Khi hai nhà thám hiểm Hà Lan Willem Schouten và Jacob Le Maire đi vòng qua mũi Horn ở phía nam châu Mỹ và đến Batavia (Indonesia) năm 1616, họ đã khám phá ra một tuyến đường biển mà các tàu thuyền ngày nay luôn… tránh đi qua nhiều nhất: eo biển dữ Drake. Vùng biển này là nơi giao thoa giữa Đại Tây Dương, Thái Bình Dương và Nam Đại Dương, có bề rộng khoảng 965 km với hai bên là điểm cực nam châu Mỹ (mũi Horn) và quần đảo Nam Shetland của Nam Cực. Dù có địa bàn rộng lớn và hiếm khi đóng băng nhưng eo biển này sở hữu điều kiện khí hậu vô cùng bất lợi để dễ dàng đi qua.
Danh xưng của eo biển lấy từ tên của nhà thám hiểm Anh Francis Drake, người đã đến đó trước cả hai nhà thám hiểm Hà Lan. Vào năm 1578 tàu của Drake đã tình cờ bị bão thổi bạt về phía eo biển này dù ông không nhận diện rõ nó. Tại đây có những con sóng cao hơn 20 mét và các dòng hải lưu mạnh, khiến cho nhiều tàu bị chìm vào thời kỳ trước khi kênh đào Panama khánh thành (1914). Theo ghi nhận của nhiều tàu từng qua đây, hải trình của họ chỉ có 10% thời gian nước lặng yên, trong khi đến 20% thời gian là có sóng lớn và 70% thời gian còn lại biển động vừa.
Một đặc điểm khó chịu ở eo biển này là có các dòng hải lưu mạnh nhất thế giới do nằm ở nơi giao thoa của 3 đại dương. Các dòng hải lưu này không phải ngẫu nhiên mà chúng là một cơ chế điều hoà khí hậu cho Trái Đất. Chẳng hạn dòng hải lưu Vòng quanh Nam Cực là dòng mạnh nhất, nó chảy liên tục từ tây sang đông và có lưu lượng nước từ 95-150 triệu m³/giây. Như chúng ta thấy, nó không bị cản lại bởi vùng đất liền nào trừ ở chỗ eo Drake là nơi Nam Cực doi ra một bán đảo lớn, vì vậy tại eo biển dòng chảy bị nén ép bất ngờ và ạo những con sóng lớn có thể cao tới 25 mét cùng các xoáy nước mạnh.
Ngoài ra gió Tây mạnh cũng không bị đất liền cản trở ở nam bán cầu, nhưng khi thổi đến eo biển này chúng bị đất cản lại và cộng hưởng với dòng hải lưu mạnh khiến cho vùng biển trải qua những trận cuồng phong vừa ướt át vừa lạnh giá, đi kèm với biển động dữ dội. Dĩ nhiên cũng không thiếu thời điểm trời yên biển lặng, nhưng mọi thứ diễn biến rất thất thường: có khi sáng sớm biển êm ả nhưng đến trưa chiều thì sóng to gió lớn nổi lên.
Danh xưng của eo biển lấy từ tên của nhà thám hiểm Anh Francis Drake, người đã đến đó trước cả hai nhà thám hiểm Hà Lan. Vào năm 1578 tàu của Drake đã tình cờ bị bão thổi bạt về phía eo biển này dù ông không nhận diện rõ nó. Tại đây có những con sóng cao hơn 20 mét và các dòng hải lưu mạnh, khiến cho nhiều tàu bị chìm vào thời kỳ trước khi kênh đào Panama khánh thành (1914). Theo ghi nhận của nhiều tàu từng qua đây, hải trình của họ chỉ có 10% thời gian nước lặng yên, trong khi đến 20% thời gian là có sóng lớn và 70% thời gian còn lại biển động vừa.
Một đặc điểm khó chịu ở eo biển này là có các dòng hải lưu mạnh nhất thế giới do nằm ở nơi giao thoa của 3 đại dương. Các dòng hải lưu này không phải ngẫu nhiên mà chúng là một cơ chế điều hoà khí hậu cho Trái Đất. Chẳng hạn dòng hải lưu Vòng quanh Nam Cực là dòng mạnh nhất, nó chảy liên tục từ tây sang đông và có lưu lượng nước từ 95-150 triệu m³/giây. Như chúng ta thấy, nó không bị cản lại bởi vùng đất liền nào trừ ở chỗ eo Drake là nơi Nam Cực doi ra một bán đảo lớn, vì vậy tại eo biển dòng chảy bị nén ép bất ngờ và ạo những con sóng lớn có thể cao tới 25 mét cùng các xoáy nước mạnh.
Ngoài ra gió Tây mạnh cũng không bị đất liền cản trở ở nam bán cầu, nhưng khi thổi đến eo biển này chúng bị đất cản lại và cộng hưởng với dòng hải lưu mạnh khiến cho vùng biển trải qua những trận cuồng phong vừa ướt át vừa lạnh giá, đi kèm với biển động dữ dội. Dĩ nhiên cũng không thiếu thời điểm trời yên biển lặng, nhưng mọi thứ diễn biến rất thất thường: có khi sáng sớm biển êm ả nhưng đến trưa chiều thì sóng to gió lớn nổi lên.
Thời tiết đã bất ổn, nhưng độ sâu và nước lạnh còn là những yếu tố khó đoán hơn. Ở phía nam eo biển, độ sâu đáy biển có thể lên đến gần 5 ngàn mét và độ sâu trung bình cũng hơn 3 ngàn mét. Đó là một vực biển giống như bình nguyên dưới đáy vực và thềm lục địa nằm rất sát bờ. Thậm chí ở ngay phía nam mũi Horn, trong phạm vi có vài cây số nhưng đáy biển đã sâu bất ngờ từ 100 mét xuống tới 4020 mét. Nhiệt độ nước trung bình ở mũi Horn thường ở khoảng từ 4,7-7,8 độ C, nên những tàu đi qua đây mà gặp sóng lớn đều cấm người trên tàu đi ra ngoài boong tàu vì có thể bị cóng.
Theo các tài liệu thì từ xưa đến nay có 800 tàu đã bị đắm hay mất tích ở đây với số lượng người đã mãi dừng chân ở eo biển Drake cộng dồn lên đến 10 ngàn, khiến nó không khác gì một “vùng Bermuda” của nam bán cầu. Gần đây nhất là vụ du thuyền Viking Polaris năm 2022, nó đã bị một con sóng cao quật trúng khiến nhiều người thương vong. Khi 1 chiếc tàu gặp chuyện ở đây nó sẽ không dễ kêu cứu hộ bởi vị trí này khá cô lập. Vì vậy các tàu du lịch nếu có đi qua đều phải chuẩn bị rất kỹ cho hành khách.
Nhưng eo biển này không hoàn toàn “vô dụng”, hiện nay có một số tàu chuyên dụng như tàu hậu cần của Mỹ và Chile vẫn đi qua đây để cấp hàng cho trạm nghiên cứu Nam Cực. Một số tàu du lịch mạo hiểm cũng có thể qua đây khi muốn chinh phục thử thách, cung cấp trải nghiệm "cảm giác mạnh" cho khách hàng. Đôi khi các tàu hải quân và tàu phá băng cũng qua eo biển khi làm nhiệm vụ đặc biệt.
Mũi Horn
Dù là nơi chẳng ai muốn ghé ngang, nơi tận cùng Nam Mỹ này là một van điều tiết lớn cho khí hậu Trái Đất. Các dòng hải lưu mạnh của nó giúp pha trộn các tầng nước biển trên mặt và dưới sâu lại với nhau, tạo điều kiện để đại dương hấp thụ và phân bố lại nhiệt, lượng muối biển và khí CO₂ trên toàn cầu.
Theo SlashGear, IFL, CNN.
