Übermensch, một từ mà chắc mấy ngày nay anh em thấy nhiều rồi. Übermensch là tên World Tour của G-Dragon đang diễn ra ở Hà Nội và cũng là một triết lý đã có từ lâu. Hôm nay mình chia sẻ về cái triết lý Übermensch chứ đâu có tiền đâu mà đu concert Übermensch hihi.
Friedrich Nietzsche là một trong những triết gia có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất thế kỷ 19, và một trong những di sản nổi tiếng nhất mà ông để lại là khái niệm Übermensch. Thường bị dịch một cách máy móc là "Siêu nhân" và đôi khi bị hiểu lầm một cách tai hại, Übermensch thực chất không phải là một lời kêu gọi về một chủng tộc thượng đẳng.
Thay vào đó, đây là một ý tưởng triết học sâu sắc về tiềm năng phát triển của mỗi cá nhân, một lời mời gọi chúng ta tự vượt lên chính mình để trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân. Bài viết này sẽ làm rõ Übermensch thực sự là gì, bối cảnh ra đời của nó, và tại sao ý tưởng này vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay.
Friedrich Nietzsche là một trong những triết gia có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất thế kỷ 19, và một trong những di sản nổi tiếng nhất mà ông để lại là khái niệm Übermensch. Thường bị dịch một cách máy móc là "Siêu nhân" và đôi khi bị hiểu lầm một cách tai hại, Übermensch thực chất không phải là một lời kêu gọi về một chủng tộc thượng đẳng.
Thay vào đó, đây là một ý tưởng triết học sâu sắc về tiềm năng phát triển của mỗi cá nhân, một lời mời gọi chúng ta tự vượt lên chính mình để trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân. Bài viết này sẽ làm rõ Übermensch thực sự là gì, bối cảnh ra đời của nó, và tại sao ý tưởng này vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay.
Bối cảnh ra đời của Übermensch: Khủng hoảng của các giá trị cũ
Để hiểu được Übermensch, trước tiên chúng ta cần hiểu bối cảnh mà Nietzsche đang sống. Vào cuối thế kỷ 19 (1883), ông nhận thấy rằng các hệ giá trị đạo đức và tôn giáo truyền thống, vốn đã định hình xã hội phương Tây trong hàng ngàn năm, đang dần mất đi sức ảnh hưởng và tính chính danh.
Sự sụp đổ của những nền tảng vững chắc này đã tạo ra một khoảng trống mênh mông, một cuộc khủng hoảng mà Nietzsche gọi là "chủ nghĩa hư vô" (nihilism) - trạng thái mất phương hướng, không còn tin vào bất kỳ giá trị hay mục đích sống nào.
Nietzsche lo sợ rằng, khi không còn các giá trị cũ để bám víu, con người sẽ rơi vào một trạng thái tồn tại đầy thờ ơ, nông cạn và chỉ biết tìm kiếm sự thoải mái tức thời. Ông hình dung ra một viễn cảnh đáng buồn về một mẫu người chỉ biết làm việc để giải trí, tìm kiếm hạnh phúc nhỏ nhoi, bằng lòng với sự an toàn và đồng nhất, và hoàn toàn không còn khát vọng vươn lên. Đó là một xã hội không có người chăn dắt và chỉ có một bầy đàn, nơi mọi người đều muốn những điều giống nhau.
Übermensch: Lời giải cho bài toán giá trị, con người tự định hình bản thân
Nietzsche đã đưa ra một lý tưởng, một con đường thay thế: Übermensch. Đây là hình mẫu con người có khả năng lấp đầy khoảng trống giá trị bằng cách tự mình trở thành nguồn tạo ra giá trị mới. Übermensch không cần dựa vào bất kỳ tiêu chuẩn bên ngoài nào, mà tự mình định đoạt điều gì là tốt, điều gì là xấu, dựa trên ý chí và sự khẳng định cuộc sống của chính mình.
Trọng tâm của việc trở thành Übermensch là quá trình "tự kiến tạo" (self-stylization). Nietzsche không kêu gọi chúng ta chối bỏ hay kìm nén những ham muốn, bản năng tự nhiên của mình. Thay vào đó, ông khuyến khích chúng ta nhìn nhận tất cả các khía cạnh của bản thân, cả điểm mạnh lẫn điểm yếu, cả những điều tốt đẹp lẫn những góc khuất "xấu xí" - như những vật liệu thô.
Quảng cáo
Từ đó, ta có thể điêu khắc, sắp xếp và dung hợp chúng lại theo một "kế hoạch nghệ thuật" để tạo ra một tổng thể hài hòa, đẹp đẽ và mạnh mẽ. Đây là một quá trình tự làm chủ, nơi kỷ luật không phải để tự trừng phạt, mà là để tự kiến tạo bản thân thành một tác phẩm nghệ thuật độc nhất.
Trở thành Übermensch không phải là thống trị người khác
Một trong những hiểu lầm tai hại nhất về Übermensch là việc diễn giải nó như một lý tưởng về chủng tộc thượng đẳng, như cách mà Đức Quốc xã đã từng làm. Tuy nhiên, đây là một sự xuyên tạc hoàn toàn ý tưởng của Nietzsche. Trọng tâm của Übermensch là tự vượt lên chính mình (self-overcoming), chứ không phải là vượt lên người khác.
Đây là một cuộc đấu tranh nội tâm, một hành trình để chiến thắng và làm chủ bản chất của chính mình, những sự yếu đuối, sự lười biếng, và xu hướng chạy theo đám đông. Übermensch là người đã sử dụng ý chí quyền lực của mình để thăng hoa các xung năng mâu thuẫn bên trong thành một thể thống nhất và chân thực.
Quảng cáo
Đó là một dự án cá nhân, nơi mỗi người phải tự tìm ra con đường của riêng mình, không có một công thức chung nào cho tất cả. Như chính nhân vật Zarathustra của Nietzsche đã nói: “Anh có con đường của anh, tôi có con đường của tôi. Còn con đường đúng đắn, con đường chính xác, con đường duy nhất, nó không tồn tại.”
Übermensch là một thắc mắc của mình khi nhìn vào banner concert của GD, nhìn là biết tiếng Đức rồi mà không biết ý nghĩa là gì nên đi tìm hiểu. Mình cá chắc là cũng nhiều người có thắc mắc giống như mình, hy vọng anh em biết thêm được một triết lý phù hợp.
