Vaccine mRNA phòng chống Covid 19 hoạt động như thế nào?
Rất hay và hữu ích!/18 người
Drchuottui
5 thángBình luận: 74
Vaccine mRNA phòng chống Covid 19 hoạt động như thế nào?
Đầu tiên, tất cả các loại vaccine đưa vào cơ thể đều có một mục đích chung, đó là tạo ra miễn dịch chủ động giúp chúng phòng ta tránh bệnh tật. Thường là giúp cơ thể sản sinh ra một loại kháng thể nào đó.
Hiện nay, có rất nhiều loại vaccine, với các cơ chế hoạt động khác nhau. Tuy nhiên, gần như tất cả đều là kháng nguyên (chất lạ) được đưa vào cơ thể. Kháng nguyên có thể virus đã bị chết, virus còn sống nhưng bị giảm độc lực, chất độc do vi khuẩn sản xuất ra… rồi cơ thể sẽ sinh ra kháng thể chống lại các tác nhân lạ đó. Nhờ đó cơ thể chúng ta có thể phòng tránh được bệnh tật.

Điểm hạn chế lớn của các loại vaccine truyền thống kể trên đó chính là thời gian và chi phí. Thường phải mất rất lâu, hàng năm trời với chi phí cực lớn để có thể nghiên cứu, chế tạo với số lượng lớn và sau đó sử dụng chính thức.

Dịch Covid 19 bùng phát gây thiệt hại nghiêm trọng nhiều mặt, thúc đẩy yêu cầu phải sản xuất vaccine phòng chống thật nhanh để đối phó. Chính vì vậy mà nhiều loại vaccine mà trước đây chỉ được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, chưa được đưa ra sử dụng rộng rãi nhưng hiện nay đã được sử dụng lần đầu tiên trong cộng đồng nhằm mục đích phòng bệnh. Các loại vaccine mới này đáp ứng nhu cầu sản xuất nhanh và chi phí rẻ hơn các loại vaccine truyền thống. Một trong số đó là vaccine mRNA (messenger RNA, dịch sang tiếng Việt là mARN, ARN thông tin), vaccine Pfizer—BioNTech và Moderna thuộc nhóm này. Hai loại vaccine này đã được FDA cấp phép lưu hành.
vaccine1.jpg
Vaccine Pfizer và Moderna

Quảng cáo


Vaccine AstraZeneca cũng là vaccine loại mới, nhưng không phải loại mRNA, chưa được FDA cấp phép, nhưng nhiều quốc gia cho phép lưu hành trong đó có Việt Nam. Việt Nam nhập khẩu vaccine của AstraZeneca có lẽ do loại vaccine này có ưu điểm nổi trội trong việc vận chuyển và bảo quản, mời các bạn cùng đọc tiếp để tìm hiểu.

Đầu tiên để biết vaccine mRNA hoạt động như thế nào chúng ta cần biết sơ qua cách thức Covid 19 gây bệnh. Covid 19 là viết tắt của Coronavirus Disease 2019, bệnh virus Corona 2019, bệnh gây ra do virus Corona. Virus Corona thuộc họ Coronaviridae, đặc trưng của họ virus này là có các GAI PROTEIN (SPIKE PROTEIN) trên bề mặt, làm chúng nhìn giống cái vương miệng, chính vì vậy mà chúng có tên gọi là Corona.
[​IMG]
Các gai protein (spike protein) của virus Corona

Các gai protein này là yếu tố gây bệnh quan trọng của virus, giúp virus xâm nhập vào trong tế bào cơ thể người. Sau khi xâm nhập vào trong tế bào, virus sẽ nhân lên và phá hủy tế bào, sau đó lại xâm nhập vào các tế bào khác. Có thể ví các gai protein này như chìa khóa giúp virus mở cửa để vào trong tế bào.
vaccine3.png
Các gai protein ví như chìa khóa, giúp virus xâm nhập vào tế bào

Vaccine mRNA, chứa một đoạn ARN thông tin (mARN), chứa thông tin tổng hợp nên spike protein của virus. Sau khi được tiêm, đoạn ARN thông tin này sẽ xâm nhập vào bên trong tế bào. Các tế bào của cơ thể chúng ta sẽ tổng hợp nên spike protein, đây lại chính là chất lạ đối với cơ thể, cơ thể sẽ sản sinh ra kháng thể chống lại chúng. Nhờ đó mà chúng ta có miễn dịch với Covid 19.

Như vậy khác với vaccine truyền thống, đưa kháng nguyên (chất lạ) vào cơ thể thì vaccine mRNA coi như đưa cho các tế bào công thức để tạo nên kháng nguyên là các spike protein, từ đó cơ thể sẽ sản sinh ra kháng thể. Sản xuất vaccine mRNA nhanh và rẻ hơn nhiều so với vaccine truyền thống.
vaccine4.jpg
Vaccine mARN chứa một đoạn ARN thông tin, mang thông tin tổng hợp nên spike protein

Quảng cáo


Tuy nhiên, đoạn ARN thông tin này rất dễ bị phá hủy và không thể tự xâm nhập vào bên trong tế bào, cần có một lớp vỏ lipid bao bọc. Điểm hạn chế nhất của vaccine mRNA và phải giữ cực lạnh, âm 70oC đối với vaccine của Pfizer—BioNTech, lạnh hơn cả nhiệt độ ở Nam Cực. Điều này làm vaccine mRNA khó bảo quản và vận chuyển. Chỉ cần nhiệt độ tăng chút, đoạn ARN thông tin sẽ bị biến đổi làm vaccine mất tác dụng. Có lẽ do điều này mà Việt Nam chúng ta nhập khẩu vaccine của AstraZeneca để thuận tiện hơn trong việc bảo quản và vận chuyển.
vaccine5.jpeg
Vaccine mRNA cần được bảo quản cực lạnh

Bài sau, mình sẽ viết sâu hơn một chút về cơ chế hoạt động và so sánh với các loại vaccine phòng Covid 19 khác.
74 bình luận
rồi anh em nào ở đây chích chưa 😁
Gif
TÍCH CỰC
5 tháng
@yeucuocsong453 Không phải muốn chích là chích. Có ông anh làm trong cty dược, ông chủ cty xin phép nhập vacxin về chích cho nhân viên thôi nhưng vẫn bị từ chối, chẳng hiểu quản lý ra sao
laiviet
TÍCH CỰC
5 tháng
@yeucuocsong453 Chích rồi, Pfizer
@yeucuocsong453 T sắp chích a cha dê ca, t ước là t đc chích the bét Moderna
các nhà khoa học cố lên chúng ta sẽ chiến thắng
rồi bao nhiêu 1 liều vậy? có tác dụng phụ gì ko
@HoangVanHang Chỉ mới Mỹ có chứ nước khác đã có này đâu. Mấy hôm trước mới đọc được tin bắt đầu xuất khẩu. VN chắc chưa mua được
laiviet
TÍCH CỰC
5 tháng
Mỹ đặt hàng Pfizer $20/liều.
Israel đặt hàng Pfizer $30/liều
VN sơ sơ muốn tiêm toàn dân thì hết $6B. LoL.
@laiviet 😂
bảo quản ở -70 độ thì khá khó trong việc vận chuyển cũng như bảo quản nhỉ
tieuan198
ĐẠI BÀNG
5 tháng
@nhoxs2zin Moderna thì dễ hơn.
@tieuan198 chính xác bạn ah! Moderna thì cần khoảng âm 20oC
Hôm qua mình vừa được tiêm mũi đầu tiên của AstraZeneca. Có một điều băn khoăn là vắc xin của thằng J&J chỉ cần một liều còn của AstraZenaca thì 2? Tại sao nhỉ?
Theo như điều kiện vận chuyển và bảo quản thì vắc xin của BioTech thì chỉ cho những nước giàu thôi, vì vận chuyển ở điều kiện -70 độ C cực kì tốn kém rồi kho lưu trữ.
@shinkt Nếu như vậy sẽ có nhiều tuỳ chọn rồi, tuỳ chọn free là vaccine hiệu quả thấp, còn tiêm dv giá cao là vaccine nhập mỹ
uh, đã có chính sách vậy mà, tiêm dịch vụ cho ai có nhu cầu, cái này là của cty vnvc, còn nhà nước thì dùng AstraZenaca hay sputnik free.
2 mũi Pfizer giá đâu đó 40-50$, tính luôn chi phí bảo quản, vận chuyển các kiểu, dự đoán giá về vn chắc tầm 2-3tr là cùng. Ai có điều kiện thì chơi thôi.
@shinkt Chưa chắc, đời chưa biết dc gì đâu. Pfizer nó về chỉ cần bảo quản ko khéo cũng vô nghĩa, cầm lọ vacxin lên rút tiêm và chích sao mà biết kekekeke
người ta quy trình từ đầu tới cuối, có check nhiệt độ trong hộp vaccine hết, sai là nó báo ngay. Khi lấy ra thì khỏi thùng thì có hạn sử dụng là khoảng vài chục phút cho tới vài giờ, cũng đã có ghi sẵn. Bạn đi tiêm vaccine ở vnvc thì thấy họ làm quy trình kỹ càng lắm. Tỉ lệ sai sót vô cùng thấp
Vào trong người thì nó cũng hết lạnh roiif mà?
The Name's
ĐẠI BÀNG
5 tháng
Hôm qua tôi vừa mới chích xong liều 1. Cảm nhận là phê hơn cả chơi đồ. Người Lạnh đi, sốt (ở 1 số trường hợp bị đau cơ, tiêu chảy nhưng tôi k bị), cảm giác cơ thể bay bay như đi cảnh vậy, nhưng không bị ảo giác. 03 tháng sau sẽ tiêm nhắc lại lần 2. Nói chung là phê lắm
Cười vô mặt
@The Name's Mấy cái triệu chứng này là bình thường thôi, tiêm vaccine khác cũng có khả năng bị (tui đi tiêm 1 đống vaccine rồi, đa số là đau cơ, sốt nhẹ), sợ nhất là cái vụ đông máu, hên là vn chưa bị ca nào
@The Name's Bác chích loại nào mà tiêm nhắc tận sau 3 tháng vậy?
SnowRyu
ĐẠI BÀNG
5 tháng
@pomme_bleu Ở VN mình chỉ có mỗi Astrazeneca thôi. Mình cũng mới chích 1 liều hôm 5/5. Sốt nhẹ, nhức mỏi toàn thân ngày 6/5. Qua ngày 7/5 là khoẻ hẳn rồi.
theo các bác khi tiêm vacin covid nghiên cứu theo chủng cũ, khi gặp chủng mới cơ thể có bị nhiễm covid chủng mới không
@laiviet bạn biết nhưng bạn vẫn muốn mình đưa ra, hay bạn k biết gì về các biến chủng mới vậy
laiviet
TÍCH CỰC
5 tháng
@Mãiyêuem Bạn đang muốn hỏi mà, có phải mình đâu,
Bạn muốn hỏi gì thì hỏi đi, cụ thể vào.
Còn nếu ko cụ thể thì câu trả lời là
"Có và không"
@laiviet chủng mới chủng cũ ai cũng biết, nhưng câu trả lời là có rồi, vì vacin cũng chỉ hiệu quả 60-90%
laiviet
TÍCH CỰC
5 tháng
@Mãiyêuem Nói thế là biết bạn chả biết gì cả. Tốn thời gian của mình quá. Bye bye.
Các hình ảnh đẹp và rõ quá, nhưng bạn để nguồn (source) đi bạn ơi, trừ khi bạn tự vẽ bọn nó 😆
@wesleyvu cảm ơn bạn đã góp ý!
Giải thích đơn giản rằng vào trong tế bào giống như vào nhà cần phải mở khóa cửa, nhưng người ta tạo ra vắc xin để bịt các ổ khóa lại vi rút hết đường vào, đã được đọc cái này vài lần.
Sử dụng không cẩn thận dễ dính ung thư, nhất là về da.
vantan1991
ĐẠI BÀNG
5 tháng
Mình mới tiêm Vaccine hôm thứ 3, mệt mất ngày thứ 4, hôm nay mới làm việc bình thường được, dùng của Astra Zeneca :3
Đã tiêm full 2 doses Moderna cách đây 3 tháng cảm nhận doses 2nd đuối 1 ngày 😄
laiviet
TÍCH CỰC
5 tháng
@KNT2018 Mình mũi 1 của Pfizer đã oải rồi, ko biết mũi 2 ntn. Tuần tới đi tiêm mũi 2.
vitunet
TÍCH CỰC
5 tháng
chích rồi nhé, mệt mệt uể oải giống vừa hiến máu vậy
nhiều bác chích rồi vậy nhỉ, mình chắc còn lâu
anhbeu
ĐẠI BÀNG
5 tháng
💉💉💉 Review đi tiêm Vắc-xin-Covid19 tại Pháp
Mình tiêm vắc xin của Moderna. Bạn mình tiêm của Pfizer và triệu chứng giống nhau.

- Triệu chứng 💉:
Có nhiều triệu chứng cho từng người, từng loại Vắc Xin. Mình thì chỉ bị đau tay trái nơi được tiêm. Còn lại không có phản ứng nào cảm thấy là nguy hiểm.
💉 Các triệu chứng thường gặp:

Mệt mỏi
Đau đầu
Đau cơ
Ớn lạnh
Sốt
Buồn nôn

Sau khi tiêm vài giờ: Ê buốt tay cảm giác như vừa tập tạ quá sức
📅 Ngày 1: Đau tay như vừa khâu vết thương hoặc bong gân. Khó lên cơ và vận động.
Cảm giác như bị què mất một tay vậy
Khi ngủ không thể xoay bên tay trái được nên dễ bị mỏi, Mình ngủ ngon và hoàn toàn ko bị mất giấc. Thậm chí mình còn ngủ nhiều một chút cho mau khỏe.

📅 Ngày 2: Tay trở lại linh hoạt hơn, Không còn đau nhưng nếu chạm vào chỗ tiêm vẫn cảm thấy đau nhói 1 chút. Mình vẫn đi chơi và chụp ảnh bình thường.
Mình vẫn không ngủ xoay về bên trái được tuy không còn đau như ngày đầu tiên. Mình vẫn ngủ ngon và ngủ nướng để cho mau khỏe.

📅 Ngày 3: Hoàn toàn trở lại bình thường.

🚑 Do thời gian này người Pháp vẫn chưa đi tiêm nhiều nên các trung tâm tiêm vắc xin có rất nhiều lịch trống, thậm chí là trống từ sáng tới chiều tối. nên bọn mình đã đặt lịch thử ở 1 số trung tâm mà không bắt buộc phải từ 55 tuổi trở lên. Mình đặt hẹn vào giờ cuối cùng trong ngày là 17h30 tới 18h.

Sau khi đặt hẹn thành công thì việc đầu tiên là phải chuẩn bị giấy tờ cụ thể:
-Thẻ bảo hiểm y tế (carte Vitale)
-Thẻ cư trú (titre de séjour) hoặc passport
để đảm bảo là đúng người đúng tên. vì họ sẽ cấp giấy xác nhận cho bạn sau khi tiêm. Tránh trường hợp làm giả giấy tờ.

-> Tiếp theo khi đến trung tâm tiêm chủng bạn xuất trình giấy tờ tùy thân và lịch đặt hẹn để họ sắp xếp cho bạn chỗ ngồi chờ trong phòng chờ.

- Trước khi tiêm bác sĩ sẽ hỏi một số câu như sau:
- Bạn có triệu chứng nào của covid không
- Bạn có tiếp xúc với người nghi nghiễm covid không
- Bạn có bệnh lý nền nào không
- Bạn có đang sử dụng loại thuốc nào không ( nếu có )
- Bạn có vấn đề nào về sức khỏe không.
Câu cuối cùng:
==> Bạn thuận tay trái hay phải. Vì tay được tiêm sẽ bị đau vài ngày.

Sau khi tiêm:
Bạn sẽ được cấp giấy chứng nhận tiêm chủng và phải ngồi đợi 15-30 phút trước khi được đi về, để tránh trường hợp bạn bị sock hoặc có những phản ứng không đáng có sau khi tiêm.

Theo mình hiểu thì vắc xin giúp mình kháng lại khi bị virus xâm nhập. Tức là ko nguy hiểm tới tính mạng. Chứ không phải tiêm vắc xin là sẽ không bị nhiễm cả nhà nhé.

Tạm thời là như vậy. Mình sẽ update thêm nếu mọi người có câu hỏi bên dưới.
B8B497C3-2D17-493C-A871-7D99581B2FAC.jpeg
@anhbeu Thank bác, chia sẻ chi tiết quá, mong có vaccine Mỹ về vn để đi tiêm
@khoanguyendinh Giấy này chỉ để xác nhận đã tiêm lần 1 thôi, họ có dạng hộ chiếu vaccine, quét mã code, lưu thộng tin trên hệ thống, ko có cách nào làm giả đâu.
anhbeu
ĐẠI BÀNG
5 tháng
@shinkt Đúng rồi bác. Lần 2 cấp code qr có trong app của bộ y tế luôn khỏi làm giả
@shinkt
Hun cái nè
Về mặt chi phí thì chưa chắc vaccine mRNA rẻ hơn vaccine truyền thống, lý do là công nghệ vaccine mRNA hiện nay có thể được xem là mới vì tuy được nghiên cứu và ứng dụng trong phòng thí nghiệm từ nhiều năm nay, nhưng ứng dụng trên thực tế cúa nó thì rất ít, vì công nghệ mRNA không phải quốc gia hay hãng dược nào cũng có thể làm được, tiềm năng của công nghệ này là rất lớn, hơn xa công nghệ vaccine cũ, do đó chi phí nghiên cứu, phát triển cúa nó nằm ở con số khổng lồ chứ ko dễ nghiên cứu như công nghệ vaccine truyền thống, dẫn đến giá thành của nó cũng phải cao ở mức tương ứng chứ ko rẻ như vaccine truyền thống, bằng chứng là giá vaccine Pfizer và Moderna đang cao hơn các loại khác, trung bình rơi vào khoảng 38-42usd /liều, cho nên nói vaccine mRNA dễ sản xuất và giá thành rẻ thì chưa chắc, phải xem lại
@lincole123456 cảm ơn bạn! Đúng là vaccine mRNA đã được nghiên cứu từ rất nhiều năm nay, nhưng chưa được đưa vào sử dụng. Vaccine mRNA mới đáp ứng nhu cầu sản xuất nhanh và nhiều như bây giờ. Nếu sản xuất vaccine Covid 19 theo cách truyền thống, sẽ tốn nhiều thời gian và chi phí hơn
hay ạ
@95tuanle thanks!








  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2021 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019