Dịch cúm gia cầm lây lan sang gia súc bên Mỹ đang khiến nhiều người lo ngại về chất lượng và độ an toàn của sữa bò. Những mẫu sữa sống chưa qua xử lý khử trùng hay tiệt trùng cho chuột bạch uống đã lây lan virus cúm sang cơ thể chuột, và vài nông dân chăn nuôi gia súc cũng đã bị lây nhiễm. Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ, FDA thì nói rằng, sữa bò thương mại bán ngoài siêu thị đều an toàn vì đã được tiệt trùng, không còn mầm bệnh cúm gia cầm nữa.
Nhưng kể cả như vậy, vẫn sẽ có những người nghĩ tới tương lai khi ngành chăn nuôi dừng lại, không còn sữa bò và những chế phẩm từ sữa bán ra thị trường nữa.
May mắn là, hiện tại đang có không ít những nhà nghiên cứu công nghệ sinh học đang tìm ra những cách để con người tiếp tục được uống sữa bò, mà không cần qua khâu chăn nuôi như truyền thống. Để làm được điều này, các nhà khoa học sẽ chế ra những loại men vi sinh và thực vật ghép với gen của loài bò, từ đó tạo ra được những protein quan trọng đóng vai trò tạo ra đặc tính rất riêng của sữa, bao gồm màu sắc trắng ngà, mùi vị đặc trưng và quan trọng nhất là giàu dinh dưỡng.
Những protein mà các nhà khoa học đang cố gắng tái tạo bằng phương pháp tổng hợp là casein, những polymer mềm, loại protein chiếm tỷ lệ cao nhất trong sữa bò, và là thứ giúp tạo ra những đặc tính khác của các chế phẩm từ sữa như phô mai có thể kéo dài lúc đun chảy, hay những nhóm protein dinh dưỡng bao gồm những amino acid quan trọng trong whey, hợp chất có trong những hộp protein bột mà anh em tập gym không còn xa lạ gì.
Đây là một trong những xu hướng mới mà con người đang khám phá để giảm thiểu tác động cũng như giảm thiểu quy mô ngành chăn nuôi, thay thế gia súc gia cầm bằng những lựa chọn được “trồng” trong phòng thí nghiệm. Lấy ví dụ như Impossible Burger của Burger King, miếng “thịt” trên chiếc bánh kẹp này được làm ra từ nguyên liệu thực vật, kết hợp với heme, một phần quan trọng trong máu, được tạo ra nhờ biến đổi gen cây đậu nành để chiết xuất.
Nhưng kể cả như vậy, vẫn sẽ có những người nghĩ tới tương lai khi ngành chăn nuôi dừng lại, không còn sữa bò và những chế phẩm từ sữa bán ra thị trường nữa.
May mắn là, hiện tại đang có không ít những nhà nghiên cứu công nghệ sinh học đang tìm ra những cách để con người tiếp tục được uống sữa bò, mà không cần qua khâu chăn nuôi như truyền thống. Để làm được điều này, các nhà khoa học sẽ chế ra những loại men vi sinh và thực vật ghép với gen của loài bò, từ đó tạo ra được những protein quan trọng đóng vai trò tạo ra đặc tính rất riêng của sữa, bao gồm màu sắc trắng ngà, mùi vị đặc trưng và quan trọng nhất là giàu dinh dưỡng.
Những protein mà các nhà khoa học đang cố gắng tái tạo bằng phương pháp tổng hợp là casein, những polymer mềm, loại protein chiếm tỷ lệ cao nhất trong sữa bò, và là thứ giúp tạo ra những đặc tính khác của các chế phẩm từ sữa như phô mai có thể kéo dài lúc đun chảy, hay những nhóm protein dinh dưỡng bao gồm những amino acid quan trọng trong whey, hợp chất có trong những hộp protein bột mà anh em tập gym không còn xa lạ gì.
Đây là một trong những xu hướng mới mà con người đang khám phá để giảm thiểu tác động cũng như giảm thiểu quy mô ngành chăn nuôi, thay thế gia súc gia cầm bằng những lựa chọn được “trồng” trong phòng thí nghiệm. Lấy ví dụ như Impossible Burger của Burger King, miếng “thịt” trên chiếc bánh kẹp này được làm ra từ nguyên liệu thực vật, kết hợp với heme, một phần quan trọng trong máu, được tạo ra nhờ biến đổi gen cây đậu nành để chiết xuất.
Một ví dụ của những đơn vị đang nghiên cứu cách “trồng” sữa trong phòng thí nghiệm là Remilk, một startup đến từ Israel, thành lập năm 2019. Họ đã điều chế được men vi sinh có thể tạo ra beta-lactoglobulin, thành phần chính trong whey. Đồng sáng lập Remilk, tiến sĩ Ori Cohavi cho biết một nhà máy công nghệ sinh học đơn lẻ với những bồn nuôi vi sinh sống nhờ đường “có thể tạo ra lượng sữa thay thế cho 50 đến 100 nghìn con bò.”
Remilk hiện tại đang thử nghiệm tạo ra những lô sữa nhân tạo thử nghiệm, rồi tìm ra và thử nghiệm những cách tổng hợp protein với dầu thực vật và đường, để tạo ra những chế phẩm từ sữa như phô mai, kem hay đồ uống có sữa. Làm nhiệm vụ tư vấn cho đơn vị này chính là những vị giám đốc từng làm việc cho những tập đoàn thực phẩm khổng lồ như Nestle, Danone và Pepsi Co.
Tạo ra sữa nhân tạo không chỉ giải quyết được lo ngại về dịch bệnh và mầm bệnh có trong sữa như đã đề cập ở đầu bài viết. Theo tiến sĩ Cohavi, quá trình chăn nuôi tạo ra một lượng khổng lồ khí methane, góp phần khiến trái đất nóng lên. Và mỗi con bò trong quá trình lấy sữa cần uống tới 150 lít nước mỗi ngày: “Có hàng trăm triệu con bò sữa đang tồn tại trên trái đất, tạo ra khí thải nhà kính, sử dụng rất nhiều đất nông nghiệp và nước sạch. Đó chắc chắn không phải cách hoàn hảo để sản xuất thực phẩm.”
Đối với những startup hay doanh nghiệp đang cố gắng thay thế sữa bò chăn nuôi truyền thống bằng những giải pháp nhân tạo, thử thách lớn nhất của họ là giữ chi phí sản xuất đủ thấp để sản phẩm thương mại có cơ hội cạnh tranh trên thị trường.
Ngành chăn nuôi, một phần của ngành nông nghiệp, vì lý do an ninh lương thực, luôn luôn được chính phủ các nước trợ cấp và hỗ trợ. Và quá trình chăn nuôi không chỉ tạo ra sữa, mà còn cả thịt, da, cùng nhiều chế phẩm khác như mỡ hay gelatin.
Một đơn vị khác có trụ sở tại San Francisco, Alpine Bio, hay còn có tên là Nobell Foods. Các nhà nghiên cứu tại đây đã biến đổi gen cây đậu nành để tạo ra một chủng đậu nành mới có thể tạo ra casein. Hiện tại sản phẩm này chưa được cấp phép bán ra thị trường hay sử dụng thử nghiệm, mà USDA đang cấp phép để trồng thử nghiệm ở Mỹ.
Theo CEO Alpine Bio, Magi Richani, họ chọn đậu nành vì đây là một nguồn hàng, một nguồn protein dồi dào và được trồng nhiều nhất trên toàn thế giới: “Chúng tôi làm việc với các nhà nông hiện tại vốn đã đang trồng đậu nành làm thức ăn chăn nuôi. Ý tưởng của chúng tôi là nhờ họ trồng giống đậu nành mới để làm thực phẩm cho con người. Nếu bạn muốn cạnh tranh trong hệ thống hàng hoá, thì phải có hàng hoá trước đã.”
Sau khi cây đậu nành biến đổi gen này đến kỳ thu hoạch, hạt đậu nành sẽ được đem nghiền nhỏ, trích lấy protein, rồi giống như Remilk, đem bán cho các tập đoàn thực phẩm lớn để tạo ra những loại thực phẩm chế biến, rồi bán ra thị trường.
Quảng cáo
Ai cũng đồng ý rằng, thay thế hoàn toàn sữa bò là thứ bất khả thi. Nó đã đi cùng con người trong hàng nghìn năm lịch sử, là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của rất nhiều người. Mà thậm chí sữa bò còn là thứ hằn sâu vào lịch sử loài người tới mức, rất nhiều người trong số chúng ta giờ đã có gen đột biến để giúp tiêu hoá protein từ sữa bò dễ dàng hơn.
Theo MIT Technology Review
