“Tỷ lệ vàng” – công thức tính toán số học mà người nghệ sỹ đã gửi vào bức tranh
Nam Regal
7 nămBình luận: 92
Bạn không ngừng nghe nói bức tranh này hoặc bức tranh kia vừa đạt mức kỷ lục trong một phiên đấu giá nào đó. Và bạn không hiểu tại sao điều đó có thể xảy ra? Tất nhiên, sau tất cả những “làm giá”, những thổi phồng của marketing, bức tranh đó ngoài việc mang thông điệp thời đại tại thời điểm được vẽ hoặc thông điệp của người nghệ sỹ còn được sinh ra bởi một “tỷ lệ vàng” – một công thức tính toán số học mà người nghệ sỹ đã gửi vào bức tranh.

golden-ratio.jpg


Thiên tài toàn năng của lịch sử nước Ý, Leonardo Da Vinci là người đã dành cả cuộc đời để nghiên cứu về tỷ lệ vàng, về số Pi, về sự liên quan hoàn mỹ giữa các bộ phận trên cơ thể người. Ông đã đưa những tỷ lệ này vào những bức họa của mình. Trong tất cả các tác phẩm của ông từ An Old Man tới Vitruvian Man, hay Mona Lisa, tất cả đều được thực hiện bởi những tỷ lệ vàng.

mona_lis_golden_ratio.jpg

Những bố cục trong các bức tranh của ông luôn vô cùng chặt chẽ. Đó là một liên kết hoàn mỹ giữa những hình chữ nhật và hình vuông và cung tròn. Các liên kết này được tạo ra theo công thức 1/3, 2/3 hoàn hảo và đan cài vào nhau. Đặc biệt, trong đó bức tranh Mona Lisa là một chuỗi các liên kết phức tạp giữa đôi mắt, sống mũi, miệng, vầng trán và khoảng cách giữa 02 vai. Thú vị hơn nữa nếu chúng ta thực hiện một đồ thị với điểm bắt đầu từ miệng của nàng Mona Lisa và điểm cuối là đôi bàn tay, chúng ta sẽ có một hình vỏ ốc cắt ngang dọc. Vẫn cách thực hiện đồ thị đó (nhưng điểm cuối là mép của bức tranh), chúng ta sẽ có một vỏ ốc cắt ngang khác bằng 1/3 hình vỏ ốc lớn trên. Có lẽ lúc này bạn bắt đầu thực sự muốn ngắm bức tranh thêm một lần nữa!?

Quảng cáo



ar.jpg

Thực tế, gần như tất cả các tác phẩm kinh điển nhất của hội họa đều được tạo ra theo công thức này, hoặc có được áp dụng công thức này. Nếu áp dụng một cái nhìn hoàn toàn giản lược tới mức chỉ xem ở dạng những khối màu, các bạn sẽ thấy Composition in Red, Yellow, and Blue và Composition with Gray and Light Brown của họa sỹ danh tiếng trường phái Hậu Ấn Tượng Mondrian cũng là một cách diễn giải của một phép toán mang tên tỷ lệ vàng. Hay nếu bạn từng ngắm bức tranh Bathers by Seurat bạn cũng sẽ thấy một công thức tương tự ở trong bức tranh đó.

Nếu đào sâu hơn nữa, bạn sẽ thấy rằng những công thức này đã được áp dụng từ rất rất lâu trước đó, để xây nên đền thờ Pantheon. Cũng công thức này đã xuất hiện ở kiến trúc Porch of Maidens ở Athens. Cho tới mãi tận sau này, các nhà thờ ở châu Âu (Notre-Dame ở Paris) cũng được áp dụng công thức này để xây nên. Hay các công trình của kiến trúc sư Le Corbussier - người đã đặt nền móng cho sự phát triển của trào lưu Kiến trúc hiện đại của thế kỉ 20 – cũng được thực hiện dựa trên các phép tính này. Hoặc chúng ta luôn nghe nói tới bức tranh Bữa Tiệc Cuối Cùng. Rất nhiều người cảm nhận rằng ở trong bức tranh này có một huyền cơ nào đó nhưng không ai giải thích nổi. Huyền cơ đó có lẽ xuất phát từ công thức toán học vi diệu của những tỷ lệ của các hình khối được sắp đặt trong đó, tạo ra các liên kết tuần hoàn của khoảng cách giữa trần nhà, bàn ăn, các tông đồ cánh tả, các tông đồ cánh hữu và Chúa trời ở vị trí trung tâm. Công thức này một lần nữa xuất hiện trong bức The sacrament of the Last Supper của Salvador Dali.

Tỷ lệ 1/3, 2/3 vẫn tiếp tục xuất hiện trong rất nhiều kiệt tác khác của thế giới hội họa và nghệ thuật. Bức tự họa của Rembrandt hay Holy Family của Michelangelo hoặc Crucifixion của Raphael, tất cả đều được cho ra đời bởi áp dụng công thức toán học này. Các tổ hợp của những hình lập phương, các tỷ lệ 1/3, 2/3 để tạo thành một hình xoắn ốc này thậm chí vượt lên trên tất cả và xuất hiện trong các giao diện của các trang Twitter và Facebook. Chúng thậm chí tồn tại mặc định trong các đường cong của cơ thể người, trong cách cấu tạo ra một bông hoa hướng dương. Phép toán tỷ lệ vàng này trở nên căn bản và trở thành tiền đề cho mọi thiết kế tới mức chỉ cần bạn vẽ đúng, một phép tính tỷ lệ vàng sẽ hiện lên trong tác phẩm của bạn. Tuy nhiên, việc có thể vẽ đúng, hoặc đưa ra một thiết kế đúng để tạo ra một tỷ lệ hoàn hảo lại là điều không hề dễ.

Có lẽ lúc này bạn sẽ suy nghĩ, lần tới khi xem một bức tranh, bạn sẽ phân vân tự hỏi liệu người vẽ có phải một thiên tài toán học. Có lẽ cũng từ bài viết này, bạn sẽ hiểu được rằng mỗi thiết kế, mỗi nét cọ của một nhà thiết kế hay của một họa sỹ không thể chỉ là sản phẩm của những phút bồng bột và cao hứng. Ẩn chứa trong mỗi thiết kế đó là vô vàn những phép tính, vô vàn những kết nối tuần hoàn của các tỷ lệ để tạo ra những liên kết vô cùng chặt chẽ và mạnh mẽ. Vậy nên, hãy trân trọng những thiết kế, những bức tranh – đặc biệt là của những người tiên phong đã tìm ra cách đưa vào cuộc sống những tỷ lệ vàng nhưng vô cùng căn bản này.

Vitruvian Man
Vitruvian_Man.jpg

Composition in Red, Yellow, and Blue
fter-piet-mondrian-.jpeg

Quảng cáo



Notre-Dame
DSC02284-e1435257527671.jpg

Composition with Gray and Light Brown
26612_gray_lt_brown.jpg

The last supper
180493.jpg

The sacrament of the Last Supper
maxresdefault.jpg

Quảng cáo



Self-portrait
Rem-Self-Port-1.jpg

Mond Crucifixion

CrocefissioneRaffaello.jpg




Nam Lê - Regal (tổng hợp)
92 bình luận
dan kiến trúc thích điều này
Stuart
TÍCH CỰC
7 năm
Dân mỹ thuật ghét điều này.
vtsn4
CAO CẤP
7 năm
Đã xài từ "sỹ" thì không cần từ "người" nữa.
Ngày nay đa phần mọi người dùng sai từ Hán Việt. Chẳng hạn như: người công nhân, người giáo viên, người kỹ sư, đường quốc lộ... chỉ cần nói công nhân là đã có nghĩa "người" trong đó rồi.
hnh092393
ĐẠI BÀNG
7 năm
@vtsn4 Nếu bạn đã am hiểu tiếng Hán đến vậy thì cũng nên hiểu rằng ngôn ngữ chẳng có cái luật lệ khỉ gió gì cả. Nó được sinh ra để truyền tải thông tin, nếu bạn nói mà thằng kia nó hiểu, vậy là được.

Bạn đã nghe câu chuyện người Anh gọi người Mỹ là bọn mù văn chương và ngữ pháp chưa?
tvu732
TÍCH CỰC
7 năm
@hnh092393 Cái này gọi là trào lưu. Khi nhiều người cùng làm khác đi do thiếu hiểu biết hoặc do cái mới thuận tiện hơn - trải qua vài thế hệ khi người cũ chết hết cả rồi thì cái mới ấy sẽ trở thành dòng chính. Có những lúc cái mới thực sự tốt hơn, ví dụ tiếng Anh thay vì cụm ngữ pháp cũ rích "I have not" thì người Mỹ chuyển thành "I don't have" cho đồng bộ. Mấy âm "ll" dài dòng đều được chuyển thành "l". Tuy nhiên người Mỹ cũng chỉ chấp nhận đổi mới đến thế. Ngài Webster nhà từ điển học nổi danh nước Mỹ đã từng có kế hoạch đổi cách viết chính tả rất quy mô để tiếng Anh đạt đến trình độ "phát âm sao, viết vậy" nhưng thất bại, vì người Mỹ bảo thủ không chịu thay đổi. 😁:D:D

Có những ngôn ngữ có kết cấu lỏng lẻo dễ thay đổi hơn như tiếng Việt, nhưng sự thay đổi ấy chưa chắc tốt lành gì cho sự "trong sáng của tiếng Việt". :D:D Vì thế trước khi đòi thay đổi, con người cần học những luật lệ về ngôn ngữ ở chính xã hội mình để có thể diễn đạt cho người khác hiểu đúng, không bóp méo ngôn ngữ một cách không cần thiết. Cùng một nội dung, kẻ lang thang ngoài chợ và cậu sinh viên đều có thể diễn đạt cho người nghe hiểu, nhưng ý tứ, cách nói sao cho hay thì khác nhau rất xa.
vtsn4
CAO CẤP
7 năm
@hnh092393 Nói vậy chắc thế giới này chẳng cần phải học môn văn làm gì
namdh7
TÍCH CỰC
7 năm
@tvu732 He he sorry, nhưng mà đọc mãi không hiểu ý bạn nói gì 😁
anhlt
CAO CẤP
7 năm
thật nể phục các tiền bối nghĩ ra tỷ lệ vàng
Haiduyx_x
ĐẠI BÀNG
7 năm
trandaubac
TÍCH CỰC
7 năm
@Haiduyx_x ô mai gạt ,chuẩn tỷ lệ vàng của 1 người có tên tuổi rầm rộ báo đài 1 thời gian
kungfu9
CAO CẤP
7 năm
@Haiduyx_x Thánh phồng tôm ấy giờ nơi đâu rồi nhỉ....:eek:
Lâu rồi hok thấy à nha:oops:
@Haiduyx_x Không biết mặt của thánh Card có phải tỷ lệ vàng không nhỉ 😁
3.5" - tỉ lệ vàng 😁...4" - tỉ lệ platinum...4.7" - tỉ lệ titan & 5.5" tỉ lệ kim cương =))...
@thongphan1989 Đăng nhập de Like cho bác
@thongphan1989 Hehe chuẩn :D
quangduy2009
ĐẠI BÀNG
7 năm
cho bạn nào thích nghiên cứu thêm về tỉ lệ vàng, bạn sẽ thấy nhiều chuyện sửng sốt hơn:
V.Dragon
ĐẠI BÀNG
7 năm
😃 chắc phải đọc lại bài viết này vài lần mới thẩm thấu dc điều này
namdh7
TÍCH CỰC
7 năm
mình hiện quan tâm tới tỷ giá + vàng hơn
Wantobe
ĐẠI BÀNG
7 năm
Nhìn bức "Bữa Tiệc Cuối Cùng" lại nhớ tới "Mật mã Da Vinci" 😃
TrungDungSi.
ĐẠI BÀNG
7 năm
đọc song mà còn mơ hồ lắm
matrix8145
TÍCH CỰC
7 năm
Nhớ lại vụ này hồi trước 😁
@matrix8145 thực ra cái Logo này được vẽ bằng hệ thống nhiều hình tròn có bán kính lần lượt tuôn theo tỉ lệ vàng, chứ không đơn giản như này đâu
ecaros
ĐẠI BÀNG
7 năm
Chưa hiểu cái tỷ số 1/3, 2/3 mà bài hay nhắc đến là gì. Cái này gọi là dãy số fibonacci. Tổng 2 số trước bằng số tiếp theo. Chưa thấy 1/3 với 2/3 có liên quan gì đến cái tỷ lệ vàng này
@ecaros Theo mình biết trong nhiếp ảnh thì tỷ lệ vàng và tỷ lệ 1/3 hay 2/3 đều gần đúng với nhau. Áp dụng được cả hai thì chúng rất liên quan đến nhau.
kungfu9
CAO CẤP
7 năm
thấy trên cameraTweak có mấy cái tỉ lệ kiểu Golden, Trisec, Thirds mà ko hiểu nó là gì cả....qua bài này cũng vẫn mơ hồ
Nói thiệt chứ nhiều khi mấy ông đó vẽ trong đầu có ý tưởng nên vậy thôi chứ quy tắc gì đâu. Buồn buồn vẽ rồi nó đối xứng hay sao đó. Như thơ văn vậy, nhiều khi mấy thánh thơ làm chủ yếu nghỉ lúc đó rồi viết cho có vần, vậy mà học văn thấy phân tích nghê lắm. VD như câu "mọc giữa dòng sông xanh, một bông hoa tím biếc", thật ra thì ông tác giả lúc đó ổng thấy cái bông mọc bên bờ sông, rồi làm câu thơ,vậy thôi chứ có cái gì mà phân tích nào là khao khát cuộc sống bla..bla...
@Phan Ngoc Nhuan Đọc mấy ý của bác mà em nhớ cái chuyện về tác phẩm Mùa Lạc của Nguyễn Khải, Ông nguyễn khải có đứa con trai hay gái gì đấy đuwojc cho bài tập về nhà là" Phân tích gí trị nhân văn của tác phẩm Mùa Lạc" đứa con nhờ Nguyễn Khải gợi ý, kết quả đưa con nhận lời phê của giáo viên là" không hiểu ý tác giả"
drakukha
ĐẠI BÀNG
7 năm
: )) tỉ lệ vàng... e ko có ý kiến nào khác.
không quan tâm lắm. chỉ sợ không có cảnh đẹp để chụp thôi.








  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2022 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: Số 70 Bà Huyện Thanh Quan, P. Võ Thị Sáu, Quận 3, TPHCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019