[Có thể bạn chưa biết] Điều gì xảy ra khi ADN bị hư hại?
BaroTo
BaroTo
9/10/19 Bình luận: 64 Lượt xem: 9,906

[Có thể bạn chưa biết] Điều gì xảy ra khi ADN bị hư hại?

Thảo luận trong 'Khoa học' bắt đầu bởi BaroTo, 9/10/19. Trả lời: 64, Xem: 9906.

  1. BaroTo

    BaroTo Tinhte.vn
    Staff Member

    Tham gia:
    26/2/13
    Được thích:
    14,567
    Best Answers:
    0
    BaroTo
    VIP
    #1 BaroTo, 9/10/19
    Sửa lần cuối: 11/10/19
    Sự thật là ADN bên trong một tế bào của bạn bị phá hủy hàng vạn lần một ngày. Nhân con số đó với khoảng trăm nghìn tỉ tế bào trong cơ thể bạn và ta có khoảng 10 mũ 18 sai sót trong ADN mỗi ngày Và vì ADN là khuôn mẫu tạo nên protein cần thiết cho tế bào cơ thể hoạt động sự hư hoại này sẽ dẫn đến hậu quả cực kì nghiêm trọng, ví dụ như ung thư. Vậy làm cách nào mà cơ thể tránh khỏi tình trạng này?

    Đang tải giphy (2).gif…

    Có nhiều dạng sai sót trong ADN như các Nucleotide tạo nên ADN bị hư hại; các Nucleotide bắt cặp không đúng dẫn đến đột biến; hay mất đoạn một hoặc hai mạch đơn làm ngăn chặn quá trình nhân đôi ADN; thậm chí đảo lộn các phần của ADN. May mắn là các tế bào của bạn hầu như luôn có cách để giải quyết các sai sót này. Việc sửa chữa những sai sót ấy nhờ vào các enzym đặc hiệu. Các enzym khác nhau sẽ phụ trách sửa chữa các lỗi khác nhau.

    Đang tải giphy (4).gif…

    Thường gặp nhất là sai sót trong bắt cặp bazơ. Mỗi Nucleotide có một loại Bazơ, trong quá trình nhân đôi ADN, enzym ADN polymerase có tác dụng bắt cặp các nuclêôtít theo đúng nguyên tắc giúp tạo ra mạch mới bổ sung với mạch nguyên mẫu bao gồm Adenine(A) với Thymine(T), Guanine(G) với Cytosine(X).

    Đang tải giphy (3).gif…

    Nhưng cứ một trong số trăm nghìn lần bổ sung, sẽ có một lần bắt cặp sai. Các enzyme hầu như nhận ra lỗi này ngay rồi phá bỏ các Nucleotide sai và thay bằng các Nucleotide đúng. Trong một số trường hợp hiếm các enzym này không nhận ra, sẽ có những protein khác đến kiểm tra lại. Nếu tìm ra sự bắt cặp sai, chúng sẽ cắt bỏ Nucleotide sai và thay thế lại. Đây gọi là cơ chế sửa chữa ghép đôi lệch.

    Đang tải giphy.gif…

    Nhưng ADN cũng có thể bị phá hỏng sau khi đã nhân đôi. Nhiều phân tử khác nhau gây biến đổi hóa học các Nucleotide. Một phần là do tác nhân môi trường như các hợp chất trong khói thuốc lá, phần khác lại nằm trong tế bào như Hydrogen Peroxide. Một số biến đổi hóa học hay xảy ra nên sẽ có một số enzym đặc hiệu để sửa chữa các hư hại.

    Đang tải giphy (1).gif…

    Tóm lại ở mỗi mức độ khác nhau, tế bào đưa ra các cơ chế sửa lỗi khác nhau. Nếu chỉ có một bazơ bị hỏng, nó có thể sửa chữa bằng cơ chế cắt bỏ bazơ. Một enzym cắt bazơ bị hỏng, và một enzym khác sẽ ở gần đó để tìm và thay thế Nucleotide đó.

    Đang tải giphy (7).gif…

    Sự phá hoại của tia tử ngoại sẽ khó sửa chữa hơn. Đôi khi nó làm cho hai nuclêôtít gần nhau dính lại, gây phá hỏng cấu trúc xoắn kép của ADN. Hư hại này cần quá trình sửa chữa phức tạp hơn gọi là cơ chế sửa chữa cắt bỏ Nucleotide. Một nhóm protein sẽ loại bỏ một đoạn dài khoảng 24 Nucleotide và thay thế chúng bằng một đoạn hoàn toàn mới.

    Đang tải giphy (8).gif…

    Các bức xạ tần số rất cao hơn như tia gamma và tia X sẽ phá hoại ADN theo cách khác. Chúng thường làm đứt một hay cả hai đoạn ADN. Đứt mạch kép là dạng nguy hiểm nhất, thậm chí còn gây chết tế bào. Có hai cách thông dụng nhất để chữa đứt mạch kép ADN gọi là tái tổ hợp tương đồng và kết nối đầu cuối có tính chất không tương đồng.

    Đang tải giphy (5).gif…

    Tái tổ hợp tương đồng sử dụng các phần không bị hư hại của ADN làm mạch nguyên mẫu. Các enzym sẽ trộn lẫn các mạch hư hại và không hư hại, khiến chúng trao đổi trình tự nuclêôtít và cuối cùng bổ sung vào những đoạn còn thiếu tạo ra hai mạch đôi ADN hoàn chỉnh tách rời.

    Đang tải giphy (9).gif…

    Ngược lại, kết nối đầu cuối có tính chất không tương đồng không cần sử dụng mạch nguyên mẫu. Thay vào đó, một chuỗi Protein cắt đi một vài Nucleotide và hàn hai đầu bị cắt lại để làm chúng dính lại với nhau. Quá trình này không được chính xác lắm, nó có thể khiến các gen trộn lẫn hay di chuyển lộn xộn. Nhưng nó sẽ có hiệu quả khi không có các ADN tương đồng khác.

    Đang tải giphy (6).gif…

    Đương nhiên, những thay đổi trên ADN không phải lúc nào cũng xấu. Đột biến có lợi vì giúp ích cho sự tiến hóa của sinh vật. Khiếm khuyết khi sửa chữa ADN có thể dẫn đến nhiều rủi ro như lão hóa sớm và các loại ung thư, do đó chúng ta hầu hết đều muốn ADN được bảo toàn.

    Nguồn: TED-Ed
     

    File đính kèm:

    daovangiangtnvn, LinhVN1807, BenGlo12 người khác thích nội dung này.
    #1 BaroTo, 9/10/19
    Sửa lần cuối: 11/10/19
  2. tokylo

    Tham gia:
    7/10/11
    Được thích:
    666
    Best Answers:
    0
    tokylo
    ĐẠI BÀNG
    #2 tokylo, 9/10/19
    Sửa lần cuối: 9/10/19
    DNA đúng là sản phẩm tuyệt vời của tạo hoá, DNA chứa đựng lượng thông tin mã hoá khổng lồ, có độ chính xác rất cao, từ DNA của vi khuẩn cho đến DNA của con người đều có chất lượng thông tin di truyền chính xác như nhau
     
    daovangiangtnvn, huylu12d, LinhVN18075 người khác thích nội dung này.
    #2 tokylo, 9/10/19
    Sửa lần cuối: 9/10/19
  3. vn_ninja

    Tham gia:
    2/3/08
    Được thích:
    4,011
    Best Answers:
    1
    vn_ninja
    VIP
    Trực quan, dễ hiểu, triệu like :D
     
    1. tayeutl

      Tham gia:
      18/5/11
      Được thích:
      419
      Best Answers:
      0
      tayeutl
      TÍCH CỰC
      tayeutl @adagioleonard Đầu thai cho dễ bạn
       
    2. ephemeral55

      Tham gia:
      30/5/18
      Được thích:
      632
      Best Answers:
      0
      ephemeral55
      TÍCH CỰC
      ephemeral55 @adagioleonard Bác đi mua virus HPV về bơm vào người. Nó là virus gây sai lệch ADN, tạo u nhú và ung thư cổ tử cung ở phụ nữ
       
    3. Duy Nguyễn ckn

      Tham gia:
      7/9/18
      Được thích:
      57
      Best Answers:
      0
      Duy Nguyễn ckn
      ĐẠI BÀNG
      Duy Nguyễn ckn @adagioleonard Nhện cắn bác à
       
      NGUYENVANHIEU1212 thích nội dung này.
    4. nguyenminh56547

      Tham gia:
      15/10/16
      Được thích:
      2,900
      Best Answers:
      3
      nguyenminh56547
      CAO CẤP
      nguyenminh56547 @ephemeral55 Hpv ai chả có cần gì bơm, ko chịch vẫn có như thường.
       
  4. Quốc Đạtt

    Tham gia:
    31/10/16
    Được thích:
    54
    Best Answers:
    0
  5. Congcu

    Tham gia:
    15/6/17
    Được thích:
    1,628
    Best Answers:
    0
    Congcu
    TÍCH CỰC
    Vậy mà nhiều khi đột biến gene giống cả hàng xóm :D
     
    LinhVN1807, wawahuydietufdb thích nội dung này.
    1. An_94

      Tham gia:
      27/12/18
      Được thích:
      330
      Best Answers:
      0
      An_94
      ĐẠI BÀNG
      An_94 @Congcu Phải đăng nhập để like cho bác.
      Đột biến kiểu này chắc tan nhà. :))
       
      Congcu thích nội dung này.
  6. helloSidney

    Tham gia:
    11/4/17
    Được thích:
    9
    Best Answers:
    0
    helloSidney
    ĐẠI BÀNG
    Đang làm liên quan bức xạ x-ray, xin nghỉ gấp.
    tránh phá vỡ liên kết ADN.
    nhưng thầy bảo cứ tuân thủ nguyên tắc bảo đảm ATBX thì cứ tự tin.he
     
    devil.huntertamle_o thích nội dung này.
    1. devil.hunter

      Tham gia:
      17/8/09
      Được thích:
      44
      Best Answers:
      0
      devil.hunter
      ĐẠI BÀNG
      devil.hunter @nguyenminh56547 Tui biết chứ, tui còn biết cái tấm kính đó là kính chì nữa cơ :). Tia x không lưu lại trong vật chất sau khi đã ngắt nguồn phát, chính vì thế mà làm việc với thiết bị phát tia X còn an toàn chán so với nguồn phóng xạ hihi.
       
    2. helloSidney

      Tham gia:
      11/4/17
      Được thích:
      9
      Best Answers:
      0
      helloSidney
      ĐẠI BÀNG
      helloSidney @Duy_Ngọc1445 Dạ không ảnh hưởng gì đâu nếu là chỉ chụp 1 vài tư thế kiểm tra sức khỏe.
      Nếu đến mức độ phải chụp CT-Scan thì lúc đó lại chẳng cần nghĩ tia X có hại hay không, mà chỉ biết là nhờ nó có thể phát hiện bệnh lý bên trong từ nhỏ đến tìm tàng. Trong y tế thì tia X vẫn là thứ cần thiết và nhanh gọn nhất dể giúp chẩn đoán nhiều bất thường bệnh lý ạ.
      tấm kính trong phòng là kính pha chì để NV quan sát người bệnh; phòng x-quang cũng được ốp chì để che chắn đảm bào và hạn chế tia X thứ phát ra bên ngoài làm ảnh hưởng không mong muốn đến sức khỏe cảu người bên ngoài.
       
      LinhVN1807Duy_Ngọc1445 thích nội dung này.
    3. Duy_Ngọc1445

      Tham gia:
      23/6/19
      Được thích:
      134
      Best Answers:
      0
      Duy_Ngọc1445
      ĐẠI BÀNG
      Duy_Ngọc1445 @helloSidney Cám ơn nhiều nhé
       
    4. helloSidney

      Tham gia:
      11/4/17
      Được thích:
      9
      Best Answers:
      0
      helloSidney
      ĐẠI BÀNG
  7. quocviet319

    Tham gia:
    8/4/11
    Được thích:
    50
    Best Answers:
    0
    quocviet319
    ĐẠI BÀNG
    Hay thật. Nghe giống như một cỗ máy được lập trình các mã code kiểm tra -> hệ thống tự phát hiện lỗi và code lại cho phù hợp với tình huốn mới phát sinh.... Cơ thể con người thật sự kỳ diệu quá.
    P/s: bài post hay
     
    1. finely

      Tham gia:
      14/10/11
      Được thích:
      450
      Best Answers:
      0
      finely
      TÍCH CỰC
      finely @quocviet319 Cơ thể chúng ta còn thông minh và siêng năng hơn cả chúng ta gấp nhiều lần :)
       
      ufdb thích nội dung này.
  8. 99v9.9999

    Tham gia:
    14/1/12
    Được thích:
    901
    Best Answers:
    0
    99v9.9999
    TÍCH CỰC
    Người sẽ thành xmen
     
    1. romany123

      Tham gia:
      29/8/10
      Được thích:
      425
      Best Answers:
      0
      romany123
      TÍCH CỰC
      romany123 @99v9.9999 Thích khả năng của magneto nhất. :D
       
    2. 99v9.9999

      Tham gia:
      14/1/12
      Được thích:
      901
      Best Answers:
      0
      99v9.9999
      TÍCH CỰC
      99v9.9999 @romany123 Thích của người sói
       
    3. LinhVN1807

      Tham gia:
      31/7/18
      Được thích:
      215
      Best Answers:
      0
      LinhVN1807
      TÍCH CỰC
      LinhVN1807 @99v9.9999 Thích khả năng biến hình của Mystique :D
       
  9. trantrungtu

    Tham gia:
    27/7/10
    Được thích:
    1,161
    Best Answers:
    0
    trantrungtu
    TÍCH CỰC
    ĐẾN KHI NÀO HƯ HẠI HAY ĐỘT BIẾN ADN ĐỂ TẠO RA THẾ HỆ X-MEN THỰC THỤ !
     
    1. ephemeral55

      Tham gia:
      30/5/18
      Được thích:
      632
      Best Answers:
      0
      ephemeral55
      TÍCH CỰC
      ephemeral55 @trantrungtu Mình nghĩ Sẽ mất 1 tỷ tỷ năm nữa, vì bộ gen thực sự đang quá hoàn hảo, chỉ cần lệch 1 tí là đã chết người rồi
       
    2. adagioleonard

      Tham gia:
      1/3/12
      Được thích:
      5,305
      Best Answers:
      0
      adagioleonard
      VIP
      adagioleonard @ephemeral55 Ko nên nghĩ nó hoàn hảo, trong khi thực ra nó cũng gọi là tàm tạm, tạm được thôi.
      Bạn chờ mình 1 tgian nữa mình sẽ chứng minh cho nhé
       
    3. ephemeral55

      Tham gia:
      30/5/18
      Được thích:
      632
      Best Answers:
      0
      ephemeral55
      TÍCH CỰC
      ephemeral55 @adagioleonard Nhớ nha hì hì, mình rất thích mấy cía về ADN và đột biến từ hồi cấp 3
       
      adagioleonard thích nội dung này.
    4. finely

      Tham gia:
      14/10/11
      Được thích:
      450
      Best Answers:
      0
      finely
      TÍCH CỰC
      finely @ephemeral55 Không có gì là hoàn hảo, chúng ta vẫn đang tiến hóa theo mỗi giai đoạn cần thiết.
       
    5. nghaimin

      Tham gia:
      18/2/13
      Được thích:
      478
      Best Answers:
      0
      nghaimin
      TÍCH CỰC
      nghaimin @ephemeral55 Bộ gen người chưa bao giờ hoàn hảo. Trong DNA chứa cũng khá nhiều gen bị lỗi, và những gen lỗi ấy có thể gây ra các bệnh di truyền cực kì nghiêm trọng
       
  10. Himanxim

    Tham gia:
    22/8/17
    Được thích:
    941
    Best Answers:
    0
    Himanxim
    TÍCH CỰC
    ước j đc nhện cắnnnn, :eek:
     
    tamle_o thích nội dung này.
    1. Gabriel le

      Tham gia:
      20/7/10
      Được thích:
      1,083
      Best Answers:
      0
      Gabriel le
      TÍCH CỰC
      Gabriel le @Himanxim nó mọc thêm 4 cái chân + lông lá bờm xờm lúc đấy có mà khóc nhé.
       
      LinhVN1807NGUYENVANHIEU1212 thích nội dung này.
  11. tienthanht919

    Tham gia:
    12/9/09
    Được thích:
    662
    Best Answers:
    0
    tienthanht919
    TÍCH CỰC
    Có ai nhận làm cho adn của em đột biến được như sơn tùng ko ạ
     
  12. TuấnKha99

    Tham gia:
    5/10/19
    Được thích:
    12
    Best Answers:
    0
    TuấnKha99
    ĐẠI BÀNG
    Mình lm trong phòng vi sinh để khử trùng phòng thì chỉ cần mở đèn 15p thoi, và tg đó thì bắt buộc không được ở trong phòng.
     
  13. Nam Trần Pro

    Tham gia:
    30/7/18
    Được thích:
    51
    Best Answers:
    0
    Nam Trần Pro
    ĐẠI BÀNG
    Đột biến là cần thiết cho sự tiến hóa
     
    LinhVN1807finely thích nội dung này.
  14. Lý Văn Dũng AT

    Tham gia:
    1/1/18
    Được thích:
    4,207
    Best Answers:
    0
    Lý Văn Dũng AT
    VIP
    Không có đột biến thì không có tiến hóa
     
  15. Dollarssssss

    Tham gia:
    9/6/09
    Được thích:
    351
    Best Answers:
    0
    Dollarssssss
    TÍCH CỰC
    Đọc chỉ hiểu sơ sơ, mà phải nể phục những con người đã tìm hiểu ra những cái sơ sơ đó. Đúng là mọi lĩnh vực đều có mỗi thiên tài.
     
    hongphong141 thích nội dung này.
    1. hongphong141

      Tham gia:
      24/11/10
      Được thích:
      514
      Best Answers:
      0
      hongphong141
      TÍCH CỰC
      hongphong141 @Dollarssssss đúng là không hề dễ dàng để tìm hiểu được những điều này
       
  16. kixx

    Tham gia:
    3/7/11
    Được thích:
    1,024
    Best Answers:
    0
    kixx
    TÍCH CỰC
    mình tạch môn sinh học nên đọc bài này mà cười là chính :D
     
    1. finely

      Tham gia:
      14/10/11
      Được thích:
      450
      Best Answers:
      0
      finely
      TÍCH CỰC
      finely @kixx Đơn giản dễ hiểu thôi mà.
      ADN của mình nhân đôi lên giống như xây 1 căn nhà y chang căn cũ. Có 1 đội thợ thi công trong tế bào để làm điều đó. Nếu thợ xây sai bản mẫu mà nó phát hiện thì nó sửa liền. Nếu đội đó ko phát hiện ra thì sau khi thi công xong sẽ có 1 nhóm kiểm định vào sửa lại. Nói chung là rất khó để sai => để bị ung thư rất là khó.
       
      LinhVN1807kixx thích nội dung này.
    2. LinhVN1807

      Tham gia:
      31/7/18
      Được thích:
      215
      Best Answers:
      0
      LinhVN1807
      TÍCH CỰC
      LinhVN1807 @finely Ung thư là khi thợ thi công ẩu mà kĩ thuật ko biết và tư vấn giám sát chây ỳ ko kiểm tra :D
       
  17. ngo Nhut Truong

    Tham gia:
    16/5/13
    Được thích:
    1,815
    Best Answers:
    0
  18. MLT288

    Tham gia:
    9/10/19
    Được thích:
    3
    Best Answers:
    0
    MLT288
    ĐẠI BÀNG
    Đột biến tốt thì may chứ chẳng may lệch một tý tiêu luôn.
     
  19. tuan9945

    Tham gia:
    28/10/11
    Được thích:
    1,755
    Best Answers:
    0
  20. Tục Tinh Tế

    Tục Tinh Tế Dự bị

    Tham gia:
    15/7/19
    Được thích:
    0
    Best Answers:
    0
Đang tải...