Hạm đội tàu ngầm của Hải quân Mỹ luôn sở hữu những công nghệ hàng đầu thế giới, nhưng điều đó không có nghĩa là họ chẳng bao giờ gặp tai nạn. Một khi những việc như vậy xảy ra thì nó lại gây ra mất mát rất lớn và vụ chìm tàu ngầm USS Thresher năm 1963 là một trong những bi kịch lớn nhất trong lịch sử của Hải quân Mỹ. Điều đáng chú ý là nó không có dấu hiệu báo trước mà chỉ được phát hiện khi mọi thứ đã quá trễ. Ngày 10/4/1963, con tàu này đang làm thử nghiệm lặn sâu cách bờ biển Cape Cod (bang Massachusetts) 354 km, nhưng rồi sau khi lặn 45 phút nó đã chìm sâu xuống biển cùng 129 người trên tàu.
USS Thresher (SSN-593) là một trong những tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên của Mỹ, chạy êm và nhanh nhất lúc bấy giờ. Tàu dài 85 mét, bề ngang 9,8 mét và khi lặn nặng tới 3420 tấn. Là tàu ngầm hạt nhân đầu tiên thuộc lớp Permit, Thresher được trang bị lò phản ứng nước áp lực Westinghouse S5W có công suất 11 megawatt, với tốc độ tối đa dưới nước lên đến 61 km/giờ.
Nó có các ống phóng ngư lôi nằm giữa thân tàu và hệ thống thuỷ âm (sonar) nằm ở mũi tàu. Để xuống được độ sâu tối đa 400 mét, thân tàu còn được làm bằng hợp kim thép HY-80 giúp nó chống chịu áp suất cực lớn dưới hàng trăm mét nước. Nhưng tất cả những ưu điểm đó cũng không cứu được số phận của Thresher.
Trong chuyến đi biển đầu tiên vào tháng 4/1961, nó đã hoàn thành tốt việc thử nghiệm sơ bộ nhằm kiểm tra các bộ phận như sonar và hiệu suất động cơ dưới nước dù chưa xuống tới 400 mét. Mọi thứ đều ổn chỉ trừ một số trục trặc nhỏ. Nhưng chính trong chuyến chạy thử tiếp theo 2 năm sau thì thảm hoạ đã xảy ra khi nó lặn xuống sâu 400 mét và cuối cùng vỡ tan trong khoảng từ 400-600 mét.
USS Thresher (SSN-593) là một trong những tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên của Mỹ, chạy êm và nhanh nhất lúc bấy giờ. Tàu dài 85 mét, bề ngang 9,8 mét và khi lặn nặng tới 3420 tấn. Là tàu ngầm hạt nhân đầu tiên thuộc lớp Permit, Thresher được trang bị lò phản ứng nước áp lực Westinghouse S5W có công suất 11 megawatt, với tốc độ tối đa dưới nước lên đến 61 km/giờ.
Nó có các ống phóng ngư lôi nằm giữa thân tàu và hệ thống thuỷ âm (sonar) nằm ở mũi tàu. Để xuống được độ sâu tối đa 400 mét, thân tàu còn được làm bằng hợp kim thép HY-80 giúp nó chống chịu áp suất cực lớn dưới hàng trăm mét nước. Nhưng tất cả những ưu điểm đó cũng không cứu được số phận của Thresher.
Trong chuyến đi biển đầu tiên vào tháng 4/1961, nó đã hoàn thành tốt việc thử nghiệm sơ bộ nhằm kiểm tra các bộ phận như sonar và hiệu suất động cơ dưới nước dù chưa xuống tới 400 mét. Mọi thứ đều ổn chỉ trừ một số trục trặc nhỏ. Nhưng chính trong chuyến chạy thử tiếp theo 2 năm sau thì thảm hoạ đã xảy ra khi nó lặn xuống sâu 400 mét và cuối cùng vỡ tan trong khoảng từ 400-600 mét.
Trong chuyến ra khơi định mệnh năm 1963, Thresher không đi một mình mà trên mặt nước gần chỗ nó lặn sẽ có một tàu cứu hộ tên USS Skylark. Tàu này giữ liên lạc với Thresher thông qua tín hiệu sonar, giám sát quá trình thử nghiệm và cứu hộ nếu cần. Còn tàu ngầm thì lặn xuống dần theo một đường hình xoắn ốc giúp cho thân tàu không chịu áp lực bất ngờ và cứ mỗi khi sâu thêm 30 mét, nó sẽ tạm dừng để kiểm tra coi áp suất thân tàu, hệ thống điện và động cơ có ổn không.
Trong 30 phút lặn đầu tiên thì mọi chuyện khá ổn, tàu đã xuống tới 300 mét và báo là không có chuyện gì xảy ra. Nhưng khoảng 15 phút sau đó khi tàu Thresher đang ở sâu 400 mét, nó lại báo cho Skylark rằng đã gặp chút “khó khăn nhỏ” và sắp xả nước trong các thùng chứa nước dằn để nổi lên gấp. Thế nhưng nó đã mất tín hiệu sonar và không bao giờ nổi lên nữa. Trong giờ phút định mệnh ấy các chuyên viên sonar nói họ đã nghe được âm thanh giống như gió rít mạnh rồi sau đó là tiếng nổ.
Sau đó Hải quân Mỹ đã tìm thấy nhiều mảnh vỡ của Thresher dưới đáy biển, song cuộc điều tra nguyên nhân vẫn được giữ kín suốt hàng chục năm. Vào năm 2020, Viện Hải quân Mỹ công bố một tài liệu dài 3600 trang cho thấy có 2 lý do chính là lỗi kỹ thuật và thủy đoàn thiếu sự đào tạo.
Họ cho biết ở độ sâu 400 mét (áp suất lớn gấp 40 lần mực nước biển), một đoạn đường ống đã bị bể do hàn sai cách khiến nước biển tràn vào phòng máy, gây chập điện và làm máy bơm ngừng chạy. Hậu quả là nước không thể hút ra ngoài và các thiết bị khác như lò phản ứng cũng tê liệt theo, vậy là không ai vận hành được thiết bị khẩn cấp nào. Do đó các két nước dằn cũng không thổi được khí nén để đẩy nước ra.
Nguyên nhân còn lại là do thủy thủ đoàn phản ứng không đủ nhanh, chưa biết rõ về cách xử lý tình huống ngập nước hay chập điện. Cho nên trong tình thế đó họ chẳng làm được gì đáng kể. Họ cũng quá tự tin vào con tàu, cho rằng đã xài năng lượng hạt nhân thì không có gì làm khó được nó.
Mảnh vỡ của tàu Thresher
Quảng cáo
Vụ chìm tàu Thresher, cùng với tai nạn của tàu ngầm USS Scorpion năm 1968 đã thúc đẩy Hải quân Mỹ thành lập cơ quan SUBSAFE nhằm giám sát việc thiết kế và đóng tàu ngầm. SUBSAFE phải đảm bảo bằng mọi giá con tàu sẽ nổi được lên dù tình thế có nguy ngập tới đâu. Cho nên hơn nửa thế kỷ qua Hải quân Mỹ không còn mất chiếc tàu ngầm nào nữa.
Theo PopMech, USNI, SCO.
