng này của Apple, mọi thứ đều được giải quyết. FaceApp sẽ chỉ có thể truy cập vào những ảnh bạn cho phép. Facebook cũng thế, hồi trước mỗi lần muốn up ảnh lên Facebook thì mình lại vào trong và bật cho app quyền truy cập, up ảnh xong trong ít phút là vào setting tắt ngay. Nay mọi thứ dễ dàng hơn rồi.
[​IMG]
Quyền truy cập ảnh của Facebook
Nói qua thì cũng nói lại, vấn đề xảy ra khi chúng ta cho phép app chỉ truy cập một số ảnh được chọn, mỗi khi muốn lựa chọn lại hoặc là thêm vào một số ảnh mới lựa chọn thì phải mệt công hơn 1 xíu: hoặc là vào cài đặt và sửa ảnh được chọn hoặc là vuốt tắt app và ấn up ảnh khi này menu cho phép chọn ảnh sẽ xuất hiện. Mong là Apple sẽ fix sự khó chịu này khi release bản chính thức của iOs 14.

5. Thông báo truy cập clipboard – bộ nhớ tạm


Đây ắt hẳn là tính năng mà Apple gây ảnh hưởng tới các công ty phần mềm nhiều nhất,. Đơn cử: Tiktok và Zalo =))). Cho tới khi một kỹ sư nào đó tại Apple nghĩ ra rằng cần phải cho người dùng biết và quản lý được clipboard của họ thì người dùng mới biết được rằng clipboard xưa giờ được các app gọi lên và sử dụng vô tội vạ như vậy.
[​IMG]
FinHay đọc dữ liệu bộ nhớ tạm khi mở app
Bản thân mình cũng làm lập trình viên được 10 năm rồi mà giờ thấy app FinHay nó cần truy cập clipboard thì thiệt bất ngờ. Mà để làm gì không biết, đang copy mật khẩu từ Lastpass mà bật app rồi nó đọc luôn =)) ).

Tuy vậy mình tin rằng các app hiện thời sử dụng clipboard để tăng trải nghiệm cho người dùng và gợi ý hành động khi mở app. Tuy nhiên nếu được chọn, mình sẽ chọn chỉ cho phép được đọc clipboard khi đó là một hành động có chủ đích của người dùng. Nói đi cũng phải nói lại, đâu chỉ mỗi Tiktok và Zalo là lạm dụng clipboard (*2 công ty này đều đã nhanh chóng cập nhật app và không truy cập clipboard nưa), LinkedIn (mạng xã hội công việc hàng đầu của Microsoft) hay một số app nổi tiếng khác cũng dùng vô tội vạ thông tin trong bộ nhớ tạm mà bị tấn công ít hơn.
Apple rảnh thiệt, ra một tính năng mà sẽ rất rất nhiều app phải thay đổi lại cách thiết kế và hoạt động của mình (gõ tới đây lại thấy tội cho các dev/qc). Nhưng chúng là tốt cho người dùng cuối là chúng ta.

6. Cảnh báo truy cập mic/camera tức thời


Thứ nguy hiểm nhất là camera và micro, nếu hacker có thể truy cập được những thứ này thì sẽ chả còn gì là riêng tư nữa. Apple đã thực hiện một cái điểm nhỏ nhưng lại giải quyết được một vấn đề cực lớn (copy từ Macbook). Chỉ một chấm nhỏ (xanh lá – Camera; Vàng – Micro) thì người dùng sẽ luôn biết được camera hay micro có hiện đang được sử dụng hay không.
Ảnh bật camera, một chấm xanh ở góc trái biểu thị Camera đang được sử dụng
Lại nói về điểm này, từ khoảng gần 4 năm gần đây kể khi qua SGP làm việc mình đã hình thành thói quen luôn dán che camera của Thinkpad (*ở những bản mới Lenovo đã tự làm sẵn luôn miếng che). Với Macbook ở nhà thì sẽ hoặc gấp máy hoặc lấy vải che camera khi không sử dụng dù Apple nói là với chip T2 hay họ sẽ quản lý tốt hơn về bảo mật cho cam/mic nhưng cẩn tắc vô áy náy. 
Điểm tốt nhất cho tới giờ mình thấy được lợi ích của tính năng này là nó xác nhận rằng Facebook không có nghe lén người dùng như những thuyết âm mưu mình nghĩ nhiều người tin.

7. Sign in with Apple – đăng nhập với Apple ID


Đây là tính năng được giới thiệu vào năm ngoái, rất rất nhiều lập trình viên đều đã nghĩ/nói rằng sẽ không tích hợp tính năng này vào app của họ, vì họ không nhận được thông tin gì về người dùng, email còn là toàn những email vô giá trị đuôi apple. Thế nhưng sau một năm, có vẻ như ngày càng nhiều app tích hợp tính năng này. Ngay cả Apple cũng phải tiết lộ là số khách hàng sử dụng tính năng này sẽ dùng/quay lại sử dụng app nhiều hơn trong hôm giới thiệu iOs14.

E.g cái Adobe scan này chỉ một nút bấm và mình đã có được một tài khoản để sử dụng và nhất là khi nào cần bấm nút xóa là xong. Họ cũng không có nhận được thông tin về email/tên tuổi… như dạng Sign in with Facebook/Google.
[​IMG]
Đăng nhập với Apple cho Adobe Scan -

8. Những tính năng khác


Bên cạnh đó, Apple cũng có một số tính năng/thay đổi nhỏ khác: như lập trình viên phải minh bạch rõ hơn về quyền riêng tư trên appstore để người dùng có thể biết được. Hay giả như giả lập id ngẫu nhiên nhằm bớt bị truy vết khi truy cập wifi. Hay như tính năng không cho phép các app được tracking hay không…
[​IMG]
Cho phép app theo dõi hay không

Ở Việt Nam, có một lối suy nghĩ khá phổ biến (phải chăng là định kiến): mình có gì để mà hack, có thông tin gì mà cần bảo mật, đâu phải điệp viên hay quân sự gì đâu… lo gì. Với riêng mình, privacy là quan trọng, bởi thế nên xưa giờ sẽ cố gắng tới mức có thể để không cài đặt những app có code nguồn gốc hay là dính dáng tới Trung Quốc (Tiktok, Zalo,..). Mình cũng không cho phép Google lưu giữ thông tin lịch sử tìm kiếm hay lưu các video đã xem trên Youtube hoặc là Facebook được sử dụng thông tin khuôn mặt, và nhất là luôn tắt các thể loại quảng cáo có chủ đích (cá nhân hóa quảng cáo).

Nên bởi có ai đó rao bán sự riêng tư, mình sẽ mua chúng!

Còn anh em thì sao? Anh em có quan tâm về quyền riêng tư và sẵn sàng bỏ tiền để mua chúng?
image.jpeg
image.jpeg
image.jpeg
image.png
image.jpeg
image.jpeg
image.png
image.png
image.png
image.png
image.png
image.png
Picture 1.png
Rất hay và hữu ích!/21 người
Cảm ơn bạn đã cung cấp thông tin này. Thiệt là bổ ích.
crazyfox
TÍCH CỰC
4 tháng
@schtroumf cảm ơn bạn đã lên tiếng! Bổ ích thiệt
Hiện tại chưa dư dả tiền bạc nên sẽ ko mua
2. Thảo nào từ hồi xài safari lúc search google không bị quảng cáo trên FB như hồi xài chrome trên android nữa 🙂
3. Hồi xưa gps càng chính xác càng tốt, giờ gps khá chính xác rồi lại phải có thêm tính năng sai số 😂
@Yan20142297 Nếu có cài và cho phép google quản lý vị trí. Khi truy cập những vùng đã đi qua bạn mới thấy đáng sợ khi nó lưu hết từng nơi từng ghé. Khách sạn hay quán karaoke nào có hết chi tiết thời gian địa điểm😆)))))). Ghê chưa
Cjnemax
TÍCH CỰC
4 tháng
@Abraham Nguyen mình thấy cái đó hay mà, mình còn cố tình bật, nhờ có nó mà lâu lâu muốn giới thiệu lại lịch trình đã đi cho người khác đi chung chứ lâu quá chả nhớ :v
bhuubao
TÍCH CỰC
4 tháng
@Cjnemax Mình cũng thích. Giờ sao ta😔
@bhuubao Thích thì cứ triển thôi bạn
Muốn riêng tư tầm này chắc phải kiếm hoang đảo mà núp .
Freenday
ĐẠI BÀNG
4 tháng
@VaLen Nguyễn qua bên HK ko khéo bạn đi ị cũng bị soi từng miếng shit =))
@VaLen Nguyễn Hồng Kông nát rồi ông giáo ạ. Năm ngoái mình chửi tụi Tàu đại lục phá nát HK nhiều quá nên giờ không dám qua bển du lịch nữa, tại trên lý thuyết cứ chửi tàu là auto vi phạm luật an ninh HongKong và nó thích thì bắt dù mình chửi ở nước ngoài..
@Freenday Mình đồng ý kiến, HongKong giờ chắc nó apply mắt thần của Tàu rồi, bên Tàu làm cái quỷ gì AI cũng ghi lại rồi chấm điểm, đi ị lâu quá có khi nó còn chấm điểm nữa á chứ =))))). Một xã hội không có riêng tư gì nữa. haha
@Abraham Nguyen Đúng hơn nó là "animal farm" rồi.
Dev viết bài có khác, one ticket for homepage 😁
@vn_ninja Thanks bro
Tôn trọng bảo mật thông tin người dùng. Đó là điều quan trọng nhất.
@hongphuc1992 Càng nhiều người hiểu rõ và yêu cầu privacy thì các app buộc phải theo thôi. Hiện thời thì app của VN viết đa phần ko có lưu tâm phần này. Còn app nước ngoài đạt chuẩn thường phải thêm một sách trắng để giải thích về cách họ lưu trữ và chia sẻ thông tin á.
Đã sống là ko còn riêng tư gì rồi 😁
@caffeinezzZ Đúng gòi, chỉ là chúng ta giới hạn và quản lý chúng ra sao cho phù hợp thôi
Bán quảng cáo ko nhiều tiền hơn à mà bán riêng tư 🤣
@If you dont mind Apple nó mà bán được quảng cáo thì nó đã bán rồi. Hiện thời Apple ko có trang web nào áp đảo thế giới để ai cũng vào hết. Facebook và Google độc tôn là vì lý do như vậy. Người ta toàn xài 2 dịch vụ của 2 hãng đó, nên khả năng và mạng lưới quảng cáo của 2 công ty này là quá mạnh. Apple cũng bởi đang cho Google là công cụ tìm kiếm mặc định mà mỗi năm đều nhận về lượng tiền tính tỷ mỹ kim =). Nên giờ với vị thế quá mạnh trong di động, Apple mới làm ra mấy kiểu này để tự phân biệt và cách ly với Android 😃. Chứ còn tính năng chính thì sẽ chả khác nhau mấy. Chỉ có điểm là Android sẽ không bao giờ cho phép người dùng được có sự riêng tư nhiều như Apple được, vì đó là nồi cơm của Google.
Bài viết rất hay, rất đúng suy nghĩ của mình!
Privacy nó đi lên theo văn minh của loài người 😃 Mà giờ nó còn ở thời hỗn mang nên nhiều cty tranh thủ kiếm chác và cũng ko phải ai cũng ý thức được tầm quan trọng.
@dac Privacy là cái cực quan trọng, và Châu Âu là nơi đi đầu về cái này. Ở Châu Âu, nếu tên bạn xuất hiện trên kết quả tìm kiếm của Google. Bạn thậm chí có thể yêu cầu, theo một số form và Google sẽ buộc phải xóa những thông tin, link đó. Còn ở VN thì chờ tới tết Maroc. Vì vẫn rất rất nhiều người chưa thực sự hiểu và quan tâm đến vấn đề này.. Comment trên đây cũng nhiều, trên facebook cũng nhiều, có ít người có chung ý kiến với mình và bạn
@Abraham Nguyen 10-15 năm trước mình đã rất ý thức về privacy. Giờ Google tìm thông tin về mình thì cũng chỉ có vài ba kết quả và vài cái ảnh, toàn những thứ về công việc và mình chủ động đồng ý public thông tin, mặc dù mình đã có thời tương đối thuộc dạng "người của công chúng" 😃
anphuc1
TÍCH CỰC
4 tháng
thời đại này là phải thoả hiệp! Còn không hãy tắt internet đi! Pls
Trước mình còn thấy có bài báo nói trên ios 14 app nào theo dõi người dùng nó hiên mẹ lên cái thông báo "bạn có đồng ý cho app này theo dõi không" . Hành động đốt đền của Apple với các app .
@maulanh322 Có thể sẽ là đốt đền, nhưng với Apple thì không, vì vị thế độc tôn của nó rồi. Không chơi theo đúng luật của nó là nó xử không cho đăng app =))))))). Gì chứ Apple chơi cũng bẩn và áp đặt vật vã lắm lắm.. nhưng mà vì kiếm được tiền ở Apple dễ hơn so với nền tảng của Google nên quần chúng vẫn đang chịu đựng... hahaa
dxinh89
ĐẠI BÀNG
4 tháng
✌️V:VV
Hieu 7⃣
ĐẠI BÀNG
4 tháng
làm sao mở đc tới cài đặt này để check ẩn email hay chưa vậy bác ?
5079778_image.png
@Hieu 7⃣ Cái đó là nếu bạn xài một app/web nào hỗ trợ sign in with apple thì nó tự động tạo. Còn hình bạn gửi mình không thấy nên ko rõ nó là gì?
Hieu 7⃣
ĐẠI BÀNG
4 tháng
@Abraham Nguyen Click vào mới thấy á bác ! Do UI mới của tinhte ẩn đi
@Hieu 7⃣ thấy rồi, bạn vào trong icloud trong phần setting á.
Picture 1.png
Hieu 7⃣
ĐẠI BÀNG
4 tháng
@Abraham Nguyen Uầy hay thiệt, giờ unsubcribe mail qua đây đc lun, tiện.
Xưa giờ mò dữ lắm mà ko tới cái này
Bác không chỉ e cũng không biết lun.
@Hieu 7⃣ Nó kiểu xoá account đó luôn á bro
MID217
TÍCH CỰC
4 tháng
Cần sự riêng tư để bán phần cứng, rồi mới phát triển mảng dịch vụ đang trở nên quan trọng hơn chứ
@MID217 Riêng tư là nằm trong mảng dịch vụ rồi bro
Irisiioo
TÍCH CỰC
4 tháng
Riêng tư là đều ai cũng muốn cả. Kể cả khi mở máy lên cũng chả muốn người kế bên nhìn thì nói chi mxh đông nghẹt. Hạn chế cái nào thì hay cái đó, đặc biệt những cái quan trọng như Sign in with Apple. Nó thay đổi hẳn tư duy sử dụng dữ liệu để đăng ký, ko xài thì bỏ 😆
@Irisiioo Mình đồng ý kiến, đúng là không ngờ cái sign in with apple nó được tích hợp ngày càng nhiều. Thực ra nói thẳng thì chả app nào muốn tích hợp nhưng Apple hình như nó bắt, và còn yêu cầu phải để cái nút đó ở vị trí dễ nhìn và đặc biệt hơn so với nút sign in with facebook/google luôn.
Hieu 7⃣
ĐẠI BÀNG
4 tháng
à mà vẫn chưa hiểu lắm mấy app yêu cầu Mạng Cục Bộ với Bluetooth ý nghĩa là như thế nào ?
@Hieu 7⃣ là giao tiếp nội bộ các app hình như thế, mình không có chắc
Hieu 7⃣
ĐẠI BÀNG
4 tháng
@Abraham Nguyen Chắc cần đợi ios14 chính thức với nghiên cứu thêm 1 thời gian xem như nào. Tks bác !!!
@Hieu 7⃣ Kiếm tài liệu specs đọc là ra thôi.
18K
TÍCH CỰC
4 tháng
Khi bạn dùng đến thiết bị truy cập internet, là sự riêng tư bắt đầu bị xâm chiếm rồi.
Bài viết hay quá
điều mà ai cũng muốn
Cá nhân
Bạn
Hi bạn!
Điểm Reward Store: 
Tuổi Tinh tế: 
Cấp độ thành viên Tinh Tế


Tải app Tinh tế

Tải app Tinhte - Theo dõi thông tin mà bạn yêu thích

Tải app TinhteTải app Tinhte
Tải app Tinh tế cho Android trên Google PlayTải app Tinh tế cho iPhone, iPad trên App Store



Cộng đồng nổi bật




  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2020 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019