[Nhiếp ảnh CB] Bố cục - nguyên tắc vàng P.1

Thảo luận trong 'Kiến thức, cẩm nang' bắt đầu bởi tuanlionsg, 24/1/13. Trả lời: 210, Xem: 313458.

Chia sẻ

  1. tuanlionsg

    tuanlionsg Thành viên

    Tham gia:
    19/6/06
    Được thích:
    28,101
    Best Answers:
    0
    tuanlionsg
    VIP
    Nhiều người vẫn hay nói rằng không có nguyên tắc nào tạo nên bức ảnh đẹp, chỉ có những bức ảnh đẹp mà thôi. Vâng, nhưng, ở những bức ảnh đẹp ấy đều chất chứa một số nguyên tắc. Những nguyên tắc ấy chẳng do người nào đặt ra làm tiêu chuẩn cả. Tự thân chúng ẩn náu trong tận tiềm thức về cái đẹp nơi con người, và phải nói người chụp ảnh là người đi tìm, gặp gỡ và lưu giữ cái đẹp. Chính một bức ảnh đẹp cho thấy những nguyên tắc trong đó. Và, một trong những nguyên tắc đầu tiên cho người bắt đầu cầm máy đó là nguyên tắc về bố cục, nguyên tắc vàng.

    Khởi thủy, khung ảnh là một hình vuông (phần A trong ảnh dưới). Sau này, người ta bèn lấy trung điểm (x) của đường ngang đáy phần A kéo một đường chéo lên góc hình vuông bằng một đoạn thẳng xy. Sau đó, lấy tâm x vẽ một đường cung yz, hình vuông sẽ trở thành 1 hình chữ nhật có tỷ lệ giữa hai phần A và B là 5:8 . Đây là tỷ lệ cho định dạng chuẩn 35mm của khổ ảnh (24 x 36mm = 5:7.5), đó chính là định dạng kích thước khổ film 35mm mà sau này các máy số của các hãng đua nhau sản xuất chip sensor cảm quang đạt được kích thước này, gọi là fullfame (FF).

    Đang tải 1a.jpg…
    Khi tìm ra được chuẩn ảnh hình chữ nhật rồi, việc gì xảy ra tiếp theo?
    Chúng ta hãy kéo một đường chéo từ góc trái trên xuống góc phải dưới của hình chữ nhật (xem ảnh B) và một đường khác từ góc phải trên xuống điểm y’ (xem điểm y ở hình A) tạo thành điểm giao với đường chéo vừa rồi. Bấy giờ, hình chữ nhật được chia thành 3 phần khác nhau: A, B,C. Thế là người ta bắt đầu định vị đối tượng ảnh theo vùng trong khung, hay việc phân vùng trong toàn cảnh của khung hình sẽ phải tương ứng với 3 phần vừa chia đó để tạo ra một bố cục hài hoà. Tìm ra được những đường cắt vàng rồi thì bố cục ảnh bắt đầu được đặt ra.

    Đang tải 2c.jpg…

    TỶ LỆ 1/3
    "Đường Cắt Vàng" được mở rộng theo tỷ lệ 1/3 - nhiều người vẫn gọi là "tỷ lệ vàng".
    Tỷ lệ một phần ba không nghịch với nguyên tắc “đường cắt vàng” được nói trên đây. Quy tắc 1/3 là quy tắc cơ bản đầu tiên cho người cầm máy ngắm lấy khung ảnh. Rất nhiều người đã phá vỡ nguyên tắc này với khung ảnh cân đối và có một số tấm ảnh đẹp. Tuy nhiên, hầu hết mọi nhiếp ảnh gia đều đồng ý và áp dụng nguyên tắc này cho tất cả khung ảnh của mình. Ngày nay, người ta không còn chuộng sự đối xứng hai bên hoặc đối tượng nằm ở trung tâm khung ảnh. Do đó, người ta lại phát triển “đường cắt vàng thành 4 đường cắt chia ảnh thành nhiều phần. Có 2 cách:

    Trước tiên là người ta chia ảnh thành 2 vùng phân biệt theo tỷ lệ 1:3 và 2:3 theo kích thước khung ảnh. Hình dưới đây là tỷ lệ 1/3 cắt phần trên hoặc dưới của ảnh.

    Đang tải 3c.jpg…
    Hình 3a​
    Đang tải 4c.jpg…
    Hình 3b
    Như vậy, bạn xem ảnh dưới, khung ảnh được chia thành 9 phần bằng nhau với hai cặp đường thẳng ngang và dọc cắt khung hình với khoảng cách đều. Cũng có những khung ngắm trong máy kỹ thuật số có những đường chia mờ mờ thế này ngay trên máy. Nếu không, ngay khi ngắm và chọn khung ảnh, bạn phải chia trong đầu khung ảnh có 9 phần như vậy để sắp xếp chủ thể chính và tiền cảnh/hậu cảnh phụ như thế nào. Khi quen dần, điều này sẽ gần như trở thành hoạt động vô thức khi mắt bạn đưa vào khung ngắm.

    Đang tải 11a.jpg…

    Trong ảnh này, chủ thể chính được người chụp đặt đầu chủ thể vào giao điểm lệch giữa hai phần trên – đặc biệt mắt anh ta như là một điểm ngắm tự nhiên, chăm chú về một điểm thứ hai nào đó trong khung ảnh.
    Đang tải 12.jpg…
    Như vậy, thứ nhất khi chụp ảnh bạn cố gắng đặt máy sao cho đường chiếu từ máy đến các vị trí 1/3 vuông góc, để ảnh có sức tác động mạnh hơn khi xem và tạo sự cân bằng ảnh hơn. Thứ hai là trọng tâm của ảnh nằm gần vị trí 1/3 (trọng tâm của ảnh là điểm nhấn mạnh của chủ thể). Bạn không thể có ảnh đẹp nếu đứng chéo góc rồi lấy bố cục 1/3, bạn cũng không thể chụp chéo góc rồi về nhà cắt cup bố cục 1/3, trừ phi bạn tuân thủ hai điều này. Và, chúng ta tìm hiểu thêm 1 ví dụ nữa để thấy rằng có những điều phải tuân thủ, nhưng có nhiều điều phải sáng tạo và thiên biến vạn hoá tuỳ theo thực tế.​
    Ví dụ:​
    Chủ thể nằm giữa khung ảnh: sai nguyên tắc 1/3​
    Đường chân trời cắt ngang chia đôi khung ảnh: sai nguyên tắc 1/3​
    Tấm ảnh lạc lỏng và không có điểm nhấn để hút mắt người xem.​
    Đang tải 15.jpg…
    Vậy, ta đưa vào khung tỷ lệ 1/3 nhé!​
    Chủ thể nằm ở điểm nhấn 1/3 góc trên trái.​
    Đường chân trời cắt ngang tỷ lệ 1/3 trên.​
    Đúng nguyên tắc 1/3 rồi! Đẹp không bạn?​
    Đang tải 15b.jpg…
    Hay tấm này? Bạn thích tấm nào?​
    Như vậy, xin nhắc lại, dành cho người bắt đầu cầm máy! Nhưng chuyện nguyên tắc về bố cục thật sự lại luôn là một sáng tạo khi bấm máy hoặc cắt cúp ảnh. Giống như chụp ảnh, bố cục ảnh luôn là hành trình tìm kiếm hoài, không phải là đích đến, không phải là những nguyên tắc cố định bất dịch.​
    Đang tải 15c.jpg…
    Đường chéo
    Tiếp đến, "Đường Cắt Vàng" lại sinh ra đường chéo cắt điểm một cách rất linh hoạt. Chẳng hạn, bạn thử tưởng tượng một phong cảnh thanh bình yên tĩnh nhưng không có chủ đề chính trong cấu trúc khung ảnh, người xem sẽ có cảm giác ảnh nhạt nhẽo xen lẫn cảm giác trống rỗng đường dẫn, hoặc không cảm nhận được điểm nhấn là gì. Người chụp cố gắng phát hiện một đối tượng nào đó và đặt nó vào điểm cắt chéo này để phá vỡ sự đơn điệu đó. Ví như sự lắt léo trên con đường ruộng của các cô gái làm điểm nhấn ở đường chéo này hướng cái nhìn người xem ngày giây đầu tiên vào toàn cảnh.

    Đang tải tuanlionsg1.jpg…
    Về cơ bản, đường cắt chéo vẫn là cách tìm thêm hướng nhìn tốt cho chủ đề chính. Đó là tạo một đường chéo nối từ 2 góc khác nhau.

    Đang tải 8a.jpg…
    Chúng ta lại xem xét một ví dụ khác về đường cắt vàng - chéo nhé. Hai khung ảnh sau đây, bạn thấy tấm nào ấn tượng hơn?

    Đang tải a2a.jpg…

    Chúng ta thử đưa khung bố cục chéo vào hai khung ảnh xem sao nào!

    Đang tải 2a.gif…
    Vẫn là nguyên tắc 1/3, nhưng kết hợp với đường chéo vàng thế này, mắt của chủ thể được đặt tại điểm trọng tâm, thu hút hướng nhìn người xem. Ảnh ấn tượng hơn.

    Đang tải a4.jpg…

    Khi sử dụng tỷ lệ 1/3, bạn cũng có thể lồng vào đường chéo vàng như thế này để làm nổi bật chủ đề. Như ảnh dưới, cũng là tỷ lệ 1/3, nhưng không lồng bố cục chéo thế này, ảnh có phần hơi lơ lửng, không chặt và ấn tượng như ảnh trên.

    Đang tải a5.jpg…


    Câu chuyện bố cục, những đường vàng, khung ảnh, và các nguyên tắc cơ bản cho người bắt đầu chụp còn rất nhiều. Hẹn các bạn vào những ngày sau lại tiếp tục. Những bạn nào rành và giỏi về những kiến thức cơ bản này, xin bổ sung để bài viết được phong phú đầy đủ.

    Hết phần 1.
     

    Chia sẻ

    Zista, zerox8587, THANHDATNHUY251 người khác thích nội dung này.
  2. vtsn4

    Tham gia:
    23/9/12
    Được thích:
    3,599
    Best Answers:
    0
    vtsn4
    CAO CẤP
    có thật không vậy, sao rắc rối thế

    Mình có cảm giác từ một bức hình đẹp, người ta mới vạch các đường màu vàng để phân tích sao cho nó ra cái hợp lý (theo ý người vẽ đường đó). Theo mình biết, trong nhiếp ảnh lẫn chỉ có những khái niệm thế này: toàn cảnh, toàn cảnh hẹp, trung cảnh, cận cảnh và đặc tả
    - Toàn cảnh là thể hiện toàn bộ bức hình để người xem có cái view tổng thể
    - Toàn cảnh hẹp: hình sẽ hẹp hơn nhưng vẫn còn giữ được thông tin tổng thể
    - Trung cảnh: hẹp hơn nữa nhưng chấp nhận bỏ bớt những chi tiết phần background
    - Cận cảnh: hẹp hơn nữa và chỉ lấy cụ thể đối tượng, không quan tâm phông nền
    - Đặc tả: diễn tả chi tiết đối tượng, chẳng còn thấy phông nền nữa

    Trong các khái niệm trên, tùy thuộc đối tượng quan tâm là cái gì thì sẽ có bố cục cho đối tượng đó trong khung hình, nhưng cơ bản vẫn là giữa khung

    Lấy đối tượng con người làm ví dụ thì
    - Toàn cảnh: người sẽ rất nhỏ so với cảnh xung quanh
    - Toàn cảnh hẹp: người trong hình sẽ lớn hơn, cảnh bớt lại
    - Trung cảnh: theo trường phái thế giới thì lấy từ trên thắt lưng đến đầu. Trường phái Mỹ thì thấp hơn thắt lưng (do ngày xưa cao bồi đeo súng thấp xuống, phải lấy thấp mới thấy súng)
    - Cận cảnh: lấy rõ mặt người
    - Đặc tả: nếu muốn diễn tả cảm xúc đôi mắt thì lấy cận tối đa vào mắt
     
    sidaoi, Barry Nguyen, tinln83 người khác thích nội dung này.
    1. Mr.Fox

      Tham gia:
      5/10/12
      Được thích:
      459
      Best Answers:
      0
      Mr.Fox
      ĐẠI BÀNG
      Mr.Fox @vtsn4 Nguyên tắc là do con người đặt ra, thông qua việc đúc kết kinh nghiệm của người đi trước. Cũng như các định luật trong vật lý, hay công thức trong toán học vậy thôi. Từ những sự việc tự nhiên, vô tình hay cố ý, con người cảm thấy hứng thú, từ đó nghiên cứu và đúc kết nên. Nếu gọi một cách hoa mỹ là "nguyên tắc vàng" còn bình dân thì gọi là quen tay, quen mắt.
       
    2. erictrinh276

      Tham gia:
      24/3/11
      Được thích:
      167
      Best Answers:
      0
      erictrinh276
      ĐẠI BÀNG
      erictrinh276 @vtsn4 nguyên tắc 1/3 là của bên hội họa
      sau đó ng ta mới áp dụng vào chụp hình
      vì chụp hình ra đời sau
      tuy nhiên nhiều tình huống chúng ta ko cần áp dụng vì đôi khi chúng ta cần loại bỏ 1 vài đối tượng trong ảnh
       
    3. Mr. Thành Hiền

      Mr. Thành Hiền Dự bị

      Tham gia:
      12/1/16
      Được thích:
      0
      Best Answers:
      0
      Mr. Thành Hiền
      Trứng
      Mr. Thành Hiền @vtsn4 Thấy bai này còn hay hơn bài viết
       
    4. TsanHoang

      Tham gia:
      27/12/15
      Được thích:
      1,783
      Best Answers:
      0
      TsanHoang
      VIP
      #200 TsanHoang, 26/1/16
      Sửa lần cuối: 26/1/16
      TsanHoang @vtsn4 - Trung cảnh: theo trường phái thế giới thì lấy từ trên thắt lưng đến đầu. Trường phái Mỹ thì thấp hơn thắt lưng (do ngày xưa cao bồi đeo súng thấp xuống, phải lấy thấp mới thấy súng
      Câu này cần xem lại à nghen ....
      nhưng cơ bản vẫn là giữa khung= Dead center
      bạn có thể lập ra trường phái riêng đc rổi đó!!!
       
      #200 TsanHoang, 26/1/16
      Sửa lần cuối: 26/1/16
  3. nhankietviet

    nhankietviet Thành viên

    Tham gia:
    19/8/11
    Được thích:
    3
    Best Answers:
    0
  4. Smowtion

    Tham gia:
    7/5/11
    Được thích:
    485
    Best Answers:
    0
  5. khonggianbonchieu_dh

    Tham gia:
    13/11/09
    Được thích:
    2,278
    Best Answers:
    0
  6. exciterc

    Tham gia:
    20/12/09
    Được thích:
    4,513
    Best Answers:
    0
    exciterc
    VIP
    Đúng là như vậy bức ảnh sẽ vừa mắt.
     
  7. botre137

    Tham gia:
    24/3/11
    Được thích:
    26
    Best Answers:
    0
    botre137
    ĐẠI BÀNG
    Hơi loàng ngoàng nhưng rất ý nghĩa Thank bác nhé em lại học thêm được một điều
     
  8. vidoicoem

    Tham gia:
    8/8/09
    Được thích:
    180
    Best Answers:
    0
    vidoicoem
    ĐẠI BÀNG
    đúng là các nguyên tắc cơ bản, giiống y nguyên tắc trong hội họa mình được biết, rất cần thiết
     
    vinhpz0iphonespirit thích nội dung này.
  9. matu

    matu BMW R-50

    Tham gia:
    10/7/10
    Được thích:
    9,049
    Best Answers:
    0
  10. ntkien0502

    Tham gia:
    23/3/12
    Được thích:
    231
    Best Answers:
    0
    ntkien0502
    ĐẠI BÀNG
    thêm 1 kinh nghiệm quý .tks anh em
     
  11. vtsn4

    Tham gia:
    23/9/12
    Được thích:
    3,599
    Best Answers:
    0
    vtsn4
    CAO CẤP
    Hơi lạ
     
    1. vidoicoem

      Tham gia:
      8/8/09
      Được thích:
      180
      Best Answers:
      0
      vidoicoem
      ĐẠI BÀNG
      vidoicoem @vtsn4 đúng là cảm giác của mỗi người khác nhau, nhưng đa số sẽ nhận thấy bức tranh hay ảnh có bố cục theo các nguyên tắc này đều thấy đẹp và dễ nhìn hơn, các nguyên tắc này đc xây dựng từ rất lâu trong hội họa rồi
       
    2. Net0925345000

      Tham gia:
      26/2/12
      Được thích:
      1,130
      Best Answers:
      0
      Net0925345000
      TÍCH CỰC
      Net0925345000 @vtsn4 quá cứng nhắc bảo thủ.
      mở lòng tiếp nhận để học thứ bão hòa hơn
       
  12. buidoimiennui

    Tham gia:
    14/8/09
    Được thích:
    1,270
    Best Answers:
    0
    buidoimiennui
    TÍCH CỰC
    Lý thuyết là thế thôi chứ tuỳ trường hợp nữa mà :)

    [​IMG]
     
    lamchanhuan, namnguyen2538, phimothu10 người khác thích nội dung này.
    1. bachhaiduong29

      Tham gia:
      28/11/11
      Được thích:
      949
      Best Answers:
      0
      bachhaiduong29
      TÍCH CỰC
      bachhaiduong29 @buidoimiennui mình thì ít khi để ý và nhớ mấy cái quy tắc này lắm,chụp theo cảm tính thôi,thấy sắp xếp khung ảnh hợp ý và thấy đẹp là đc,nếu chưa đẹp thì lần sau rút kinh nghiệm chứ máy móc quá ko thích
       
      dau bo thích nội dung này.
    2. vidoicoem

      Tham gia:
      8/8/09
      Được thích:
      180
      Best Answers:
      0
      vidoicoem
      ĐẠI BÀNG
      vidoicoem @buidoimiennui nằm ơ 1/3 nên vẫn dễ nhìn, thử tưởng tượng chân trời chia đôi tranh xem, nó sẽ chênh vênh
       
    3. Nốt Sầu

      Nốt Sầu Thành viên

      Tham gia:
      5/7/12
      Được thích:
      98
      Best Answers:
      0
      Nốt Sầu
      Nốt Sầu @buidoimiennui Như hình của bạn gọi là phá bố cục. Sau khi nắm bắt về mặt lý thuyết và thực hành về bố cục sẽ dẫn đến quá trình sáng tạo vượt qua khuôn khổ định sẵn. Về cơ bản bố cục giúp bức ảnh dễ nhìn hơn, trông đẹp hơn...

      Cần nắm rõ luật mới phá luật. Ít nhất cũng biết chúng ta phá chỗ nào nhằm mục đích gì. Kẻo mấy người không hiểu chủ ý của mình đem mấy luật bố cục ra vặn vẹo. :")
       
      buidoimiennuivoldemortvdk thích nội dung này.
    4. buidoimiennui

      Tham gia:
      14/8/09
      Được thích:
      1,270
      Best Answers:
      0
      buidoimiennui
      TÍCH CỰC
      buidoimiennui @Nốt Sầu
      Ngày bé có được my father dạy cho về cái này, thế nhưng trong những lần sáng tác, ông vô tình nói rằng " chúng nó toàn rập khuôn máy móc, không có phá cách gì cả" thế là mình chợt nghĩ thế thì cần gì phải nhớ mấy cái bố cục cho rắc rối, sau này lớn lên cũng không quan tâm mấy cái bố cục này nữa, giơ và vừa nhìn vừa lia, bao giờ thấy vừa mắt trông hợp lý thì bấm. Mình rút ra là bố cục chỉ để chụp phóng sự hoặc chụp ghi hình, còn chụp nghệ thuật thì không ứng dụng cái này :D mong anh em chia sẻ thêm :D
       
    5. 4everum

      4everum Thành viên

      Tham gia:
      14/9/11
      Được thích:
      24
      Best Answers:
      0
      4everum
      4everum @buidoimiennui bố cục bức này là bố cục màu sắc 6-3-1 không phải bố cục không gian, vì nếu đổi sang trắng đen sẽ không còn hợp lý nữa. Cũng giống như con thuyền ở ví dụ trên, khi con thuyền ở góc 1/3 trên màu đỏ và màu xanh là 50-50 nên sẽ không đẹp bằng khi con thuyền ở góc 1/3 bên dưới
       
  13. anhmmoj

    Tham gia:
    27/7/07
    Được thích:
    738
    Best Answers:
    0
    anhmmoj
    CAO CẤP
    Trong những bức ảnh đẹp luôn chứa những nguyên tắc vàng, nhưng chụp theo nguyên tắc vàng thì chưa chắc đã cho một bức ảnh đẹp :D
     
    tuangravity, phamtu1979, NuocVKT11 người khác thích nội dung này.
    1. kingdownvn

      kingdownvn Thành viên

      Tham gia:
      18/4/09
      Được thích:
      65
      Best Answers:
      0
      kingdownvn
      kingdownvn @anhmmoj Đồng ý với bác!
       
    2. longt61

      Tham gia:
      21/10/12
      Được thích:
      520
      Best Answers:
      0
      longt61
      TÍCH CỰC
      longt61 @anhmmoj vì nguyên tắc vàng là điều kiện cần nhưng chưa đủ bác ạ :)
       
  14. hhhh1111

    Tham gia:
    7/2/10
    Được thích:
    1,189
    Best Answers:
    0
    hhhh1111
    TÍCH CỰC
    chụp xong mới phát hiện ra là theo tỷ lệ vàng :">
     
    vtquan, phuocthanh234566vidoicoem thích nội dung này.
  15. iphonespirit

    Tham gia:
    15/7/10
    Được thích:
    1,605
    Best Answers:
    0
    iphonespirit
    Còn tùy vào nội dung, chủ đề của bức ảnh mà ta muốn thể hiện . Tuy nhiên các bước trên là cơ bản nhất trong bố cục của một bức ảnh . Cám ơn bạn tuan_lionsg về một bài viết rất bổ ích !
     
    phuocthanh234566 thích nội dung này.
  16. zhenshinZ

    zhenshinZ Thành viên

    Tham gia:
    14/5/11
    Được thích:
    50
    Best Answers:
    0
    zhenshinZ
    chụp nhiều thành quen....k phải ai cũng có thể gặp 1 bối cảnh đúng tỷ lệ luôn đc
    k hiểu sao nghe các bác nói thì mình nghe cả ngày đc mà đọc lý thuyết thì k thể ( tầm 15p )
     
    1. ezio_nguyen91

      ezio_nguyen91 Thành viên

      Tham gia:
      14/3/10
      Được thích:
      459
      Best Answers:
      0
      ezio_nguyen91
      ezio_nguyen91 @zhenshinZ vậy bác khó theo kịp các bác chịu đọc lý thuyết rồi,mún thực hành thì phải có căn bản đã
       
      dorewan199x thích nội dung này.
  17. vidoicoem

    Tham gia:
    8/8/09
    Được thích:
    180
    Best Answers:
    0
    vidoicoem
    ĐẠI BÀNG
    cái pic chuẩn tỷ lệ - ha ha
     
  18. steven_nguyen

    Tham gia:
    13/10/07
    Được thích:
    365
    Best Answers:
    0
    steven_nguyen
    TÍCH CỰC
    Hay quá :) mình chụp ít khi đẹp nhưng lúc chụp mình rất chú ý đến bố cục :D haa nên nhìn cũng đỡ nhức mắt
     
    hoangvinhtninghiadalat thích nội dung này.
  19. trumviking

    trumviking Thành viên

    Tham gia:
    2/12/11
    Được thích:
    44
    Best Answers:
    0
    trumviking
    tỷ lệ vàng từ xưa đến nay vẫn là 5:8 chứ nhỉ ^^ bạn phân tích 1:3 làm mình cũng nhìn ra được vài điều, cám ơn rất nhiều
     

Chia sẻ

Đang tải...